Introducziun
Continuand la publicaziun da chanzuns popularas ladinas, preschaint eu quaista vouta als lecturs dellas Annalas üna collecziun tuot speciala. Eir nellas collecziuns publichadas fin uossa as chattan vienan chanzuns d’auturs contschaints, schi dafatta chanzuns tuttas our da cudeschs stampats; la granda part pero ais da derivanza incontschainta, fluors, chi flureschau nel giardin poetic da nos pövel, sainza chi vegna in immaint a qualchün, da domandar, chi chi las ha implantadas. Quaista vouta ais que otramaing. La part essenziala della publicaziun, cioè las prümas quaranta chanzuns, derivan tuottas d’ün autur cognoschü, derivan tuottas da nos poet , chi figüra in testa da quaista annada con portret e biografia. Plüssas da quaistas chanzuns — eu admet que — non appartgnessan strictamaing in nossa collecziun. Ma ellas servan tant bain a dar ün retrat dels costüms e del möd da viver da nos pövel; ellas reprodüan tant bain la lingua, ils impissamaints e sentimaints da nos pövel, ch’eu non m’ha podü resolver da far üna schelta plü rigurusa. Eir a quels, chi vöglian stüdgiar il caracter della poesia da Sandri sarà que aggradi, e per quaists specialmaing aggiundsch eu amo ün pitschen register dad otras poesias da Sandri, chi füttan stampadas fiugià plü bod nellas collecziuns da poesias popularas. Que sun las seguaintas:
1. Eau sun üna giuvnetta Ed am da ster allegramaing.
2. L’aivla ho pers la forza, La nun po pü svoler. | Annalas VI Nr.2
3. Yiva las crimas, viv’il cupper, Viv’il coppunz d’Ollanda. | VI 26
4. Plü bod l’ke eau contsckieu Ed aunz cu tü pratcho. | VII 17 (pag. 75)
5. O spus’adorabla, Nel champ sun clamo. | XI 27
6. Sun containt adüna, Sapchast mieu amih. | XI 29
7. Dall’amur sun turmanteda Quasi saimper, di e not. | XII 15
8. Sun containt adüna, Giaja sco chi voul. | XII 19
9. Üna chanzun in quaist momaint Qui vain a me avaunt. | XII 31
Las seguaintas chanzuns derivan probabelmaing eir da Sandri, ma con tschertezza non podet eu stabilir que:
1. Üna giuvna, chi ais steda Improinissa con il pain. | Annalas XI Nr. 20
2. Hoz in di ais gnieu la moda, Cha ’ls homens as stu cumprer. | „ XI „ 33
3. Eau sun giuvnetta da barat E sun ameda da bgers mats | „ XII „ 10
4. In grazia, mious Signuors, Tel fat m’il requintè. | „ XII. 24
5. Quels Signuors da Segl haun fat Üna chosa fina. | „ XII „ 25
Allas quaranta chanzuns da G. B. Sandri aggiundsch eu amo qualchünas da’ provenienza incontschainta, chi saran, eu sper almain, eir bainvissas. Ellas non stan in ingüna connexiun con quellas da Sandri, fuorman pero sco quellas üna part del grand s-chazi poetic del pövel ladin. La fin da mia publicaziun, con register e commentar, stögl reservar per ün’otra vouta.
.
Nr. 1
1. Ad ais que bun temp arrivo, Cha ’s chatt’ils homens bunmarcho; Giaina tscherchand dimen’eir nus, O mattas cheras, ün marus.
2. Ah, da qualvart sto quel gnir our, Mes-chels as chatta fln cha ’s voul; Sun uschigliö taunt buns e prus, In as laschand gnir pcho da nus.
3. Scha vezzan pür, cha’l bsögn ais grand, Schi faune tuot per nos cumand. Ah, con nos art e bel indschign Cumprer savains il tuschandrin.
4. Quella munaida fo glüschir, Als ögls fand la cuvaida gnir, Scha essans gobbas e trids s-chierps, Vains sülla laungia taunt pli spiert.
5. Cun quella fains que cha vulains, Al tuschandrin plaschair savains; Nun stains in dotta nell’taunt mel, In chesa, fuonz ed in squassel.
6. Schi nun guardaina sün que cuost E giain a faira per il fruost; Per esser sgüras taunt pü bain, Magari dain al nus il pain.
7. E cur cha ’l vains savieu cumprer, Bain dabottin giain a ’l spuser, Stant arüvlo pudess el gnir Ed our dals mauns eir ans fügir.
8. Stains fer uschea per gnir al bröch, Scha nus vulains purter il blöch; Vegliettas cumanzaius a gnir, Cha forsa sainza stains murir.
Nr. 2
1. Buna saira, tramagliunzas Da tramegl da mulinè! Tschantè giò co imminchüna, Chi sül baunch, chi sül s-chabè.
2. Laschè vair vossa filanda, Scha ’d ais lecit da guarder! Che vais, glin u clianf u launa, Quia cun vussas da filer?
3. D’nuouder nò vus, duonna Barbla, Vais cumpro quist vos bel glin? Vus il vos, Giunfra Susanna? E vos chanf, mi’ and’Annin?
4. Vains cumpro dad ün tiroler, Inischi, giunfra cumer? Ad och bazs güsts per glivretta; Cu? as per’el forsa cher?
5. Ed eau be tschinch bazs la glivra Per mieu chanf avess pajo; Ma eau he do aint trais pels d’chevra Nu ’s paress el bunmarcho?
6. Madina, cha nu ’l am pera, Perdunè ’m, sch’eau ’s di be cler; Que ais vaira buna stoppa, S’vais lascheda ingianner.
7. Vus faros ’na trida taila, Que, savais, ’m displescha bain. Mo, per me fo’ la la s-chüsa, Ch’eau sun veglia gnid’almain.
8. A vais bain, ma duonn’Ursina, Ün melnüz nosch mulinè, El fo taunt ün grand schuschnii, Chi’ns insuorda, schilafè.
9. Vais fat vossa beckaria? Cu è ’la ida, vais fat grass? Mieu bovet ais sto passabel, E1 nun ais sto ne grass ne pass.
10. Ma dal puerch sun eau containta, Nun vess cret, ch’el füss sto taunt; Perche bön nun he inguotta Gieu da ’l der, pover armaint.
11. Cun qualchosa sarò ’l gnieu, Bain bger lat al varos do? Eau nun l’he do, cha vegn’arsa, Cu farin’e lat sgramo.
12. Discurrin dad otras chosas, Glivrain uossa quaist discuors; Che ’ns dsehais d’begl, vus duonna Barbla, Vais fat hoz bunas lavuors?
13. Eau he fat ma chaschedetta; Zieva sun ida a tramegl. Che danövs quintais dimena? Radschunè ’ns da vos tramegl!
14. Vais sentieu, giunfra Susanna, Eir vus üna novited? Cha quaist’eivna ho do oura Co darcho üna müsted?
15. Vais chatto l’indschign, mas mattas, Cha pü chöntsch as maridais? Scha ’ls mats gnauncha nu ’s guardessan, Schi trer aint vus ils savais.
16 Mo, Dieu el sò, cha per quels homens, Ch’ün stu taunt ir a ’ls cumprer, Vessa eau ün bel buonder, Pütost sainza vögl eau ster.
17. Co co, per l’amur da Dieu, Che cha vulais gnir a ’ns dir! Ün bellin usche nun gnissas Neir vus a lascher fügir.
18. Pür ch’el saja, sainz’invilgia La giavüsch cun bain giodair; Cur cha vögl ir ad a quella, Da quels poss adün’avair.
19. O quecò vulainsa crajer, Perche vains sentieu be hoz, Cha vus traunter las marusas Eschas d’ün, chi ’nd ho deschdoch.
20. Che, che! Deschdoch marusas, E dinuonder las pigliais? Il mattun and ho be üna, E quella sun güst eau, savais!
21. Ch’ün marus tauntas and hegia, In quist muond füss bain ingüst; Sch’üna duonna deschdoch homens Pudess vair, füss pü da güst.
22. Buna not uossa, mas cheras, Vegn a chesa tar mieu bel; Be ch’eau ’l possa survgnir eau, Schi da memma nun he d’quel.
Nr. 3
l. Vivat la mascarada Della deschevla not, Ils vegls e las vegliettas, Lur pierlas e lur sots.
2. Bels Türcs, Tudais-chs antics E d’otras naziuns In difterents costüms, Ma suot pans tuots Grischuns.
3. Türchas e Romaunas, Eir Grecs e vegls Romauns, Pastuors e pasturellas, Tudais-chs e Taliauns.
4. Bernaisas, Luzernaisas Ed ün’o duos eir d’Val, Fantschellas alvaneuras E Giauas della Val.
5. Tirolras, Montafunras Eir quellas s’fettan vair. Vivat la Gurgemainta Da gioja e plaschair.
6 E poi eir las schlittedas Culs trais spus manaschunzs, E las bellas cupichas Da tschertüns chazzer buns.
7. Eguelmaing nos tanzmaister, Unito sieu local, Dals meglders d’Engiadina Chi ’nd saj’ ad üs da bal.
8. A1 tandem ils suneders E lur alleger sun, Dal clarinet, da gia, E ’l terz cun il giun.
9. Nos carnaval uoss’oura Giarons a sepulir, Ed a ’l guavder ün’eivna Almain pudessans gnir.
Nr. 4
1 Il liun, quel grand monarc, Sco ün Nerone ais tiraun, Cur ch’el ho la trida glüna Sdrapp’il prüm, chi ’l vain a maun.
2. La vuolp ais il prüm minister Della cuort e cabinet, E nun ais in tuot l’Europa Ün, chi saja usche secret.
3. La corniglia ais la cussgliera, Ais zuond abla nel cussagl; Tuot il di fo sia cratschleda, Dalla sair’infin mamvagl.
4. Vo svoland, tscherchand sa praja, Sün la terr’e sur il flüm; Cric, cric, cric, cha ella cratschla, Ais pel solit seis costüm.
5. Melapaina ch’ell’arriva, Il prüm minister la do ’l gianter. Beslas, sduns, curtels, furchettas E mantins la fo ’l purter.
6. Melapaina ch’ell’ais tschanteda, Ella scumainza a cratschler, Cratschla no ün sach d’noviteds E zuond pochas sun vardets.
7. Bain eir l’aivla qui s’approsma Sco regina dels utschels; Ün grand regal cha quell’als porta, Ün sach plain stachieu d’nuschels.
8. Vain no tiers eir la gazella, D’la regina ais la donzella; Quella vain eir per udir E ’l cumand per exequir.
9. Our dal god vain la tschuetta, Ho üna laungia maladetta; L’ho ün piz pestiferus, Nun lasch’in pos ne mels ne prus.
10. Giunker giat, quel grand calfacter, Fo gnau gnau in chadafö; Vo intuorn fand sa visita, Scha suot l’evna vain fat fö.
11. Vain d’las Indias papagagls, Chi dell’aivla sun famagls, Armaintets fich buondragius, Per sentir discuors dascus.
12. Dal Peru vain Giunfra schimgia; Qnell’as tschainta sper la pigna, Fo eir gests da fer arir, Quaists signuors per divertir.
13. Signur uors cun trida tschera, Quel as tschainta be daspera, Approvescha lur cussagl, Sainza bger der dal battagl.
14. Vain d’Norvega la balena, Tres ils peschs ais invideda, Vain per dir eir sieu parair E ’l convivi per giodair.
15. La balen’ais cuschinunza, Fich capabla cun cuschiner, No sur mer main’la las spezias, Per ils trats as schasuner.
16. L’esan ais il musicant, Fo l’alt, bass, tenor, discant. La chanzun fich bain intuna, Munt e vals que tuot strasuna.
17. II püerch disch our in bun franzes Quists signuors nu ’m saun incler; Tscherchè ün, chi bain in prescha Quaist linguach interpretescha.
18. Bain eir Bacchus, Dieu del vin, Sün ün char main’ün butschin Vin d’Burgogna e Champagna, Co füt allegria e cuccagna.
19. Della cuort irrazionela Sun offizchels e curtischauns, Üna part sun europeers, Ils oters tuots sun indiauns.
Nr. 5
1. In quist muond sainza plaschair Vivan narramainta. Sco eau vögl mi la giodair, Fin cha Dieu ’m spisgiainta. Grià la roba da quist muond A tuots fo la Bpaisa — II piglier greiv taunt al zuond. Sgür nun port’la spaisa.
2. Be il paun d’imminchadi Per nus oters basta; Qualchosett’imminchadi Aintr’a nus in chascha; Dain al oura in bun vin, Giand all’usteria; Spess bavain qualche fraclin Tucts da cumpagnia.
3. A ’s tucher cun ils magöls, Cha scodün s’unescha, In sandet bavand dals lös, ’Nu’ cha ’l bun vin crescha. Vivat nus! vivat Noe, Ahnherr d’la bavranda, Vivat Bacchus saimpermê, Chi la recomanda!
4. In vantag poi del uster Fains qualche partida. Tschà! Giunfretta, gni a’ ns der Chartas e la crida. A vulains fer üna a rams; Aise vaira, pruoders? Per il vin e taunts croccants In pêsch da buns pruoders.
5. Üna mezza po baster Per nur oters quatter, Cha gnind tort nus a charger Pudess chöntsch s’imbatter.
Quatter fraclas d’vin purtè ’ns Auncha, giunfr’ustera, Ed allur imprigias fè'ns, Ans fand bella tschera.
6. S’maridand qualchün da nus, Piir ch’el as marida, Sch’el pigliess üna scu nus, Schi nun è’ la trida. Siilla roba nun guardè, Pigliè a vos geni; Eau que co fatsch, schi la fè, Scu ch’eau he nom Töni.
Nr. 6
1. Vegn suvent in mas fadschendas, Fand chalenders Siin que chazzer marider, E da spess, stand in que prievel, Aint il spievel Scha sun bel stun a ’m guarder.
2. S-ch’üna bögia da majastra, Chi s’implastra Sü cun mez arüp tschervè, He il prüm üna testina, Grossa, fina, Ch’eau nun sun güst ün tüvè.
3. He chavels cun bellas rollas E tretschoulas, Chi saun ster drettuntersü, Ed il frunt cun bgeras fodas Alla moda Dels bels giuvens d’hoz in di.
4. He ’na buocha buna leda, Ch’in üna geda Po ir aint a pèr duos sduns,
E d’ün vaccar nes furnieu Sun, per Dieu, Ch’eau savur ils buns baccuns.
5. Bun tschilöz e gula largia, Ch’üna chargia Po ir giò da maccaruns; Ed ün stommi d’spech in gramma, Disch ma mamma, Ch’eau mangess eir scorpiuns.
6. Conservand quaists mieus artichels, Perpendichels, Chi faun propi inamurer, Schi dal sgür, cha la vintiira Lönch nun düra In mieu puogn da capiter.
7. Roba he dichedavuonda, Chi ’m confuonda, Ch’eau nun se bod pü che ’nd fer. Pü munaida cu manestra, Our da faestra He aunch hoz stuvieu bütter.
8. Mieu Oian Gross pür cha bap clama E la mamma, Be ch’eau ’m possa marider. Ma sun fio, cha spet la giunfra, Ch’ell’am cumpra E vegn’ell’a ’m dumander.
Nr. 7
1. Cur vögl suter ün bel langaus Pigl la Capuriuna, E sül clamer caporal heraus Quell’in mieu cour intuna.
2. Per savair l’arte del dissegn Gess fin in Sant’Elena, Giavüsch dimena per mieu pegn Signura Madalena.
8. Scha saimper vöglian am tenter, Fatsch eau la trista mina; Mieu desideri da ’m placher Füss cun Signura Niua.
4. Üna tuschandra, ch’eau pigliess, Ais dutscha sco la manna; Pertaunt mieu geni s’aspettess La Melcher Signur’Anna.
5. Schapür cha vess da ’m marider, Nun vegn eau our per Flander; Ma stun be cò a retschercher Giunfra Chatrina Tschander.
6. Per ma vintüra tscherch eau be ’Na buna tarattetta; Dimena spordscher vögl l’anè A Giunfra Malgiaretta.
7. Eau stuu dret sü sco ’n grenadier, Cur cha ma Neis’am guarda; In sa fuschina bat il fier, Guardand, ch’ella non m’arda.
8. Ad ais bain lönch, ch’eau vegn tscherchand ’Na buna compagnia, Ed in effet spess, m’insömgiand, M’impais sün Giunfra Maria.
Nr. 8
1. Iu ün mes-chal guard il prüm, Ch’el hegia bellas chammas; Sar Gian Jenatsch quel füss güst ün Per mas masellas lammas.
2. Cun chi so a mi piglier Sun üna buna matta, Simun Stail s’avess s’adder, Cur cha nu l’ho la tschatta.
3. Quasi ogni not in il prüm sön La chod’amur am sdasda, Lasch d’iina vart il Barba Tön E tegn Nicà chi ’m guarda.
4. Per stiizzanter mieu appetit Mangess eau be lindornas; Ma scha survgniss poeta Tit, Al fess eau sgür las cornas.
5. L’otra saira iminez il plaz Am tütschet eau nel nes plat; Quel, chi ’1 porta, ais Tumeschin, Chi ’m plachet ün bel bütschiu.
6. II plü bel, chi ais acqui, Ais que giuven Gian Duri, Quel vuless eau bain dasper Per podair bain l’abbütscher.
Nr. 9
1. Dad iin giuven sun l’amanta, Chi nun ais giist co preschaint, L’ais il Giunker Curdin Planta, Sün quel lie l’impissamaint.
2. Am da ster in allegria, Eir siand da co davent; Per ma chera compagnia Pigliess Giunker lütenent.
3. Aunz cun giuven m’imprometter, Al domand, sch’el ais purschel; II pü bain am comprometter Poss dal Giunker Manuel.
4. Cur m’impais süu la sudeda, Schi mieu cour vo suspirand, E vuless gnir ingascheda Da mieu Giunker adjutant.
5. Sè ster leigr’in compagnia Cun ün giuven siin mieu bratsch; II plü bel, chi ais acquia, Ais que bun Sar Gian Jenatsch.
6. Mê nun possa eau gnir stüfcha Dal dschambun e nell’dal pech; Pero uossa clap la mütfa, Scha nun vain mieu Gudains Trecli.
7. Eau sun quia iina giuvnetta E sun auncha da barat, Giaviischand, cha Dieu am detta Franzais-chun per mieu tarat.
8. Nun fatsch mê la tschera trista, Amatura sun del spass; Que Tschandriu Sar Gian Battista Bram eau co per ster a plaz.
9. Minch’utschè am’il sieu gnieu, Scu eir ogni armaintet; Uschè ais la spraunza mia Gnicca, gnacca be sulet.
10. Scli’ el ais trid, que nu’m importa, Be ch’el hegia brav murbign; Perque pigl la buoclia torta, Chi ho nom Tumesch Martin.
11. Giov gugent a tschuppatschella, A mignau e gnö la flur; Duriin am fo la bella E cupicha tuot suot sur.
12. A mi plescha l’allemanda II pü bain da tuots ils sots; D’Sar Duri sun la tuschandra Eir in temp dels pü grands chods.
13. Scha gniss bod üna schlitteda Da noss giuvens buns schlittunzs, Schi ’m vögl vair recommandeda A1 Poet per manaschunz.
Nr. 10
1. Mieu cher bun Sar padrin! Eir eau ün giaviischin Als fatsch da tuot mieu cour.
2. Als benedesch’il Segner, Vögl’in sa chüra ’ls tegner, Ah schi, tuot lur vit’our.
3. Eir vegna a ’ls der fortüna, Plaschair, algrezch’adüna, Suainter lur giavüsclis.
4. Uoss’a lur bainvoglientscha M’arcumand d’arcuntschentscha, Ou ’ls fer tuots mieus saliids.
Nr. 11
1. Evviv’il Signur Capo, Vulains da cour clamer, Il quêl purtet la chappa D’protempore Nuder.
2. II nöbel sieu ofiici Dieu vöglia benedir, A1 conservand felici, Oh’el possa l’ademplir.
3. A contentezz’e brama Da quels, chi l’haun elet Cun l’actuel Landamma, Ch’ais il Signur Prefet.
4. Tuots duos soggets da stima, Da spiert e probited; Amur in els s’exprima Per nossa liberted.
5. Bain degns sun in sostanza L’onore da cuvrir Tal caricas d’importanza, Ch’ün get a ’ls conferir.
6. Neir schelta pü profuonda Tuot nos comön inter, Per bain fixer sa spuonda, Tschert non podaiva fer.
7. Evviva dunqu’ adüna Quaists duos ondros signuors; Da ’ls vair s’ho la fortüna Per nus arredschaduors.
Zuoz 1 Marz 1817
Nr. 12
1. Am partind da te, ma bella, Eau t’abbratsch cun ma dolur, Ma mia mir’ais saimper quella, Da ’t mantegner mi’ amur. Mieu dovair davent am clama, E l’aifet am voul cun te; Stögl lascher quella chi ’m ama Inavous, o Dieu, da me.
2. Vegn pel muond, tscherchand fortüna, Sco ün pover pelegrin, In mieus dis da giuventüna, Seguitand il mieu destin. Mi’onur am sarò guida Cun il bun deportamaint, E la brama, chi m’inspira Ad ün nouv stabilimaint.
3. Da nus povers grischs sun telas Las bain düras condiziuns; Ma saron saimper eguelas, Fin cha düran ils Grischuns, Chi ils bgers da lur dis stöglian Trer davent da cheras lur, Per as guadagner, scha vöglian, Quatter bluozchers cun onur.
4. Bgers da quels and ais intraunter, Chi l’ogget il pü a cher Staun lascher ’navous per saimper, Per mê pii fors’il brancler. In que cas, oimê, sun eau Bain disfortünedamaing; Ma la sort mia voul uscheia, Nun po esser otramaing.
5. Eau fatsch spraunza, ch’ünsacura Da qualvai ts poss’am plazzer, Cun l’agiid da quel sii sura, Per mieu paun am guadagner. E scha Dieu am do fortüna, Mieus aifers con favorir, Schi bainbod fatsch quint tuottiiua A’ t revair darcho da gnir.
6. Poi darcho quels temps amabels Poss giodair e la favur, Da passer dis agreabels Con ma bell’in fand l’amur, Quell’aifabla dutscha chera, Chi l’ogget ais da ma sort, E suletta ais, clii plescha A mieu cour infin la mort.
7. Quauntas sairas dalettusas Ch’eau cun te he passo vi; Quels buns dis m’haun parieu uras, E quaist mais am per’tin di. Ma, o vè, bod l’ura ’s prosma Da viedi, ch’eau stögl fer. Ah, que ’m pera, ch’eau nun possa Usche bod at banduner.
8. „Cun suspender, tü, mia vita, T’affaneschast pii co pü. Sapchast pür, cha bain afflitta Sgiiramaing sun taunt cu tü.
Eau sun la disfortüneda, Da ’m stovair d’te separer, Per rester forsa priveda, Gnand per saimper a ’m smancher.“
9. Ah, mieu bain, que co nu ’m tuocha! Perche voust tii am ferir, Laschand gnir quels pleds our d’buocha, Ch’eau vegn forsa a ’t tradir? Impossibel ais, ch’eau possa Smancher via taunt’amur; Vögl piitost murir güst uossa, Cu dvanter ün traditur.
10. Sajast fidella e constanta, Sco ch’eau sgiir sarò con te, E t’impaissa ’t, cher’amauta, In tieu cour suvenz siin me. Schi dimen’, o vita mia, Cun mieu cour d’tri&tezza plain Pigl alfin l’amar addieu, T’abbratschand, addieu, sto bain!
Nr. 13
1. Darcho la not rived’ais no Tres Dieu pussaunt, chi ’ns ila do, Per cha pusser nus possan. II di ais sto passo bod vi, Sco l’ordinari imminchadi, Tres spüra grazia sia.
2. Giand a dormir vus non savais, Damaun mamvagl pü scha vivais, Vus tuots nel muond acquia; Dimen’al Seguer vögl ruver, Cha el per vus vöglia vaglier E ’s perchiirer adüna.
1. La s-chüra not passed’ais vi, E darcho gnieu ais il di. Ludo il nom del Seguer! A quel vulains tuots ingrazcher, Cha l’ho vulieu ans perchiirer Da mels e da disgrazias.
2. A quaist nouv di siand rivos, Zieva ch’avais giodieu bun pos, Voss fats el benedescha! As dett’iu quel sieu bun agüd La pesch, concordia, vair saliid Dad uoss’infina saimper.
Nr. 14
El: Dò ’m la rösetta, dò ’m il craunzin, Condür, ma bella, t’vögl al festin.
Ella: Mieu craunz e rösa nun t’lasch our d’maun Vo pür cun otras a bal damaun.
El: Ah, tü suletta, poss baiu at dir, Est hoz la dama, ch’eau vögl tschernir.
Ella: He eau dad esser? Sulett’ebbain Tia suttunza nel bal damaun.
El: Amur eterna gür be a te, Dò ’m la fluretta, sota con me!
Ella: Amur scli’ tü ’m giirast vegn al festin; Co hest la rösa ed il craunzin!
El: Cun la flur bella dò ’m eir tieu cour, Ch’eau t’amaregia, infin ch’eau mour.
Ella: Sch’tü nu ’m tradeschast in il cour tieu, Cul craunz e rösa pigl’il cour mieu!
Tuot duos: Amur giirain ans eternamaing, Sutand insembel allegramaing.
Nr. 15
1. Crudel, tü m’hest tradida S-ch’ün barbar traditur, Il cour m’hest tü rapida E nun hest gueaun rossur.
2. L’affet e l’amur mia Cu mê poust t’impisser Usche da smancher via E dal tuot at müder.
3. Eau cun mieu cour plajeda Da lönch sun vi da te, E tü m’hest banduneda, Sainz’at fer pcho da me.
4. Nun crai, cha der s’and possa Sül muond ün pêr cu tü. Tü ’m mettast alla fossa, Ah, nun poust fer dapü.
5. Ma vain il di, lie spraunza, Cha tü t’arüvlerost, E per tia disleaunza La peja chatterost.
6. Conserva pür ta bella, Già cha tü voust usche. Ed eau, o Dieu, sun quella, Saimper in plaunt per te.
7. Impaissa ’t üna geda Sün tieu giirer sulet. 0 povra snarranteda, Cun taunta fè t’he cret.
8. Sco cha tü m’hest rapida La pêscli our da mieu cour, Schi l’otra tia tschernida Avrò per te amur.
9. Minchuna! Pajer oura Lascheda m’he cun bazs, Tres sentenza fatt’oura Accò dals magistrats.
10. Con rentschs tschinquaunta uossa D’me liber sarost tü. Vo piir, ch’eau nu’t cugnuoscha, Ne ’t vezza a te mê pü.
11. Avair nun poust fortüna Con tieu agir pervers, E per me disfortüna Nun sarò da ’t vair pers.
Nr. 16
1. Cour, mieu cour, perchè t’attristast E perchè taunt ah e vè? Ais pür begl in pajais ester, Cour, mieu cour, che ’t mauncha mê?
2. Che chi ’m mauncha? Tuot am mauncha, Gnieu sun eau dals mieus davent In quist lö, dalöntseh dals mieus, Ch’eu non stun zuond brich gugent.
3. Begl chi saj’ in pajais ester, Tuot am voul der ad incler, Ma nuu sè ’m lascher persvader E nun poss pii als tadler.
4. Taunt al rich am lasch iucrescher, Ch’eau sun bod alguanto our; Tuot, ah tuot am vain incunter, Ed üngün nun poss ster our.
5. Nun poss ne manger ne baiver Ne dormir ne not ne di; Passiun, fadi’ e larmas Sun mieu paun d’imminchadi.
6. Bain gugent a chesa mia Turness bod, ah sclii, bain bod, Tar mieu bap e tar mia mamma, Tar mieus munts, ma val e god.
7. A giodair que saun bun ajer E quels vents per me zuond rers, Que solagl e fras-cha glüna E pas-chliras, pros ed ers.
8. Vzess gugent quellas blaisettas, Quels vadrets fich ots e glischs, ’Nua cha legers chamuotschs saglian E chatscheders nun paun ir.
9. Vzess gugent quellas chesettas D’mieus paraints e chantunais. Passanter inqualche uras, ’Nua soggeziun nun ais.
10. Mieus compagns e mias amias G-ess con brama a chatter, E cun els da compagnia Spess chanter ed eir suter.
11. Cò üngün mê nu ’m saliida, Chi ’m voul bain üngün nun ais, Ne ’ls infaunts nun am charezzan, Sco chi ’s fo in nos pajds.
12. Sch’eau pü lönch vess da ster quia, Sclii stuessa sgiir morir Dalla grand’increschentüna, Ch’eau nun poss bod pü soffrir.
13. Cour mieu cour, in nom del Segner, Sapchast uossa t’adatter; Scha Dieu voul, schi puderegia Bod a chesa mia turner.
Nr. 17
1. Sun il dottur Grian Giachem Spröd, La glieud curesch a mieu müd, Sè fer, cha ’ls orvs darcho saun ir E cha ’ls strupchos a vair paun gnir.
2. S’fidand in me ün paziaint, Po ’l fer il prüm sieu testamaint; Eau our dal muond üngiin tramet, Aunz cu sieus fats ch’el mett’in net.
3. Mas curas sun fich bunmarcho, ’Na vouta sula vegn duvro. Eau am containt da que cha ’m daun, He chüra d’els, scha ’ls pigl a maun.
4. Da Coir’ais quist il stil ch’eu tegn, Cli’ el ais probat a tuots mantegn, Cha ogni mez etfet stu fer II dottur Spröd po bain gürer.
Nr. 18
1. In ma giuventüna Vegn in trusch adüna, Solum per guarder, Scha ’m füss reuschieu Con ün bun partieu Co da ’m cumpagner;
2. Cun ’na brava matta, Chi per me s’adatta, A mieu stedi e gro. Ma la vista s’muossa, Ch’eau nun se aunch’uossa, Inua der dal cho.
3. Eau nun tscbercli richezza, Neir taunta bellezza, Ma bainschi l’onur, Civilted, scortschentscha, Virtüd e prudentscha E sincer’amur.
4. Prusa, amiaivla, Cher’e buntadaivla, Sauna per se stess, Plaschaivl’e modesta, Leigra, viv’e lesta Sch’ell’ais, am plaschess.
5. Muntra, volontusa E laboriusa E chi sapclia fer Da sieus mauns qualchosa; Ma la prüma cliosa Saj’ il bain chaser.
6. Sco üna massera, Vaira, buua chera, Da bain in tuots fats, E chi hegia chüra, E pisser, ranchüra Saimper da sieus fats.
7. Fer sieus pans asvessa Eir queco vulessa Ch’ella ils savess; Stand in chesa sia, Noschas cumpagnias Ch’ella nun pratchess.
8. Sül decor s’contegua Ed üngün nun vegna Neir a criticher, Cha bain spetter po’ la, Bainvulair s’farò ’la E da tuots luder.
9. Discursiv’, amabla Saja e trattabla In conclusiun, Siand eir eau ’miaivel, Prus e buntadaivel Ed ün leger sun.
10. D’ma buna condütta E bainfer perdütta Paun mias ouvras der, Cun las provas cleras, Chi tiers bgers sun reras, Dad ün cour sincer.
11. Qaaists sun beneficis, Chi alags felicis Paun fer e cuntaints, Pii cu la richezza, Chi ais in tschertezza Be dal spiert turmaint.
12. Quella mievla d’roba, In quaist muond chi’s gioda, Da se svessa s’fo, Cur cha robustezza, Sandet e destrezza Vögl’e cuntegn s’ho.
Nr. 19
1. Ad alp s’ho bella vita Ad alp vegn eau gugent, Siand cha lo as gioda Frais-ch ajer e bun vent.
2. Süu verdas blaisettas E munts dels margumets Ouu strasunaunza güvlan Ils legers pasturets.
3. Imminchün ho sas vachas Da mundscher, chi ’l pertain, Pero da lat las vignas E bellas mundsch’il sain.
4. II saiu fo las chaschedas, II chandaun fo il specb, Ed il pastrin las vachas Our d’stavel chatsch’ün töch.
5. Ziev’insalo la puonna, Miss dvart il tschigrumet, Mangio il spech in gramma, Schi vaume tuots a let.
6. La damaun zieva tuornan Darcho a lur lavuors, Nun barattessan vita Que temp culs signuors.
7. Che trais mais allegeis! S’po dir in vardet. Ün po pii meleschan S’lio cur fo tridas steds.
8. Pel di dellas imsüras Sun ils priims noss pisseis, D’avair net ed in uorden, Cur chi vain ils massers.
9. Scodün la bandirela Gugent vuless avair; Quel têl, chi l’avaregia, Gro ’ns ho da savair.
10. Da der ’na bella dscherpcha Eir tuot la pain’ans dains, Ma ’l di della s-chargeda Cun brama la spettains.
Nr. 20
1. II schnaps ais ma vita, Quel baiv eau gugent; Mê brich ’in ma vita Nu ’l büt eau davent.
2. Cur cli’eau quel poss baiver Ais mieu tuot il muond; Da quel nun vegn aiver, Ma bainschi arduond.
3. Vögl mia giuventüna Giodair inandret Cun fer qualchiina Partid’a treset.
4. Con las bellas mattas Eau ’m vögl der plaschair, Siand cha sun fattas Per bain las giodair.
5. Am vöglian der tridas, Ma eau nun las vö, Cur ch’eau las he vissas Grnareg’a dir: tö!
6. Non vögl savair d’ellas E tuot lur daners, Eir scli’ ellas s’faun bellas Con lur pros ed ers.
7. Per me ais aunch’ura Dad ir aint il latsch; Gnareg’ünsacura Eir eau our d’s-chavatsch.
8. Ma qualche tras-chettas Vögl auncha suter, E mas chanzunettas Chanter e tschüvler.
9. Ma pipp’eau smanchaiva, Chi ais tuot mieu dalet D’damaun fin a saira E la not aint in let.
10. Sgiir tuot il di stun eau Eir sainza manger, Aunz cu, mi fè buna, Fer sainza fümer.
11. Cur vegn in que stedi Ch’nun chat pii tabac, Fatsch eau il viedi Mit samt Sack und Pack.
Nr. 21
1. Segner, cun devoziun Ta chanzun Tenor vöglia tia Fo ch’eau spess la possa ler E chanter Oun la buocha mia. Fortificha tü ma vusch, Fo ch’eau bain chapescha, Tieu pled, nom e tia favur E ch’eau ’t celebrescha.
2. Aint ed our dal taimpel tieu, Suprem Dieu, II mieu lod eir oda, Mieus arövs, suspir, urer E chanter Per ta grazch’exoda. Fo ch’eau sapch’agir e fer Scu chi disch tia ledscha; Dal mel vögliast am chürer E mieu spiert aredscha.
Nr. 22
1. Sun dumandeda d’ün gentilom, Sch’eau vuless ir davent, Scha al servezzan pudess ir Da sia muglier e bod partir. ’Na buna peja m’ho ’l dit da ’m der, Sch’eau vegn cun el davent.
2. Dimena co l’occasiun, Sco ch’eau he taunt spetto, M’ais chapiteda, sco ch’eau giaviisch; Ch’eau sun minchuna, sch’eau refüd, Già cha mieu cour ho tauut bramo Da pudair ir davent.
3. Poss ir a vair bellas citteds, Cha eau nun he mê vis. Tar buns patruns vegn güst adret, Chi faun cun me fich inandret. Pii bel momaint nu ’m vain mê pü Da podair ir davent.
4. Sun steda stüfcha da lönch innò Adüna co da ster In quaist sulvedi trid pajaiset,
Bain miserabel e zuond povret, Oha nus stuains ans vivanter Ils bgers cun ir davent.
5. Set mais del an düra l' inviern E be duos mais la sted, La prümavaira duos mais sulets, L’utuon il rest, ch’ais ün maiset. Ah, taunt sün pigna nun vains da ster Dal sgür, scha giains davent.
The opening of the book is shown; the full text loads in the reader.
Loading the full text…
The end
You’ve reached the end of Chanzuns Popularas Ladinas.
