[Pausaniou Ellados periegesis] = Pausaniae Descriptio Græciæ (part 3 of 4)

[Pausaniou Ellados periegesis] = Pausaniae Descriptio Græciæ (part 3 of 4)

Non longe a foro theatrum est et prope id sedes ænearum statuarum. Statuæ quidem ipsæ non exstant, sed in earum sedium una incisi elegi testantur, statuam illam Philopœmenis fuisse. Hujus viri memoriam, quum ob ejus prudentiam, tum vero ob rerum gestarum magnitudinem quam maxime colunt Græci. (2) Quod ad generis claritatem attinet, pater ei fuit Craugis Megalopoli nulli civium suorum secundus. Is moriens adhuc impuberi Philopœmeni tutorem dedit Cleandrum Mantinensem, qui domo exul Megalopolis inquilinus, Craugidis domo, ut paterno hospitio, in calamitate sua usus est. Præceptoribus tum aliis, tum Megalophani et Ecdelo, Arcesilai Pitanæi discipulis, operam dedisse Philopœmenem tradunt. (3) Corporis quidem magnitudine ac robore nullo Peloponnesiorum inferior fuit, sed facie fœda. Ad coronas e ludis reportandas exercere se contempsit, agro, quem possidebat, colendo deditus; a venatione et feris conficiendis minime alienus. Legisse dicitur eruditorum apud Græcos hominum libros, eos potissimum, quibus vel bellicæ res vel imperatorum consilia mandata essent. Quum vero ita totam instituere vitam conaretur, ut Epaminondæ tum ingenium tum res gestas ceu viva imago exprimeret, non in omnibus illum exæquare potuit. Fuit enim Epaminondas miti prorsus ingenio et animi lenitate summa; quum hic ad iram esset proclivior. (4) Oppressa vero a Cleomene Megalopoli, nihil inopinata clade perculsus militaris ætatis duas ferme partes, feminas præterea et pueros Messenen salvos perduxit. Erant enim Messenii eo tempore Arcadum amici et socii. Quum itaque exulum partem Spartanus rex per caduceatores (quod eorum quæ crudelius in Megalopolitanos admisisset jam pœniteret) sub certis fœderis conditionibus ad reditum adhortaretur, universis civibus suis Philopœmen, ut armis mallent quam icto fœdere patriam recipere, persuasit. (5) In eo vero prœlio, quod Achæi et Arcades ex omnibus urbibus cumque ipsis Antigonus ex Macedonia transportato exercitu contra Cleomenem et Lacedæmonios ad Sellasiam commisere, in equitatu Philopœmen collocatus erat; ubi vero rei summam in peditatu positam vidit, pedes et ipse cum gravi armatura dum periclitatur audacius, utrumque femur tragula ab hoste trajectus est, (6) ac licet hoc pacto impeditus esset, tamen inflexis genibus tanta vi progredi conabatur, ut hastile valido pedum motu frangeretur. Victis deinde hostibus in castra reportato ex altero femore spiculum, ex altero missilis fragmentum a medicis extractum est. Viri ingentem virtutem admiratus Antigonus omni studio, ut se in Macedoniam sequeretur, operam dedit. (7) At ille neglecto Antigoni invitatu, in Cretam, quæ tunc civili bello ardebat, transmisit, ibique mercenariorum ducis munia obiit. Mox Megalopolin reversum equestribus copiis Achæi præfecerunt. Et eos quidem quibus ipse imperavit equites Græcorum longe optimos præstitit. Quam Achæi eorumque socii ad Larisum amnem contra Eleos et Ætolos, cognationis causa opem Eleis ferentes, pugnarent, suamet manu Demophantum hostilis equitatus præfectum interfecit, ac deinde ceteras Ætolorum et Eleorum equestres copias in fugam vertit.

CAPUT L.

_ Philopœmen arma Achæorum cum aliis mutat — in pugna ad Mantineam bene rem gerit — in ludis Nemeis plausu excipitur — ad eum occidendum a Philippo Demetrii filio percussores mittuntur — de Philopœmenis rebus contra Nabin et Lacedæmonios gestis. _

Jam vero quum Achæi in eum unum intuerentur omniaque ad eum unum deferrent, peditatus armaturam immutavit Quum enim ante brevibus hastis uterentur et scutis oblongioribus, proinde ac sunt Gallica et Persica, ut loricis et ocreis corpus tegerent militibus et Argolicis clypeis et hastis longis uterentur persuasi. (2) Præterea quum Lacedæmone tyrannus Machanidas exortus esset eoque duce Spartani jam novum bellum cum Achæis gererent, dux fuit Achaici exercitus Philopœmen. Prœlio apud Mantineam inito Spartanorum expediti milites Achæorum levem armaturam fuderunt fugientesque Machanidas persequebatur. Ibi Philopœmen cum peditum phalange gravem armaturam Spartanorum repulit; Machanidam a persecutione se recipientem, quum in eum incidisset, occidit Lacedæmonii etsi in pugna victi ipsa tamen clade meliorem fortunam nacti sunt, quod scilicet a tyranni dominatu libertatem sunt consecuti. (3) Non multo vero post Nemea celebrantibus Argivis, quum ludis interesset certantibus citharœdis Philopœmen, ac tunc forte Pylades Megalopolitanus, homo magni inter citharœdos nominis et qui Pythicam palmam tulerat, carmen illud Milesii Timothei pronuntiaret, qui Persæ appellantur, canticum exorsus:

Qui libertatis decus affert nobile Grajis:

conjecerunt in Philopœmenem Græci universi oculos et plausu ingenti edito certam significationem dederunt, eum versum maxime ad illum se referre. Talem accepimus Themistocli quoque in Olympia habitum honorem, quum in theatrum intranti spectatores universi assurrexere. (4) Philippus quidem Demetrii filius, Macedonum rex, is qui Aratum veneno peremit, Megalopolin ad Philopœmenem occidendum percussores miserat; verum quum facinus illi perficere nequissent, invidiam sibi Philippus cunctæ Græciæ concitavit. Quum vero Thebani victis acie Megarensibus urbem ipsam jam prope superatis muris expugnassent, oppidanorum astu de Philopœmenis adventu dissipato tantus est hostibus terror injectus, ut confestim reportato domum exercitu eam obsidionem missam fecerint. (5) Jam rursus erat Spartæ exortus tyrannus Nabis. Is præ ceteris Peloponnesiorum populis primos Messenios bello lacessivit; ac nocte quidem inopinantes adortus urbem jam totam præter arcem ceperat. Insequenti vero die præsto fuit cum auxiliis Philopœmen; quo factum ut ille a Messene discedere sub certis conditionibus coactus fuerit. (6) Jam vero quum imperandi finem Philopœmeni tempus attulisset et novi imperatores ab Achæis delecti essent, rursus in Cretam Philopœmen transmisit Gortyniis bello pressis opem laturus. Sed ejus peregrinationem quum Arcades offensiore animo ferrent, reversus ex Creta in ea incidit tempora, quibus contra Nabin arma Romani ceperant; et instructa a Romanis contra Nabidem classe, se Philopœmen, qua erat in bellicis rebus alacritate, expeditionis socium præbuit. Verum ut erat navalium rerum plane expers, triremem forte conscendit rimosam. Quare Romanos et reliquos socios subiit eorum versuum recordatio, quibus Homerus in Copiarum Recensu (v. 614) Arcadas navigationis ignaros esse testatur. (8) Paucis diebus post navale prœlium, lunæ silentis opportunitate usus, immissa suorum manu, Lacedæmoniorum ad Gythium castra incendit. Ibi Nabis iniquo loco Philopœmenem et Arcadum qui cum eo erant manum circumvenit. Erant ii sane exigui numero, sed virtute præstantes. (9) Philopœmen vero ordinibus quos in suis retro ducendis instituerat mutatis effecit ut loci munitio non ab hostibus, sed a se staret. Mox prœlio victo Nabi et Lacedæmoniorum quamplurimis nocte illa cæsis, in majore multo fuit apud Græcos nominis celebritate. (10) His ita gestis Nabis inducias cum Romanis pepigit; sed antequam præfinitum tempus exisset, a Calydonio homine, qui societate verbo simulata (fuerat enim ab Ætolis subornatus), re se hostem esse demonstravit, est interemptus.

CAPUT LI.

_ Philopœmenis res gestæ porro enumerantur — de Philopœmenis morte. _

Opportuno hoc tempore Philopœmen facta in Spartam irruptione Lacedæmonios, ut se in Achæorum concilium contribuerent, adegit. Non multo post Titus (Quinctius Flamininus), cui bellum in Græcia decretum fuerat, et Diophanes Diæi filius Megalopolitanus, quem tunc sibi ducem Achæi delegerant, ad Lacedæmonem cum infesto exercitu accesserunt, id nempe Lacedæmoniis crimini dantes quod novas res contra Romanos moliti essent. At Philopœmen, etsi privatus tunc erat, portas tamen occludendas irruentibus hostibus curavit. (2) Ob hæc merita et ob res in utrumque tyrannum gestas Lacedæmonii domum Nabidis talentis centum et eo pluris æstimatam, ei dare volebant: at ille pecuniam eam rejecit; jussit autem eum, qui in Achaico conventu plurimum auctoritate apud multitudinem valeret, ea largitione conciliari; in quo Timolaum ab eo significatum fuerunt qui crederent. (3) Jam vero rursus ei ab Achæis imperio decreto, quum Lacedæmonii jam civile bellum capesserent, trecentos ille homines seditionum auctores e Peloponneso ejecit et Helotum prope tria millia vendidit, urbisque muros demolitus puberibus omnibus iis exercitationibus, in quibus ex Lycurgi lege versabantur, interdixit; contra vero ut eas Achæorum puberes susciperent, edixit. Sed patria postea instituta Spartanorum pueris Romani restituerunt. (4) Jam Antiocho ad Seleucum, cui Nicator cognomen fuit, genus referente, Syrorumque auxiliis a Romanis Manii ductu ad Thermopylas [victis], quum Aristænus Megalopolitanus Achæos hortaretur, ut Romanorum imperata omni ex parte facerent neque ulla omnino in re ipsis adversarentur, turbato illum præ ira vultu aspiciens accelerare dixit Græciæ fatum. Manio deinde Lacedæmoniorum exules restituere contendenti acriter pro concione restitit. Post ilius vero profectionem exules Philopœmenis permissu Spartam redierunt. (5) Sed enim et ipsum aliquando justa manebat ob nimiam animi elationem pœna. Nam quum Achæorum imperator jam octavum renunciatus fuisset, homini cuidam haudquaquam obscuro, quod vivus in hostium potestatem venisset, objecit; neque ita multo post coortis inter Messenios et Achæos inimicitiarum causis Lycortam cum exercitu misit Philopœmen ad Messeniorum agrum depopulandum, ipse triduo post, etsi vehementi febri laborabat ac jam annum impleverat septuagesimum quin tamen ejus excursionis particeps esset, se continere non potuit. Secutus igitur Lycortam est cum equitibus et peltatis circiter sexaginta. (6) Lycortas totaque ejus manus quum neque hostes ullo damno affecissent, neque ipsi quicquam grave passi essent, tum jam domum rediere. Philopœmen vero inter dimicandum accepto in capite vulnere quum ex equo concidisset, vivus Messenen pertractus est, ubi advocata statim concione quum sententiæ non eædem ab omnibus, sed diversissimæ ferrentur, (7) Dinocrates et Messeniorum locupletissimi quique occidendum omnino Philopœmenem censebant; at plebs vitæ ejus parcendum esse maximo studio contendebant, Græci nominis parentem, eo insignioribus etiam titulis appellantes. Sed Dinocrates Messeniis invitis veneno misso hominem de medio tollendum curavit. (8) Verum non multo post, ubi Lycortas ex Arcadia et Achaia comparatum exercitum contra Messenem duxit, populus Messeniorum dedit se Arcadibus, atque omnes qui Philopœmeni necis auctores fuerant præter Dinocratem (is enim sibi ipsi manus conscivit) comprehensi pœnas dederunt. Ossa Philopœmenis Arcades Megalopolin reportarunt.

CAPUT LII.

_ De fortium virorum Græciæ proventu in Philopœmene exstincto — viri fortes Græciæ breviter recensentur — versus Philopœmenis signo inscripti memorantur. _

In quo sane viro bonorum et fortium virorum est in Græcia consumpta progenies. Primus etenim Miltiades Cimonis filius vincens ad Marathonem Barbaros et classem Persarum reprimens, cunctæ Græciæ salutem attulit; postremus Craugidis filius Philopœmen. Nam qui ante Miltiadem præclara suæ virtutis documenta dederunt, Codrus Melanthi filius, Spartanus Polydorus, Messenius Aristomenes, et si qui possunt alii cum his enumerari, patriam quisque suam jure videri possint, non universam Græciam servasse. (2) Post Miltiadem vero, et Leonidas Anaxandridæ et Neoclis filius Themistocles Xerxem e Græcia expulerunt, duobus hic navalibus prœliis, ille nobili ad Thermopylas pugna. Aristidi Lysimachi et Pausaniæ Cleombroti filio, qui ad Platæas Græcis duces præfuerunt, huic quæ postea commisit crimina, illi imposita insulis vectigalia, quum antea omnes Græci nominis populi a tributis immunes fuissent, servatæ Græciæ gloriam eripuerunt. (3) Xanthippus quidem Ariphronis et Cimon, ille deleta Persarum classe ad Mycalen Leotychide Spartanorum rege adjuvante, hic multis et æmulatione dignissimis facinoribus de Græcis optime meriti sunt. At qui bello Peloponnesiaco, quod est contra Athenienses gestum, exercitibus præfuerunt atque ex iis gloria præstantissimum quemque jure quis Græciæ parricidas et prope (ut ita dicam) demersores appellarit. (4) Græcorum autem imperium jam graviter perculsum Conon Timothei et Polymnidis filius Epaminondas ad spem salutis revocarunt; quum uterque, ex insulis ille et maritimis locis, ex urbibus hic mediterraneis præsidia et Lacedæmoniorum præfectos ejecissent decurionesque in singulis civitatibus in ordinem coegissent. Epaminondas ad hæc duarum minime obscurarum urbium, Messenes et Arcadicæ Megalopolis, accessione Græciam illustriorem reddidit. (5) Adnumerandi Græciæ parentibus jure etiam fuerint Leosthenes et Aratus. Ille enim Græcos conductitios qui Persis stipendia fecerant, ad quinquaginta prope millia, in naves impositos invito etiam Alexandro in Græciam incolumes reportavit. Arati vero merita ex iis cognosci possunt, quæ de Sicyoniorum rebus gestis supra jam conscripsimus. (6) Ad Philopœmenis quidem statuam Tegeæ talis legitur inscriptio:

Cujus virtutem mirata est Græcia, quique multa manu gessit multaque consilio, Arcados invicti Philopœmenis hæc monumenta, quem belli ornavit gloria clara ducem. Huic duo de geminis excelsa tropæa tyrannis erexit Sparte libera servitio. Grata etiam Tegea pro libertate recepta Craugidis hæc gnato magnanimo posuit.

Ac talis quidem illic exstat inscriptio.

CAPUT LIII.

_ Cur Tegeatæ Apollini Agyieo signa dedicaverint, enarratur — de Cydone, Gortyne et Catreo Tegeatarum et Cretensium diversa narratio — de Rhadamantho — quattuor signis Apollinis Agyiei et aliis templis ac signis Tegeæ — cultu Jovis Clarii — reliquis Tegeæ memorandis. _

Apollini vero Agyieo signa ob hujusmodi causam Tegeatæ dedicasse feruntur: Apollinem et Dianam aiunt ubique gentium de iis hominibus sumpsisse pœnas, qui Latonam dum uterum ferret errabundam in terras ipsorum venientem contempsissent. (2) Quare quum ii quos nominavimus dii in Tegeatarum quoque terram venissent, Scephrum Tegeatæ filium clam cum Apolline collocutum esse. Ibi Limon (erat hic quoque de Tegeatæ liberis) in suspicionem venit, fuisse clandestinum illum sermonem aliud nihil quam sui criminationem; impetu itaque facto fratrem occidit; (3) sed mox Dianæ sagittis confixus justas ejus cædis pœnas dedit; tum Tegeates et Mæra ex tempore sacrum quidem utrique deo fecerunt; verum postea quum atrox soli sterilitas incesseret, consulentibus e Delphici Apollinis penetralibus responsum allatum est, lugendum esse Scephrum. Quamobrem in Agyiei sacris et alia in Scephri honorem faciunt, et virgo Dianæ sacerdos unum quempiam insectatur, Dianam dum Limonem persequeretur simulans. (4) Aiunt etiam de Tegeatæ liberis qui reliqui erant ultro in Cretam migrasse, Cydonem, Archedium [Catreum?), Gortynem; a quibus urbes nominatæ fuerint, Cydonia, Gortyn, Catreus. Cretenses tamen neutiquam huic Tegeatarum sermoni assentientes Cydonem Acacallide Minois filia et Mercurio genitum dicunt; at Catreum Minois, Rhadamanthi Gortynem filios fuisse. (5) De Rhadamantho quidem Homerus prodidit in Protei et Menelai colloquio, in Elysios campos Menelaum esse venturum, quo multo prius Rhadamanthus jam venerit. Cinæthon vero versibus mandavit Rhadamanthum Vulcani, Vulcanum Tali, Talum Cretis filium fuisse. Sunt sane Græcorum narrationes quum in plerisque, tum in iis maxime quæ ad gentilitates pertinent, inter se dissidentes. (6) Agyieo apud Tegeatas signa quattuor; singula a singulis tribubus posita sunt. Tribuum ipsarum nomina perhibentur, Clareotis, Hippothoitis, Apolloneatis, Athaneatis; sic appellatæ ab agri sorte quam liberis Arcas proposuit suis, et simul ab Hippothoo Cercyonis filio. (7) Est præterea Tegeæ Cereris et Proserpinæ fanum, quas Carpophoros (Frugiferas) nominant. Prope Veneri cognomine Paphiæ templum dedicavit Laodice, cui Agapenor pater, is qui bello Trojano Arcadum dux fuit; Paphi tamen illa vixit, uti alio est a nobis loco prius explicatum. Ab eo templo non longe absunt Bacchi delubra duo, Proserpinæ ara, Apollinis ædes cum inaurato simulacro. (8) Ea omnia Chirisophus fecit, Cretensis patria, de cujus ætate et magistro comperti nihil habemus. Longior certe Gnosi apud Minoem Dædali commoratio Cretenses in signorum etiam opificio nobilitavit. Adsistit Apollini ipse Chirisophus e marmore. (9) Habent Tegeatæ quoque aram, quam vocant communem Arcadum. Est ibi Herculis simulacrum; in femore vulnus cernitur, quod in prima cum Hippocoontis filiis dimicatione accepit. Excelsior quidam locus, in quo complures illas Tegeatæ aras habent, Clarii dicitur Jovis; cognomen manifestum est a sortitione Arcadis filiorum ductum. (10) Festos dies quotannis eo in loco agitant Tegeatæ; ac Lacedæmonios quidem, eo se sacro occupatis, cum exercitu fines aliquando invasisse memorant; multa vero quum se effunderet e cœlo nix, præ frigore hostes graviter sub armis laborasse; interea se clam illis ignes accendisse; moxque frigoris incommodo liberatos armis arreptis hosti occurrisse et superiores prœlio discessisse. Conspicatus et alia Tegeæ sum, Alei domum, Echemi sepulcrum et in pila incisam Echemi cum Hyllo pugnam. (11) A Tegea in Laconicum agrum pergentibus ad lævam viæ est Panis ara, est etiam Jovis Lycæi. Restant adhuc templorum fundamenta. Aræ quidem hæ a muris absunt stadia duo. Progressi stadia ferme septem ad Limnatidis Dianæ pervenient. In ea æde ex ebeno signum est. Operis forma cujusmodi quæ a Græcis Æginæa appellatur. Absunt hinc stadia circiter decem Dianæ Cnaceatidis templi ruinæ.

CAPUT LIV.

_ De Alpheo flumine Lacedæmoniorum et Tegeatarum fines constituente — Alphei singulari cursu — Orestis sepulcro et fluvio Garate — memorandis in via quæ a Tegea Argos ducit, templo Bacchi Mystæ — monte Parthenio. _

Lacedæmoniis et Tegeatis agri fines Alpheus est amnis. Ejus caput ad Phylacen, unde non procul influit in eum aqua e fontibus orta non utique magnis, sed numero pluribus, et idcirco Symbola (confluentes) est ei loco nomen. (2) Alpheus ipse longe alia quam ceteri amnes est præditus natura. Abdit enim se infra terram sæpe et rursus exoritur. E Phylace primum et e Symbolis emanans mergit se in Tegeatico agro; mox in Asea erumpens et Eurotæ aquas permiscens suas, cuniculo iterum absorptus, (3) emergit quo loco Pegas (Fontes) Arcades nominant, ac Pisæum agrum et Olympiam præterlapsus, supra Cyllenen Eleorum navale in mare prorumpit. Neque potest cursum ejus Adriaticum mare inhibere, quominus et hoc, tam magnum et violentum, internatans pelagus, ad Ortygiam pro Syracusis insulam se Alpheum esse ostendat et Arethusæ fonti permisceatur. (4) Recta sane via ad Thyream et vicos qui intra Thyreatarum fines sunt, habet quæ merito in hujus historiæ commentarios referantur: Orestis Agamemnonis filii sepulcrum, ex quo revulsa a Spartano homine ejus ossa memorant Tegeatæ. Nostra quidem ætate sepulcrum ejus non erat amplius intra muros. Præterfluit viam Garates amnis; quem ubi transieris, stadia prope decem progressus Panis fanum offendas, et juxta illud quercum deo sacram. (5) Jam quæ a Tegea Argos ducit via, vehiculis pervia et populari trita est itinere. Adjacent ipsi viæ primum quidem ædes Æsculapii cum suo signo: deinde devertentibus ad lævam unum ferme stadium est Apollinis cognomento Pythii eversa ædes, cujus ipsa duntaxat exstant rudera. Secundum rectam viam locus est quercu plurima condensus. In eo querceto templum est Cereris cognomine Corythensis. Proxima alia ædes Bacchi Mystæ (Arcani). (6) Inde Parthenius mons incipit. In eo sacra Telephi area ostenditur, in qua altum a cerva Telephum puerum dicunt. Paululum abest Panis fanum, ubi Phidippidi occurrisse Panem, et quæ ei opus erant monuisse tam Athenienses quam Tegeatæ prædicant. (7) Præbet saltus Parthenius testudines ad lyras compingendas quam accommodatissimas: sed eas accolæ capere verentur, neque a peregrinis capi sinunt, quod Pani sacras putant. Ubi jugum superaveris ac jam in subjacentia arva descenderis, illic fines inter Tegeatas et Argivos sunt, ad Hysias in Argivo agro. Ηæ quidem Peloponnesi regiones sunt et urbes in singulis regionibus, et quæ in singulis urbibus commemoratione dignissima.

PAUSANIÆ DESCRIPTIONIS GRÆCIÆ BŒOTICA SEU LIB. IX.

CAPUT I.

_ Bœotia Atticæ finitima a Bœoto nomen accepit — de Platæensibus eorumque regibus ac rebus contra Xerxem gestis — Platæenses bis ejecti et restituti. _

Atheniensibus vero Bœotia quum ex aliis partibus Atticæ finitima est, tum eos ad Eleutheras contingunt Platæenses. Bœoti quidem tota in universum gens a Bœoto nomen accepere, quem Itoni et Melanippes nymphæ, Itonum ipsum Amphictyonis fuisse filium dicunt. Oppidatim nomina multa a viris, sed a feminis plura nacti sunt. Platæenses quidem opinione mea origine sunt indigenæ. Nomen ilis inditum putant a Platæa (Asopi) amnis filia. (2) In regum et hos fuisse priscis temporibus imperio satis omnibus constat; tota enim Græcia olim regibus paruit, quum nondum respublicæ institutæ fuissent. Alium tamen e suis regibus neminem quam Asopum, et eo superiorem Cithæronem norunt; a quorum altero flumini, ab altero monti nomen fuerit. Et ipsam sane Platæam, a qua urbs nomen acceperit, facile ut credam adducor fuisse regis Asopi, non amnis filiam. (3) Hujus civitatis ante Marathoniam pugnam nullum exstat memorabile facinus. In eo prœlio quum Athenienses adjuvissent, post Xerxis in Græciam irruptionem cum iisdem Atheniensibus alacriter naves conscenderunt; et intra suosmet deinde fines contra Mardonium Gobryæ filium, Xerxis copiarum præfectum, pugnarunt. Bis autem evenit ut sedibus suis pellerentur et rursus in Bœotiam restituerentur. (4) Bello enim Peloponnesiaco Lacedæmonii Platæam obsessam expugnarunt. Jam vero restituta per eam pacem, quam Græcis a Persarum rege Antalcidas homo Spartanus confecit, quum ii qui Athenas confugerant in patriam redissent, nova iterum clade afflicta est. Nam quum nullum omnino propalam bellum Thebanis indixissent, ac sibi cum illis pacem mansuram putarent, quod dum Cadmea a Lacedæmoniis occuparetur, neque consilii neque operis ejus participes fuissent, (5) Thebani tamen prætendebant, Lacedæmonios eam pacem fecisse, quam quum deinde violassent, eidem culpæ affines esse interpretabantur omnes quibus communi fœdere cautum fuisset. Quum itaque Platæensibus suspecta esset Thebanorum voluntas, urbem firmissimo præsidio tuebantur. Qui vero agros a mœnibus longinquiores habebant, non quavis diei hora in eos veniebant, sed observatis concionum temporibus (quas sciebant Thebanos toto populo simulque per magnam diei partem habere solere), dum illi in concione erant, ipsi sua, vel qui extremum agrum colerent, quiete curabant. (6) At Neocles Thebanus, qui summum tunc in Bœotis magistratum gerebat, quum Platæensium astum deprehendisset, suis imperavit ut in concionem quilibet cum armis veniret. Quo facto, statim omnes Platæas duxit, non sane recta per campestrem agri partem, sed Hysias versus, qua ab Eleutheris et ex Attica acceditur, ubi ne speculator quidem a Platæensibus positus erat, et qua meridiana fere hora ad Platæarum muros erat adventurus. (7) Oppidani itaque concione occupatos Thebanos rati in agros effusi urbe exclusi sunt; cum iis qui intra muros deprehensi sunt pepigere Thebani, ut cum singulis viri, mulieres cum binis vestimentis ante solis occasum exirent. Diverso autem longe casu oppressi tunc sunt Platæenses quam olim a Lacedæmoniis duce Archidamo. Tunc enim quum obsiderentur duplici muro interclusi sunt; at Thebani mœnibus eos excluserunt. (8) Accidit hæc altera oppressio Platæensibus anno tertio ante Leuctricam pugnam, Athenis Asteo principatum obtinente. Urbs tota a Thebanis præter deorum templa excisa est. Modus quo capta urbs est civibus æque omnibus saluti fuit: ejecti enim primum ab Atheniensibus iterum recepti fuere. Deinde Philippus victoria apud Chæroneam parta quum Thebanis præsidium imposuisset ac omnia ad eorum perniciem moliretur, ipsos etiam tunc Platæenses in pristinas sedes reduxit.

CAPUT II.

_ Hysiarum et Erythrarum urbium reliquiæ — Mardonii sepulcrum — Actæonis petra et de Actæone narratio — tumuli occisorum in pugna Platæensi et ludi Eleutheria dicti — de memorandis urbis Platææ, Junonis Τελείας templo et signo. _

Agri quidem Plataici sub Cithærone paululum a recta digressis ad dextram, Hysiarum et Erythrarum rudera sunt. Urbes olim Bœotorum fuere, ac nunc etiam inter Hysiarum ruinas Apollinis templum est dimidiata sui parte perfectum. Sacer præterea puteus est, de quo, ut Bœoti ipsi sermone suo vulgarunt, bibentes olim vaticinabantur. (2) Hinc in militarem viam reversi offendant ad dexteram Mardonii quod esse aiunt sepulcrum. Cadaver quidem Mardonii statim a prœlio e conspectu sublatum fuisse consentiente ab omnibus voce proditum est, sed in eo qui sepelierit non item consentiunt. Satis illud constat, Artonten Mardonii filium luculenta dona Dionysophani homini Ephesio et aliis quibusdam Ionici nominis dedisse, ut nec illis Mardonii sepeliendi curam negligentibus. Atque hæc quidem via ab Eleutheris Platæeam ducit. (3) Eodem vero Megaris contendentibus ad dexteram fons et paulo progressis longius saxum est; Actæonis cubile nuncupant. Nam super eo dormire Actæonem solitum dicunt a venatione fatigatum, atque inde Dianam in fonte proximo lavantem aspexisse. Stesichorus Himeræus Actæonem cervi pelle circumdatum scripsit a Diana necem canibus inferendam ei parante, ne Semelen uxorem duceret. (4) Ego vero sine deæ instinctu Actæonis canes rabie correptos credo, eosque, quum in furore neminem internoscerent, obvium quemque fuisse discerpturos. Qua in parte Cithæronis Pentheo Echionis filio pernicies evenerit, aut recens natus Œdipus ubinam expositus fuerit, nemo novit sicuti novimus Bivium Phocensis regionis, in quo patrem Œdipus occidit: [Est Cithæron Cithæronio Jovi sacer] de quo tunc agemus copiosius quum eo pervenerit oratio. (5) Circa ipsum prope ad Platæam aditum sepulcra eorum spectantur, qui cum Persis pugnantes ceciderunt. Ac reliquis Græcis unum est et commune conditorium, sed Lacedæmoniis et Atheniensibus eo prœlio peremptis sui separatim sunt tumuli et in illis inscripti Simonidis elegi. A communi illo Græcorum monumento non procul ara dicata fuit Jovi Eleutherio. Sepulcra quidem ex ære facta, Jovis ara et signum e candido lapide. (6) Etiamnum ludos quinto quoque anno Eleutheria faciunt, maximis de cursu propositis præmiis. Armati ante aram decurrunt. Tropæum quod a Platæensi pugna victores Græci erexere, quindecim circiter stadia ab urbe distat.

7. Intra urbem ipsam ab ara et signo Jovis Eleutherii progredientibus Platææ est heroum. De ea jam ante et quæ narrentur et quæ ipse opiner exposui. Habent Platæenses Junonis ædem spectatu dignissimam tam magnitudine quam signorum ornatu. In primo ingressu Rhea saxum fasciis involutum pro puero quem pepererat, ad Saturnum defert, Junonem Teleam (Adultam) vocant, Recto statu fabricatum signum utrumque e Pentelico lapide Praxiteles fecit. Sedentem vero Junonem eodem in templo fecit Callimachus. Nynmpheuomenen (Desponsatam) nominant ob hujusmodi rei eventum.

CAPUT III.

_ De Junone Nympheuomene dicta narratio — quænam signa antiquitus Dædala dicta, et inde Dædalum artificem nomen accepisse asseritur — de festi Dædalorum ratione — de festis Dædalorum minorum et majorum — antrum Nympharum Cithæronidum, Sphragidium dictum. _

Junonem aiunt iratam Jovi, incertum qua de causa, in Eubœam secesisse; Jovem, quum placare eam non potuisset, ad Cithæronem qui tunc Platæensibus imperabat venisse; fuisse vero Cithæronem nemini calliditate secundum. Is igitur jubet Jovem simulacrum e ligno fabricatum, bovum plaustro vehere velatum, in vulgus vero prodere Platæam eam esse Asopi filiam quæ sibi esset desponsa. Fecit Juppiter quod jusserat Cithæron. (2) Id ubi ad Junonis aures pervasit, accurrit illico, et ad plaustrum accedens veste conscissa ligneam esse effigiem comperit, quam novam esse nuptam putarat. Falsam se itaque lætanti animo ferens in gratiam cum Jove rediit. In ejus rei memoriam festos celebrant dies quæ Dædala nuncupantur, quod prisci lignea signa Dædala vocitabant. Quod sane nominis ante natum Athenis Dædalum Palamaonis filium usurpatum crediderim; Dædalo autem postea demum a dædalis (ligneis scilicet simulacris), non autem inde a natalibus nomen hoc impositum fuisse arbitror. (3) Celebrantur Dædala septimo quoque anno, sicuti mihi narrabat interpres patriæ suæ antiquitatum; re autem vera breviore temporis ambitu. Verum quum accuratissime numerare vellemus media tempora a Dædalis ad altera Dædala, neutiquam id consequi potuimus. (4) Festa tali peraguntur ritu. Quercetum est non longe ab Alalcomenis; ibi caudices quercuum in Bœotia maximi sunt. In eum lucum venientes Platæenses carnium frusta elixarum exponunt. Jam cum reliquis avibus aliis nihil est eis negotii, corvos vero, qui in exta involant, quam diligentissime observant. Quorum si quis carnem abripuerit, in quanam is arbore consideat speculantur; in qua vero consederit, eam cædunt, ex eaque faciunt dædalum: dædalum scilicet ipsum nominant signum. (5) Atque hæc quidem festa, quæ Dædala parva vocant, Platæenses agunt privatim: sed magnorum solemnia Dædalorum etiam reliqui Bœoti una cum ipsis celebrant, sexagesimo quoque anno. Tamdiu enim solennia intermissa tradunt, illo tempore, quo Platæenses exules fuerint. Signa autem quoque annorum (sexaginta) periodo iis præsto sunt quattuordecim Dædalis parvis confecta. (6) Hæc sorte inter se distribuunt Platæenses, Coronæi, Thespienses, Tanagræi, Chæronenses, Orchomenii, Lebadenses, Thebani: nam hi quoque cum Platæensibus in gratiam redeuntes communem cum ceteris conventum frequentare et victimam ad Dædala concelebranda mittere instituerunt, post restitutas nempe a Cassandro Antipatri filio Thebas. Qui vero oppida minore sunt dignatione, ea societates inter se ineunt ad Dædala communibus sumptibus concelebranda. (7) Ad Asopi ripas suum quique simulacrum deportant eique in currum imposito addunt mulierem pronubam. Tum rursus sortiti quo quisque populus loco pompam ipsam ducat, plaustra a flumine in summum Cithæronis verticem agunt. Ara ibi in ipso jugo parata est; eam aram hoc exædificant modo: quadrata ligna eadem ratione inter se componunt ac si e lapide ædificium structuri essent; sarmenta eo congesta in fastigium erigunt. (8) Et civitates quidem et oppidulorum communiones singulæ vaccam Junoni, taurum Jovi mactant, atque hostias vino et odoribus refertas una cum dædalis in ara concremant. Homines privati ditiores immolant quidquid est; quibus vero minus est copiarum, e minoribus tantum immolare gregibus, concremare autem hostias eodem modo omnes solent; simul vero cum his ipsam etiam aram corripiens ignis consumit, atque ingentem, quæ inde se attollit, flammam e maxime longinquo conspici posse novimus. (9) Sub jugum illud in quo aram exstruunt, ubi stadia ferme quindecim descenderis, antrum videas Cithæronidum nympharum; Sphragidium (Sphragitides?) nominant. Vaticinatas ibi priscis temporibus nymphas sermo hominum vulgavit.

CAPUT IV.

_ De templo et signo Minervæ Areæ — reliquis Platææ memorandis — fluvio Oeroe et de Scoli reliquiis. _

Minervæ etiam Areæ (Martiæ) apud Platæenses fanum est; de manubiis erectum fuit quas e pugna Marathonia cum Platæensibus Athenienses communicarunt. Signum e ligno est inauratum; ejus os, summæ manus et pedes e Pentelico lapide; magnitudine prope pari cum ea Minerva quam Athenienses in arce ex ære item de Marathonia præda ceu primitias dedicarunt. Phidias vero erat qui etiam hanc Platæensium Minervam fecit. (2) Picturæ in æde sunt Polygnoti, Ulysses patrata procorum cæde; Onasiæ, Argivorum prior ad Thebas expeditio. Atque hæ quidem picturæ in parietibus primi aditus cernuntur. Ad pedes deæ est Arimnesti imago. Dux hic Platæensium fuit in pugna contra Mardonium et ante etiam ad Marathonem. (3) Est Cereris quoque cognomento Eleusiniæ Platæis fanum et Leiti sepulcrum. Unus hic ex omnibus Bœotorum ducibus e belio Trojano domum rediit. Gargaphiæ fontem Mardonii equitatus corrupit, quod Græcorum copiæ quæ contra se stabant illa aqua utebantur. Est tamen fons ille post a Platæensibus restitutus. (4) In via quæ a Platæa Thebas ducit fluvius est Oeroe. Filiam fuisse Asopi Oeroen dicunt. In citeriore Asopi ripa juxta fluvium ad inferiora flectentibus stadiûm intervallo prope quadraginta, Scoli ruinæ sunt, inter quas exstat imperfecta ædes Cereris et Proserpinæ cum dearum signis item ad dimidias tantum partes perfectis. Dividit adhuc a Thebano Platæensem agrum Asopus.

CAPUT V.

_ De primis Thebaidis incolis et regibus, Ogygo, Cadmo — Polydoro, Pentheo — Amphione et Zetho — de Amphionis musica arte varia narratio — de Laio et Œdipode — Polynice et Eteocle — Thebis ab Argivis captis et de Thersandro — de Tisameno et reliquis Thebanorum regibus. _

Qui primi Thebaidem terram tenuerint, Enctenas fuisse tradunt, quorum rex fuerit Ogygus, homo indigena. Ab eo nempe poetarum plurimis Thebas Ogygias cognomine appellant. Periisse hunc populum ferunt pestilentia. Successisse in eas sedes Hyantes et Aones, Bœoticas, opinor, non alienigenas gentes. Jam vero quum in ea loca Cadmus Phœnicum copias adduxisset, prœlio fusi Hyantes postera nocte profugere; Aones Cadmus supplices manere et cum Phœnicibus permisceri facile passus est. (2) Aones quidem vicatim adhuc habitabant, Cadmus vero oppidum, cui et nunc idem est nomen, Cadmeam condidit. Sed aucta postea urbe inferioribus Thebis pro arce Cadmea fuit. Illustres omnino Cadmi nuptiæ fuere, si, quod Græcorum sermone proditum est, Martis et Veneris filiam uxorem duxit. Ipsius quoque filiæ magnam celebritatem nactæ sunt, quod Semele ex Jove pepererit, Ino in marinas deas relata sit. (3) Eodem Cadmo regnante maximæ post ipsum Cadmum opes fuere Spartorum: quorum nomina Chthonius, Hyperenor, Pelorus et Udæus; nam Echionem virtutis ergo quem sibi generum adscisceret dignum Cadmus duxit. Hos sane viros, quod nihil amplius comperti habeam, fabulæ assentiens Spartos a satu quo dicuntur editi appellatos crediderim. Postquam Cadmus ad Illyrios, ad Encheleas scilicet Illyricum populum, commigraverat, Polydorus ejus filius paternum imperium tenuit. (4) Pentheus quidem Echionis filius et generis dignitate et regis amicitia plurimum pollebat; verum quum esset insolentior et plane impius, Baccho violati numinis pœnas dedit. Polydoro Labdacus filius fuit. Hunc pater, quum e vita decederet, puerum adhuc relicturus erat; quare filium una cum regno Nycteo in tutelam tradidit. (5) Quæ huc pertinent reliqua mihi in Sicyoniarum rerum commentario exposita sunt; cujusmodi scilicet mors Nyctei fuerit et quemadmodum ad Lycum ejus fratrem pueri tutela et Thebanorum principatus pervenerit. Et Lycus quidem Labdaco jam adulto regnum restituit. Sed quum non ita multo post ipse quoque Labdacus diem suum obiisset, rursus Lycus Labdaci filium Laium in tutelam suam recepit, (6) Lyco jam tutelam gerente iterum Amphion et Zethus collecta militum manu agrum invadunt; et Laium quidem periculo subtraxerunt ii quibus curæ fuit providere, ne Cadmei generis nomen in posterum aboleretur; Lycum vero Antiopes filii prœlio vicerunt. Iidem regno potiti oppidum inferius cum Cadmea conjunxerunt; urbem totam Thebas ob cognationem quæ cum Thebe ipsis fuit, nuncuparunt. (7) Hujus rei testimonio mihi sunt Homeri in Odyssea versus:

Qui portis septemgeminis et turribus altis cinxerunt Thebas: neque enim sine turribus ausi incolere, invicti quanquam illi viribus essent.

De Amphionis vero cantu et quod muros ad lyram erexerit, nullam prorsus in carminibus suis fecit mentionem. Hanc in musicis famam idcirco est Amphion consecutus, quod a Lydis ob Tantali affinitatem Lydios modos didicit primusque chordas tres ad quattuor a superioribus inventas addidit. (8) Is qui carmina in Europam fecit, memoriæ prodidit, Amphionem Mercurio magistro lyræ primum usum didicisse, cantu vero saxa et feras duxisse. At Mœro Byzantia, quæ heroica carmina et elegos scripsit, Amphionem tradit primum omnium Mercurio aram dedicasse et idcirco lyram ab eo accepisse. Aiunt etiam apud inferos Amphionem ob eas contumelias plecti, quas in Latonam et ejus filios jecerat. (9) De pœna ejus in carmine mentio est cui Minyas nomen spectat vero Amphionis æque ac Thamyridis Thracis pœnam. Posteaquam vero Amphionis domus pestilentia deleta est, et Zethus, quum genitum ex se puerum ipsa ob certam noxam mater peremisset, ipse quoque animi ægritudine contabuit; (10) ibi Laio Thebani regnum detulerunt. Laio regi, qui Iocastam uxorem duxerat, Delphis venit oraculum, a filio, si quis ei ex Iocasta nasceretur, ipsum interfectum iri. Quare Œdipum exposuit. At ille quum adolevisset, et patrem occidit et matrem uxorem duxit. Filios vero ex ea nullos ei natos esse testimonio mihi sunt qui in Odyssea leguntur Homeri versus:

(11)

Vidi etiam Œdipodis matrem, formosam Epicasten quæ fœdo imprudens temeravit crimine vitam gnati juncta toro; genitorem occiderat ille. Mox tamen in lucem visum hoc proferre deis est.

Quî igitur cogitari potest, deos hoc mox patefecisse, si nimirum quattuor liberi nati erant Œdipo ex Epicasta? Verum Eurygania illos Hyperphantis filia peperit; quod is qui carmina illa condidit quæ Œdipodia nominant, declarat; Onasias etiam Platæensibus tristem demisso vultu ob filiorum dimicationem pinxit Euryganiam. (12) Polynices enimvero vivente adhuc et imperante Œdipo Thebis discessit, metuens ne diris quibus ipsos pater devoverat esset obnoxius. Quum autem Argos confugisset et jam filiam ei nuptum dedisset Adrastus, ab Eteocle fratre accersitus post Œdipi mortem Thebas revertit. Orto vero cum fratre dissidio, urbe pulsus iterum exulavit. Petitis deinde ab Adrasto copiis quibus reditum in patriam pararet, exercitum perdit, ipse vero singulare cum fratre certamen init ex provocatione. (13) Certantes quum periissent, regnum devenit ad Eteoclis filium Laodamantem, cujus pueri tutorem agens Creon imperabat, filius Menœcei. Adoleverat jam Laodamas ac penes ipsum regnum erat, quum iterum Argivi Thebas oppugnatum exercitum misere. Iis cum exercitu Thebani occurrerunt ad Glisantem, quumque ad manus ventum esset, Ægialeum Adrasti filium Laodamas occidit. Ab Argivis vero prœlio superatus, cum ea Thebanorum manu quæ illum ultro secuta est, insequenti nocte fuga se in Illyrios recepit. (14) Hostes captas Thebas Thersandro Polynicis filio tradidere. Jam vero quum Agamemnonis copiarum pars, dum ad Trojanum bellum contenderet, ab instituto navigationis cursu aberrasset et in Mysia cladem accepisset, fors ita tulit ut Thersander quoque, cujus in ea pugna præ ceteris Græcis virtus enituerat, a Telepho occideretur; est vero ei monumentum erectum circa Caici campos in Elæa urbe, lapis in subdiali fori parte, quo in loco ei parentant, ut ipsi dicunt; incolæ. (15) Thersandro mortuo, altera jam classe contra Paridem et Trojanos comparata, Peneleum sibi ducem delegere, quod Tisamenus Thersandri filius nondum per ætatem erat imperio capessendo idoneus. Interfecto ab Eurypylo Telephi filio Peneleo, regem Tisamenum declarant, Thersandro et Demonassa Amphiarai filia genitum. Furiarum Laii et Œdipi Tisamenus quidem non est expertus iram, (16) verum filius Tisameni Autesion, adeo ut ad Dores transmigrarit, jussu oraculi. Eo jam profecto regem crearunt Damasichthonem, Opheltæ filium, nepotem Penelei. Damasichthoni Ptolemæus filius fuit; Ptolemæo Xanthus, quem Andropompus in singulari certamine non virtute, sed dolo interfecit. Placuit in postremum Thebanis non uni amplius, sed pluribus reipublicæ summam committere.

CAPUT VI.

_ De Thebanorum rebus bello gestis — calamitatibus quibusdam divinitus significatis. _

Inter ea autem quæ ipsis vel prospera vel secus in belli certaminibus evenere, hæc ego maxime memoratu digna comperi. Victi ab Atheniensibus prœlio sunt quum illi eo bello quod de agri finibus gerebatur, Platæensibus opem tulissent. Alteram etiam cladem accepere ad Platæam cum iisdem Atheniensibus acie congressi, quo tempore Xerxis amicitiam Græcorum saluti anteponere visi sunt. (2) Verumtamen hujus rei culpa non fuit penes universum populum; tunc enim paucorum principatus, non patria reipublicæ administratio vigebat. At profecto si Pisistratus vel ejus filii Barbaris in Græciam invadentibus adhuc Athenis dominati essent, dubitari non potest quin ipsi quoque Athenienses, quod in Persarum studia propensiores essent, crimine vacaturi non fuissent. (3) Posteriore vero tempore etiam Athenienses ad Delium in Tanagræis victi sunt a Thebanis, et Hippocrates Ariphronis filius imperator cum majore militum parte cecidit. Lacedæmoniis statim post Persarum discessum usque ad id bellum quod Peloponnesii Atheniensibus intulerunt, cum Thebanis optime convenit. Bello autem confecto et exarmata jam Atheniensium classe non ita multo post Thebani una eum Corinthiis arma contra Lacedæmonios moverunt. (4) Quum vero pugna ad Corinthum et Coroneam superati fuissent, mox ad Leuctra omnium quas de Græcis Græcos unquam reportasse noverimus maxime illustrem sunt victoriam adepti. Tunc et decurionatus quos in civitatibus constituerant Lacedæmonii, sustulerunt; et harmostas Spartanorum ejecerunt. Phocicum deinde bellum, quod Sacrum Græci appellarunt, annos perpetuos decem gesserunt. (8) In rerum Atticarum historia jam ante conscripsimus cladem illam ad Chæroneam universis Græcis calamitosam fuisse; Thebanorum tamen inprimis res vehementer attrivit: sunt enim illi præsidium coacti intra urbis mœnia recipere, quod post Philippi demum mortem regnante jam Alexandro ejicere conati sunt. Quo facto futura eis pernicies illico est divinitus significata. Atque in Cereris fano Legiferæ prorsus alia quam ante Leuctricam pugnam signa iis exstiterunt: (6) tum enim albis, aggrediente vero Alexandri et Macedonum exercitu nigris araneæ valvas fani telis obduxerunt. Proditum etiam est annalibus in Attica terra cinere pluisse anno uno antequam Syllæ arma ingens Atheniensibus exitium importassent.

CAPUT VII.

_ Thebani ejecti a Cassandro restituuntur — de Cassandri odio in Alexandri domum ejusque morte — Cassandri liberorum factis — Thebanis in bello Mithridatico a Sylla multatis. _

Thebani ab Alexandro expulsi quum Athenas profugi se recepissent, post a Cassandro Antipatri filio restituti sunt. Ad instaurandas Thebas egregiam præ ceteris operam navarunt Athenienses, rem adjuvarunt tamen etiam Messenii et Megalopolitani. (2) Restituisse vero Thebas Cassandrum crediderim Alexandri maxime odio. Ejus enim domum totam funditus evertere contendit. Nam et Olympiadem Alexandri matrem iis Macedonum qui in eam acerrimis flagrabant odiis, lapidibus obruendam tradidit, et Alexandri filios Herculem ex Barsine, Alexandrum ex Rhoxane susceptos venenis peremit. Neque ipse tamen fortunatus e vita discessit. Ex morbo enim aquæ subter cutem fusæ vivens etiamnum erumpentibus undique vermibus extabuit. (3) Ex ejus vero liberis Philippum natu maximum, ubi non multo post regnum susceperat, tabida corporis lues sustulit. Post hunc Antipater Thessalonicen matrem interfecit, Philippo Amyntæ filio et Nicasipolide genitam. Parricidii ea fuit causa, quod ea plus benevolentiæ Alexandro, qui erat Cassandri liberûm minimus, impertiret. At Alexander, accito in auxilium Demetrio Antigoni filio, interempto fratre Antipatro matris quidem cædem ultus est; verum intellexit percussorem paratum quem sibi socium adsciverat. (4) A Cassandro itaque deorum aliquis quisquis ille fuerit meritam pœnam exegit. Thebanis Cassandri auspiciis vetus omnis murorum ambitus est restitutus. Sed oportuit etiam in posterum magnorum eos malorum minime expertes esse. Quum enim Mithridati cum Romanis bellanti se adjunxissent, nulla, opinor, alia ratione quam publica Atheniensium amicitia adducti, Sylla cum exercitu in Bœotiam ingresso periculi terrore studia statim sua, mutata sententia, ad Romanos converterunt. (5) Non tamen Sylla propterea quicquam de sua in illos ira remisit. Nam et alia ad Thebanorum fortunas comminuendas excogitavit et dimidia agri eos parte multavit. Factum vero suum hujusmodi prætexuit causa. Quum primum bellum contra Mithridatem gerere cœpit, ob pecuniæ inopiam donaria omnia conflavit ex Olympia, ex Epidauro, ex Delphici etiam Apollinis templo quæ Phocenses reliqua fecerant. (6) Hæc igitur militi divisit: diis vero pro opibus illis dimidiam agri Thebani partem adjudicavit. Sed Romanorum liberalitate ereptum agrum postea Thebani receperunt. Ceteroquin ex eo tempore ad summam reducti sunt imbecillitatem. Ætate mea inferior urbs tota, delubris deorum exceptis, deserta est; arx tantum habitatur, Thebarum, non Cadmeæ amplius nomine.

CAPUT VIII.

_ De Potniarum reliquiis, memorandis et templo Bacchi Ægoboli — loco, ubi Amphiaraus terræ hiatu absorptus — septem Thebarum portis, earumque nominibus. _

Ubi Asopum transieris, ab urbe ipsa decem stadiorum intervallo Potniarum ruinæ sunt, et inter ipsas Cereris et Proserpinæ lucus. Signa ad fluvium Potnias præterlabentem Potniadas deas appellant. Iis stato tempore et alia patrio ritu faciunt sacra et in locum quæ Megara vocant lactentes sues mittunt; eosdemque sues proxima anni tempestate apud Dodonam aiunt. *** Id ut credat sibi qui volet in animum inducat. Est ibidem et Bacchi ædes, cognomine Ægoboli (Capram jaculantis) (2) Ita enim aliquando accidit, ut dum sacrificarent, per temulentiam eo vecordiæ processerint, ut ipsum Bacchi sacerdotem occiderint. Quod piaculum quum atrox pestilentia consecuta esset, ex Delphici Apollinis responso puerum Baccho jam pubescentem mactandum acceperunt. Sed non multis post annis deum ipsum capellam pro puero supposuisse tradunt. Potniis etiam puteus monstratur, e quo potantes equas in furorem agi tradunt. (3) Qua est a Potniis Thebas iter, ad viæ dexteram circumsepta est area non utique magna in eaque columnæ positæ. Ibi terram Amphiarao se diffidisse credunt. Addunt ad fabulam, neque aves illis columnis insidere, neque ejus areæ herbam ullum vel mansuetum vel ferum animal attingere. (4) Thebani in veterum murorum ambitu portas septem habuere, quæ adhuc manent. Sumpsisse audivi nomina, Electridem ab Electra Cadmi sorore; Prœtides a Prœto homine indigena. Qua vero hic ætate vixerit et unde genus duxerit, perdifficile erat inventu. Neistas nominarunt quod in cithara chordarum unam, cui Nete nomen, Amphion ante hanc portam invenisse dicitur. Audivi etiam Zethi, qui frater Amphionis fuit, filio Neis nomen fuisse, et ab isto Neide portæ nomen datum. (5) Jam Crenæas portas a fonte denominant. Hypsistas (Altissimas) vero ex eo nominant quod ** Ad eas portas Jovis Hypsisti cognomine sacellum. Præter eas quas connumeravimus portas est quæ Ogygiæ nominantur, et omnium postremæ Homoloides; harum etiam portarum nomen novissimum esse mihi videbatur, Ogygiarum vero antiquissimum. (6) Homoloides vero nominatas esse dicunt ex eo, quod in pugna cum Argivis ad Glisantem accepta clade, quum plurimi Laodamantem Eteoclis filium secuti ex urbe profugissent, eorum pars una ab itinere in Illyrios capessendo abhorruisset, conversi autem in Thessalos Homolen occupassent, omnium qui in Thessalia sunt montium maxime fertilem et aquis irriguum. (7) Illinc a Thersandro Polynicis filio postliminio revocatos portas, quibus redeuntes urbem introierunt, ab Homole nuncupasse Homoloides. A Platæa quidem venientes Electræ portæ excipiunt. Ad eas Capaneum Hipponoi filium, dum vehementiore impetu muros ascendere conatur, fulmine ictum memorant.

CAPUT IX.

_ De Argivorum primo bello contra Thebas suscepto — Thersandri et Epigonorum bello contra Thebanos — carmine de hoc bello composito. _

Atque hoc quidem bellum quod Argivi gesserunt, eorum omnium quæ heroicis temporibus inter Græcos gesta fuere, longe dignissimum quod hominum memoriæ proderetur fuisse existimo. Est enim ab Eleusiniis cum reliquis Attici nominis populis, et a Thebanis cum Minyis ita pugnatum, ut brevi exercituum incursione et unico conflictu debellatum fuerit, conversis mox ad concordiam et fœdera hominum animis. (2) At Argivorum exercitus in mediam Bœotiam ex media venit Peloponneso, et Adrastus ex Arcadia et a Messeniis auxilia coegit; quum interea Thebanis auxilio copiæ a Phocensibus missæ venirent et ex Minyade terra Phlegyæ. Prœlio vero ad Ismenum inito in ipso congressu Thebani superati et in fugam versi intra mœnia se recepere; (3) verum quum muros oppugnare Peloponnesii nescirent, atque animorum audacia magis quam arte freti impetum facerent, eorum multos de muris deturbantes Thebani occiderunt; et facta deinceps in turbatos ordines eruptione etiam reliquos prostravere, adeo ut totus exercitus uno Adrasto excepto perierit. Sed ea Thebanis victoria magna stetit clade. Ex eo usurpatum, ut si qua victores pernicies opprimat, Cadmea victoria dicatur. (4) Non multis post annis Thersandro duce Thebas adorti ilii sunt quos Epigonos Græci vocant. Satis autem constat, eorum signa secutos non tantum Argivos, Messenios et Arcadas, sed in auxilium accitos Corinthios etiam et Megarenses. Thebanis rursus opem finitimi tulere. Acriter utrinque est ad Glisantem dimicatum. (5) E Thebanis multi statim post cladem acceptam cum Laodamante effugerunt, reliqui per obsidionem subacti sunt. Et hoc quidem bellum est carmine perscriptum, cui Thebaidis nomen est inditum. Cujus Callinus mentionem faciens ab Homero factum esse censet, cui multi et ii non ignobiles auctores assentiuntur. Ego certe poesin illam secundum Homeri sane Iliadem et Odysseam plurimi facio. Et hactenus de bello quod cum Thebanis Œdipi filiorum causa gesserunt Argivi.

CAPUT X.

_ De memorandis prope Thebas — Apolline Ismenio, Minerva ac Mercurio Pronais — Mantûs sella — Apollinis Ismenii annuo sacerdote — Marlis fonte et Caantho. _

Non longe a portis commune sepulcrum exstat eorum qui in acie cum Alexandro Macedone confligentes mortem oppetiere. Monstrant proximo loco campum, in quo occisi a Cadmo ad vicinum fontem draconis dentium facta semente (si fabulæ est fides habenda) terra homines edidit. (2) Ad portæ dexteram collis est Apollini sacer; et collis et deus eodem nomine Ismenius dicitur Ismeno fluvio præterfluente. In ipso ad ædem aditu Minervæ et Mercurii marmorea signa sunt; Pronai (Vestibulares) appellantur; Mercurium Phidias, Minervam Scopas fecisse dicitur. Templum proxime erectum est; in eo signum magnitudine ei quod in Branchidis est, par, specie etiam ipsa ab illo nihil differt. Eorum signorum si quis alterum viderit et a quo factum fuerit cognoverit, nimirum ille haud magno negotio, quum alterum intueatur, item Canachi opus esse cognoscat; tantum interest quod ille in Branchidis Apollo ex ære, Ismenius hic e cedro est. (3) Est eodem in loco saxum super quo Manto Tiresiæ filiam sedisse tradunt; jacet ante ipsum templi vestibulum; nostra etiamnum ætate Mantûs sellam vocant. Ad templi dexteram effigies e marmore sunt; eas esse dicunt Heniochæ et Pyrrhæ filiarum Creontis, qui dum Laodamanti Eteoclis filio tutor esset, imperium tenuit. (4) Apollini Ismenio hac etiam ætate Thebani puerum claris natalibus, forma et robore præstantem, annuum sacerdotem deligunt. Daphnaphorus (Lauriger) ei cognomen est, quod serta e lauri foliis gestant pueri. Non habeo satis compertum an omnes qui Daphnaphori munus obierint ex patrio instituto æneum Apollini tripodem dedicent; existimo certe nulla lege illos teneri: paucos enim illic tripodes vidi; igitur e ditissimis orti parentibus pueri dedicare videntur. Eorum tripodum est maxime insignis tum operis vetustate, tum hominis dignitate, quem Amphitryo dedicavit Hercule laurum gestante. (5) Supra Ismenii, fontem videas quem Marti sacrum dictitant, et a Marte fontis custodiam draconi demandatam. Prope est Caanthi tumulus; Meliæ fratrem, Oceani fuisse filium Caanthum dicunt, missum vero a patre sororem raptam quæsitum. Quum in Apollinis eam esse potestate comperisset neque omnino abducere puellam potuisset, ignem in lucum, quem Ismenium vocant, injicere ausum, ob eam rem (uti narrant Thebani) sagittis ab Apolline confixum. (6) Est illic quidem Caanthi sepulcrum; e Melia vero Apollinem aiunt filios duos suscepisse, Tenerum et Ismenium; illi divinationem dedisse, ab Ismenio fluvium nomen accepisse. Neque tamen hic ante nomine caruit; nam priusquam Ismenius Apollini nasceretur, Ladon amnis nuncupabatur.

CAPUT XI.

_ Memoranda Thebarum, Amphitryonis domus — imagines mulierum, quæ Pharmacides dicuntur, et Herculis templum — de Dædalo et Icaro — signis et ornamentis templi Herculis — ara Apollinis Spodii. _

Ad lævam ejus portæ cui Electræ nomen, domus rudera sunt, quam inhabitasse Amphitryonem memorant quum e Tirynthe ob Electryonis cædem fugisset. Visitur adhuc inter ea rudera Alcmenæ thalamus. Eum a Trophonio et Agamede Amphitryoni exædificatum Thebani dicunt, atque inscriptionem in eo positam fuisse hanc:

Uxorem Alcmenen olim quum huc ducere vellet Amphitryon, thalamum hunc sibi legit, quem fabricarunt Anchasius docta arte Trophonius atque Agamedes.

(2) Hæc igitur ibi Thebani scripta fuisse dicunt. Ostendunt etiam Herculis ex Megara liberorum sepulcrum; de eorum morte iis omni ex parte assentiuntur quæ sunt ab Himeræo Stesichoro et Panyasi in versus relata. Addunt vero Thebani Herculem præ insania ipsum etiam Amphitryonem occisurum fuisse, nisi lapide ictus somno se dedisset; eum lapidem Minervam jecisse; Sophronistera (resipiscendi auctorem) nominant. (3) Sunt eodem in loco feminarum jam fere evanidæ imagines extra aream exstantes. Pharmacidas (Veneficas) vocant Thebani; missas vero a Junone aiunt quo parturienti Alcmenæ impedimento essent. Sed eas, dum Alcmenæ partum inhiberent, Tiresiæ filiam Historidem tali astu elusisse. Ex eo namque loco unde ipsæ facile audire possent, alta voce jubilavit quasi peperisset Alcmena; illas ea voce deceptas abisse, Alcmenam vero puerum enixam. (4) Herculis illic templum cum signis, quorum alterum e candido lapide Promachum (propugnatorem) vocant, Xenocriti et Eubii Thebanorum opus; alterum, ligneum simulacrum, prisci operis Dædali fuisse arbitrantur; quod ut credam ipse quoque facile adducor. Dedicasse ipse Dædalus fertur ut bene de se merito gratias referret. Quum enim e Creta fugiens sibi et Icaro filio non magna ædificasset navigia primusque omnium velificationem adinvenisset, quo Minois classem, quæ remis tantum utebatur, secundo impulsi vento anteverterent, tunc ipse quidem incolumis evasit; (5) Icari vero navem imperitia gubernantis eversam tradunt; sub undis enectum maris æstu delatum esse in insulam supra Samum sitam atque nomine adhuc carentem; Herculem, quum forte in illa loca venisset, agnitum cadaver sepelisse, ubi hac etiam ætate non magnus terræ agger exstat in promontorio quod Ægæo mari imminet; et ab Icaro hoc insulam et quod eam incingit mare nomen accepisse. (6) Thebanis in templi fastigiis plurima ex duodecim Herculis laboribus fecit Praxiteles. Quæ prætermisit sunt Stympheli aves et Eleæ terræ purgatio; pro illis est cum Antæo lucta. Thrasybulus quidem Lyci filius totaque illa Atheniensium exulum manus, quod Thebis moventes expulsis triginta tyrannis patriam recepissent, in Herculis fano Minervam et Herculem colossos, formis a fundo elevatis, e Pentelico lapide, Alcamenis opus, posuerunt. Jam vero gymnasium et stadium, utrumque de Herculis nomine appellatum, cum templo conjuncta sunt. (7) Supra lapidem Sophronistera est Apollinis ara cognomento Spodii e victimarum cineribus congesta. Ominum ibi divinatio observatur, qua præ ceteris maxime Græcis uti Smyrnæos novi. Est enim apud illos quoque extra mœnia supra urbem ad omina captanda sacrata ædes.

CAPUT XII.

_ Apollinis Polii cultus apud Thebanos — de Cadmo Phœnice, non Ægyptio, et Minervæ Phœnicio et Ægyptio nomme — varia quæ de Harmoniæ nuptiis ac de Semele narrantur — de Pronomo tibicine et variis modorum generibus. _

Apollini vero cognomine Spodio lauros priscis temporibus immolabant Thebani; sed quum ita accidisset ut stato festoque die hostiam cædendi tempus instaret, qui vero ut taurum adducerent missi fuerant non venirent, de plaustro prætereunte bovem alterum arreptum mactarunt; ex quo institutum operario bove facere. Vulgatus est præterea inter Thebanos sermo, Cadmum Delphis Phocensi via Thebas ducente venientem ducem itineris bovem habuisse, emptam illam de Pelagontis bubulcis et in utroque latere insignem fuisse candida nota in lunæ speciem jam plenæ. (2) Oportebat autem Cadmum cum sociis et exercitu ex oraculi responso ibi consistere, quo loco bos fessa procubuisset. Illum ipsum locum hodie quoque ostendunt. In eo sub divo ara est Minervæ cum signo quod a Cadmo dedicatum perhibent. Refellitur facile eorum error, qui in Thebanorum fines Ægyptium, non Phœnicem Cadmum venisse putant, vel ipso hujus Minervæ nomine; Onga enim Phœnicum, non Sais Ægyptiorum lingua dicitur. (3) Tradunt præterea Thebani, quo loco est arcis nunc forum, Cadmi olim domum fuisse; thalamorum quoque ruinas ostendunt, quorum unum Harmoniæ, alterum Semeles fuisse dicunt, quem ætate etiam nostra ab hominum accessu custodiunt. Porro ab iis Græcis, qui Musas in Harmoniæ nuptiis cecinisse credunt, locus in foro monstratur ubi deas cantasse ajunt. (4) Est etiam memoriæ proditum, cum eo fulmine quo icta est Semele de cœlo lignum decidisse in ejus thalamum; quod quum ære Polydorus exornasset, Bacchum Cadmeum appellasse. Prope est Bacchi signum quod Onasimedes e solido ære fecit. Aram vero Praxitelis filii elaborarunt. (5) Posita illic etiam statua est Pronomi tibicinis, qui unus maxime apposite omnium ad aures multitudinis permulcendas tibiis cecinit; ante id tempus tres tibiarum species tibicinibus erant comparatæ; aliæ namque Doricis modis fabricatæ, aliis Phrygiam harmoniam exprimebant, et diversæ ab his ad Lydios adhibebantur modos. At Pronomus ejusmodi primus excogitavit tibias, quæ ad omnia harmoniæ genera essent accommodatæ, primusque tam diversos generibus modos iisdem tibiis effinxit. (6) Idem etiam vultus habitu et insuper totius corporis motu mirifice dicitur spectatores in theatris delectasse. Exstat ejus cantilena quam Chalcidensibus ad Euripum fecit, ut eo carmine Delum venientes loci numina salutarent. Huic itaque Thebani et Epaminondæ Polymnidis filio in quo diximus loco statuas posuere.

CAPUT XIII.

_ De Epaminonda ejusque rebus bello gestis — bello Lacedæmoniorum cum Thebanis — Scedaso ejusque filiabus — pugna apud Leuctra cum Lacedæmoniis commissa. _

Epaminondæ majores quidem illustres generis claritate fuere, ejus vero pater tenuiore fuit inter Thebanos re familiari quam alius mediocris quivis; filium tamen patriis disciplinis accuratissime erudiendum curavit; ipse ab ineunte adolescentia ad Lysin Tarentinum se discendi causa contulit; hominem Pythagoræ Samii præceptis instructum. Bello quod gessere cum Mantinensibus Lacedæmonii, missus esse dicitur cum aliis Thebanis in Lacedæmoniorum auxilium Epaminondas. Is Pelopidam saucium magno suo periculo in pugna servavit. (2) Ac deinde quum legatus venisset Spartam quo tempore Lacedæmonii pacem eam quæ Antalcidæ vocatur sancire decreverant, et Epaminondam rogasset Agesilaus, numquid singulas Bœotiæ urbes in pacem jurare situri essent Thebani; respondit ille: Non utique, Spartane, priusquam apud vos videamus singularum circa Spartam urbium incolas jurasse. (3) Jam vero quum bellum inter Lacedæmonios et Thebanos cœptum esset geri et Lacedæmonii quum suis tum sociorum opibus freti Thebanos urgerent, ipse cum exercitus parte supra Cephisidem paludem, qua Peloponnesii irruptionem facturi videbantur, castra posuit. At Cleombrotus Lacedæmoniorum rex ad Ambrossum in Phocenses agmen vertit: mox Chærea et iis quibus fuerat ejus aditus custodia commissa interfectis, ad Leuctra in Bœotiam penetravit. (4) Eo in loco quum ipsi Cleombroto, tum universis Lacedæmoniorum copiis ostenta divinitus evenerunt. Mos fuit regibus Spartanis ad bellum proficiscentibus ovium greges in extremo agmine habere, ut inde quum hostias diis mactarent, tum ante certamina rimarentur, an lætos exta successus portenderent. Earum pecudum duces itineris erant capræ, quas Catœadas nominant pastores. Tunc quidem gregem invadentes lupi ovibus nullam sane noxam intulerunt, solas vero Catœadas necarunt. (5) Dicuntur etiam Lacedæmonii filiarum Scedasi diris obnoxii fuisse. Scedaso enim Leuctris domicilium habenti filiæ fuere Molpia et Hippo. Eas jam nubiles Lacedæmonii homines jura divina violantes Phrurarchidas et Parthenius per vim vitiarunt. Puellæ contumeliam minime ferendam ratæ laqueo vitam continuo finierunt. Ipse Scedasus, quum Spartæ judicium postulanti datum non fuisset, Leuctra reversus manum sibi intulit. (6) Huic Scedaso tunc Epaminondas ejusque filiabus parentavit, votaque nuncupavit professus prœlium non magis pro Thebanorum salute, quam eam injuriam ulciscendi causa commissum iri. Sed Bœotii nominis ducum non eædem erant, verum vehementer discrepantes sententiæ. Nam Epaminondæ, Malgidi et Xenocrati placebat quam celerrime pugnam capessere; Damoclidas vero et Damophilus et Simangelus congrediendum neutiquam censebant, sed conjugibus et liberis in Atticam amandatis ad obsidionem sustinendam quæ pertinerent esse omnia comparanda. (7) Atque horum quidem sex in hunc modum consilia variarunt. Ubi vero septimi, qui ad Cithæronis angustias præsidio fuerat præfectus, Bacchylides ei nomen fuit, ad exercitum reversi suffragio est eorum qui Epaminondæ assensi fuerant sententia comprobata, decreverunt omnes prœlio belli fortunam experiri. (8) Erant quum alii ex Bœotis Epaminondæ suspecti, sed præ ceteris Thespienses. Veritus igitur ne dum manus consererentur partes proderent, potestatem fecit omnibus qui vellent e castris domum concedendi. Quare quum Thespienses, tum reliqui Bœoti qui a Thebanis erant alieniores, discessere. (9) Quum vero ad manus ventum esset, Lacedæmoniorum socii conceptum in illos jam ante animo odium aperte declararunt, nempe qui neque locum tenuerint et in quam partem hostis impressionem fecisset, terga dederint. Æquavit inter duas acies certamen quod pristina rei militaris scientia et patriæ gloriæ retinendæ cura Spartanos incitabat; Thebani sibi pro patria, pro conjugibus et liberis propositum certamen videbant. (10) Postea vero quam et alii de Lacedæmoniorum primoribus et rex ipse Cleombrotus occubuit, ibi Spartanos tametsi graviter affectos adegit necessitas, ut locum pugnando tuerentur suum. Erat enim magno apud Lacedæmonios dedecori regis cadaver sinere in hostium esse potestate. (11) Thebani certe victoriam adepti sunt omnium præclarissimam quas de Græcis Græci unquam reportaverint. Postero die Lacedæmonii suorum cadavera ad sepulturam misso ad Thebanos caduceatore poposcerunt. Epaminondas vero quum sciret maxime in dissimulandis calamitatibus suis callidos esse Spartanos, sociis se prius eorum cadavera tollendi facultatem daturum respondit; ac deinde se facile suos a Lacedæmoniis humari passurum. (12) Quod quum ita constitutum esset, sociorum aliis suos non fuit omnino quod tollerent, quum neminem amisissent; alii quam paucissimos desiderarunt; tum demum Lacedæmonii suos sustulerunt, et Spartanis confiteri necesse fuit suorum illam stragem fuisse maxime. De Thebanorum quidem et eorum qui permanserant Bœotorum numero septem duntaxat et quadraginta desiderati fuere, quum e Lacedæmoniis ipsis plures quam mille cecidissent.

CAPUT XIV.

_ De iis, quæ Leuctricam pugnam consecuta sunt — Epaminondas Thespienses, qui Ceressum confugerant, ejicit — Epaminondas ab Arcadibus arcessitur, Megalopolin condit et Messenen restituit — Epaminondas Iphicratem fugat — capitis arcessitur. _

Post pugnam edicto permisit ceteris Peloponnesiis ut domos quique suas redirent; solos Lacedæmonios ad Leuctra interclusos tenuit. Verum quum certior factus esset Spartanos ex urbe effusos suis in auxilium universos venire, hostibus quo vellent abeundi sub certis conditionibus potestatem dedit, suis asserens multo esse optabilius ex Bœotia bellum in Laconiam propulsare. (2) Thespiensibus, quod et vetera in se Thebanorum odia et recentem eorum felicitatem suspectam haberent, visum est urbe relicta Ceressum confugere. Est Ceressus castellum in Thespiensi agro, quo jam olim multo cum exercitu invadentibus Thessalis, se receperant. Quo tempore quum Ceressi expugnandi spes post longos conatus Thessalos frustrata esset, Delphos dei consulendi causa miserunt, (3) a quo hujusmodi oraculum est redditum:

Leuctra mihi umbrosa est curæ, est et Alesia tellus et Scedasi soboles geminæ miseranda puellæ. Pugna illic atrox miscebitur; haud erit ullus qui sciat hoc hominum, lumen juvenile priusquam perdiderint Dores, fatalis ubi ingruet hora. Tunc quoque non alio capietur Marte Ceressus.

(4) Epaminondas expugnato Ceresso ac Thespiensibus qui illuc confugerant ejectis ad Peloponnesi res ordinandas maturavit, magno studio accersentibus Arcadibus, ac primo statim adventu Argivos ipsius amicitiam expetentes socios adscivit, Mantinenses in vicos ab Agesipolide dispersos in veterem urbem reduxit; Arcadibus ut parva oppida, quibus ad se tuendum deerant vires, delerent ab eo persuasis, communem patriam condidit urbem, quæ ad nostra usque tempora Megalopolis (magna urbs) nominatur. (5) Exacto imperii tempore quum lex capitis pœnam ei qui imperium continuasset, irrogaret, alienissimo reipublicae tempore non esse existimans legis rationem habendam, imperium retinuit, profectusque cum exercitu Spartam, quum Agesilaus ad pugnam suos non eduxisset ad Messenen restituendam cogitationem convertit suam. Eos enim qui nunc nomen servant Messenios ipse restituit Epaminondas; qua de re in exponendis Messeniorum rebus quæ opus fuere a me sunt explicata. (6) Interea quum Thebanorum socii dissipati fines Laconici agri excursionibus et direptionibus infestos reddidissent, adduxit ea res Epaminondam ut in Bœotiam exercitum reportaret; quumque jam ad Lechæum accederet ac prope esset ut ex locorum angustiis et difficultatibus evaderet, occurrit Iphicrates Timothei filius cum cetratis et aliis Atheniensium copiis quas contra Thebanos ducebat. (7) Ibi Epaminondas invadentes in fugam vertit, et ad ipsa Athenarum mœnia persecutus, quum egredi ad pugnam suos vetaret Iphicrates, Thebas agmen retro egit. Jam vero capitis accusatus quod exacto imperii tempore Bœoticam præturam continuasset, condemnationem effugit; atque ii quibus judicandi sors obtigerat, ne suffragium quidem iniisse dicuntur.

CAPUT XV.

_ Thebani Alexandro, Thessalorum tyranno, Pelopidam in vinculis tenenti bellum inferunt — Orchomenios expellunt — Epaminondas ad Mantineam a Gryllo Atheniensi occiditur — quæ signo Epaminondæ inscripta fuerunt, memorantur. _

Postea vero quum Alexander Thessaliæ tyrannus Pelopidam ad se quum privata tum publica fretum amicitia venientem in vincula conjecisset, ut eam hominis perfidiam et contumeliam ulciscerentur Thebani, contra illum statim exercitum compararunt, ducesque ejus expeditionis Cleomenem declararunt et Hypatum, qui tum temporis Bœotarcharum munere fungebantur. Epaminondas inter ordinarios milites locum habebat. (2) Angustias Thermopylarum jam superaverant, quum Alexander ex insidiis inter aspreta erumpens hosti negotium cœpit facessere. Universus itaque exercitus quum spem salutis in dubium vocari animadverteret, Epaminondæ, ipsis Bœotiæ præfectis summa voluntate assentientibus, imperium decrevit. Alexander simulac ad Epaminondam imperium translatum intellexit, prœlium committere non est ausus ac Pelopidam ultro dimisit. (3) Dum aberat Epaminondas, Orchomenios Thebani suis sedibus expulerant; quod ille pro infortunio habendum esse censuit; quin etiam affirmavit, si adfuisset, nullo pacto tantum se a Thebanis facinus committi passurum fuisse. (4) Deinde quum ipsi iterum imperium decerneretur, cum exercitu rursus in Peloponnesum veniens Lacedæmonios ad Lechæum prœlio fudit, cumque iis ex Achæis Pellenenses et ex Atheniensibus eos quos duxerat Chabrias. Erat a Thebanis constitutum, ut quoscunque ex aliis populis captivos haberent, pretio dimitterent; Bœotici vero nominis exules capitis damnatos occiderent. At Epaminondas quum Sicyoniorum oppidum Phœbiam, expugnasset, in quo maxima pars erat Bœotorum exulum, eos qui comprehensi fuerant,... dimisit, alienæ singulos patriæ nominibus, ut ei in mentem venit, recensos. (5) Jam vero quum ad Mantineam victoriam esset adeptus, ab Atheniensi milite est interfectus; et Athenis ubi equestris pugna picta est, miles ille, Gryllus Xenophontis filius, Epaminondam occidens ostenditur. Ejus pater Xenophon nempe is fuit qui se Cyro contra regem Artaxerxen comitem præbuit, et redeuntibus ad mare Græcis dux fuit.

6. Ad Epaminondæ statuam elegi adscripti sunt, quibus et alia de eo prædicantur et quod per ipsum fuerit Messene restituta et Græcis parta libertas. Elegi hujusmodi sunt:

Consiliis nostris laus est attrita Laconum, Messenen tandem pulsa redit soboles, jam Thebes circa cincta est Megalepolis armis, legibus et fruitur Græcia tota suis.

Atque hæc quidem ad viri gloriam pertinent.

CAPUT XVI.

_ Reliqua Thebarum memoranda, Ammonis delubrum a Pindaro dedicatum — de tribus Veneris cognominibus ab Harmonia inditis — Cereris Θεσμοφόρου templum et signum — Bacchi Lysii delubrum. _

Proxime abest Ammonis delubrum, cui signum Calamidis opus Pindarus dedicavit. Idem etiam ad Ammonios in Libyam Ammoni hymnum misit. Mea adhuc ætate in triangula pila hymnus iste Pindari exstabat, ad aram quam Lagi filius Ptolemæus Ammoni statuit. Secundum Ammonis fanum apud Thebanos Tiresiæ est, quod Auguraculum appellatur. Proxime Fortunæ ædes; (2) fert dea Plutum infantem. Tradunt Thebani, manus et os ejus signi fabricasse Xenophontem Atheniensem, reliqua Callistonicum civem suum. Callidum sane fuit commentum, in manus Fortunæ tanquam vel matris vel nutricis Plutum ponere. Neque minus prudenter Cephisodotus, qui Pacem Atheniensibus fecit Plutum in sinu habentem. (3) Sunt etiam Thebanis Veneris signa lignea tam antiqua, ut dedicata dicantur ab Harmonia, fabricata vero de rostris, quæ Cadmi naves habebant lignea. Tres Veneres sunt, quarum unam Cœlestem, Popularem alteram, tertiam Apostrophiam nominant; (4) cognomina imposuit Harmonia, Cælestis purum significans et corporum cupiditate vacantem amorem; Popularis ob Venerios congressus; Apostrophiæ (Aversatricis), quo ab exlege cupiditate et incestis stupris hominum genus averteret. Multa enim apud Barbaros, multa apud Græcos sciebat Harmonia per nefarios concubitus turpiter commissa, qualia postea de Adonidis matre, de Phædra Minois filia deque Tereo Thraciæ rege decantata sunt. (5) Cereris quidem Legiferæ fanum Cadmi et ejus posterorum domum aliquando fuisse dicunt. Deæ simulacrum supra pectus duntaxat in aperto est. Fixa eo in loco sunt ænea scuta; fuisse illa procerum Lacedæmoniorum aiunt, qui ad Leuctra ceciderant. (6) Ad eas portas quæ Prœtides dicuntur theatrum surgit. Theatro proxima est Bacchi ædes cognomento Lysii. Cognominis causa, quod quum olim captivos complures ex Thebanis vinctos Thraces abducerent, eos, quum ad Haliartiorum fines ventum esset, vinculis solutos deus dimisit illisque Thracas somno oppressos occidendos præbuit. Alterum quod in ea æde signum est, Semeles esse dicunt Thebani; ac semel tantum statis diebus quotannis templum aperiri referunt. (7) Sunt ibidem Lyci domus ruinæ et sepulcrum Semeles; nam Alcmenæ sepulcrum non est; sed eam post mortem in lapidem conversam memorant, neque omnino de ea idem est Thebanis qui Megarensibus sermo. Dissentiunt enim plerumque inter se aliis item de rebus plerisque omnibus Græci. Erecta etiam ibi sunt a Thebanis Amphionis liberis monumenta seorsum maribus a puellis.

CAPUT XVII.

_ De aliis Thebarum memorandis, Dianæ Eucleæ delubro et Antipœni filiabus pro patria mortem sponte oppetentibus — Minervæ Zosteriæ signis — Zethi et Amphionis sepulcro — de Phoco et Antiope narratio — de saxis quæ Amphionis cantum secuta sunt. _

Prope est Dianæ delubrum Eucleæ (Gloriosæ). Signum Scopæ opus est. Sepultas in templo Antipœni filias dicunt Androcleam et Alcidem. Quum enim Thebani duce Hercule cum Orchomeniis prœlium commissuri essent, oraculum redditum est, ejus belli victoriam penes eos fore quorum civis qui generis. claritate præstaret sibi ipse mortem ultro conscisceret. Erat Antipœnus natalium dignitate omnium suorum civium facile princeps, sed adduci is non poterat ut libenter mortem pro populi salute oppeteret; at ejus filiæ alacriter se devoverunt. Necem itaque quum sibi ipsæ conscissent, publicos promeritæ sunt honores. (2) Ante ædem Eucleæ Dianæ leo e lapide factus collocatus est. Dedicasse dicitur Hercules victis in pugna Orchomeniis et eorum rege Ergino Clymeni filio. Proxime abest Apollo Boedromius et qui Agoræus (Forensis) vocatur Mercurius; fuit hoc quoque Pindari donum. Distat liberorum Amphionis rogus a sepulcris dimidium stadii. Permanet adhuc hujus rogi cinis. (3) Prope duo sunt Minervæ lapidea signa Zosteriæ cognomento, ab Amphitryone, ut perhibent, dedicata; illic enim dicitur arma induisse cum Eubœensibus et Chalcodonte congressurus: ipsum vero arma induere veteres Cingere (ζώσασθαι) dixerunt. Homerum quoque quum Agamemnonem Marti, similem zona fecisset, de armorum ornatu id intelligi voluisse putant. (4) Exstat Zethi et Amphionis commune monumentum terræ non sane magnus tumulus; ex eo qui Tithoream Phocensium incolunt terram, surripere magnopere student; eo vero id agunt tempore quum sol taurum permeat. Tunc enim si amotam ex eo tumulo terram ad Antiopes monumentum (adjecerint), ager suus Tithorensibus fœcundior redditur, Thebanis longe secus: quare per eos dies diligenter sepulcrum custodiunt Thebani. (5) Id ita esse ex Bacidis oraculis persuasum est utrique urbi. Sunt enim in oraculis istis etiam hæc:

Inferias quando a Tithorensi plebe precesque et vota accipiet cum fratre Amphione Zethus, Phœbus Agenoreum irradiat quum lumine Taurum; tum noxam ingentem vitato quæ ingruit urbi. Nam fruges in agris pereunt, si siveris illos demere de terra Phocique apponere busto.

(6) Phoci monumentum Bacis dixit hac de causa: Lyci uxor præ ceteris diis Baccho honorem habebat; quum vero passa esset quæ vulgo prodita sunt, Bacchus Antiopæ vehementer succensuit; invidia vero deorum esse solet, unde immanes excitentur pœnæ; narrant itaque Antiopen insaniisse et mente captam totam pererrasse Græciam; Phocum vero Ornytione Sisyphi filio genitum, quum in eam incidisset (?), insaniæ morbo liberasse et uxorem duxisse; quocirca commune Antiopiæ et Phoco monumentum positum fuit. (7) At eos lapides qui Amphionis tumulo subjacent nulla cura aut arte elaborati, ea tradunt esse saxa quæ Amphionis cantum secuta fuerant. Etiam de Orpheo proditum est feras fidibus canentem secutas.

CAPUT XVIII.

_ Memoranda sepulcra in via a Thebis Chalcidem versus, Menalippi — Tydei — sepulcra Œdipi filiorum et sacra, quæ ibi fiunt — sepulcrum Hectoris et Œdipodius fons. _

Thebis Chalcidem ab his Prœtidibus portis iter est. In ipsa militari via Melanippi sepulcrum ostenditur, viri bellicis laudibus Thebanorum longe præstantissimi, qui quum Thebas Argivi oppugnatum venissent, Tydeum et Mecisteum Adrasti fratrem occidit; interfectus vero et ipse ab Amphiarao dicitur. (2) Huic tumulo proximi sunt rudes lapides tres. Qui Thebanorum vetustas res commemorant, ibi Tydeum situm esse autumant et a Mæone sepultum. Homeri vero ex Iliade versum in hujus rei testimonium proferunt:

Tydeos, alta tegit Thebis quem terra sepultum.

(3) Exin proxima sunt Œdipi filiorum sepulcra. Ad ea quæ fiunt sacra etsi ipse non spectavi, narrantibus tamen fidem habui. Aiunt enim Thebani et aliis ex iis qui heroes vocantur, et Œdipi filiis inferias a se mitti. His vero dum addent, quum flammam, tum emissum ex ea fumum in partes duas discedere. (4) Id ego ut crederem me adduxit quod in Mysia, quæ supra Caicum est, vidi. Est ibi modica urbs Pioniæ appellata, cujus conditorem Pionin de posteris Herculis unum incolæ perhibent. Huic dum parentant, sponte fumus e sepulcro exsilit. Hoc ipse dum accideret vidi. Tiresiæ etiam monumentum, quod abest a sepulcro filiorum Œdipi stadia ferme quindecim, ostendunt Thebani. Verum quum et ipsi fateantur Tiresiam in Haliartia e vita excessisse, cenotaphium esse qui apud se est tumulum credunt. (8) Est etiam ad eam quæ Œdipodia appellatur aquam Hectoris Priami filii apud Thebanos monumentum. Ejus enim ossa ex hujusmodi oraculo ab Ilio se deportasse tradunt:

Excelsa incolitis Cadmi qui mœnia Thebas, si patriam optatis nunquam non esse beatam, ex Asia transferte domum magni Hectoris ossa; hic Jovis imperio heroem sua justa manebunt.

(6) Œdipodia vero aqua idcirco est nuncupata, quod in ea paternæ cædis cruorem Œdipus abluerit. Proxime ad fontem est Amphidici sepulcrum. Hic Amphidicus, sicuti narrant Thebani, Parthenopæum Talai filium, dum pugna cum Argivis committeretur, occidit. Nam Thebaidis versus qui sunt de Parthenopæi cæde, Periclymenum ejus interfectorem fuisse testantur.

CAPUT XIX.

_ De loco Teumeso et Minervæ Telchiniæ templo — Glisantis reliquiis et loco Serpentis Caput dicto — monte et Jove Hypato — Harmatis et Mycalessi urbium reliquiis ac Cereris Mycalessiæ templo — Aulide et memorandis ibi. _

In hac eadem militari via vicus est Teumesus, ubi occultatam a Jove Europam ferunt. Est alius quoque de Teumesia vulpe sermo, Bacchum scilicet iratum ad Thebanorum perniciem eam feram ali voluisse; quæ quum jam prope ab eo cane quem Procridi Erechthei filiæ Diana dono dedit caperetur, et vulpes et canis in lapidem sunt conversi. Est Teumesi etiam Minervæ Telchiniæ ædes, in qua nullum exstat signum. Quod cognomen deæ attinet, licet suspicari partem Telchinum, qui in Cypro olim habitabant, in Bœotiam profectam templum dedicasse Minervæ Telchiniæ. (2) A Teumeso stadia ad lævam septem progressis Glisantis ruinas se ostendunt, et ante illas ad viæ dexteram tumulus non magnus quum agresti silva, tum consitis arboribus opacus. Illic humati sunt qui Ægialeum Adrasti filium sunt ad bellum Thebanum secuti Argivorum proceres, et inter eos Promachus, Parthenopæi filius. Ægialeo vero ipsi Pagis monumentum erectum esse jam ante, dum Megarensium res persequerer, exposui. (3) Qua Thebis recta Glisantem iter est, locum videas rudibus lapidibus circumseptum: Serpentis Caput Thebani vocant. Serpentem enim, quocunque ille fuerit nomine appellandus, e lustro suo caput ibi exserentem gladio a Tiresia, quum forte illuc venisset, percussum tradunt, atque ex eo nomen inditum loco. Supra Glisantem mons est cui nomen Hypati (Supremi); et in eo Jovis Hypati est templum cum signo. Torrentem fluvium præterlabentem Thermodontem nuncupant. Teumesum versus et in viam quæ Chalcidem ducit regressis in conspectu est Chalcodontis monumentum; qui, quum prœlium inter Thebanos et Eubœenses fieret, ab Amphitryone est occisus. (4) Cernuntur exinde urbium Harmatis et Mycalessi ruinæ; illi nomen, quod eo in loco, non autem ubi Thebani dicunt, Amphiaraum cum curru in terræ voraginem descendisse Tanagræi memorant. Mycalessum vero appellatam est utriusque populi consensus, quod bos ea, quæ ad Thebas Cadmo et ejus sociis dux fuit, illic immugierit. Quemadmodum vero Mycalessus fuerit ad vastitatem redacta, est a me in ea quæ ad Atheniensium res pertinet historia expositum. (5) In ea quæ ad mare spectat Mycalessi parte est Cereris Mycalessiæ fanum; occludi illud singulis noctibus et aperiri ab Hercule ferunt; Herculem vero ipsum de iis unum esse qui sunt Idæi Dactyli appellati. Ostenditur eodem in loco hujusmodi miraculum: ad simulacri pedes poma omnia quæ ferre solet autumnus exponunt; ea quam recentissima totum annum perdurant. (6) Ad Euripi, qua parte is Eubœam a Bœotiorum finibus dividit, et Mycalessiæ Cereris dexteram paulo longius progressis est Aulis. Nuncupatam credunt ab Ogygis filia. Est ibi Dianæ ædes et duo in ea e candido marmore signa; faces altera præfert, jaculanti est altera similis. Ad ejus templi aram quum ex Calchantis vaticinio essent Græci Iphigeniam immolaturi, pro puella cervam mactandam submisisse deam perhibent. (7) Platani vero ejus cujus in Iliade mentionem facit Homerus, nunc etiam in templo reliquam e trunco partem servant. Proditum memoriæ est, quum Aulide per malaciam Græci detinerentur, ubi repente secundi venti flare cœperunt, mactasse statim eos Dianæ quascumque vel feminas vel mares habuit quisque in promptu hostias; mansisse dehinc ritum ut quavis hostia Aulide litari possit. Ostenditur etiam fons ad quem platanus enata est: et prope in colle Agamemnonis tabernaculi æneum limen. (8) Palmæ vero ante ædem surgunt fructum ferentes, qui non est omnino suavis edentibus uti palmulæ ex Palæstina; mitiorem tamen iis quæ in Ionia leguntur. Homines non sane multi Aulidem incolunt, et ii omnes figulinam exercent. Agrum istum et totam Mycalessi atque Harmotis viciniam colunt Tanagræi.

CAPUT XX.

_ De Delio, Apollinis templo — Tanagræ conditore, denominatione et memorandis — de Tritone et Baccho narratio. _

In Tanagræorum finibus ad mare est quod Delium vocatur. In eo sunt Dianæ et Latonæ signa. Urbis suæ primordia Tanagræi Pœmandro Chæresilai filio, Iasii nepoti, Eleutheris pronepoti, accepta referunt; et Eleutherem quidem ex Apolline et Æthusa Neptuni filia genitum dicunt, Pœmandrum ipsum in matrimonio habuisse Tanagram Æoli filiam; Corinna tamen versibus mandavit Asopi illam fuisse. (2) Hanc eo ætatis vivendo processisse, ut vicini dempto ei hoc nomine quum mulierem ipsam tum progressu temporis urbem quoque Græam (anum) appellarint, ac nomen istud eousque permansisse, ut Homerus quo loco Græcorum populos recenset hoc utatur versu:

Thespiam Græamque et latam arvis Mycalessum.

(3) Sed interjecto dein tempore pristinum nomen recepit. Est etiam Tanagræ Orionis monumentum et Cerycius mons, in quo editum in lucem Mercurium tradunt; Polus præterea qui dicitur vicus. In eo Atlantem consedisse ferunt, et quæ sub terra sunt et res cœlestes diligenter investigantem. Quod ab Homero etiam dictum norunt:

Filia magnanimi Atlantis, qui cærula ponti, qui cœlum ac terras prospectat, quique columnis proceris gemini dirimit confinia mundi.

(4) Est in Bacchi æde dignum quod spectetur simulacrum ex Pario marmore, Calamidis opus. Admirationem intuentibus majorem Triton affert; de quo dignitatis plenior sermo hic est: Tanagræorum matronas, antequam Bacchi arcana celebrarent ad mare, quo expiationis causa lavarent, descendisse; in eas natantes Tritonem impetum fecisse; implorantibus numinis opem Bacchum præsto fuisse, et ab eo pugna Tritonem superatum. (5) Alter vero est sermo non ille quidem superiori par dignitate, sed a fide hominum minus abhorrens: quæcunque ad mare agerentur pecora dicit ex insidiis Tritonem adoriri et rapere, invadere etiam leviora navigia solitum. Tandem Tarnagræi vini craterem exponunt; ad eum quum accurrisset Triton odore allectus, potum et somno correptum in litore se prostravisse; mox a Tanagræo homine bipenni caput ei a cervice abscissum; eo factum ut et nunc sine capite cernatur. Quoniam vero tunc eum temulentum cepit, a Baccho occisum crediderunt hominem.

CAPUT XXI.

_ Tritonum forma describitur — de tauris Æthiopicis — alce — martichora seu androphago, et serpentibus volucribus. _

Vidi ego et alium Tritonem Romanorum in thesauris rerum admirabilium, sed hoc qui apud Tanagræos est magnitudine inferiorem. Hanc præ se ferunt Tritones figuram: capitis coma persimilis est ranunculis colore, et capillum omnino nullum ab aliis possis discernere; reliquum corpus squama inhorrescit minuta, quali squatus piscis: branchias infra aures habent, nares hominis, rictum oris latiorem et dentes belluæ; oculi glauci mihi esse visi sunt; manus etiam illis sunt digitique et ungues ea forma qua superiores conchyliorum testæ; sub pectore et ventre pro pedibus cauda uti delphinis. (2) Vidi etiam Æthiopicos tauros, quos ex re ipsa Rhinocerotas nominant; quod illis e nare extrema cornu prominet, et paulo superius alterum non sane magnum; in capite vero nullum prorsus habent. Præterea et Pæonios tauros spectavi, hirto corpore quum omni ex parte tum præcipue pectoribus et mentis; nec minus Indicos camelos, qui eodem prope quo pardi sunt colore. (3) Est etiam fera quam alcen dicunt, media quadam inter cervum et camelum specie; gignitur in terra Celtica: belluarum hanc unam nequeunt homines aut investigare au prævidere; sed alias indagantibus feras hanc fortuito nanciscuntur. Præsentit hominem olfactu ex longo intervallo, uti narrant, et in retrusos anfractus et speluncas profundissimas confugit. Venatores ubi campestres vel montanos saltus mille minimum stadiorum in orbem continenti indagine cinxerint, ita ut constanter omnes quem quisque ceperit in eo ambitu locum obtineant, ad intimos eadem agminis forma recessus progressi feras omnes in medio comprehendunt et inter eas alcen; quæ si forte lustrum in ea regione non habuerit, nulla utique reliqua est ad capiendum sollertia. (4) Jam vero eam belluam, quam Ctesias in historia de Indis martichoram ab illis scribit appellari, a Græcis androphagum, non aliam a tigride esse crediderim. Dentium illi in maxilla altera triplicem ordinem esse et in extrema cauda aculeos habere quibus et se cominus tueatur et venatores eminus tanquam sagittis petat, hanc ego famam, quæ veluti per manus tradita inter Indos increbuit, minime veram esse arbitror, sed præ nimio terrore fuisse homines hallucinatos. (5) In colore etiam decepti sunt, quod videlicet si quando tigrin in sole viderint, ob splendorem ruber et concolor esse videbatur; aut explicandus error ex cursu celeritate, aut, ubi non currit, ex continuis illis bestiæ conversionibus; idque eo facilius accidere potuit, quod non ex propinquo conspici solet. Equidem existimo, si quis vel Africæ vel Indiæ aut Arabiæ extremos fines peragret, ut cognoscat num sint illis in locis quotcunque sunt apud Græcos animalium formæ, primum eorum multas omnino non inventurum, deinde quæ sunt ejusdem generis feras alia longe esse specie ei visum iri. (6) Neque enim homines tantum ex cœli terræque varietate diversam obtinent formam, sed idem etiam reliquis accidit animantibus. Nam quum Libycæ aspides alio sint atque Ægyptiacæ colore, in Æthiopia haud minus quam homines nigras terra alit. Quocirca neque ad assentiendum proclivior quisquam esse debet, neque se omnino incredulum ad ea quæ sint rariora præbere. Volucres ego serpentes nusquam spectavi; ut reperiri tamen credam eo maxime adducor, quod homo Phryx scorpium locustis simillimas pinnas habentem in Ioniam attulit.

CAPUT XXII.

_ De templis et signis, qui Tanagræ sunt — Mercurio Criophoro et Promacho — Corinnæ monumento — gallinaceorum duobus generibus — monte Messapio, urbe Anthedone ejusque memorandis, Cabirorum templo — loco, qui Glauci saltus appellatur. _

Sunt Tanagræ juxta Bacchi, delubra tria; Themidis unum, alterum Veneris, Apollinis tertium, in quo cum Apollinis etiam Dianæ et Latonæ signa posita sunt. Quod vero ad Mercurii templa duo attinet, quorum alterum Criophori (Arietem portantis), Promachi (Propugnatoris) alterum nuncupant, superioris quidem cognominis eam esse causam dicunt, quod pestilentiam Mercurius averterit circumlato in murorum ambitu ariete; ob eamque rem Mercurium Tanagræis Calamis fecit arietem humeris portantem. Qui puberibus ceteris forma præstare judicatus fuerit, is festo Mercurii die agnum humeris portans muros circumambulat. (2) Propugnatorem vero Mercurium idcirco vocari aiunt, quod invadentibus aliquando classe ex Eubœa Tanagræum agrum Eretriensibus, ephebos in pugnam eduxerit; et ipse etiam velut ephebus strigili armatus præ ceteris Eubœenses in fugam verterit. In Promachi fano portulacæ arboris, quod plantæ ejus fructu nutritum Mercurium prodidere (?), reliquiæ dedicatæ sunt. Non procul theatrum et prope id porticum erexerunt. In eo sane Tanagræi præcipuam quandam præ cunctis Græcis religionis rationem mihi habuisse videntur, quod seorsum a profanis ædibus deorum templa ædificanda curarunt, in pura scilicet area et ab hominum negotiationibus sejuncta. (3) Corinnæ, quæ sola apud Tanagræos cantica fecit, in celebri urbis loco est monumentum; in gymnasio ipsa picta est tænia redimita, victoriæ illud insigne quod Thebis carmine Pindarum vicerit. Vicisse eam arbitror et linguæ causa (neque enim Dorica, uti Pindarus, cecinit, sed ea quam essent facile Æolenses percepturi). et quod fuerit ea sui temporis feminarum formosissima, si qua ex imagine petenda est conjectura. (4) Sunt Tanagræ gallinaceorum genera duo, pugnaces et qui cossyphi (merulæ) dicuntur. Hi eadem sunt qua Lydorum aves magnitudine, colore corvo similes, palearia et crista ad anemones similitudinem; notas habent candidas in rostri et caudæ extrema parte non utique magnas. Hæc propemodum eorum forma est. (5) In ea Bœotiæ parte quæ ad lævam Euripo est, Messapius mons se attollit. Infra eum est maritima Bœotiorum urbs Anthedon. Nomen ei contigisse tradunt vel ab Anthedone nympha, vel ab Antha Neptuni filio ex Alcyone Atlantis filia, quod is hujus loci dominatu fuerit aliquando potitus. Est apud Anthedonios medio maxime urbis loco Cabirorum templum cum sacro luco; ab eo proxime abest Cereris et Proserpinæ ædes. Signa dearum e candido marmore. (6) Bacchi vero templum cum simulacro fecerunt ante urbis mœnia, qua ad mediterranea iter est. Sunt eo in loco Iphimedeæ et Aloei filiorum sepulcra. Fuisse ab Apolline interemptos, cum Homero convenit Pindaro, qui in Naxo quæ supra Parum est vitam eos finiisse dicit. Horum sunt Anthedone monumenta. Est præterea ad mare locus, quem Glauci Saltum nuncupant. (7) Piscatorem fuisse Glaucum et repente herba quadam gustata inter maris deos receptum et futura etiamnum prædicere quum alii credidere, tum præcipue navigatores multa quotannis de ejus divinatione memorant. Quæ quum ab Anthedoniis Pindarus et Æschylus accepissent, illi quidem curæ non fuit multa de Glauco versibus suis mandare, quum Æschylus totius fabulæ argumentum a Glauco deduxisset.

CAPUT XXIII.

_ Memoranda ad Thebarum portas Prœtides — Pindari monumentum et varia de Pindaro — de urbe Acræphnio et monte Ptoo — urbe Larymna. _

Apud Thebanos ad Prœtides portas est quod Iolai vocatur gymnasium, et item stadium quale in Olympia et apud Epidaurios, terræ scilicet agger. Ostenditur etiam eo in loco Iolai sacellum. E vita vero illum in Sardinia excessisse simulque ex Atheniensibus et Thespiensibus qui cum eo illuc transmiserant, ipsi etiam Thebani confitentur. (2) Superata dextra stadii parte est hippodromus et in eo Pindari monumentum. Pindarum, quum esset adhuc adolescentulus, Thespias proficiscentem, per æstatem meridiano calore fessum somnus corripuit. Is igitur quo erat habitu paululum supra viam decumbit. Apes ad dormientem advolant et ad labia favos ei affingunt. Hoc fuit carmina pangendi Pindaro initium. (3) Quum vero jam late per totam Græciam magna esset famæ celebritate, ad summum gloriæ fastigium eundem evexit Pythia, quæ Delphos jussit æquam omnium quæ Apollini deferrentur primitiarum partem Pindaro tribuere. Exacta jam ætate in somnis videre visus est adsistere Persephonen, et queri unam se ex omnibus diis non fuisse ipsius carminibus exornatam; verum ubi ad eam venisset, suum etiam ipsi hymnum esse facturum. (4) Paulo post, atque adeo ante decimum ab eo somnio diem, vita est defunctus. Erat Thebis anus quædam Pindaro genere conjuncta et in plerisque ejus canticis decantandis valde exercitata. Ei Pindarus se per quietem ostendens hymnum in Persephonen cecinit. Illa experrecta statim conscripsit omnia, quæ cantantem Pindarum per visum in quiete audierat. In eo sane cantico inter alia Ditis cognomina est Chrysenius (aureas tenens habenas), quod ad Proserpinæ raptum pertinere patet. (5) A Pindari monumento ad Acræphnium itur via magna ex parte plana. Fuisse ab initio eam urbem tradunt in Thebani agri parte, et compertum habeo confugisse illuc postea profugos e Thebanis homines, quo tempore Thebas Alexander evertit. Illi enim præ corporis imbecillitate et senectute quum ne in Atticam quidem recipere se potuissent, hoc loco considerunt. Situm est oppidum in Ptoo monte. Quæ spectentur illic digna, Bacchi ædes et signum. (6) Progressus stadia ferme quindecim ab urbe ad dexteram Apollinis Ptoi templum videas. Athamantis et Themistûs filium fuisse Ptoum (a quo Apollini cognomen et monti nomen datum) Asius versibus suis prodidit. Ante Macedonum expeditionem et excisas ab Alexandro Thebas fuit eo in loco oraculum minime fallax. Venisse aliquando narrant Europensem hominem Myn nomine, a Mardonio missum; ei roganti suæ linguæ verbis, respondisse deum non Græca, sed ipsum etiam Carica lingua. (7) Superato jam Ptoo monte est ad mare Bœotorum urbs Larymna; nomen inditum ferunt a Larymna Cyni filia. Ejus natales altius repetam in exponendis Locrorum rebus. Cum Opunte olim censebatur Larymna; auctis deinde Thebanorum opibus, ultro se ad Bœotos adjunxerunt. Est illic Bacchi delubrum, et recto statu simulacrum. Portum habent profundum, et qui supra urbem sunt montes luculentam præbent venatoribus. aprorum copiam.

CAPUT XXIV.

_ Lacus Cephisis seu Copais et campus Athamantius — urbs Copæ — Olmones et Hyettus urbes — urbs Cyrtones vel Cyrtone — Corsea et Halæ urbes. _

Acræphnio recta ad lacum cui Cephisis nomen (Copaidem alii nominant) pergentibus campi sunt Athamantii dicti. Habitasse eo in loco Athamantem ferunt. Influit in lacum Cephisus amnis a Lilæa Phocensium ortus; ab hoc loco lacum trajiciens venit Copas. (2) Sunt Copæ parvum oppidum ad lacum sitæ; ejus in recensenda classe mentionem fecit Homerus. Cereris ibi sunt, Bacchi et Sarapidis delubra. Aiunt Bœoti ad eum lacum etiam alia quondam oppida, Athenas et Eleusinem, habitata, quæ per hibernos dies lacus eluvione fuerint deleta. Cephisidis pisces reliqui nihil ab aliorum lacuum piscibus præcipuum habent, anguillæ vero ex eo sunt maximæ et esu suavissimæ. (3) Copis ad lævam stadia prope duodecim progresso sunt Olmones. Ab Olmonibus septem ferme stadia distat Hyettus. Vici nunc sunt uti ab initio semper fuerunt; et mea quidem opinione ad Orchomeniorum fines pertinent cum Athamantiis campis. De Hyetto vero homine Argiyo quæ accepi, et Olmo Sisyphi filio, in Orchomeniorum historiam conferam. Olmonibus ne minima quidem res ulla satis digna quæ spectetur exstat. Hyetti Herculis delubrum visitur, et ex eo morborum remedia expetuntur. Signum non est arte elaboratum, sed rudis prisco more lapis. (4) Ab Hyetto absunt Cyrtones stadia circiter viginti. Modico olim oppido priscum fuisse nomen Cyrtonen dicunt. Conditum est in summo monte; et Apollinis illic est templum et lucus; Apollinis recto statu et Dianæ sunt signa. Frigida emanat e saxo aqua. Proximum fonti est Nympharum sacellum et exiguus lucus, in quo omnes arbores consititiæ sunt. (5) A Cyrtonibus monte jam superato est oppidum Corsia, infra lucus silvestrium arborum, ilicum magna ex parte. In aprica luci regione sub divo est Mercurii signum haud magnum. Abest a Corsia lucus stadii fere dimidium. Ubi in planitiem descensum fuerit, Platanius amnis illic in mare exit. Ad fluminis dexteram sunt Bœotorum extremi, qui Halas tenent, accolæ ejus maris, quod Locrorum continentem agrum ab Eubœa dividit.

CAPUT XXV.

_ Prope Thebarum portas Neistas monumentum Menœcei — locus, ubi Œdipi filii singulari certamine ceciderunt, et locus Syrma Antigones dictus — trans fluvium Dircen Pindari domus reliquiæ et matris Dindymenes templum — Themidis templum et signum — lucus Cereris Cabiriæ et Cabirorum templum — de origine arcanorum sacrorum apud Thebanos et de Cabiræis — de Cabirorum sacris violatis. _

Sed ut Thebas revertamur, ad Neistas portas est Menœcei Creontis filii monumentum, qui se ipsum ultro occidit ex oraculo Delphici Apollinis, quo tempore Polynices cum Argivorum exercitu Thebas oppugnatum venit. Ad ejus tumulum malus Punica enata est, cujus poma, quum maturuerint, rupto exteriore cortice sanguinis nescio quid simile ostendunt. Hæc quidem arbor adhuc virens est. At vitem Thebani quum apud se primum e terra prodisse dicant, ejus tamen rei indicium quod hoc tempore monstrent nullum habent. (2) Non longe a Menœcei sepulcro Œdipi filios aiunt singulari certamine pugnantes mutuis vulneribus concidisse. Pugnæ ejus documentum pila erecta cum lapideo scuto. Ostenditur etiam locus in quo Junonem Herculi infanti mammam præbuisse quodam Jovis dolo tradunt. Hæc universa regio Syrma (Tractus) Antigones nuncupatur, quod Antigone, quum Polynicis cadaver nullo conatu tollere quivisset, trahere illud aggressa eo pertraxit usquedum in accensum jam Eteoclis rogum conjecit. (3) Trans amnem cui a Lyci uxore Dirce nomen (ab ea vero Antiopen fama est injuriosius tractatam et ob eam causam ab Antiopes filiis interfectam), hoc igitur amne Dirce transmisso, videas Pindari domus ruinas et Dindymenæ matris sacellum a Pindaro dedicatum. Signum deæ Aristomedis et Socratis Thebanorum opus. Die unico anni cujusque sacellum aperire solenne habent. Eo ipso die mihi ut adessem contigit, quare signum id fuit mihi spectandi copia: est autem e Pentelico marmore, sicuti etiam solium. (4) Circa viam a portis Neistis Themidis fanum est cum signo e candido lapide, Parcarum quoque et Jovis Forensis. Marmoreus est Juppiter, Parcis nulla sunt signa. Modico loci intervallo stat sub divo Hercules cognomine Rhinocolustes, quod caduceatoribus iis qui ab Orchomeniis ad tributum poscendum missi fuerant (sicuti narrant Thebani) ad contumeliam nares præcidisset. (5) Stadia progressus quinque et viginti Cabiriæ Cereris et Proserpinæ lucum videas, quo intrare initiatis duntaxat fas est. Ab hoc luco distat stadia fere septem Cabirorum ædes. Qui vero sint Cabiri et quo ritu ipsis et matri (Cereri?) sacra fiant, reticenti mihi ab iis hominibus, quos hæc audiendi studium tenet, esto venia. (6) Hoc unum me nulla prohibet religio vel in vulgus efferre, quale fuisse sacrorum initium a Thebanis traditur. Civitatem enim quondam in hoc loco et homines fuisse memorant, qui Cabiri sint nominati: eorum uni Prometheo ejusque filio Ætnæo, hospitibus suis, Cererem depositi nescio quid commisisse. Quid vero fuerit depositum illud et quæ ad id pertineant, literis mandare fas mihi non duxi. Initia certe fuere Cabiris Cereris donum. (7) Quo tempore Argivorum exercitus, qui sunt Epigoni appellati, Thebas expugnarunt ejectis e sedibus suis Cabiris, intermissa per aliquod tempus initia fuerunt, donec Pelarge Potnei filia cum Isthmiade viro suo mysteriorum ritum restituit; extra fines tamen, in eum locum quem Alexiarun vocant, initia transtulerunt, (8) Illo igitur tempore extra antiquos fines Pelarge celebravit initia, Telondes vero et qui reliqui fuerunt de Cabirorum gente in Cabiræam terram redierunt; Pelargæ ipsi ex Dodones responso et alii sunt honores decreti et ut fœta hostia ei fieret institutum. Cabirorum religiones qui violassent inexpiabilis sceleris pœnam effugere non potuisse, certissimis rerum eventis sæpius compertum est. (9) Nam quæ Thebis fierent sacra quum essent Naupacti profani homines ausi usurpare, non multo post pœnam luerunt. Ex illis etiam de Xerxis copiis, qui duce Mardonio in Bœotia relicti sunt, qua pars in Cabirorum fanum introire non dubitavit, vel ingentis prædæ allecti cupiditate, vel potius (uti ego arbitror) ad numinis contemptum, subita omnes insania correpti partim se in mare abjecere, partim de præruptis rupibus præcipites dedere. (10) Quumque Alexander superatis prœlio Thebanis urbem et agrum igni pervastasset, qui e Macedonibus intra Cabirorum fanum, utpote in hostico, irruperunt, omnes fulminibus et e cœlo missis ignibus exanimati sunt. Tanta fuit inde ab initio ejus templi religio.

CAPUT XXVI.

_ Campus Teneri et templum Herculis Hippodetæ — de Sphinge varia narratio — Onchesti reliquiæ — urbs Thespia — signum Jovis Saotæ et alia deorum signa Thespiæ posita. _

Ad dextram Cabirii campus est, a Tenero vate Tener dictus, quem Apollinis et Meliæ filium fuisse putant; porro est et magnum Herculis templum cognomento Hippodetæ. Herculem enim aiunt, quum ab Orchomeno exercitus in hunc locum venisset, Orchomeniorum equos qui ad currus erant noctu apprehensos vinculis impedisse. (2) Paululum hinc abest mons unde Sphingem fama est ex insidiis erumpere solitam in perniciem eorum, quos abriperet, ænigma decantantem; etsi dicunt alii eam cum navalibus copiis prædonum more palantem ad Anthedonem e mari applicuisse, deinde hoc monte occupato latrocinia exercuisse, usquedum eam Œdipus interfecit numeroso exercitu, quem Corintho eduxerat, superatam. (3) Traditum etiam est Laii notham fuisse filiam, quam pater oraculum, quod Delphis Cadmus acceperat, pro sua in illam benevolentia edocuisset. Præter reges enim neminem hoc oraculum cognovisse. Quoties itaque de regno aliquis contendens ad Sphingem venisset (fuisse scilicet Laio aliquot e pallacis filios, oraculum vero Delphis editum ad solam Epicasten ac liberos ex ea natos pertinuisse), (4) Sphingem callido in fratres istos astu usam quæsivisse num datum Cadmo responsum, si Laii filii essent, cognitum ipsis esset; et quum non haberent quod responderent, eos morte multasse, quippe qui de genere et imperio controversiam nullo jure movissent. Venisse vero ad illam Œdipum, ex quodam somnio de oraculo edoctum. (5) A monte, de quo jam diximus, quindecim absunt stadia Onchesti urbis ruinæ; ubi quondam habitasse dicunt Onchestum Neptuni filium. Ætate quidem mea delubrum et signum exstat Neptuni Onchestii, et lucus quem suis Homerus carminibus ornavit. (6) Qui deflexerint a Cabirio, ad sinistram progressi stadia circiter quinquaginta, Thespiam pervenient. Urbs ea infra Heliconem montem condita fuit. A Thespia Asopi filia vocatam aiunt. Sunt qui dicant Thespium Athenis profectum urbi nomen dedisse, genus autem illum ab Erechtheo duxisse. (7) Est in oppido æneum Saotæ (Servatoris) Jovis signum. Tradunt vero, quum in cives insigni feritate draco sæviret, deum imperasse ut ephebos quotannis singulos sorte ductos feræ exponerent. Et ceterorum quidem qui periere nomina exoleverunt; (8) eorum uni Cleostrato amatorem Menestratum loricam æneam faciundam curasse, resupinatis extrorsum hamis consertam; eam loricam puer indutus quum ultro draconi occurrisset, mortem quidem oppetiit, sed ipsam etiam feram exanimavit. Ex eo rei eventu Jovi Servatori cognomen exstitit. Bacchi signum, Fortunæ deinceps, et alio loco Salubritatis ** Minervam præterea cognomento Erganen et ei adsistentem Plutum fecit **.

CAPUT XXVII.

_ De præcipuo Cupidinis cultu apud Thespienses — de Cupidinis natalibus varia narratio — de Cupidinis signis a Lysippo et Praxitele confectis ejusque recentiore signo — Venere et Phryne Praxitelis, aliisque memorandis Thespiæ — Herculis templum et de Thestii filiabus narratio. _

Venerantur Thespienses inde ab initio maxime deorum omnium Cupidinem, cujus est signum vetustissimum rude quoddam saxum. Qui primus tantos apud Thespienses præ ceteris diis honores Cupidini habendos instituerit compertum non habeo. Non minore vero cultu Pariani qui circa Hellespontum sunt, ex Ionia oriundi (Erythris nempe huc colonia deducta, at nostra ætate Romanis parent) eundem prosequuntur deum. (2) Cupidinem certe vulgus hominum natu deorum minimum et Veneris filium putant. Lycius vero Olen, qui antiquissimos Græcis fecit hymnos, in Ilithyiæ hymno, matrem esse Cupidinis Ilithyiam dicit. Et qui post Olenem carmina fecerunt, Pamphos et Orpheus, uterque hymnos in Amorem composuere, ut hos quoque Lycomidæ in initiis celebrandis cantarent. Ego sane illos legi, ** quum in colloquium venissem cum homine qui sacras deæ lampadas præferebat; sed prolixiorem de his non faciam mentionem. Hesiodum quidem, vel quicunque is fuerit qui a se scriptum de origine deorum carmen Hesiodi nomine ediderit, satis scio prodidisse Chaos primum, Terram deinde, Tartarum et Cupidinem genitos. (3) At Lesbia Sappho multa de Cupidine et ea non satis inter se consentanea cecinit. Thespiensibus post ex ære Cupidinem elaboravit Lysippus, et ante eum e marmore Pentelico Praxiteles. De Phrynes in Praxitelem dolo alio jam loco res est a me exposita. Primum omnium e sede sua Cupidinem hunc amotum a Caio Romano Imperatore tradunt; Thespiensibus deinde remissum a Claudio Nero iterum Romam reportavit; ibi est igni consumptus. (4) Eorum vero, qui ejus numen violaverant, alter militem, cui tesseram obscœnam eandem semper per ludibrium dare solebat, tantopere exacerbavit, ut ab eo sit occisus; Nero deinde in matrem et nuptas scelerata et ab amore longe aliena est ausus facinora. Qui ætate nostra Thespiis est Cupido, eum fecit Menodorus Atheniensis, Praxitelis opus imitatus. (5) Est eo ipso in loco Venus et Phrynes effigies, utraque e marmore; utramque Praxiteles fecit. In alia urbis parte est Melænidis Veneris ædes, forum præterea et theatrum quæ spectentur digna. Ibi posita est Hesiodi ex ære statua, et non longe a foro Victoria ex ære et Musarum delubrum non utique magnum; signa in eo e lapide parva. (6) Habent Herculis etiam Thespienses templum; sacerdotio fungitur virgo ad extremum usque vitæ tempus. Ejus rei causam talem afferunt. Herculem tradunt Thestii filias quinquaginta (tot enim erant) eadem nocte compressisse, una excepta; eam solam obsequi recusasse, ** sacerdotem sibi perpetuæ virginitatis lege data legisse. (7) Audivi tamen alios, qui omnes plane Thestii quinquaginta filias ab Hercule eadem una nocte vitiatas et ei singulas mares filios peperisse narrarent, et quidem geminos natu maximam et minimam. Ego vero adduci nunquam possim ut credam, Herculem in amici hominis filiam ira tam acri incitari potuisse. Præterea qui, dum inter homines esset, aliorum injurias et in deos inprimis impietatem est severe ultus, quî sibi ipse aut templum ædificandum curasset, aut sacerdotio demandato se pro deo haberi voluisset? (8) Sed omnino hoc mihi templum multo vetustius esse visum est, quam ut Herculis, qui Amphitryonis fuit, ætate dedicatum existimari possit; et haud scio an Herculi potius qui de Idæis Dactylis unus fuit, templi ejus dedicatio sit tribuenda, quum et Erythræos in Ionia, et Tyrios sua illi templa erexisse noverim. Neque vero Bœoti istius Herculis nomen ignorarunt, quum Cereris Mycalessiæ dicant ædem Idæo Herculi commissam.

CAPUT XXVIII.

_ De monte Helicone — serpentum veneni varia natura. _

Helicon montium qui in Græcia sunt omnium præstat soli bonitate et arborum frugiferarum crebritate. In eo portulacæ frutices passim fructum ferunt longe suavissimum capris pabulum. Aiunt incolæ earum quæ ibi gignuntur herbarum aut radicum nullas omnino esse homini mortiferas, quin et serpentum virus loci ejus pastionibus infirmari; atque adeo, ut si quem serpens ulla momorderit, is ubi vel de genere Psyllorum qui in Africa sunt quenquam, aut aliquod ad id effectum medicamentum nancisci potuerit, facile periculo liberetur. (2) Est alioqui teterrimæ cujusque serpentis venenum et homini et ceteris æque animantibus per se letale, fit vero illud ex pabuli natura ad perniciem valentius, siquidem audivi Phœnicem hominem, quum diceret, in montana Phœnices parte radicum quarundam pastu viperas magis efferari. Quin etiam se vidisse affirmabat hominem, qui ut insequentis viperæ impetum declinaret, in arborem quandam celeri se fuga receperit, viperamque paulo post, quum assequi hominem non posset, venenum arbori afflasse et hominem mox vivere desiisse. Hæc ille. (3) De viperis vero iis quæ in Arabia inter balsami arbores versantur, diversum quiddam accepi; id hujusmodi est. Sunt balsami arbores ea qua myrti stirpes magnitudine; folia illis qualia herbæ amaraco. Habent sua sub unaquaque arbore cubilia viperæ, plures uno, alio pauciores loco; est enim eis balsami liquor cibus multo suavissimus, ipsa etiam fruticis umbra maxime delectantur. (4) Ubi sua fuerit legendo humori tempestivitas, Arabes binos ligneolos bacillos singuli contra viperas afferunt, quorum complosu bestias fugant, occidi vero magna est religio, quod sacras et genios veluti quosdam esse balsami putant. Quodsi quem morsu appetierint, plaga est qualis e ferri vulnere, sed veneni omnino expers, quod scilicet balsami pastu, liquoris unius omnium odore præstantissimi, veneni acerbitas illa pristina mitescit. Et hæc quidem ita se habent.

CAPUT XXIX.

_ De Ephialte, Oto et urbe Ascra — Musis, earum nominibus numeroque, ac de Piero — memorandis Heliconis, fonte Aganippe, Eupheme Musarum nutrice, et de Lino. _

In Helicone primos omnium sacra Musis fecisse et Musis eum montem consecrasse Ephialten et Otum tradunt; eosdem etiam Ascram condidisse; quod Hegesinus in eo quod de Attica scripsit poemate, his versibus indicavit:

Ast Ascræ optato potitur Neptunus amore: mox illi quæ progenuit volventibus annis Œoclum, natis olim qui junctus Aloei udi ad radices Heliconis condidit Ascram

(2) Hanc Hegesini poesin ego nunquam legi, quando ante me natum prorsus evanuerat; sed Callippus Corinthius in historia quam de Orchomeniorum rebus conscripsit, eorum Hegesini versuum testimonio utitur; idem nos quoque facimus a Callippo edocti. Ascræ ætate mea turris unica reliqua fuit et præterea nihil quod posset memoriæ prodi. Aloei quidem filii Musas numero tres religione sanxerunt, nomina vero illis imposuerunt, Meleten, Mnemen et Aœden (meditationem, memoriam et cantionem). (3) Tempore posteriore Pierum Macedonem ferunt, a quo uni de Macedoniæ montibus nomen, quum Thespias venisset, ut novem Musæ hisce quibus nunc appellantur nominibus colerentur instituisse, aut quod rectius id duxisset, aut quod ex oraculo quopiam id ei imperatum fuisset, aut postremo quod ea in re Thracum esset disciplinam secutus; Thracia enim gens olim Macedonicam dexteritate quum aliis in rebus antecellere videbatur, tum in rebus divinis haud pari atque Macedones erat incuria. (4) Sunt qui Pierum ipsum filias novem habuisse dicant iisque eadem quæ Musis nomina indidisse; et quotquot a Græcis Musarum filii sunt appellati, eos Pieri e filiabus nepotes fuisse. At Mimnermus, qui elegis pugnam Smyrnæorum contra Gygen et Lydos conscripsit, in ipsa operis ingressione antiquiores Musas Cœli, alias illis nata posteriores Jovis filias memorat. (5) In Helicone qua iter ad Musarum lucum, ad lævam fons est Aganippe; filiam Aganippen Termesi fuisse dicunt; circumfluit autem hic Termesus Heliconem. Recta ad lucum Musarum pergentibus est Euphemes effigies in lapide sculpta. Fuisse Euphemen tradunt Musarum nutricem. (6) Est illi proxima Lini statua e parvo saxo in speluncæ modum cavato prominens; huic parentant quotannis antequam sacra Musis faciant. Genitum Linum Amphimaro Neptuni filio ex Urania vulgo proditum est; musices eum gloria superiores ætate et æquales omnes anteisse et ab Apolline, cui se cantu conferebat, occisum. (7) De Lini quidem morte ad barbaras etiam gentes omnes luctus pervenit; siquidem apud Ægyptios carmen usurpatum est, quod Linum Græci dixerunt, appellarunt ipsi tamen Ægyptii id patria voce Maneron. Sed Græci poetæ, Homerus certe ejus cantilenæ tanquam Græcæ mentionem fecit. Quum enim Lini casus cognitos haberet, in Achillis scuto Vulcanum inter alia cælasse commentus est puerum fidibus canentem Linum:

Quos inter medios juvenis testudine dulci suave Linum arguto cecinit modulamine pulchrum.

(8) At Pamphos, qui Atheniensibus hymnos antiquissimos fecit, increbrescente ob Lini mortem luctu, Œtolinum (Flebilem Linum) dixit; Sappho deinde Lesbia sumpto e Pamphi versibus Œtolini nomine Adonin ipsa simul et Œtolinum cecinit. Thebani vero sepultum apud se Linum fuisse autumant, addentes Philippum Amyntæ filium profligatis ad Chæroneam Græcis somnii cujusdam monitu Lini eruta ossa in Macedoniam transportasse; (9) mox itidem alio commotum somnio Thebas reportanda curasse. Sepulcri vero omnem superficiem ac plane vestigia omnia temporis diuturnitate abolita. Narrant etiam Thebani fuisse alterum minorem Linum qui sit Ismenii dictus, quem Hercules puer dum ab eo musicam doceretur occiderit. Carmina certe neque superior ille Amphimari, neque hic posterior ulla fecere; vel quæ fortassis fecerunt, ad posteritatis memoriam non pervenere.

CAPUT XXX.

_ De Musarum aliorumque signis in Helicone — poetarum musicæ laude celebratorum signis — de Orpheo varia narratio — de fluvio Helicone — urbe Libethra et Orphei monumento — Lycomidis. _

Musarum ibi signa sunt omnium Cephisodoti opus. Paulo hinc longius Cephisodoti aliæ sunt Musæ tres; Strongylionis totidem, hominis qui boves et equos unus omnium optime expressit; reliquas tres fecit Olympiosthenes. Est præterea in Helicone Apollo æneus et Mercurius de lyra inter se litigantes, et Bacchus; illi quidem opus Lysippi; Bacchi vero erecto statu simulacrum dedicavit Sylla, omnium Myronis operum (Erechtheo qui Athenis est excepto) longe quod spectetur dignissimum. Neque vero de suo Sylla donum dedit, sed illud Orchomeniis Minyis eripuit. Hoc illud est Græcis usurpatum verbum, deos alienis suffimentis venerari. (2) Poetarum etiam et aliorum musicæ laude insignium virorum illic statuas videas, inter eos Thamyrin jam cæcum fractam lyram attrectantem: Arion Methymnæus delphino insidet; Sacadæ vero Argivi qui effigiem finxit, quod Pindari de eo carminis exordium non intellexit, corporis magnitudine nihilo tibicinem tibiis grandiorem fecit. (3) Sedet ibidem Hesiodus citharam genibus sustinens, quod tamen non fuit ejus gestamen, quum, sicuti licet ex ipsis ejus carminibus colligere, ad lauri virgam caneret. De Hesiodi vero et Homeri ætate etsi mihi sunt omnia diligentius conquisita, non est tamen libitum meam ea de re sententiam explicare, quum sciam et alios et eos inprimis qui nostro tempore ad poesin epicam se applicant, contentiosos esse. (4) Thracio quidem Orpheo Teletæ simulacrum adsistit; circumstant canentem feræ in marmore et ære expressæ. Græci alia multa quæ nunquam evenerunt pro veris habent, et illud inter cetera, Orpheum Calliopes filium fuisse, Musæ scilicet, non ejus quæ Pieri filia fuerit; allicere solitum cantu feras, eundem ad inferos vivum descendisse, quo exoratis inferûm diis uxorem reciperet. At enim opinione mea Orpheus carminis concinnitate omnes qui ante ipsum fuerunt, superavit magnamque est auctoritatem consecutus, ut qui crederetur et deorum initia et nefariorum facinorum expiationes invenisse, morborum etiam remedia et iratorum numinum placationes. (5) Thracum vero feminas mortem ei inferre molitas esse aiunt, quod secum viros quacunque errans huc illuc traheret, virorum tamen metu non statim ausas facinus perpetrare; deinde autem mero largius hausto quod cogitaverant perfecisse. Ex eo institutum ut viri non nisi temulenti ad prœlia exirent. Sunt qui dicant fulmine ictum Orpheum vitam finiisse, hoc mortis genere peremptum quod initiorum arcana profanis et rudibus hominibus tradidisset. (6) Est illud præterea memoriæ proditum, uxore mortua venisse illum ad Aornum Thesprotiæ, quod ibi pervetus esset per umbrarum evocationem oraculum; ibi quum Eurydices animam sequi se putasset et sua se opinione falsum respiciens animadvertisset, ultro sibi ipsi mœrore confectum manus conscivisse. Addunt Thraces, luscinias quæ circa Orphei sepulcrum nidos habeant, suaviores quam ceteras et vocaliores cantus edere. (7) Macedones vero qui subjectam Pieriæ monti terram incolunt et urbem Dium, eo ipso in loco a feminis occisum Orpheum autumant. A Dio montem versus stadia viginti progressis columna est ad dexteram; superimposita columnæ est lapidea urna; in ea Orphei ossa condita esse regionis ejus incolæ dicunt. (8) Præterfluit hunc locum Helicon amnis. Is septuaginta quinque stadia progressus infra terram se abdit; occulto dein meatu stadia viginti duo elapsus se denuo ostendit, et Baphyræ nomine pro Helicone sumpto in mare se navigabilis infert. Hunc amnem Diastæ aperto quondam alveo decurrisse aiunt; ab eo vero primum tempore, quia mulieres illæ quæ Orpheum occiderant, sanguinem eo abluere conatæ sunt, terram subiisse, ne ad expiandum scelus aquas præberet suas. (9) Ab hoc diversum Larisæ sermonem audivi: urbem olim in Olympo celebrem, Libethra nomine, fuisse, quo mons in Macedoniam se immittit; ab ea urbe non longe Orphei monumentum abesse; Libethriis olim ex Thracia a Bacchi oraculo responsum allatum, a sue urbem deletum iri quum primum Orphei ossa sol aspexisset; de hoc illos oraculo sollicitos esse oportere se nihil putasse, quod nullam omnino feram vel tantam vel tantis præditam viribus exsistere posse, quæ urbem valeret exscindere, suem vero magis fiducia quadam quam suo robore niti crederent. (10) Atqui ubi diis visum est, hæc acciderunt. Pastor quidam meridie recubuit ad Orphei tumulum. Is quum forte somno se dedisset, in somnis cœpit Orphei versus magna et suavi voce decantare. Ea voce qui proximis locis vel pascebant, vel forte arabant, commoti, intermisso opere ad illam dormientis pastoris cantilenam accurrerunt. Ibi quum alterum alter trudentes impellerent, dum proxime quisque ad pastorem certant accedere, columnam evertunt; ea ruente fracta est urna, quo factam ut Orphei ossa, quot eorum reliqua erant, sol aspiceret. (11) Ea deinde quæ insecuta est nocte ingenti aquæ vi de cœlo effusa Sus amnis (unus hic est de Olympi torrentibus) Libethriorum muros dejecit, sacras et profanas ædes evertit, homines ipsos et animalia cuncta quæ intra mœnia fuerunt exstinxit. Deletis jam Libethriis Macedones qui Dium tenebant (uti mihi Larisæus hospes narrabat) Orphei ossa Dium transtulerunt. (12) Jam vero qui sunt in poetarum scriptis non indiligenter versati, satis norunt in Orphei hymnis singulis brevitatem summam quæsitam, neque omnino multos numero esse; Lycomidæ eos qui sint sciunt, et initiis suis concinunt; ac sunt illi quidem carminis elegantia et ornatu primi secundum Homeri hymnos; honor vero eis major quam illis divinitus obtigit.

CAPUT XXXI.

_ Arsinoes signum in Helicone — Priapi signum et cultus — tripodes in Helicone positi, festum Musea dictum, Hippocrene — de Hesiodi carminibus — Hesiodi morte — fluvio Lamo, Narcissi fonte et de ipso Narcisso varia narratio. _

Arsinoes etiam in Helicone statua est, quam Ptolemæus etsi germanus frater erat uxorem tamen duxit. Ea statua æneo insidet passeri (struthocamelo) ex involucrum genere. Habent hi quidem alas uti alites ceteri, sed præ corporis mole humo se in sublime nequeunt attollere. (2) Est ibidem cerva Telepho Herculis filio infanti mammam præbens, et prope eam bos Priapi Signum quod spectetur dignum. Huic deo et alibi honorem habent quibus capellarum et ovium greges vel apum alvearia curæ sunt, sed eum præ diis cunctis venerantur Lampsaceni, Baccho et Venere genitum dictitantes. (3) Sunt in Helicone et alii tripodes dedicati et unus inter hos antiquissimus, quem Chalcide ad Euripum Eubœæ de carminibus præmium tulisse Hesiodum tradunt. Lucum circumquaque accolunt finitimi. Thespienses dies festos ibi agitant et ludos Musea. Cupidinis etiam ludos faciunt, quibus non solum musicis, sed athletis etiam sua proposita præmia. Supra lucum stadia fere viginti ascendentibus est Hippocrene (Equi fons) quæ dicitur. Elicuisse fontem ungula terram fodientem Bellerophontis equum tradunt; ob eam rem Hippocrenen nominatum. (4) Bœotiorum quidem populi qui circa Heliconem domicilia habent, ex opinione quadam a majoribus accepta Hesiodum negant aliud quiquam præter illud poema, quæ Opera appellantur, scriptum reliquisse, quin etiam ex eo Musarum invocationem quæ in exordio est removent, principium statuentes carminis eum locum fuisse qui de Contentionibus est. Atque plumbeam mihi tabulam ostenderunt juxta fontem positam, sed vetustate magna ex parte vitiatam: in ea scriptum est carmen illud ipsum quæ Opera inscribuntur. (5) Est etiam altera a priore separata de magno carminum numero, quæ scripserit Hesiodus, ea videlicet quæ in mulieres decantata sunt, [et] quas magnas Eœas nominant, Deorum gentilitatem (Theogoniam), in Melampodem vatem carmen, Thesei cum Pirithoo ad inferos descensum, Chironis præceptiones ad Achillem scilicet instituendum, et quæ Operibus et Diebus subnecti solent. Didicisse iidem Hesiodum divinandi artem tradunt ab Acarnanibus, et exstant sane ejus de divinatione carmina, quæ ipsi legimus, ac præterea ostentorum enarrationes. (6) Contraria etiam quædam de Hesiodi morte narrantur. Nam Ganyctoris filios ob Hesiodi necem, Ctimenum et Antiphum, ex Naupacto Molycriam confugisse, et quod illic ob violatum Neptuni numen pœnam susceperint, omnium hæc eadem sunt sermonibus vulgata; sed adolescentum sororem quum alius vitiasset, in stupri suspicionem falso Hesiodum vocatum alii dixere, alii vero illum culpa non vacasse. Ac de iis quidem quæ de Hesiodo ejusque carminibus inter se dissidentia memorantur, satis dictum hactenus fuerit. (7) In summo Heliconis jugo fluvius est Lamus non magnus ille quidem. In Thespiensium vero finibus vicus est, qui Donacon dicitur. In eo fons Narcissi appellatus, quod in ea se aqua Narcissus aspexisse dicatur, donec suam illam esse umbram non intelligens sui ipsius imprudens amore caperetur atque ex eo ad eundem fontem extabesceret. Absurdum vero hominem jam eo ætatis provectum ut capiatur amore, ne dignoscere quidem quid sit homo et quid hominis umbra. (8) Alius etiam de Narcisso sermo proditus est minus quam superior vulgatus, auctores tamen et hic suos habet; sororem ei geminam fuisse quum oris specie omni ex parte similem, tum vero coma et vestitu nihil differenti; solitos simul venari; a puero sororem amatam; ea quum forte diem suum obisset, ventitare illum ad fontem solitum, in quo quum suam intueretur umbram ac suam omnino esse non ignoraret, ob similitudinem tamen quæ inter ipsos fuerat tanquam si non suam, sed sororis imaginem præ oculis haberet, desiderii ex eo sui solatium aliquod capere consuesse. (9) Nareissum vero florem et ante multo e terra editum puto, quantum ex Pamphi versibus licet conjicere. Multis enim ante Thespiensem Narcissum annis Proserpinam Cereris filiam a Dite raptam scripsit, dum luderet et flores legeret; neque violis illam, sed narcissis deceptam.

CAPUT XXXII.

_ De Creuside navali Thespiensium — urbe Thisbe — urbe Tipha — urbe Haliarto — Lysandri præclare factis — de Lysandri flagitiose factis. _

Qui Creuside (quod est Thespiensium navale) habitant, nihil illi publice habent memorata dignum. In privati hominis ædibus est Bacchi signum e gypso, pictura illuminatum. Creusin e Peloponneso navigatio est obliqua et omnino parum tranquillo mari minus tuta. Nam excurrentibus in mare promontoriis ita sinuantur littora, ut recti cursus teneri nequeant; ex proximis præterea montibus venti spirant concitatius. (2) A Creuside non aperto mari navigantibus, sed Bœotiæ oram ipsam legentibus, Thisbe urbs occurrit ad dexteram. Ac primum quidem proximus mari mons est; hunc ubi superaveris, planities te excipiet; alius subinde mons et in ejus ima parte urbs est; in ea Herculis templum, in quo signum recto statu e lapide. Herculi ludos, quæ Heraclea appellantur, faciunt. (3) Quod inter montes camporum jacet, nihil, quin defluentium aquarum copia stagnum perpetuum sit, prohibet, nisi valido aggere per medium ducto quotannis aquam in alteram partem avertant et alteram interea campi partem colant. Thisben, a qua urbi nomen, nympham esse indigenam dicunt. (4) Hinc præternavigantibus modicum est oppidum maritimum Tipha. Herculis illic delubrum, in quo sacrum faciunt anniversarium. Tiphæenses præcipuam sibi præ cunctis Bœotis maritimarum rerum peritiam inde ab antiquissimis temporibus vindicant, Tiphyn prædicantes, cui Argus navis gubernacula credita sunt, suum fuisse indigenam. Ostendunt etiam extra oppidum locum quo Argo Colchis reversam applicuisse dicunt. (5) Supra Thespiensium fines interius est Haliartus. Hujus urbis et item Coroneæ quisnam fuerit conditor, seorsum ab Orchomeniorum historia exponere non erat consentaneum. Persico bello quod in Græcorum amicitia perstitisset Haliartus, pars Xerxis copiarum agrum et urbem Haliartiorum igni vastavit. Est Haliarti Lysandri Lacedæmonii monumentum. Quum enim ad muros oppugnandi causæ accessisset, defenderetur autem oppidum Atheniensium et Thebanorum præsidio, eruptione ab hostibus facta in pugna occubuit. (6) Lysandrum quidem summis laudibus ornandum et eundem acriter accusandum censuerim. Nam prudentiam in re bellica tunc maximam ostendit, quum Peloponnesiacæ ipse classis imperator Antiochum Alcibiadis gubernatorem, eo tempore observato quo aberat imperator, in spem adduxit Lacedæmoniis se parem esse posse ad congrediendum navali prœlio, ac deinde eum temere et arroganter in altum provectum non longe a Colophoniorum urbe vicit. (7) Jam vero triremium iterum a Spartanis imperio accepto Cyrum minorem ita delinivit, ut pecuniam ille ad classem tuendam quoties petisset quoque maxime tempore opus esset, perliberaliter suppeditaret.. Quumque Athenienses ad Ægospotamos centum navium stativa haberent, tempus illud speculatus quo navales socii aquatum et ad commeatus sibi e foro curandos profecti fuerant, plerasque earum cepit. (8) Justitiæ etiam tale specimen dedit: Autolyco pancratiastæ, cujus ego imaginem in Prytaneo Athenis vidi, cum Eteonico Spartano homine erat de pecunia nescio qua controversia. Ibi Spartanus, qui jure causæ multo esset disceptando inferior, quod erat tunc Atheniensium civitas in triginta virûm potestate et aderat adhuc Lysander, eo processit insolentiæ, ut adversarium plagis lacesseret eundemque se defendentem ad Lysandrum pertraxerit, confisus nempe ad gratiam illum pronunciaturum. At Lysander Eteonicum injuriarum damnatum cum infamia et convicio dimisit. (9) Et hæc quidem in laudem Lysandri dici possunt; alia vero totidem dedecori ei fuere. Ad Ægospotamos Philoclem Atheniensem, de classis prætoribus unum, et Atheniensium ad quattuor millia dedititiorum occidit ac mortuis terram injici vetuit; quum et Persis qui ad Marathonem ceciderant, Atheniensium, et iis Lacedæmoniis qui ad Thermopylas mortem oppetierant, Xerxis concessu sepultura contigerit. Deinde majorem Lacedæmoniis ex eo invidiam concitavit, quod et decemviratus in sociis civitatibus et Laconicos harmostas constituit. (10) Postremo quum Spartani nullam omnino acquirendæ pecuniæ rationem haberent, quod ex quodam oraculo acceperant, Spartæ solam pecuniæ cupiditatem fatalem fore, hic eos ad pecuniæ stadium vehementer incitavit. Quibus ego rebus adductus et simul Persarum auctoritatem ac legem secutus, Lysandri principatum Spartanis perniciosiorem quam utiliorem exstitisse censuerim.

CAPUT XXXIII.

_ De monte Tilphusio, fonte Tilphusa ac de Tiresia — memorandis Haliartiorum templo dearum Praxidicarum — fluvio Lophi — vico Alalcomenis — Syllæ flagitiose factis ac morte — fluvio Tritone. _

Haliarti et Lysandri monumentum est et Cecropis Pandionis filii sacellum. Mons Tilphusius et Tilphusa fons qui dicitur, ab Haliarto stadia absunt circiter quinquaginta. Traditum etiam est Græcorum monumentis, Argivos, quum Polynicis filios secuti Thebas cepissent, dum ad Delphicum Apollinem cum reliqua præda vatem etiam Tiresiam pertraherent, sitientem illum in via hausta de Tilphusa fonte aqua animam egisse. Est ejus sepulcrum ad ipsum fontem. (2) Vatis filiam Manto ab Argivis Apollini aiunt sacratam; sed transmisisse eam classe, jubente deo, Colophonem in Ioniam, ibique Rhacio Cretensi nuptam. Quæ de Tiresia dicuntur cetera, de annorum scilicet quem vixisse scripserunt numero, et quod vir evaserit ex femina, quodque in Odyssea Homerus eum unum sapientem esse apud inferos dixerit, omnia hæc omnes jam toties audita norunt. (3) Est apud Haliartios sub divo dearum ædes quas vocant Praxidicas (Vindices); ad earum aram jusjurandum concipiunt quod non facile temeritatis coarguitur. Est hæc ædes dearum ad montem Tilphusium. Haliarti vero delubra sunt in quibus signa nulla, quum tecto etiam careant; ne id quidem quibus dicata fuerint numinibus percontando cognoscere potui. (4) Perfluit Haliartidem terram Lophis fluvius. Aiunt, quum regio ab initio siccitate laboraret nec ullas haberet aquas, virum eo tempore unum de primoribus Delphos venisse ad consulendum, qua ratione aqua inveniri posset; jussisse Pythiam, ut qui primus Haliartum redeunti obvius factus esset, illum occideret; quare quum reduci primus filius Lophis occurrisset, nihil cunctatum stricto gladio puerum percussisse; illum adhuc spirantem huc illuc cursitasse, ubicunque vero humi fusus esset sanguis, inde aquas e terra erupisse; ex eo fluvium nomen accepisse. (5) Alalcomenæ non magnus est vicus ad radices imas modice editi montis. Loco nomen datum alii ferunt ab Alalcomene homine indigena, a quo fuerit Minerva enutrita; alii dicunt unam ex Ogygi filiabus Alalcomeniam fuisse. Non ita procul a vico plano loco erecta fuit Minervæ ædes; in ea priscum fuit ex ebore signum. (6) Sylla quidem multa in Athenienses crudelia admisit facinora et a Romanorum more aliena; dissimilia non fuerunt quæ in Thebanos et Orchomenios fecit. Quibus addidit, quod illud ipsum quod Alalcomenis fuit Minervæ signum rapuit. Hunc hominem, qui Græcorum civitates et patrios eorum deos tam furenter vexarat, morbus omnium teterrimus oppressit, pediculis e toto corpore erumpentibus; huc pristina hominis felicitas recidit. Templum Alalcomenarum ab eo inde tempore negligi cœptum numine veluti orbatum. (7) Contigit ad ejus eversionem ætate mea alia hujusmodi calamitas: agnata parietibus hedera magnis et prævalidis trunco radicibus ita se intra juncturas et coagmenta serpendo immisit, ut lapides disjunxerit. Hac torrens præterlabitur non magnus quem Tritonem nuncupant, quod Minervam ad amnem Tritonem educatam vulgo proditum est; quasi hic ille Triton sit, non autem qui ex Tritonide palude, quæ in Africa est, in Libycum mare descendit.

CAPUT XXXIV.

_ De templo Minervæ Itoniæ — memorandis Coroneæ, Junonis signo Sirenas manu tenente — monte Libethrio — monte Laphystio, Hercule Charope et fluvio Phalaro — Orchomeno urbe ejusque conditoribus. _

Antequam Coroneam ab Alalcomenis venias, Minervæ Itoniæ templum videas. Cognominis auctor fuit Itonus, Amphictyonis filius. Huc ad commune concilium conveniunt Bœoti. In eo templo Itoniæ Minervæ et Jovis ex ære signa sunt, Agoracriti Phidiæ discipuli, quique ei in amore fuit, opera. Gratiarum etiam ætate mea signa dedicata sunt. (2) Memoriæ proditum est Iodamam deæ sacerdotium gerentem noctu intra sacrum templi septum venisse, atque Minervam ei se obtulisse cum tunica, in qua Medusæ Gorgonis caput inerat; eo conspecto statim Iodamam in lapidem mutatam esse, eamque ob rem mulierem quotidie ad Iodamæ aram ignem apponentem ter Bœotorum voce effari, Iodamen vivere ignemque sibi deposcere. (3) Coronea habuit ad memoriam insignia, Mercurii Epimelii in foro aram, et item Ventorum alteram. Paulo infra eas aras Junonis fanum est cum pervetere signo; Pythodorus illud Thebanus fecit; Sirenas manu præfert. Acheloi enim filias narrant Junonis suasu in cantus certamen Musas provocare ausas; victis Musas pinnas ex alis convellisse deque illis coronas sibi fecisse. (4) Abest a Coronea stadia ferme quadraginta mons Libethrium; signa in eo Musarum et Nympharum sunt cognomine Libethriarum; fontes ibidem (alterum Libethriadem nominant, alter Petra (?) est) muliebrium mammarum similitudinem gerunt et aqua inde lacti similis scaturit. (5) Ad Laphystium montem et sacram Jovi Laphystio aream a Coronea viginti circiter sunt stadia. Dei signum e lapide est. Quum esset Athamas hic Phrixum et Hellen immolaturus, missum a Jove pueris aurei velleris arietem dicunt, quo vecti illi aufugerint. Superius est Hercules cognomento Charops. Hac ascendisse Herculem Bœoti dicunt Ditis canem trahentem. Qua a Laphystio ad fanum Itoniæ Minervæ descenditur, est amnis Phalarus, qui in Cephisidem influit paludem. (6) Trans Laphystium montem est Orchomenus, urbs si qua est alia Græcis gloria insignis. Ad opes vero summas et felicitatem maximam evectam idem prope qui Mycenas et Delum rerum exitus perculit. De priscis vero ejus rebus hæc propemodum memoriæ mandata fuere. Consedisse hoc in loco primum omnium tradunt Andrea, Penei fluminis filium, et ab eo Andreidem terram nominatam. (7) Ad eum quum venisset Athamas, concessisse ei agrum qui circa Laphystium est, necnon eam regionem quæ nunc Coronea et Haliartia dicitur. Athamas quum nullam sibi virilem prolem superstitem esse putaret (quod nempe facinus in Learchum et Melicerten ipsemet perpetraverat, et Leuconi morbus vitam ademerat, Phrixum vero adhuc vivere aut liberos ei susceptos omnino ignorabat), ob hanc causam Thersandri Sisypho nati liberos Coronum et Haliartum adoptarat. Nam Sisyphi ipse frater erat. (8) Quum redisset autem e Colchis vel Phrixus ipse, ut quidam dicunt, vel, ut alii malunt, Presbon, quem ex Æetæ filia genuerat Phrixus, censuerunt Thersandri filii, Athamantis opes jure Athamanti et ejus soboli reddendum; accepta itaque ab Athamante agri parte Coroneæ et Haliarti conditores fuere. (9) Sed jam ante horum reditum Andreus Euippen Leuconis filiam, despondente Athamante, uxorem duxerat, ex qua natus est ei Eteocles, etsi pervulgata inter cives fama Cephiso amne genitus est; quocirca etiam poetarum quidam Cephisiaden Eteoclem in carminibus appellarunt. (10) Suscepto Eteocles regno agrum ab Andreo vocari facile sivit, tribus vero duas constituit, quarum unam Cephisiadem, alteram de suo nomine jussit appellari. Venienti autem ad se Almo Sisyphi filio soli non magnam partem concessit; ab Almo itaque vici tunc Almones nuncupati sunt. Iis deinde quæ insecuta sunt temporibus usus obtinuit ut vicus * Olmones appellaretur.

CAPUT XXXV.

_ De Gratiarum vario numero et nominibus — Gratiarum imaginibus et signis. _

Eteoclem sane Bœoti primum omnium Gratiis sacra fecisse memorant; ac tres quidem Gratias religione sanxisse norunt; quæ vero eis nomina indiderit, non meminerunt. Lacedæmonii Gratias duntaxat duas colunt, quas Lacedæmonem Taygetæ filium dedicasse tradunt, easque Cletam et Phaennam nominasse. (2) Consentanea sane Gratiis ista nomina, consentanea etiam quæ Athenienses usurparunt. Nam hi quoque inde ab antiquis temporibus Gratias venerantur, Auxo et Hegemonen. Etenim Carpûs nomen non Gratiæ, sed Horæ est. Horarum alteri communes cum Pandroso honores Athenienses habent; Thallo nominant. (3) Accepto sane ab Orchomenio Eteocle ritu tribus jam Gratiis vota concipimus. Atque Angelio quidem et Tectæus, qui Bacchi (aureum?) Apollinem Deliis fecerunt, tres in ejus manibus Gratias posuere. Athenis in arcis vestibulo Gratiæ sunt et ipsæ numero tres, quarum initia vulgo incognita eo ipso in loco peragunt. (4) Pamphos omnium quos ipsi novimus primus carmina in Gratias cecinit; earum tamen neque numerum definivit neque nomina tradidit. Homerus, nam is quoque Gratiarum mentionem fecit, Vulcani uxorem earum unam dixit, quam Gratiam proprio appellavit nomine. Pasitheæ vero amatorem perhibet * *. Idem ubi Somnum loquentem inducit, talem habet versum:

Juncturam mihi te Charitum unam posteriorum.

Ex eo suspicati quidam sunt, quum juniores Gratias nominet, vetustiores illum scisse alias fuisse. (5) Jam vero in eo carmine quo deorum Hesiodus originem explicat (licet enim per me Hesiodo qui volet Theogoniam asserat): in eo igitur carmine Gratias Jovis et Eurynomes filias esse dixit, et nomina protulit Euphrosynen, Algaiam et Thaliam. Eademque nomina suis etiam versibus mandavit Onomacritus. Antimachus neque certum numerum Gratiarum, neque nomina prodidit; Ægles tantum et Solis filias esse dixit. Hermesianacti elegorum scriptori (quod nemo ante eum tradidit) Pitho (Suadela) una est de Gratiarum numero. (6) At qui primus Gratias vel finxerit nudas vel pingendo nudas ostenderit, nusquam comperi. Apud priscos enim homines cum vestimento eas tam a fictoribus, quam a pictoribus factas novi; sic apud Smyrnæos quum in Nemesium fano supra Nemesium simulacra ex auro Gratiæ positæ sunt, quas Bupalus fecit; tum vero in Odeo Gratiæ imago Apellis opus est. Pergamenis quoque in Attali thalamo sunt Gratiæ, ejusdem opus Bupali, (7) et apud Pythium, uti ipsi nominant, quas pinxit Pythagoras Parius. Porro Socrates Sophronisci filius ante arcis vestibulum Gratiarum Atheniensibus signa fecit. Ea sane omnia sunt veste velata. Qua vero his posteriores ratione ita Gratiarum ornatum immutaverint, ut nostra ætate omnes plane nudas faciant quibus eas vel fingendo vel pingendo exprimere curæ est, mihi certe compertum non est.

CAPUT XXXVI.

_ De reliquis Orchomeni regibus, Almo, Phlegya — Phlegyarum bello contra Delphos et exitio — Minya et Minyis — Orchomeno et Hyetto. _

Quum vivendi finem fecisset Eteocles, ad Almi posteritatem regnum pervenit. Filiæ Almo fuere Chrysogenia et Chryse. E Chryse fama est Phlegyam Marti genitum. In Eteoclis imperium hic ipse Phlegyas successit, quum ille liberos non reliquisset. (2) Totius tunc regionis immutatum est nomen, ut quæ Andreis prius vocabatur, Phlegyantis diceretur. Fuit ab initio condita urbs Andreis, cui aliam de se appellatam addidit Phlegyas, congregatis in eam bellica virtute præstantissimis quibusque e tota Græcia. Defecerunt vero insequentibus temporibus amentia et audacia impulsi a reliquis Orchomeniis Phlegyæ, finitimorum bona agere et rapere aggressi; postremo vel ad Apollinis Delphici fanum diripiendum arma converterunt. Contra quos quum Philammon Delphis opem ferens lectam Argivorum manum duxisset, ipse una cum Argivis suis prœlio cecidit. (3) Bellicæ vero inprimis rei studia præ cunctis Græciæ populis Phlegyas fuisse consectatos testimonio mihi sunt Homeri versus, quos in Iliade fecit de Marte et Terrore Martis filio:

Illi Ephyros ambo contra tunc arma ferebant, sive acres Phlegyas.

Ephyros ibi (ut mihi quidem videtur) nominat qui Thesproticam Epirum incolunt. At Phlegyarum genus prope omne crebris fulminibus et telluris vehementissimis motibus deus funditus abolevit; qui reliqui fuere, eos pestilentia absumpsit, præter paucos qui in Phocidem effugerunt. (4) Phlegya sine liberis exstincto, imperium excepit Chryses, e Chrysogenia Almi filia et Neptuno natus. Hujus Chrysæ filius fuit Minyas, a quo ii quibus imperavit populi hac etiam ætate Minyæ nominantur. Huic tam ampla fuere vectigalia, ut superiores omnes divitiis vicerit, primusque omnium, de quibus aliquid accepimus, Minyas thesaurum ad pecuniam servandam ædificavit. (5) At Græci exterarum gentium res in majori quam suas ipsorum miraculo ponere solent, quandoquidem clarissimi historiarum scriptores Ægyptiorum pyramidas accuratissime describere aggressi sunt, quum de Minyæ ærario et Tirynthis muris, operibus nihilo minore dignis admiratione, ne brevem quidem fecerint mentionem. (6) Minyæ filius fuit Orchomenus. Eo regnante urbs Orchomenus, et populus Orchomenii appellati. Mansit tamen nihilominus Minyarum etiam cognomen, quo ab iis qui in Arcadia sunt Orchomeniis distinguerentur. Ad hunc Orchomenum regnum jam obtinentem Hyettus venit Argis, fugiens ob Moluri Arisbantis filii cædem, quem in uxoris adulterio deprehensum interfecerat. Ei partem agri Orchomenus concessit eam quæ circa Hyettum vicum est cum tota vicinitate. (7) Hyetti mentionem fecit is etiam qui ea carmina composuit quæ sunt Eœæ magnæ a Græcis appellatæ:

Hyettus casti temerata ob fœdera lecti filium Arisbantis quum stravit cæde Molurum, herbosis longe profugus discessit ab Argis, Orchomenumque adiit Minyeum; excepit amicis ædibus illum heros fortunarumque benigno pectore participem non abnuit esse suarum.

(8) Satis constat primum omnium Hyettum hunc de adulterio pœnam sumpsisse; atque multo post Dracon, quum leges Athenis in magistratu ferret, tum de aliis quibusdam, tum de adulteris libere pœnas sumi posse promulgavit. Eo jam Minyarum nomen dignitatis provectum fuerat, ut etiam Neleus Crethei filius, Pyli rex, ex Orchomeno uxorem Chlorin Amphionis ex Iasio geniti filiam duxerit.

CAPUT XXXVII.

_ Almi genere exstincto, regnum Orchomeni ad Clymenum transit — dein ad Erginum — de Trophonio et Agamede narratio — Ascalapho et Ialmeno regnantibus Minyæ ad Trojam tendunt — Orchomenii a Thebanis ejecti a Philippo Amyntæ filio restituuntur. _

At evenit ut Almi etiam proles interiret. Nam quum liberos Orchomenus non suscepisset, ad Clymenum Presbonis filium, Phrixi nepotem, imperium transiit. Filios hic habuit natu maximum Erginum, minores Stratium, Arrhonem, Pyleum et postremum Azeum. Clymenum, dum festi dies Onchestii Neptuni agitarentur, Thebani homines ex levi causa vehementi ira concitati occiderunt. In regnum successit Erginus, Clymeni filiorum natu maximus. (2) Is mox cum fratribus exercitu comparato Thebas adortus, prœlio primum hostes fudit; icto deinde fœdere pecunia se annua Thebani de Clymeni cæde satisfacturos pacti sunt. Verum quum Hercules Thebis adolevisset, tributo liberati sunt Thebani et Minyarum opes bello magnopere accisæ. (3) Erginus igitur, ut qui confectos jam prope belli calamitatibus cives suos videret, pacem quidem cum Hercule fecit, ad pristinas autem opes et felicitatem redintegrandam conversus ita præ hac una cura omnia contempsit cetera, ut senectus eum cœlibem et orbum oppresserit. Magna demum congesta pecunia liberos suscipere cupiebat. (4) Qua de re quum Delphos consulturus venisset, hujusmodi responsum accepit:

Ergine o Clymeni proles Presbonidæ, ad aram exquirens sobolem venisti sero: sed et nunc temoni vetulo validum prætendito rostrum.

Quum igitur oraculi monitu adolescentulam uxorem duxisset, Trophonius et Agamedes ex eo matrimonio nati sunt; (5) etsi traditum est, Apollinis, non Ergini filium fuisse Trophonium; quod ego ut credam facile adducor, et facile sibi id persuasum habeat quicunque ad Trophonii oraculum accesserit. Ii quum ad virilem ætatem pervenissent, sollertia in deorum templis et hominum regalibus tectis ædificandis excelluisse dicuntur. Etenim Delphis Apollini templum erexerunt et Hyrieo thesaurum. In hoc lapidem unum ita collocarant, ut extrorsum eum eximere possent. Quoties itaque libitum esset, clam introeuntes aliquid repositæ pecuniæ auferebant. Hyrieum autem ea res vehementer sollicitum habebat, præsertim quum et claves et signa cetera incorrupta cerneret, pecuniæ tamen numerum quotidie comminui animadverteret. (6) Super vasis igitur in quibus aurum et argentum erant reposita, laqueos disposuit, vel aliud quid ejusmodi, quo simulac pecuniam quis esset attingere conatus, captus teneretur. Ingressus itaque Agamedes in vinculis hæsit; Trophonius vero fratris caput præcidit, veritus nempe ne, quum illuxisset, ille ad tormenta adigeretur, et ipse ab illo, quod furti fuisset socius, indicaretur. (7) Idem Trophonius terræ haustus est hiatu eo ipso in loco, quo exstat in luco, qui est Lebadeæ, fovea quæ Agamedis dicitur, columna supereminente. Orchomeniorum post hæc regnum obtinuere Ascalaphus et Ialmenus, quos Marti Astyoche Actoris filia, Azei neptis, Clymeni proneptis, peperisse dicitur. Hos ad Trojam duces Orchomenii secuti sunt. (8) Ejus etiam coloniæ, quam in Ioniam Codri filii deduxerunt, consortes Orchomenii fuere. Suis vero a Thebanis ejectos sedibus Orchomenum Philippus Amyntæ filius reduxit. Sed eorum res adversa fortuna gravius semper afflixit.

CAPUT XXXVIII.

_ Memoranda apud Orchomenios — Minyæ thesaurus — Minyæ et Hesiodi sepulcra — de Actæonis cultu — Melane et Cephisso fluviis — Orchomeniorum divitiis et urbe Aspledone. _

Apud Orchomenios Bacchi quoque templum exstat; sed antiquissimum omnium est Gratiarum. Saxa earum præcipua colunt veneratione, quæ excepisse Eteoclem e cœlo delapsa ferunt; nam quæ expolitius fabricata sunt signa, et ipsa e lapide, ætate mea dedicata fuere. (2) Fons etiam illic est spectatu dignus; in eum descendunt qui aquatum veniunt. Minyæ vero thesaurus unum est de Græciæ miraculis, nulli omnino eorum quæ uspiam alibi sunt operum secundum. Ad hunc autem modum exstructus est: lapidei sunt omnes parietes, rotunda operis forma, non valde in acutum se attollente fastigio; supremum lapidem toti ædificio coagmentationem esse dicunt. Sepulcra visuntur Minyæ et Hesiodi. (3) Hesiodi quidem ossa hoc se modo recepisse narrant. Sæviente in homines et pecudes pestilentia, missis ad oraculum legatis Pythiam jussisse ut ex Naupactio agro in Orchomenium Hesiodi ossa deportarent; nam aliam mali levationem fore nullam. Percontatos rursus eos in qua tandem Naupactii agri parte essent illa reperturi, respondisse Pythiam, locum cornicem monstraturam. (4) Quum itaque in terram e navi exscendissent qui sciscitatum missi fuerant, non longe a via cornicem conspexisse saxo insidentem, ibique Hesiodi ossa inventa in ejus saxi latebra. Hi elegi sepulcro ejus inscripti sunt:

Hesiodi patria est frumenti fertilis Ascra, sed bello insignes ossa tenent Minyæ: hujus in Argolicis excellit gloria terris, judicium quibus est ingeniumque sagax.

(5) Jam vero de Actæone vulgatum inter Orchomenios fuit, vexari agrum a larva quæ saxo insideret. Ea de re consulto oraculo Delphico jussi sunt, si quas reperissent Actæonis reliquias, eas ut terra tegerent; præterea ut larvæ simulacrum ex ære factum ad saxum ferro adligarent: quod ipse adligatum vidi. Actæoni quidem quotannis parentant. (6) Abest ab Orchomeno stadia septem Herculis templum, in quo non magnum utique signum. Sunt ibi Melanis fluvii fontes, qui ipse quoque in Cephisidem paludem influit. Magnam sane partem Orchomenii agri ea palus semper occupat, hieme vero Austro plerumque flante multo latius stagnat aqua. (7) Narrant Thebani ab Hercule Cephisum amnem in Orchomeniorum campos aversum, quum antea per montanos cuniculos in mare exiret; eos meatus occlusisse Herculem. Sed novit sane Homerus fuisse paludem Cephisidem absque Herculis opera; dicit enim:

Paludi acclinis Cephisidi.

(8) Neque satis est verisimile, non fuisse Orchomenios apertis cuniculis et Herculis obice disjecto pristinum exitum flumini reddituros, quando ne Troicis quidem temporibus opes illi desiderarunt. Testis est idem Homerus eo loco quo Agamemnonis legatis respondentem Achillem facit:

Non ea quæ Orchomenum portantur cuncta.

Ex quo plane colligi potest, magnam Orchomeniis tunc quoque pecuniam suppeditasse. (9) Aspledonem quidem ob aquarum penuriam desertam tradunt; nomen vero urbi contigisse ab Aspledone, quem Midea nympha Neptuno pepererit. Id confirmant versus a Chersia facti, viro Orchomenio:

Neptunoque tridentifero insignique Midea Aspledon satus est, ampla spectandus in urbe.

(10) Ætate quidem mea Chersiæ hujus carmina jam vetustas aboleverat; hos tamen ipsos versus Callippus retulit in libro de Orchomeniis. Eidem sane Chersiæ epigramma Orchomenii attribuunt, quod Hesiodi sepulcro inscriptum fuit.

CAPUT XXXIX.

_ De Lebadia, olim Midea dicta — Hercyna puella et fluvio ejusque antro — Trophonii templo ac signo aliisque memorandis — Trophonii oraculum consulendi ratione — Trophonii oraculo. _

Qua montes consurgunt, Phocenses supra Orchomenios habitant, in campestri vero planitie Lebadea illis est finitima. Hæc olim et ipsa in edita regionis parte habitabatur, Mideæ nomine, ab Aspledonis nempe matre. Lebado vero Athenis in ea loca profecto, in plana incolæ descenderunt, et Lebadea a Lebado ipso nomen accepit; cujus neque pater quis fuerit norunt, neque quam ob causam illuc venerit; tantum illud sciunt, uxorem ei Laonicen fuisse. (2) Exornata urbs est operibus haud minus quam alia quævis maxime florentium Græciæ urbium. Separat ab ea (fluvius Hercyna?) * Trophonii lucum. Aiunt autem ibi Hercynam cum Cereris filia ludentem anserem e manibus invitam dimisisse; volitantem illum subisse cavernosum antrum ibique se sub lapide occultasse; Proserpinam subingressam, avem sub lapide jacentem retraxisse; quo loco lapidem submoverat, aquam erupisse; qui postea fuerit Hercyna amnis appellatus. (3) Manet ad fluminis ripas Hercynæ fanum, et signum in eo, virgo anserem manibus præferens. Fluvii fontes intra speluncam sunt, et stantia simulacra, quorum sceptris dracones circumvoluti sunt. Conjiciat quis esse illa Æsculapii et Hygieæ; sed fuerint potius Trophonii et Hercynæ, quum non magis Æsculapio quam Trophonio dracones consecratos censeant. Prope amnem est Arcesilai monumentum. Reportasse e Troja Arcesilai ossa Leitum dicunt. (4) In luco maxime insignia sunt, Trophonii templum et signum ad Æsculapii similitudinem et hoc factum; Praxiteles illud fecit. Est ibidem Cereris cognomento Europæ fanum, et sub divo Juppiter Hyetius (Pluvius). Ad oraculum ascendentibus atque inde ad ulteriora montis pergentibus occurrit Proserpinæ quæ Thera (?) vocatur et Jovis Regis templum; quod propter magnitudinem, vel propter continuata bella dimidia tantum ex parte perfectum reliquerunt. In alio templo, Saturni, Junonis et Jovis simulacra sunt. Apollinis etiam illic est fanum. (5) Quod ad oraculum pertinet, observatur ritus hujusmodi. Ubi statuerit quis in Trophonii descendere, primum dierum certum numerum est ei in ædicula quadam commorandum; est illa Bono Genio et Bonæ Fortunæ sacra. Illic degens et alia suscipit expiationum genera et calidis abstinet aquis; Hercyna fluvio se abluit. Carnes ei de victimis large suppeditant. Immolat enim qui huc descendit, Trophonio et filiis, Apollini præterea, Saturno, Jovi cui Regi cognomen, Junoni Heniochæ et Cereri, quam Europen nominant ac fuisse Trophonii nutricem perhibent. (6) Adest singulis sacrificiis aruspex, qui cæsarum hostiarum viscera inspectat; ex ea inspectione vaticinatur, numquid Trophonius placatus et propitius consultorem sit accepturus. Cetera tamen exta non tam perspicue Trophonii mentem denunciant, verum ea qua quis nocte descendit, arietem mactat ad ipsam foveam, invocato Agamedis numine. Exta priora pro nihilo ducuntur, etiamsi fuerint læta, nisi hujus quoque arietis exta idem portendant. Id ubi ita evenerit, ut extorum consentiat significatio, bona cum spe descendit consultor; atque hoc maxime modo descendit. (7) Deducunt sacrificuli eum noctu ad Hercynam fluvium, ibi hominem oleo perungunt et abluunt pueri duo ex oppidanorum liberis annos ferme tredecim nati; Hermas (Mercurios) illos nuncupant. Hi sunt qui descendentem abluunt, quique ministrant quæ sunt opus omnia, utpote ministri. Hinc non statim ad oraculum a sacrificulis, sed prius ad aquæ fontes ducitur; sunt vero duo inter se proximi. (8) Bibenda illic est Lethes quæ dicitur aqua, quo cunctorum ei, quæ antea illi erant curæ, oblivio contingat; Mnemosynes deinde aquas potat, ut quæ infra viderit omnia memoria contineat. Jam simulacrum, quod fecisse Dædalum autumant, contemplatus (nemini prorsus id ostendunt sacerdotes, præterquam iis qui ad Trophonium sunt accessuri): eo signo conspecto et cum multa religione votis nuncupatis, ad oraculum progreditur tunicam indutus lineam ac tæniis incinctus, soleis popularibus in pedes inductis. (9) Est vero oraculum supra lucum in monte; crepido in orbem candido saxo circumducta. Crepidinis ambitus est instar areæ minimæ, altitudine minore quam cubitum duum. Erecti sunt super crepidine obelisci, tam ipsi quam zonæ, quibus continentur, ænei. Inter eos media sunt ostia. Intra ambitum specus est, non natura, sed arte et certo proportionis modulo quam solertissime exstructus. (10) Ejus subterraneæ cellulæ forma furno persimilis, cujus latitudo dimensa per rectam lineam ab imo ambitu ad summum, cubita æquarit ferme quattuor; in altum subsidit hiatus haud amplius octo fere cubitûm. Nulli vero gradus constructi sunt, qui ingressos ad imum solum demittant, sed ad Trophonium descensuri scalas admovent angustas æque atque habiles. Ubi descensum fuerit, medium inter solum et antri testudinem cavernula est latitudine duarum spithamarum, altitudo vero unius esse spithamæ videbatur. (11) Qui eo penetrarit, humi procumbens, melle subactas offas tenens, pedes prius in cavernulam illam immittit; mox toto ipse cum corpore sequens genua in cavernam inserere nititur; ibi statim reliquum corpus veluti attractum genua sequitur, non aliter ac si maximus et velocissimus amnis vorticibus correptum hominem ex oculis subducat. Jam vero qui intra penetrale descenderint, futura non uno et eodem cognoscunt modo; ex visis alius, ex auditis alius id consequitur. Per easdem fauces patet omnibus reditus; pedes vero præeunt. (12) Neminem omnino ex iis, qui eo descenderint, periisse affirmant, uno excepto, qui de spiculatoribus Demetrii fuit; illum vero neque eorum quicquam sacrorum, quæ fieri ad fanum illud religione sancitum est, fecisse, nec sciscitandi causa, sed quod argentum et aurum se asportaturum sperarat, introisse aiunt. Ejus cadaver alio loco in conspectum editum esse aiunt, et non per sacrum hiatus illius ostium ejectum. De quo quidem homine quum dicantur etiam alia, ea ipse quæ narratu duxi dignissima exposui. (13) Consultorem a Trophonio reversum sacrificuli in solio collocant, quod Mnemosynes vocant; positum illud est non procul ab adyto. A sedente ibi percontantur, quæcunque vel visa vel audita reportarit. Ea ubi accepere, suis illum reddunt. Hi sublatum hominem in cellam Bonæ Fortunæ et Boni Genii, in qua veniens primum commoratus fuerat, reducunt, multo illum quidem adhuc terrore attonitum, et suimet atque omnium adsistentium oblitum. Resipiscit tamen paulo post, et pristina ei mens et risus redit. (14) Scribo autem non solum audita, sed quæ et aliis accidisse vidi et egomet sum expertus, quum ad Trophonium consulendi causa ipse etiam venerim. Coguntur sane omnes qui a Trophonio redeunt, quæcunque vel audierunt vel viderunt, tabulæ inscripta illic suspendere. Servatur illic Aristomenis scutum in hanc usque diem; de quo jam ante, quæ dicenda fuerunt, a me sunt exposita.

CAPUT XL.

_ Unde Bœotiis oraculum Trophonii innotuerit, memoratur — de Dædali operibus — urbe Chæronea, olim Arne dicta — binis tropæis in regione Chæronensium ac de Macedonibus tropæa non admittentibus — polyandrio Thebanorum prope urbem Chæroneam — Chæronensium cultu sceptri Agamemnonis, quod hastam vocant. _

Hoc oraculum quum antea prorsus ignoraretur, ex hujusmodi casu ad Bœotos ejus pervenit notitia. Quum unum et alterum jam annum nullis terra imbribus irrigaretur, e singulis civitatibus Delphos missi sunt qui opem implorarent. His siccitatis remedium exposcentibus Pythius Apollo imperavit, ut Lebadeam euntes a Trophonio mali auxilium quærerent. (2) Lebadeam itaque profecti quum oraculum reperire non possent, Saon quidam Acræphniensis, collegarum natu maximus, quum apum examen conspexisset, ** quocunque illæ divertissent sequi. Ubi igitur eas ad specum advolantes vidit, et ipse subiit in oraculum. Saonem hunc sacrorum omnem ritum et quæ inter consulendum fieri fas est edoctum a Trophonio memorant. (3) Ex Dædali operibus in Bœotia duo exstant, Hercules Thebis, et apud Lebadenses Trophonius; totidem in Creta e ligno, Britomartis ad Oluntem et apud Gnosios Minerva. Habent iidem et Ariadnæ chorum, cujus in Iliade Homerus mentionem fecit, in candido lapide. Est etiam apud Delios Venus ejusdem artificis opus, non magnum sane signum e ligno et exesa vetastate manu dextera; pedum loco in quadrangulam figuram desinit. (4) Crediderim signum hoc a Dædalo Ariadnam accepisse secumque illud abeuntem cum Theseo asportasse; Theseum certe Delii tradunt Ariadna ei adempta Apollini Delio dedicasse, ne scilicet sibi, si illud retinuisset, jam domum reverso Ariadnæ desiderium commoveret, atque ita ex ea recordatione amoris mala renovarentur. Præter hæc nulla (quod sciam) jam reliqua sunt Dædali opera. Nam quæ in Junonis templo dedicarunt Argivi, et quæ in Sicilia ab Omphace Gelam deportata fuere, cuncta temporis abolevit diuturnitas. (5) Lebadensibus proximi sunt Chæronenses. Eorum urbs olim Arne est appellata; filiam Æoli Arnen fuisse dicunt, a qua urbs altera etiam in Thessalia Arne fuerit nuncupata. Hoc autem quod nunc urbs habet nominis, contigisse ei a Chærone, quem Apollinis fuisse filium arbitrantur ex Thero Phylantis filia. (6) Testatur hoc qui magnas fecit Eœas his versibus:

Illustri Phylas junxit sibi natam Iolao Lipephilam (?), divas quæ formæ æquabat honore: Hac illi Hippotes præcelsa est editus aula; Et Thero formosa, oculis æquanda Dianæ. Thero dein Phœbi sacro dignata cubili, Chæronem generavit equos clarum arte domandi.

Mea quidem sententia norat Homerus jam Chæroneam et Lebadeam appellari; sed maluit priscis uti earum urbium nominibus, sicuti et flumen Ægyptum potius quam Nilum dixit. (7) In Chæronensium agro duo sunt tropæa; ea dux Romanorum Sylla erexit Taxilo fuso Mithridatis copiarum duce. Amyntæ quidem filius Philippus neque ad Chæroneam, neque uspiam vel de Barbaris, vel de Græcis a se victis ullum erexit tropæum; nec fuit omnino patrius Macedonibus mos, victorias suas tropæis ullis testatas relinquere. (8) Est a Macedonibus ipsis traditum, Caranum regem suum victo in pugna Cisseo, qui finitimis imperabat, Argivorum ritu tropæum constituisse. Irrumpentem autem ex Olympo leonem illud subvertisse, ** evanuisse, [intellexisse Macedones]; (9) Caranum autem haud prudenter fecisse, quod advena barbaros vicinos ad inimicitiam implacabilem eo monumento irritasset; neque enim ab ipso Carano neque ab iis, qui postea regnaturi essent in Macedonia, tropæum erigi debuisse; quod nempe sibi ad reditum in gratiam cum hostibus loci aliquid relictum voluerunt. Argumentum rei est quod Alexander neque de Dario neque de Indicis victoriis tropæum ullum erigendum curavit. (10) Proximo urbi loco est commune Thebanis sepulcrum, iis qui in acie contra Philippum stantes ceciderunt. Nulla est apposita inscriptio. Insigne tumuli leo est ad eorum virorum animi magnitudinem significandam. Inscriptum, ut opinor, propterea nihil est, quod illorum hominum virtutem dii non fortunassent. (11) Deorum omnium maxime colunt Chæronenses sceptrum illud, quod Jovi fabricasse Vulcanum cecinit Homerus, a Jove acceptum Mercurium dedisse Pelopi, Pelopem Atreo reliquisse, Atreum Thyesti; a Thyeste per manus traditum tenuisse Agamemnonem. Hoc præcipue sceptrum venerantur Hastam nominantes. Divinitatis ei nescio quid inesse declarat id, quod ex ipso ad homines illos illustris quidam splendor pervenit. (12) In suo et Phocensium Panopeorum confinio illud repertum Chæronenses dicunt; aurum etiam cum eo: sed facile a Phocensibus aurum retineri passos, modo ut ipsi sceptrum haberent. Ab Electra Agamemnonis filia in Phocidem exportatum putarim. Templum ei nullum est publice dedicatum, sed quotannis sacri ejus curator in suis ædibus sceptrum statuit. Ei res divina quotidie fit, mensa apposita cujusvis generis carnibus et bellariis referta.

CAPUT XLI.

_ De Vulcani artis operibus — Eriphyles monili — præcipitio supra Chæroneam, quod Petrachus appellatur. _

Omnium vero Vulcani operum, quæ et poetarum carmina et assentiens hominum fama celebravit, aliud sane nullum, qua sceptrum hoc, magna dignandum æstimatione est fide hominum receptum. Lycii quidem Pataris in Apollinis templo æneum ostentant craterem, Telephi donum esse dictitantes et Vulcani opus; ignorant scilicet illi (ut par est) primos, qui æs fuderint, Theodorum et Rhœcum Samios fuisse. (2) Patrenses in Achæis Vulcani, verbo duntaxat, opus esse dicunt arcam eam, quam Eurypylus ab Ilio exportarit; re nullam in conspectu ponunt. Est in Cypro urbs Amathus; in ea Adonidis et Veneris fanum vetustissimum, in quo positum tradunt monile Harmoniæ ab initio datum; quod Eriphyles tamen vocatur, quia hoc illa dono accepto virum suum prodiderit. Id Phegei filii Delphis dedicarunt. Ad eos vero quemadmodum pervenerit, ubi de Arcadum rebus egimus expositum est. Illud postea Phocensium tyranni templo spoliato abstulerunt. (3) Neque vero est quantum scio apud Amathusios in Adonidis fano illud, quod Eriphyles fuit; quum hoc Amathusiorum monile sit e lapidibus viridibus auro revinctum, Homerus vero id quod Eriphylæ donatum fuit in Odyssea aureum dicat fuisse:

Dura, viri sacro vitam quæ vendidit auro:

quum non ignoraret tamen poeta variorum etiam monilium opificium. (4) Quo enim loco cum Ulysse loquitur Eumæus, priusquam e Pylo Telemachus veniens ad stabula divertisset, versus ibi ejus hujusmodi sunt:

Namque mei sollers subiens vir tecta parentis, attulit electro fulgens auroque monile.

(5) Inter ea etiam dona, quæ Penelope a procis accipit, ab Eurymacho monile perbelle distinctum datum memorat:

Ornatum varie Eurymachus torquem attulit auream, lucentem electro, Phœbi velut ignea lampas.

At Eriphylen non distinctum auro et lapidibus monile dicit accepisse. Eo fit ut unicum hoc superesse sceptrum statui possit ex omnibus Vulcani operibus.

6. Supra Chæronem urbem est prærupta montis crepido, qui Petrachus appellatur. Eo loco deceptum a Rhea Saturnum credi volunt oblato lapide pro Jove. In montis vertice non magnum est Jovis simulacrum. Unguenta e floribus coquendo conficiunt Chæronenses, lilio, rosa, narcisso, iride, præsens contra hominum dolores remedium. Rosaceo autem si lignea simulacra perunxeris, hæc quoque contra tabem materiæ defenderis. Nascitur iris in palustribus locis, lilio par magnitudine, colore minime candida, odore minus quam lilium vehementi.

PAUSANIÆ DESCRIPTIONIS GRÆCIÆ PHOCICA SEU LIBER X.

CAPUT I.

_ Phocidis nominis origo et situs — Phocensium res contra Thessalos gestæ — Phocensium clades, et Phocica desperatio — Phocensium victoria de Thessalis — Phocensium alia victoria de Thessalis astutia parta — Phocensium a Persarum partibus defectio. _

Phocidis partem eam quæ circa Tithoream et Delphos est, constat inde ab antiquissimis temporibus nomen hoc sumpsisse a Phoco Ornytionis filio, homine Corinthio; non ita multis vero post annis, Æginetis cum Phoco Æaci filio classe in ea loca transgressis, usus obtinuit, ut idem nomen etiam omni, quam nos jam vocamus, Phocidi inderetur. (2) Qua Peloponnesum ex adverso prospectant quaque Bœotiam contingunt Phocenses, ad mare pertinent, hac (occasum versus) usque ad Cirrham Delphorum navale, illac (versus ortum) usque ad Anticyram urbem: ex ea vero parte qua est sinus Lamiacus, eos maritimos esse prohibent Locri Epicnemidii; hi enim sunt qui ibi supra Phocidem habitant, et Scarphenses quidem trans Elateam, super Hyampolin autem et Abas incolunt ii qui Opuntem et Opuntiorum navale Cynum tenent. (3) Clarissima inter res Phocensibus communi opera gestas sunt hæc. Primum in bello Trojano habuerunt partem; deinde ante Medorum in Græciam irruptionem contra Thessalos bellarunt, quo tempore insigne ad memoriam facinus ediderunt. Ad Hyampolim enim, qua Thessalos exspectabant ipsorum in terram invasuros, urnas fictiles defodere, iisque terra super aggesta opertis, hostilis equitatus impetum sustinuerunt. Hostes, ut qui insidias Phocensium non providerant, citatis equis excursione facta incauti in urnas istas inciderunt. Ibi quum eo casu equi pedibus claudi redderentur, viri partim ex equis prolapsi, partim cæsi sunt. (4) Jam autem Thessali majori quam antea in Phocenses ira inflammati quum copias ex omnibus civitatibus collegissent atque denuo in Phocidem expeditionem pararent: tum vero Phocenses, haud mediocri cum timore perpendentes et reliquum hostis apparatum bellicum et equitatus maxime multitudinem et una cum numero equorum hominumque circa prœlia exercitationem, Delphos mittunt qui quomodo effugere imminens periculum possint deum consulant. Atque hoc iis datum responsum:

Mortalem atque deum committam cernere ferro, vincet uterque horum, sed plus mortalis habebit.

(5) Hoc Phocenses accepto oraculo delectos viros trecentos sub duce Gelone prima nocte in hostes mittunt; mandata vero illis dedere, ut ex occulto quam maxime possent, quid Thessali molirentur, speculatum irent; deinde in castra reverterentur cæco maxime itinere nec manus sponte sua consererent. Hi omnes ad unum cum ipso Gelone duce suo perierunt, partim equorum pedibus conculcati, partim ab hostibus occisi. (6) Tam ingentem ea clades in castra Phocensium pavorem pertulit, ut conjuges, liberos, fortunas ceteras, quas agere quisque aut ferre posset, vestem, aurum, argentum, deorum signa, in unum cogerent. Ibi maximo exstructo rogo, viros triginta numero reliquerunt, (7) quibus imperarunt, si ita accidisset ut prœlio Phocenses hostibus succumberent, primo feminas ac impuberes jugularent et hostiarum instar una cum opibus in rogum conjicerent atque ignem immitterent; post hæc demum et ipsi mortem oppeterent vel mutuis confodientes se vulneribus; vel in hostium equitatum irruentes. Ex eo sæva omnia et immania consilia Græcorum verbo Phocica desperatio appellari cœpta. (8) His ita constitutis contra Thessalos statim copias educunt; duces fuere Rhœus Ambrossensis et Hyampolitanus Daiphantes; hic equitum, peditum ille agmen ducebat. Apud imperatores autem summo loco erat (Tellias) vates Eleus, in quo omnem salutis repositam spem Phocenses habebant. (9) Ubi ad manus ventum est, continuo Phocensibus ante oculos erant quæ de conjugibus et liberis statuerant, salutemque ipsorum ancipiti salo videbant fluctuantem: atque hanc ob causam alacres cujusvis discriminis aleam subibant: quibus quum accederet etiam numinis voluntas propitia, factum est ut victoriam reportarent omnium, quæ ante evenissent, maxime insignem. (10) Ac tunc responsum quod Phocensibus Apollo dederat, omnibus Græcis innotuit. Tesseræ namque a ducibus eædem dabantur in conflictu, Thessalis quidem Itonia Minerva, Phocensibus autem gentis auctor Phocus. Missa post pugnam Delphos dona Apollini Telliæ vatis et ceterorum qui in prœlio duces ipsis fuerant, statuæ, cumque iis heroum gentilium; Aristomedon eas Argivus fecit. (11) Invenerunt etiam postea Phocenses quod prudentia non inferius erat prioribus. Constiterant aliquando in primo Phocidis aditu adversa castra. Ibi lecti homines e Phocensibus quingenti, observato eo tempore quo suum luna orbem explerat, Thessalos noctu adoriuntur, oblitis gypso corporibus et insuper dealbatis instructi armis. Ingentem memorant Thessalorum factam cædem, quod immissa divinitus per noctem sibi visa, non hostium illud astu evenisse interpretabantur. Idem erat Eleus Tellias, qui hoc quoque Phocensibus in Thessalos excogitaverat. Jam vero quum in Europam Persæ exercitum trajecissent, Phocenses necessitate coacti in Xerxis partibus fuisse, sed mox a Barbaris desciscentes cum Græcis Platæensi prœlio in acie stetisse dicuntur.

CAPUT II.

_ Phocensibus, mulcta ab Amphictyonibus irrogata, Philomelus, ut Delphici Apollinis templum occupent, suadet — Phocenses Delphici Apollinis templum spoliant, et per decem annos cum Thebanis bellum gerunt ducibus Philomelo — Onomarcho — Phayllo — Phalæco. _

Insequenti dehinc tempore accidit ut multa iis ab Amphictyonibus irrogaretur. Neque vero habeo satis veram ejus rei causam compertam, numquid noxam commeritis imposita fuerit, an vero Thessali ob veteres inimicitias hujus Phocensibus calamitatis infligendæ fuerint auctores. (2) Quum dejectis essent animis propter multæ magnitudinem, exstitit Philomelus Theotimi filius, Phocensium nemini dignitate secundus; Ledon ei patria erat urbs Phocica. Is igitur postquam oratione demonstraverat summam pecuniæ nullo pacto posse ab ipsis exsolvi, templum Delphicum occupandum esse censuit, et alia ad persuadendum apposita afferens, et illud inprimis, quod, quum ab Atheniensibus et Lacedæmoniis jampridem sibi pacata essent omnia, facile Thebanos et alios quoscunque, qui se armis lacessissent, tum virtute tum pecuniæ impendiis possent superare. (3) Philomeli oratio multitudinis valde secunda voluntate est accepta, sive quod mentem deus a rectis consiliis avertisset, seu quod is populus suapte natura religioni solitus esset quæstum anteponere. Delphos occupare aggressi sunt Phocenses, principatum Delphis Heraclide, Agathocle Athenis obtinente, Olympiadis quintæ et centesimæ, qua stadii palmam meruit Prorus (Porus?) Cyrenæus, anno quarto. (4) Templo potiti statim firmissimas apud Græcos mercenariorum militum cohortes conduxerunt. Thebani quidem aperte contra eos arma moverunt, nempe qui et ante offensiore in illos fuissent animo. Bellatum est continenter annos ipsos decem; quo temporis intervallo modo Phocenses cum suis conductitiis, modo Thebani victores discesserunt. Collatis demum apud Neonem urbem signis Phocenses terga vertere; Philomelus in fuga ex arduo et prærupto saxo quum se præcipitem dedisset, exanimatus est. Idem necis genus etiam alias Amphictyonum decreto in templi spoliatores est constitutum. (5) Post mortem Philomeli imperium Onomarcho Phocenses detulerunt; cum Thebanis vero societatem coivit Philippus Amyntæ filius; qui quum prœlio superior evasisset, Onomarchus ad mare fugiens a suis militibus est jaculis confixus, ipsius ignavia et imperandi inscitia ea se clade affectos interpretantibus. (6) Talem vitæ finem divina quædam sors Onomarcho attulit. Phocenses ejus fratri Phayllo summa cum potestate imperium decreverunt. * Ei vixdum ad imperandum aggresso talem oblatam esse per somnium speciem. Inter Apollinis donaria pervetus effigies quædam fuit ex ære hominis, cui, diuturniore morbo*, carne consumta, sola essent reliqua ossa; aiebant Delphi ab Hippocrate medico dedicatam. Huic igitur imagini Phayllus se similem factum videre visus est, ac statim post lenta tabe correptus somnii vaticinium implevit. (7) Phayllo exstincto ad Phalæcum filium patris principatus transiit. Huic, quod sacram pecuniam subripuisse accusatus esset, imperium est abrogatum, ac deinde, quum in Cretam classe transmisisset una cum Phocensium et mercenariorum militum manu, qui videlicet ejus sequi partes volebant, et Cydoniam urbem obsideret, quod imperatam pecuniam illa civitas pendere recusasset, amissa majore parte exercitus, ipse etiam periit.

CAPUT III.

_ Belli Phocici vel Sacri finis — nomina urbium Phocicarum eversarum ac restitutarum — de aliis bellis, quibus Phocenses interfuerunt. _

Decimo anno post quam templum occupatum est, bello huic, quod idem Phocicum et Sacrum appellarunt, finem Philippus imposuit, principatum apud Athenienses obtinente Theophilo, octavæ et centesimæ Olympiadis, qua stadio vicit Polycles Cyrenæus, anno primo. Phocensium urbes expugnatæ et solo æquatæ sunt, quas jam enumeramus: Lilæa, Hyampolis, Anticyra, Parapotamii, Panopeus, Daulis. (2) Harum nomina jam antiquitus, et ex Homeri plurimum versibus erant celebrata. Alias illud, quod a Xerxis militibus concrematæ essent, Græcis notiores reddiderat, Erochum, Charadran, Amphicleam, Neones, Tithronium et Drymæam. Ceteræ, præter Elateam, antea minime illustres erant, Trachis scilicet Phocica, Medeon Phocicus, Echedamia, Ambrossus, Ledon et Phlygonium, amplius etiam Stiris. Omnes quas percensuimus, deletæ et ad formam vicorum redactæ, præter Abas, Nam Abæi sacrilegii expertes fuerant, et non modo a templi direptione manus abstinuerant, sed a belli etiam societate abhorruerant. (3) Est autem Phocensibus et templi Delphici et publici Græcorum conventus communione interdictum; jus vero suffragii, quod penes ipsos fuerat, ad Macedonas Amphictyones transtulerunt. Interjecto deinde tempore ex vicis in suas quique patrias restituti urbes instaurarunt, præter eas tamen quæ ob pristinam tenuitatem et præsentem pecuniæ inopiam refici non potuerunt. Restitutionis ejus duces et auctores Athenienses et Thebani fuerunt, antequam clade ad Chæroneam accepta Græcorum vires accisæ essent. (4) Steterunt in acie ad Chæroneam ipsi etiam Phocenses, et postea ad Lamiam et Crannonem contra Antipatrum et Macedonas pugnarunt. Gallorum iidem exercitum omnium Græcorum acerrime persecuti sunt; simul ut dei Delphici injuriam ulciscerentur, simul vero, puto, ut veterem infamiam abolerent. Atque hæc sunt quæ memoria digna Phocenses gesserunt.

CAPUT IV.

_ De Panopeo urbe — Thyiadibus feminis — reliquiis luti, ex quo Prometheus homines confecit — de Tityo — urbe Daulide — memorandis Daulidis — regione Tronis dicta. _

A Chæronea stadiûm viginti via Panopeum ducit, urbem Phocensium, si modo urbem eam appellare par fuerit, in qua cives non prætorium, non gymnasium, non theatrum, non forum ullum habent, non denique ullum perennis aquæ conceptaculum, sed humiles habitant casas, qualia sunt montana tuguria, ad profunde cavatum torrentis alveum; suis tamen limitibus a finitimis dividuntur, mittuntque qui sibi attributum sedendi locum in Phocensium conventu teneant. Nomen urbi ab Epei patre ductum aiunt; ipsi tamen ab initio se Phlegyas fuisse, non Phocenses, et in Phocidem ex Orchomeniorum finibus profugos transisse dicunt. (2) Veterem Panopei ambitum vidimus, quem septem circiter stadiorum fuisse conjicimus. Subiit Homeri versuum recordatio de Tityo, quibus Panopeum urbem χαλλίχορον (choris decoram) nominat. Et in dimicatione de Patrocli cadavere Schedium Iphiti filium, Phocensium regem, qui ab Hectore occisus est, idem Homerus Panopei domicilium dicit habuisse. Hujus quidem rei fuisse causam Bœotorum metum arbitror. Nam quum his ex partibus Bœoticæ genti valde esset pervia Phocis, Panopei rex habitavit, ut eo loco veluti pro arce uteretur. (3) Alterum vero illud, quamobrem Panopeum choris decoram vocaverit, non potui conjectura assequi priusquam a Thyiadibus, quas Athenienses vocant, id didicerim. Sunt vero Thyiades Atticæ feminæ, quæ in Parnassum quotannis venientes una cum Delphicis mulieribus orgia agunt Baccho. His inter vias et alibi et apud Panopenses choros instituere solennis ritus est. Quare videtur Homerus, quum eo nomine Panopeum ornat, Thyiadum chorum significare voluisse. (4) Est Panopensibus in ipsa via e crudo laterculo sacellum et in eo signum e lapide Pentelico; quidam Æsculapium, alii Prometheum esse dicunt. Ejus rei testimonia se habere putant, quod ad ripas torrentis saxa jacent duo magnitudine nihilo minore quam ut plaustrum onerare queant singula. Color illis luti est non terreni, sed arenosi, quale in profunde excavatis alveis et torrentibus cernitur. Odorem etiam humani prope corporis referunt; reliquias esse aiunt has luti illius, e quo universum hominum genus Prometheus finxerit. (5) Ad eundem torrentis alveum est Tityi sepulcrum, aggeris ambitus nihilo major unius stadii triente. De Tityo vero versus est in Odyssea,

Porrectumque novem Tityum per jugera terræ.

Hoc non de Tityi magnitudine dictum existimant, sed illam qua situs est Tityus regionem Plethra ennea (i. e. Jugera novem) appellari. (6) At Cleon Magnes (ex iis Magnesiis qui Hermi sunt accolæ) eos maxime homines rerum miraculis fidem habere non consuesse dicebat, quibus in tota vita non contigisset ipsis quicquam intueri quod esset communi hominum opinione majus; se certe adduci posse ut crederet et Tityum et alios ea magnitudine, quam fama prodidit, fuisse. Venisse enim forte se aliquando Gades, et ab ea insula cum tota sui comitatus turba Herculis jussu enavigasse; mox iterum Gades reversum, marinum hominem in litus ejectum invenisse nihilo breviorem jugerum quinque spatio, qui a deo fulmine ictus incensus erat. Atque hæc quidem ille. (7) Distat a Panopeo stadia ferme septem (?) Daulis. Oppidani in ea numero non multi sane sunt; proceritate vero et robore Phocensium hac ipsa etiam ætate longe præstantissimi. Nomen oppido a Daulide nympha, Cephisi filia, impositum tradunt. Tradiderunt alii locum in quo urbs condita est, condensum olim arboribus fuisse; a veteribus vero consepta silvis loca daula appellata; et ex eo Æschylum Glauci Anthedonii mentum daulum dixisse. (8) In hac urbe Tereo filium epulandum apposuisse feminæ dicuntur; quod fuit pollutarum mensarum hominibus exordium. Upupa vero, in quam mutatum Tereum fama vulgavit, avis est paulo coturnice major, surgentibus e vertice in cristæ modum pinnulis. (9) Dignum illud admiratione quod in hac regione hirundines neque pariunt neque ex ovis pullos excludunt, nec omnino tectorum laquearibus ullos affigunt nidos. Philomelæ vero Phocenses dicunt etiam avi factæ Tereum ejusque patriam esse terrori. Est apud Daulienses Minervæ fanum vetusque signum. Quod vero e ligno simulacrum est, illo adhuc vetustius, deportasse Procnen Athenis ferunt. (10) Dauliæ terræ pars est Tronis, in qua est sacellum heroi dicatum auctori gentis. Hunc sunt qui dicant Xanthippum heroem bello clarum; alii Phocum Ornytionis filium, Sisyphi nepotem fuisse. Ei quotidianos habent honores, et hostiis mactatis sanguinem per cavernulam in sepulcrum infundunt; carnes eodem in loco consumere patrium illis est. E Daulide quoque ad Parnassi juga ascendi potest, via illa quidem longiore, minus tamen quam ea est, quæ Delphis eodem ducit, difficili.

CAPUT V.

_ Memoranda in via Delphos versus, ædes Phocicum dicta — via Schiste dicta et Œdipi fata — de Delphis et oraculo Delphico — Phemonoe, prima Apollinis sacerdote; et Bœo poetria — Apollinis Delphici quinque templis paulatim exstructis. _

Reversis ad eam viam quæ recta Delphos e Daulide fert, atque inde progressis, ad viæ lævam ædificium est quod Phocicum vocant. Eo e singulis urbibus Phocenses conveniunt. (2) Eximia est ædificii magnitudo, intus vero columnarum ordines juxta longitudinem ædificii positi sunt. Gradus a columnis ad utrumque parietem attolluntur; in illis gradibus congressi Phocensium legati sedere solent. In extremo ædificio neque columnæ neque gradus ulli sunt, sed Jovis illic signum et Minervæ et Junonis; ac Jovis quidem in solio, ab utraque vero parte Juno ad dexteram, ad lævam Minerva adstant. (3) Hinc progressus ad viam pervenies, quam Schisten (scissam) nuncupant; in ea patris cædem Œdipus patravit. Ei sane Œdipi casuum per omnem Græciam aliqua relicta memoria est. Nam recens natum, cui malleoli pedum fibulis transfixi, in Cithærone Platæidis terræ monte exponunt. Eum Corinthus et quæ ad Isthmum jacet regio aluit. Phocidis illud trivium paternæ cædis est scelere pollutum. Thebanis incestarum Œdipi nuptiarum et Eteoclis injustitiæ perpetua fuit infamia sustinenda. (4) Sed Œdipo trivium hoc et quod in trivio commisit facinus omnium exstitit malorum initium. Laii certe et servuli qui eum sequebatur sepulcra in medio ibi adhuc exstant trivio, congestis in tumulum collectis lapidibus. Damasistratum Platæis regnantem in cadavera incidisse eaque sepulturæ mandasse narrant. (5) Militaris hinc via, acclivis illa et vel expedito homini difficilior, Delphos ducit. De ipsis quidem Delphis multa ac diversa traduntur atque in primis de oraculo Apollinis. Aiunt enim fuisse ab initio Telluris eam oraculorum sedem, et ab ipsa Tellure Daphnidem quæ præsideret vaticiniis delectam; e Nymphis, quæ montem incolerent, Daphnidem unam fuisse. (6) Poesin Græci habent quæ Eumolpia appellantur, cujus auctorem Musæum perhibent, Antiophemi filium. In ea proditum est memoriæ, commune Telluri et Neptuno oraculum illud fuisse; ipsam quidem Tellurem ore suo responsa dedisse, Neptunum interpretem habuisse Pyrconem. Versus hujusmodi sunt:

Vestra statim, Tellus, canitis sapientia verba, prælustrisque simul Neptuni Pyrco minister.

Postea Tellurem dicunt suam oraculi partem Themidi dedisse, Themidem vero eam donasse Apollini, qui Neptuno pro altera oraculi parte dederit Calauriam, quæ ante Trœzenem sita est insula. (7) Audivi etiam qui dicerent, pastores quosdam, dum pecus illac agerent, quum prope ad eum locum ubi oraculum est accessissent, terræ halitu divinitus afflatos Apollinis impulsu vaticinari cœpisse. Maxima vero inter plurimos fuit nominis celebritate Phemonoe, ut quæ dei interpres prima fuerit, prima etiam hexametro oracula decantarit. Bœo tamen indigena mulier hymno composito Delphis advenas ab Hyperboreis profectos oraculum Apollini dedicasse tradidit tum alios, tum Olenem, qui primus vaticinatus eo in loco fuerit, primusque hexametrum repererit. (8) Hi sunt quos Bœo fecit versus:

Hic posuere tibi juvenes penetralia, Phœbe, olim ab Hyperboreis Pagasusque et dius Agyieus.

Enumeratis aliis Hyperboreis in ipso hymni fine Olenem nominavit:

Atque Olen, primus cecinit qui oracula Phœbi et veterum primus modulari carmina cœpit.

Communis tamen hominum opinio priscæ memoriæ auctoritatem secuta nullum præter hunc virum, sed solas agnoscit mulieres oraculorum interpretes. (9) Antiquissimam dei ædem e lauro factam tradunt; et lauri quidem ramos ex ea arbore decerptos quæ ad Tempe est. Fuit ædis ejus forma quasi tugurium quoddam. Alteram Delphi narrant ab apibus e cera et pinnulis compactam, quam ad Hyperboreos Apollo miserit. (10) Alius etiam est ea de re sermo; ædem fabricasse hominem Delphum cui nomen fuerit Pteras, eamque ob rem templo quoque nomen ab opifice inditum fuisse. Ab eodem Ptera Creticam etiam civitatem una litera addita Apteræos appellatam. Quod vero ex ea herba, quæ in montibus crescens pteris (i. e. filix) dicitur, adhuc viridi fuerit ædicula illa contexta, omnino ut credam non adducor. (11) Tertiam ædem ex ære ædificatam fuisse, quod fama prodidit, mirum videri non debet, siquidem Acrisius filiæ quoque thalamum ex ære fecit, apud Lacedæmonios vero Minervæ Chalciœci fanum hac etiamnum ætate exstat, Romæ denique forum, quod magnitudine et ornatu reliquo spectantibus est admirationi, æneo contegitur lacunari. Quare non omnino a vero alienum videri possit, æneum fuisse Apollinis templum. (12) Nam cetera fabulosa mihi videntur, vel a Vulcano ædem illam exædificatam, vel aureas in eo templo virgines cantasse, quod Pindarus commentus est, quum cecinit:

Aureæ cantabant e laquearibus Celedones (Sirenes).

In quo Homerum videtur imitari voluisse de Sirenibus fabulantem. Sed neque quo casu templum deletum sit ab omnibus ad eundem modum rem expositam comperi. Sunt qui terræ hiatu haustum; alii qui igne colliquefactum dicant. (13) Quartum templum Trophonius et Agamedes ædificarunt, e lapide vero exstructum memorant. Conflagravit hoc archontis magistratum obtinente Athenis Erxiclide, octavæ et quinquagesimæ Olympiadis anno primo, qua palmam tulit Diognetus Crotoniates. Quod hac ætate exstat, deo erexerunt de sacra pecunia Amphictyones. Ejus operis architectus fuit Spintharus Corinthius.

CAPUT VI.

_ De vetustissimæ urbis Delphorum conditore Parnasso — de urbis Lycoreæ nomine varia narratio et de Delpho — cur Delphi Pytho appellati fuerint, varie narratur. _

Vetusissimam urbem olim eodem in loco a Parnasso conditam tradunt; Cleodoræ nymphæ hunc filium fuisse, cui sicuti aliis quoque heroibus, e diis patrem Neptunum, ex hominibus Cleopompum attribuunt; et ab eo montem Parnassum, ab hoc saltum Parnassium nominatum. Ab eodem præterea Parnasso inventam affirmant ex avium volatu futurorum prædictionem. (2) Urbem quidem hanc imbribus qui sub Deucalione acciderunt, submersam esse dicunt; homines vero, quot effugere tempestatem potuerant, luporum ululatum secuti, feris viæ ducibus ad Parnassi juga confugerunt; quare quam illic urbem condiderunt vocarunt Lycoream. (3) Sed ab hoc etiam diversus vulgatus est sermo, Apollini ex Corycia nympha genitum Lycorum, et ab eo Lycoream urbem dictam, antrum vero Corycium de nymphæ nomine appellatum. Narrant etiam hæc: Hyamo Lycori filio Celæno filiam fuisse, e qua Delphum Apollo susceperit; unde nomen quod etiamnum nostra ætate usurpatur urbs acceperit. (4) Alii Castalium, hominem indigenam, filiam habuisse volunt Thyiam nomine, quæ prima Bacchi sacerdos fuerit orgiaque deo celebraverit; et ab hac etiam postea quæ furore impulsæ sacra Baccho faciant, ab hominibus Thyiadas esse nuncupatas; Apollinis vero filium et Thyiæ Delphum fuisse autumant; sed alii matrem ejus Melænen perhibent, Cephisi filiam. (5) Interjecto dein tempore urbem non solum Delphos, sed etiam Pytho nominarunt finitimi, uti Homerus quoque in Phocensium catalogo. Ii vero qui ad genealogias omnia reducere student, Delphi existimant filium fuisse Pythen et ab eo dum regnaret urbi nomen impositum. Fama vero, quæ inter plurimos percrebuit, ab Apolline sagittis confixum ibi computruisse narrat eaque de causa urbem Pytho appellatam esse, quia ejus temporis homines si qua putrescerent ea dicebant πύθεσθαι. Quare Homerus Sirenum insulam plenam ossium finxit, quod in ea putrescerent eorum cadavera qui Sirenum cantilenis aures præbuissent. (6) Interemptum ab Apolline poetæ quidem draconem fuisse dicunt, cui custodiam Tellus oraculi mandasset; narratur vero etiam, Crii cujusdam potentis in Eubœa hominis filium fuisse injuriosum, qui Apollinis templum violasset et hominum quoque locupletium domos diripuisset. Jam quum denuo expeditionem pararet, tum vero Delphi supplices Apollinem rogarunt, ut avertere ab ipsis vellet imminens periculum, (7) atque Phemonoe, tunc temporis oraculi antistes, hæc iis hexametro versu vaticinata est:

Phœbi missa manu sternet letalis arundo Parnassi vastatorem. Tunc cæde piabunt hunc Cretes, facti nec fama abolebitur unquam.

CAPUT VII.

_ Templi Delphici spoliatores varii memorantur — de antiquissimi certaminis Pythici ratione et victoribus — tempore et ratione certaminum ab Amphictyonibus institutorum — corona laurea victoriæ Pythicæ præmio. _

Res certe ita tulit, ut inde ab initio templum Delphicum plurimorum insidiis sit appetitum. Post Eubœensem enim de quo jam diximus latronem, et Phlegyarum natio et Pyrrhus Achillis filius illud spoliare aggressi sunt; copiarum dehinc Xerxis pars, et (qui omnium maxime ac diutissime in dei pecunias involarunt) Phocensium principes, tum vero Gallorum exercitus. Neque denique Neronis omnium rerum contemptum non experiri debebat, qui ex templo Apollinis quingentas æneas partim deorum partim vero hominum imagines abstulit.

2. Antiquissimum certaminis genus et in quo primum præmia sint proposita, fuisse memorant cantum hymni in honorem Apollinis; et primum quidem omnium psallentem vicisse Chrysothemin e Creta, cujus pater Carmanor Apollinem de cæde purgasse dicitur. Post Chrysothemin Philammonem cantu vicisse memorant; post hunc Philammonis filium Thamyrin. Nam Orpheum mysteriorum scientia et reliqua vitæ dignitate elatum, tum etiam Musæum, quod Orpheum sibi quem æmularetur proposuisset, negant in musicum illud certamen descendere voluisse. (3) Tulisse narrant etiam Eleutherem Pythicam palmam propter vocis vim et suavitatem, quum alioqui cantilenam non suam decantasset. Hesiodum tradunt repulsam tulisse, quod carmina sua ad lyram canere non didicisset. Homerus Delphos quidem venit consulendi quod opus fuit causa; Sed ei, etiam si fidibus didicisset, propter oculorum calamitatem nulli usui ars esse potuisset. (4) Quadragesimæ demum et octavæ Olympiadis, qua vicit Glaucias Crotoniata, anno tertio certamina instituerunt Amphictyones, cantus ad citharam, ut pridem; addiderunt tamen cantus ad tibiam, ipsarumque per se tibiarum certamen. Renunciati victores sunt de citharœdis Cephallen Melampus, de aulœdis Echembrotus Arcas, tibiis Sacades Argivus. (5) Idem vero Sacadas binis, qui subsecuti sunt, Pythicis ludis vicit. Proposuerunt etiam tum primum præmia athletis, Olympica certamina imitantes exceptis quadrigis, et ipsi instituentes puerorum dolichi diaulique cursum. Altera vero Pythiade submotis præmiis coronarium dehinc certamen ut esset statuerunt; aulœdiamque tunc repudiarunt, quod minime læti ominis esset: erant enim tibiarum modi tristissimi et elegi [et funebres modi] qui tibiis accinebantur. (6) Testimonio mihi fuerit Echembroti donum; æneus tripus Herculi Thebano dedicatus, cum hujusmodi inscriptione:

ECHEMBROTUS ARCAS DEDICAVIT HERCULI, HOC SIMULACRUM, QUUM PRÆMIUM LUDIS AMPHICTYONUM MERUISSET DECANTATIS INTER GRÆCOS MODULIS ET ELEGIS.

Hanc igitur ob causam aulodiæ certamen abrogatum est. Addiderunt deinde etiam cursum equorum, et victor curru renunciatus est Clisthenes, qui Sicyoniorum tyrannus erat. (7) Octava Pythiade addita hæc lex est, ut assis fidibus canerent; coronam cepit Tegeates Agelaus. Vicesima demum tertia accessit armatorum cursus; de quo lauream reportavit Timænetus Phliasius, Olympiadibus quinque postea quam vicerat Damaretus Heræensis. Octava post hæc et quadragesima Pythiade bigis certari cœptum; vicere Phocensis Execestidæ jugales. Quinta ab ea pullis ad currum junctis decursum est; antevertit Orphondæ Thebani quadriga. (8) Pancratium vero inter pueros et bigam pullorum et pullum desultorium multis serius quam Elei annis admiserunt; pancratium scilicet prima et sexagesima Pythiade, qua Thebanus Olaidas vicit, una post hanc interjecta pullum induxerunt desultorium; nona vero et sexagesima pullorum bigas. Singulari pullo Lycormas Larissæus, bigis victor renunciatus Macedo Ptolemæus. Ægyptiorum enim reges Macedonas dici se (sicuti sane fuerunt) facillime passi sunt. Lauream quidem Pythicis ludis victoribus dari nulla alia de causa existimo, quam quod Daphnen Ladonis filiam adamatam ab Apolline fama vulgavit.

CAPUT VIII.

_ De Amphictyonum consessus origine et denominatione — populis ab Amphictyone in commune consilium vocatis, et de Nicopolitanis ab Augusto adjectis — triginta Amphictyonibus, qui Pausaniæ tempore fuerunt — memorandis urbis Delphorum, templo Minervæ Pronœæ et Massaliotarum gente — fluvio Plisto et aqua Castaliæ — sacro Apollinis septo. _

Conventum hoc in loco Græcis constitutum plurimi putant ab Amphictyone Deucalionis filio et ab eo convenientibus nomen Amphictyonum inditum; Androtio vero in Attica historia scribit, in Delphicum consessum initio e circumvicinis convenisse consiliarios, eosque qui eo convenire solerent ἀμφιχτίονας (circumvicinos) nominatos fuisse; postmodum vero id obtinuisse nomen quo nunc appellantur (Ἀμφιχτυόνες). (2) Ab ipso quidem Amphictyone in commune consilium vocatos tradunt hos Græci nominis populos, Ionas, Dolopas, Thessalos, Ænianas, Magnetas, Malienses, Phthiotas, Dores, Phocenses et Locros Phocidi finitimos Cnemidis montis accolas. Postea vero quam Phocenses templum diripuere, decennali jam bello confecto, mutationem etiam sensit Amphictyonum curia, siquidem Macedones locum in ea sunt adepti, Phocensium vero natio et ex Dorico nomine Lacedæmonii sunt ordine moti; illi ob admissum sacrilegium, hi quod opem Phocensibus tulissent, multa affecti. (3) Verum quum Galli duce Brenno Delphos adorti fuissent, præ cunctis Græcis Phocenses strenue rem gessere; quare Amphictyoniæ denuo socios esse atque in reliquis pristinam iis contigit recuperare dignitatem. Augustus deinde Imperator Nicopolitanis etiam qui ad Actium sunt, locum esse inter Amphictyones voluit; Magnetas igitur, Malienses, Ænianes et Phthiotas contribuere se Thessalis, suffragia vero quæ illorum et Dolopum fuerant (interierat enim jam Dolopum gens), ad Nicopolitanos transferri jussit. (4) Fuerunt ætate mea Amphictyones numero triginta. A Nicopoli, Macedonia et Thessalis seni; ex Bœotis vero (nam et hi priscis temporibus Thessaliæ partem tenuerunt Æolenses appellati), ex Phocensibus item et Delphis bini; (5) unus ex vetere Dorica terra. Mittunt præterea Locri qui Ozolæ appellantur, et qui e regione Eubœæ sunt, unum utrique. Unus Eubœensis; e Peloponneso ab Argis, Sicyone, Corintho et Megaris unus, et item unus Atheniensis accedit. Athenæ quidem, Delphi et Nicopolis omnes obeunt Amphictyonum conventus; ex ceteris autem quos enumeravimus populis per vices et stato temporis intervallo singulæ urbes in Amphictyonum consessum conveniunt.

6. In primo urbis ingressu continentes sunt sacræ ædes quattuor; earum una ruinosa est; vacua est altera signis et statuis; tertia Romanorum imperatorum non sane multorum habet imagines; quarta Minervæ vocatur Pronœæ (Pronææ). Signorum quod in primo templi aditu conspicitur donum Massiliensium est, magnitudine alterum, quod intus positum, superans. Massilienses Phocæensium in Ionia sunt coloni, eorum nempe hominum pars qui ex Phocæa Harpagum Medum fugere. Hi quum navali pugna Carthaginienses vicissent, occupata ea quam nunc incolunt regione ad luculentam fortunam sunt provecti. (7) Et Massiliensium quidem æneum est donum; aureum vero scutum a Crœso Lydorum rege dedicatum Minervæ. Pronœæ (Pronææ) aiebant Delphi Philomelum eripuisse. Adjunctum est Pronœæ (Pronææ) templo Phylaci sacellum herois. Hunc Phylacum inter Delphos fama proditum est auxilium ipsis tulisse Persis irruentibus. (8) In ea gymnasii parte, quæ sub dio est, densam aliquando silvam fuisse tradunt, ibique Ulyssem, quum ad Autolycum venisset, una cum Autolyci filiis venantem a sue vulnus supra genu accepisse. Flectentibus ad lævam a gymnasio ac nihilo ferme longius quam stadia tria descendentibus fluvius est Plistus nomine. Is ad Cirrham Delphorum navalem stationem et proximum mare defluit. (9) Rursus a gymnasio sursum ad templum tendenti ad viæ dexteram Castaliæ aqua præterfluit, suavis illa quidem potu. Fonti nomen indigenam quandam mulierem dedisse ferunt; virum alii Castalium. Panyasis autem, Polyarchi filius, in eo carmine quod de Hercule fecit, Acheloi filiam fuisse Castaliam perhibet. Sic enim de Hercule loquens scripsit:

Parnassi ut celeri pede saxa nivalia liquit, Castaliæ tetigit juges Acheloidos undas.

Audivi etiam qui dicerent aquam illam Castaliæ Cephisi amnis donum esse. Hoc Alcæus quoque versibus mandavit in proœmio in Apollinem, et haud minimum confirmant Lilæenses, qui quum in Cephisi fontem patria quædam bellaria et alia quæ sunt more majorum tradita statis quibusdam diebus porriciant, eadem in Castalia rursus emergentia conspici dicunt. Urbs ipsa Delphis quavis ex parte in clivum resupinatur. Et eodem sane est quo oppidum situ sacrum Apollinis septum; spatio illud quidem peramplum in suprema urbis parte eminet; scindunt se illinc multifidi exitus.

CAPUT IX.

_ Donaria inprimis memoranda Delphis posita enumerantur — tauri æneum signum et de eo narratio — Tegeatarum donaria — Lacedæmoniorum donaria — cladem Atheniensium ad Ægospotamos ducum proditione accidisse, oraculis firmatur — equi Durii signum æneum ab Argivis dedicatum. _

Jam donaria, quæcunque memoria inprimis digna visa mihi fuerunt, persequar. (2) Nam athletas et eos qui in musices certamen descenderunt, non magnæ apud plerosque æstimationis homines, non dignos judico qui accurato studio memorentur; iis vero athletis qui illustria posteris gloriæ monumenta reliquerunt, in iis quos de Eleis conscripsimus commentariis locum suum dedimus. Phayllo Crotoniatæ nulla quidem contigit Olympica palma, Pythicis vero ludis de quinquertio duas, de stadio tertiam tulit; idem navali prœlio cum Persis conflixit, quum propriam sibi navem ædificasset et in eam Crotoniatas omnes qui forte in Græcia tum peregrinabantur, imposuisset; huic inquam Delphis statua posita est. Hæc quæ de Crotoniata illo homine dicerem habui. (3) Sacram ingressis aream taurus ex ære præ oculis est, Theopropi Æginetæ opus, Corcyræorum donum. Proditum memoriæ est, Corcyræ aliquando ceteris bobus relictis taurum e pastu abeuntem contra mare mugitus edidisse; quumque idem singulis diebus faceret, bubulcum ad mare descendisse, conspexisse vero infinitum prope thunnorum numerum. (4) Quod quum indicasset Corcyræis, illi, quod thunnos capere conati operam luserant, sciscitatum Delphos misere; atque sic (ex Apollinis responso) taurum Neptuno mactant et statim post peracta sacra pisces capiunt. Donum e decima prædæ in Olympiam et Delphos mittunt. (5) Subinde sunt Tegeatarum de Lacedæmoniorum manubiis dona, Apollo et Victoria et indigenæ heroes, Callisto Lycaonis filia, Arcas a quo regioni nomen, et Arcadis filii Elatus, Aphidas et Azan, cumque his Triphylus; cujus mater non Erato fuit, sed Laodamea Amyclæ Lacedæmoniorum regis filia. Dedicarunt etiam Erasum, Triphyli filium. (6) Apollinem et Callisto Pausanias Apolloniata, Victoriam et Arcadis effigiem Dædalus Sicyonius, Triphylum et Azanem Samolas Arcas, Elatum, Aphidantem et Erasum Antiphanes Argivus fecit. Hæc Tegeatæ signa Delphos misere Lacedæmoniis bello captis, qui hostiliter eorum fines invaserant. (7) Sunt his e regione quæ Lacedæmonii Atheniensibus superatis dedicarunt, Dioscuri, Juppiter, Apollo, Diana, cumque his Neptunus et Aristocriti filius Lysander a Neptuno coronam accipiens; Abas (Agias?) præterea, quo vate usus est Lysander, et qui fuit prætoriæ navis gubernator Lysandro Hermon. (8) Hunc Hermonem Theocosmus Megarensis faciendum sibi sumsit, utpote in Megarensium civitatem adscriptum. Dioscuri sunt opus Antiphanis Argivi. Vatem fecit Pison e Calauria Trœzeniorum; Dameas Dianam, Neptunum et Lysandrum; Athenodorus Apollinem et Jovem; Arcades ambo ex Clitore fuerunt. (9) Sunt a tergo iis quos jam recensuimus positi qui ad Ægospotamos vel ex ipsis Spartanis vel e sociis Lysandro operam suam navarunt, Aracus et Erianthes, Lacedæmonius ille, hic Bœotius ** super Mimantem; hinc Astycrates; et Chii Cephisocles, Hermophantus, Hicesius; Timarchus et Diagoras Rhodii, Cnidius Theodamus, Ephesius Cimmerius, Milesius denique Æantides. (10) Hos Tisander fecit; sequentes Alypus Sicyonius, Theopompum Myndium, Cleomedem Samium, ex Eubœa Aristoclem Carystium, Autonomum Eretriensem, Aristophantum Corinthium, Apollodorum Trœzenium, ex Epidauro quæ in finibus Argivorum est Dionem. Hos excipiunt Axionicus Achivus ex Pellene, ab Hermione Theares, Phocensis Pyrrhias, Comon Megarensis, Agesimenes Sicyonius; Pythodotus Corinthius, Telycrates Leucadius, Euantidas Ambraciotes. Postremi sunt Epicydidas et Eteonicus Lacedæmonii. Opera hæc esse dicunt Patroclis et Canachi. (11) Ceterum cladem qua affecti sunt ad Ægospotamos Athenienses dictitant illatam sibi non justa ratione, sed prætorum suorum proditione, quos pecunia hostes corrupissent; dona enim a Lysandro Tydeum et Adimantum accepisse. Ejus rei testimonium ex Sibyllinis carminibus efferunt:

Ac tum Cecropidis luctum gemitusque ciebit Juppiter altitonans, rerum cui summa potestas. Navibus infestis mittet certamina belli, quas dolus exitio dabit improbitasque regentum.

Alia e Musæi oraculis memorant:

Et fera tempestas urgebit Cecrope cretos fraude ducum; sed certa aderunt solatia victis. * * ........ pœnasque exsolvent.

Et hæc quidem hactenus de pugna illa dicta sint. (12) Nam ejus etiam prœlii, quod super Thyrea inter Lacedæmonios et Argivos commissum est, ancipitem eventum fore eadem Sibylla prædixerat. Sed Argivi secum præclarius quam cum hostibus actum rati, æneum equum, scilicet Durium [Thyreaticum?] istum, Delphos miserunt, ab Antiphane Argivo fabricatum.

CAPUT X.

_ Signa ex decima Marathoniæ pugnæ dedicata — donaria Argivorum — Tarentinorum donaria et de urbe Tarento ex oraculo condita narratio — de Tarante. _

In basi quæ est subter (prope?) equum Durium inscriptio indicat, signa ex decima Marathoniæ pugnæ dedicata. Ea sunt Minerva et Apollo, et ex iis qui imperium gesserunt Miltiades, ex iis vero qui heroum nomine celebrantur, Erechtheus, Cecrops et Pandion; Celeus etiam et Antiochus, quem suscepit Hercules ex Meda Phylantis filia; tum Ægeus et de Thesei filiis Acamas: hi etiam tribubus Atheniensium ex Apollinis Delphici oraculo cognomina dedere: porro Melanthi filius Codrus, Theseus et Phyleus; ab his tamen non acceperunt tribus nomina. Atque hos quidem, quos percensuimus, Phidias fecit, et omnino de Marathoniæ pugnæ decima sunt. Antigonum postea et ejus filium Demetrium ac simul Ptolemæum Ægyptium Delphos miserunt; hunc benevolentia adducti, illos metu. (3) Sunt non procul ab illo equo alia etiam donaria Argivorum, ii videlicet duces qui Polynicis partes secuti Thebas oppugnatum iere, Adrastus Talai, Tydeus Œnei filius, Prœti etiam nepotes, Capaneus Hipponoi et Eteoclus Iphis filius, Polynices item et Hippomedon ex Adrasti sorore genitus. Positus est illic Amphiarai etiam currus: in eo Baton stat Amphiarai auriga et eidem etiam generis necessitudine conjunctus: eorum postremus est Halitherses. (4) Opifices horum fuere Hypatodorus et Aristogiton. Dedicatos Argivi dicunt de manubiis ejus victoriæ, qua ipsi ad Œnoen Argolicæ terræ urbem Atheniensibus adjuvantibus de Lacedæmoniis potiti sunt. Ex eadem, opinor, pecunia eos etiam dedicarunt Argivi, qui sunt a Græcis Epigoni (posteri) appellati. Eorum enim sunt ibi positæ imagines, Sthenelus et Alcmeon ætatis causa, ut mihi quidem videtur, Amphilocho præpositus. His adjuncti Promachus, Thersander, Ægialeus et Diomedes. Inter Diomedem et Ægialeum medius est Euryalus. (5) Sunt ex adverso aliæ statuæ. Eas miserunt Argivi quum in Messeniis restituendis Thebanos et Epaminondam juvissent. Statuis his repræsentantur heroes: Danaus regum Argivorum longe potentissimus, Hypermnestra utpote sola inter sorores manibus pura, prope eam Lynceus et omne sequens eorum genus, quod ad Herculem et altius etiam ad Perseum adscendit. (6) Jam Tarentinorum equi ænei et captivæ feminæ dona sunt, quæ Messapiis (barbara gente, finitimis suis) victis miserunt; Ageladæ sunt Argivi opera. Tarentum quidem coloniam Lacedæmonii deduxere duce Phalantho Spartano. Huic coloniam deducturo Delphis oraculum redditum est, quum ex æthra pluviam animadvertisset, tunc se agri et urbis compotem fore. (7) In præsenti tamen neque ipse responsum commentatus, neque quenquam interpretum consulens, classe in Italiam applicuit. Ibi quum Barbaros vicisset, neque tamen vel urbe vel agro ullo potiri posset, oraculi ei in mentem venit memoria, ac sibi quod fieri nullo pacto posset dei voce significatum suspicari cœpit; quod scilicet nunquam eventurum esset ut puro serenoque cœlo (quam æthram Græci vocant) plueret. Hunc uxor animum despondentem (consecuta enim domo fuerat) amanter multis modis solabatur, et ejus aliquando caput genibus sustentanti, dum pediculos legit, lacrimæ præ mariti amore ob adversos ejus casus et irritam spem mulieri obortæ. (8) Quare effusius flens viri caput perfudit. Tunc primum evolutæ sunt oraculi ambages: Æthra enim uxori nomen erat. Ea itaque nocte quæ diem illum consecuta est, Tarentum, barbarorum urbem maritimam maximam et opulentissimam, cepit. Tarantem quidem heroem Neptuni et indigenæ Nymphæ filium fuisse dicunt; ab eo vero nomen impositum et urbi et flumini. Eodem enim fluvius quo urbs nomine vocatur Taras.

CAPUT XI.

_ De Sicyoniorum thesauro Delphis et Cnidiorum donariis — Siphniorum thesauro — de Liparæis — Thebanorum, Atheniensium et Potidæatarum thesauris — porticu ab Atheniensibus exstructa et aliis donariis. _

Proximum est Tarentinorum dono Sicyoniorum thesaurus, verum pecunia neque in eo, neque in thesauro alio quoquam Delphici templi ulla est. Cnidii etiam signa Delphos attulerunt, Triopan Cnidi conditorem, equo adstantem; Latonam, Apollinem et Dianam sagittis Tityum petentes, saucio illum jam corpore. Hæc juxta Sicyoniorum thesaurum sunt. (2) A Siphniis etiam factus est thesaurus ob causam hujuscemodi. Siphniorum insula aurifodinas habebat, de quarum proventu jussit Apollo sibi decimam offerri. Illi autem thesauro condito decimam aliquamdiu offerebant; postea vero quum præ avaritia tributum solvere omisissent, maris alluvie metalla prorsus abolita sunt. (3) Statuas etiam Liparæi Tyrrhenis navali prœlio victis dedicarunt. Liparæi ipsi Cnidiorum colonia fuerunt, cujus ducem hominem Cnidium Pentathlum nomine fuisse Antiochus Syracusanus Xenophanis filius in Siciliensi historia scriptum reliquit. Addit, Cnidios ex ea urbe, quam ad Pachynum Siciliæ promontorium condiderant, ab Elymis et Phœnicibus bello pulsos insulas illas occupasse sive desertas adhuc, sive ejectis prioribus colonis, quæ secundum Homerica carmina nostra etiamnum ætate Æoli nuncupantur. (4) Earum unam, cui Lipara nomen, urbe condita incoluerunt; Hieram vero et Strongylen et Didymas ad arationes reservarunt navibus in eas agri colendi causa transmittentes. In Strongyle cernere est ignem e terra prorumpentem; in Hiera quoque ignis e summo insulæ promontorio sponte sua accensus evomitur; ibidem ad mare balnea sunt ad usum idonea, si quidem mitioris aquam temperaturæ nancisceris; nam alias ea præ nimio fervore incommodior in eam descendentibus esse solet. (5) Dedicarunt Thebani etiam et Athenienses ob res in prœliis bene gestas thesauros. De Cnidiis non habeo dicere num propter victoriam aliquam, an vero suas opes ostentandi causa thesaurum ædificarint. Nam Thebani Leuctricæ pugnæ, Athenienses victoriæ de iis, qui ad Marathonem una cum Datide escenderunt, reportatæ thesauris dedicatis memoriam exstare voluerunt. Cleonæi quum pestilentia nihil minus quam Athenienses laborassent, oraculi Delphici monitu Soli adhuc orienti caprum immolarunt, ac deinde quum invenissent mali liberationem, æneum caprum Apollini miserunt. Sunt pone Potidæatarum Thraciæ et Syracusanorum thesauri; hi cladem Atheniensium insignem, illi pietatem in deum suam thesauris collocandis testificati sunt. (6) Porticum etiam Athenienses de manubiis, quas tum Peloponnesiis, tum vero eorum sociis Græci nominis eripuerant, dedicarunt. Affixa etiam sunt extrema navium ornamenta et scuta ænea. Inscriptio vero, quæ in iis legitur, civitates enumerat de quibus manubiarum primitias misere Athenienses, Eleos, Lacedæmonios, Sicyonem, Megara, Pellenenses Achæorum, Ambraciam, Leucadem, ipsam denique Corinthum. De navalibus hisce prœliis sacrificatum etiam esse dicit Theseo et Neptuno in Rhio quod vocant. Ceterum inscriptio hæc spectare mihi videtur Phormionem, Asopichi filium, ejusque res gestas.

CAPUT XII.

_ De Herophile Sibylla ejusque carminibus et oraculis — Marpesso urbe — continuatur de Herophile narratio — de Sibylla Cumana, Demo dicta — Hebræorum femina fatidica, Sabba, et Phaenni ac Peleadibus fatidicis — viris fatidicis. _

Saxum illic eminet, in quo narrant Delphi stetisse et oracula cecinisse Herophilen nomine, cognomine Sibyllam * priorem. Hanc vetustissimam omnium fuisse comperi, quam Græci e Jove et Lamia Neptuni filia natam ferunt primamque omnium mulierum oracula cecinisse et ab Afris Sibyllam (?) nominatam fuisse. (2) Herophile vero altera priore quidem recentior, videtur tamen et ipsa vixisse ante bellum Trojanum. Prædixit enim oraculis suis ad Asiæ et Europæ perniciem Spartæ Helenam educatum iri, propter quam futurum esset ut Ilium everteretur a Græcis. Ejus feminæ hymni in Apollinem Delii mentionem faciunt; ipsa vero se non Herophilen solum, sed Dianam etiam suis versibus vocat: est ubi uxorem se, et ubi vel sororem, vel filiam Apollinis esse dicit. (3) Sed hæc scilicet furens et divino afflatu perculsa cecinit. Alibi vero immortali matre (Idæarum scilicet Nympharum una), patre homine se natam dixit, hisce versibus:

Inter utrumque sequor medium divasque hominesque, Nympha immortali sata, cetophago genitore. Ida meæ matri patria est, mihi patria rubra Marpessus, matri quæ sacra, amnisque Aidoneus.

(4) Exstant autem adhuc in Ida Troica Marpessi urbis vestigia, in iisque incolæ circiter sexaginta. Tota est circa Marpessum terra subrufa et mire torrida. Quocirca quod Aidoneus amnis modo se subter terram abdat, modo rursus emergat, ac ejusmodi sæpius repetitis vicibus postremo penitus occultetur, ad Idæ montis naturam arbitror referendum, quod rarum est ac pertenue solum et multis cuniculis cavernosum. Abest ab Alexandria quæ est in Troade, Marpessus stadia ducenta et quadraginta. (5) Et Herophilen quidem qui Alexandriæ degunt Apollinis aiunt Sminthei ibi fuisse ædituam; de Hecubæ autem somnio vaticinatam esse ea quæ scimus evenisse. (6) Magnam vitæ partem egit hæc Sibylla Sami; sed Clarum etiam, quæ Colophoniorum urbs est, venit, et Delum et Delphos; ac Delphis quidem in eo de quo diximus saxo stans vaticinia edebat sua. Mors ei in Troade contigit; ejus est sepulcrum in Sminthei luco incisis columnæ elegis:

Illa ego sum Phœbi interpres non vana Sibylla, hic quæ marmoreo contineor tumulo, vocalis quondam, æternum nunc muta puella, heu nimis hac fati compede pressa gravi. Mercurio tamen et Nymphis sociat a quiesco, Phœbo quod fuerim grata, ferens pretium.

Juxta sepulcrum erectus est Mercurius e lapide figura quadrangula. Ad lævam aqua in conceptaculum delabitur, ubi Nympharum signa sunt. (7) Erythræi (de Herophile enim hi acerrime Græcorum omnium certant) Corycum montem et in eo antrum ostendunt, in quo natam Herophilen dicunt. Parentes ejus fuisse Theodorum pastorem indigenam et Nympham, cui fuerit cognomen Idææ. Cognominis non esse aliam rationem, quam quod condensa arboribus loca idas tunc homines appellarint. Versum quidem de Marpesso deque Aidoneo flumine eximunt Erythræi ex Herophiles carmine. (8) Eam vero quæ post hanc similiter oracula edidit, Cumanam ex Opicis fuisse ac Demo nominatam, Hyperochus vir Cumanus scripsit. Ejus tamen feminæ prædictionem omnino nullam Cumani quam cuiquam ostenderent habuere; ostendunt tantum urnulam in Apollinis templo lapideam, in qua Sibyllæ ossa condita referunt. (9) Post hanc Demo fatidica femina inclaruit apud Hebræos qui supra Palæstinam sunt, Sabba nomine, quam Berosso patre, matre Erymanthe genitam tradunt. Hanc alii Babyloniam, Ægyptiam alii Sibyllam vocant. (10) Phaennis vero hominis in Chaonibus regnantis filia, et Peleæ (columbæ) apud Dodonæos vaticinia quidem ex deo ediderunt et ipsæ Sibyllæ tamen non fuerunt ab hominibus vocitatæ. Phaennidis certe ætatem inquirere et vaticinia colligere * iisdem enim temporibus exstitit quibus regnum Antiochus (I, Soter) capto Demetrio occupavit. Peleades vero Phemonoe fuisse dicunt ætate superiores et mulierum omnium primas versus illos decantasse:

Juppiter est, fuit, atque erit; o bone Juppiter alme. Tellus dat fruges, Tellurem dicite matrem.

(11) Inter viros autem vates numerantur Euclus Cyprius, Athenienses Musæus Antiophemi filius, Lycus Pandionis, et ex Bœotia Bacis, quem Nympharum instinctu divinasse credunt. Horum omnium vaticinia, præterquam Lyci, perlegi. Et hæc quidem de feminis et viris quibus ad hunc usque diem divinandi scientia divinitus contigit, memoriæ prodita sunt. Insequentibus dehinc seculis credi facile potest alios ejusmodi homines non defuturos.

CAPUT XIII.

_ Donaria Delphis posita porro enumerantur — de bisontum, Pæonicorum taurorum, venatione — de Andriorum, Phocensium, Pharsaliorum, Macedonum, Corinthiorum, Thebanorum et Phliasiorum donariis — Mantinensium donarium et de Herculis cum Apolline pugna de Tripode narratio — de Græcorum ob pugnam Platæensem et Tarentinorum donario. _

Bisontis vero Pæonici tauri caput ex ære fabricatum Dropion Deontis (Audoleontis) filius, Pæoniorum rex, Delphos misit. Bisontes belluarum omnium vivi difficillime capiuntur; nullæ enim sunt adeo valide plagæ quæ irruentis feræ impetum sustineant. Ejus venatio ita comparatur: supinum deligunt locum et in convallem declivem; eum prævalido septo undique muniunt; clivum deinde et proximam clivo planitiem recentibus boum coriis insternunt; recentium si non suppeditarit copia, arida aspersione olei lubricant. (2) Deinde in equis exercitatissimi homines bisontes intra illum ambitum cogunt; qui in primis statim coriis lapsi de clivo in præceps ad imam usque planitiem devolvuntur, illic initio neglecti relinquuntur; quarto vero vel quinto ad summum die, ubi plurimum ferociæ fames et fatigatio abstulit, (3) qui eos mansuefaciendi artem callent, jacentibus adhuc pineas nuces, dempto antea cortice, apponunt; alium enim cibum nullum bellua tunc appeteret; postremo vinculis districtos abigunt. Et ad hunc bisontes modum capiuntur. (4) Ex adverso bisontis capiti æneo statua est loricam induta et supra loricam chlamydem; positam aiunt Delphi ab Andriis Andreo suæ gentis auctori. Apollinis, Minervæ et Dianæ signa Phocensium dona sunt de victis Thessalis sempiternis hostibus suis, et finitimis illis quidem præterquam ex ea parte qua a Phocide dirimuntur, Locris Epicnemidiis interjectis. (5) Dedicarunt etiam Thessali qui ad Pharsalum sunt, et Macedones qui sub Pieria Dion urbem incolunt, tum vero Cyrenæi Græci nominis in Libya; currum hi et in curru signum Ammonis; Macedones vero ex Dio Apollinem cervam prensantem; Pharsalii Achillem equo insidentem, et Patroclus cursu equum comitatur. Corinthii quoque Dores thesaurum ædificarunt, et in eo aurum a Lydis acceptum repositum est. (6) Herculis signum donum est Thebanorum de bello quod cum Phocensibus gestum Sacrum appellant. Sunt etiam æneæ effigies, quas iidem posuerunt Phocenses, fuso altero congressu Thessalorum equitatu. Phliasii Delphos portarunt æneum Jovem et cum Jove Æginæ simulacrum. Ex Arcadum Mantinea Apollo æneus est non procul a Cyrenæorum thesauro. (7) Hercules et Apollo tripodem prensitant, ac de eo jam sunt pugnam commissuri; sed Latona et Diana Apollinis, Minerva Herculis iram leniunt. Hoc ipsum etiam fuit Phocensium donum ejus temporis quo ipsos contra Thessalos Tellias Eleus duxit. Signa cetera Diyllus et Amyclæus communi opera fecerunt; Minervam et Dianam Chionis elaboravit. Fuisse hos opifices dicunt Corinthios. (8) Tradunt Delphi venienti ad oraculum Herculi Amphitryonis filio, Xenocleam dei interpretem responsum dare recusasse, quod cæde Iphiti erat pollutus. Ibi sublatum e templo tripodem Herculem foras asportasse, antistitem vero tum dixisse:

Heracles alius Tirynthius, haudque Canobeus.

Nam prius jam Ægyptius Hercules Delphos venerat. Tum vero Amphitryonis filius tripodem Apollini reddidit, et quicquid voluit a Xenoclea didicit. Hinc poetæ sumpto argumento canunt Herculis cum Apolline de tripode pugnam. (9) Commune fuit Græcorum de Platæensi prœlio donum aureus tripos draconi impositus æneo; æs adhuc manet ex eo donario integrum, non item tamen etiam aurum Phocensium duces intactum reliquerunt. (10) Tarentini etiam de Peucetiis barbaris decimam Delphos miserunt. Signa elaborarunt Onatas Ægineta et Calynthus (?) ..... equestres et pedestres sunt imagines, Opis rex Iapygum Peuceliis auxilium ferens; atque hic quidem in pugna interempto persimilis, qui vero jacenti adstant, Taras heros est et Phalanthus Lacedæmonius, et haud procul a Phalantho delphinus. Ante enim quam in Italiam perveniret, naufragium in Crisæo mari passum Phalanthum et a delphino in litus evectum esse tradunt.

CAPUT XIV.

_ Bipennes Delphis dedicatæ — de Cycno et Tene narratio — de Græcorum, qui contra Persas pugnarunt, donariis ac de Themistoclis donariis a Pythia repudiatis — Delphorum donario — Phrynes signo. _

At bipennes Periclytus Euthymachi filius, Tenedius, ob veterem dedicavit traditionem. Cycnum aiunt Neptuni fuisse filium et regnasse Colonis; oppidum hoc Troadis fuit e regione Leucophryis insulæ. (2) Filiam is habuit Hemitheam et Tenen filium ex Proclea Clytii filia, Caletoris illius germana sorore, quem ab Ajace in Iliade interfectum memorat Homerus, quum faces in Protesilai navem immitteret. Proclea mortua alteram Cycnus uxorem duxit Phylonomen, Cragasi filiam. Ea quum in privigni incidisset amorem, repulsam ægre ferens Tenen ficta calumnia apud virum criminata est suum, quod ille invitam constuprare conatus esset. Mendacio captus Cycnus juvenem cum sorore in arcam inclusos in mare abjicit. (3) Incolumes illi in insulam exponuntur, cui quum ante Leucophrys nomen fuisset, de Tenæ nomine nunc Tenedus est appellata. Sed Cycnus, qui non in omne tempus fraudem ignoravit, ad filium navigavit, ut suam veri ignorantiam confessus veniam peccati posceret. Quum itaque ad insulam appulisset et ad saxum sive arboris truncum navem religasset, Tenus ira impulsus bipenni retinacula abscidit. Ex eo in proverbii consuetudinem venit, ut quicquid quivis præfracte negarit, id Tenedia bipenni præcidisse dicatur. Tenen ipsum pro patria propugnantem ab Achille occisum esse Græci dicunt. Tenedii insequentibus dein seculis ob virium imbecillitatem se Alexandrinis, qui in Troade continenti sunt, contribuerunt. (5) Jam Græci qui contra Persarum regem bellarunt, Jovem in Olympia æneum, Apollinem Delphis de victoria navali ad Artemisium et Salaminem dedicarunt. Aiunt etiam Themistoclem Delphos profectum Apollini Medorum exuvias attulisse; percontantem vero nunquid intra templum ea dona locaret, jussisse Pythiam ut eas omnino extra fani limen auferret. Versus responsi hanc rem spectantes hi sunt:

In templo pulchras nostro ne figite Persei exuvias, subito sed vestras mittite in ædes

(6) Cum admiratione certe causa quæri potest, cur ab uno Themistocle oblata dona de Medis accepta deus non habuerit. Sunt enimvero qui Persica omnia spolia itidem repudiaturum fuisse credant, si ut a Themistocle, sic a ceteris, antequam dedicarentur, nunquid sibi ea vellet offerri, quæsitum esset. Non desunt qui dicant Apollinem, quum præsciret supplicem ad regem Persarum iturum Themistoclem, idcirco sibi dona illa dedicari prohibuisse, ne dedicanti odium, quo in eum Persæ flagrabant, perpetuum redderetur. Hanc Barbarorum in Græciam irruptionem prædictam Bacidis oraculis invenias; ante etiam ab Euclo ea de re carmina edita sunt. (7) Delphorum est ipsorum prope aram maximam donum lupus æneus. Hominem quendam aiunt se cum sacra pecunia quam compilasset abdidisse in ea Parnassi parte, quæ maxime esset silvestribus arboribus condensa; lupum vero in dormientem impetu facto illum occidisse, ac deinde quotidie cum ululatu solitum urbi appropinquare. Id quum nonnisi divinitus fieri existimare homines cœpissent, feram secuti aurum sacrilegio ereptum repererunt et lupum ex ære dedicarunt. Phrynes inauratam statuam elaboravit Praxiteles, unus et ipse de mulieris amatoribus; dedicata vero ab ipsa Phryne est statua.

CAPUT XV.

_ Varia donaria Delphis dedicata porro enumerantur — oraculum, quod Phaennis de Gallorum expeditione protulit — Atheniensium donarium — Cyrenæorum donarium, et de Batto loquelam recuperante. _

Quæ huic adjuncta sunt Apollinis signa, alterum Epidaurii qui sunt in Argivorum finibus de Medorum manubiis, alterum Megarenses victis ad Nisæam Atheniensibus posuerunt. Bucula a Platæensibus dedicata ejus est temporis monumentum, quo intra suos fines cum reliquis Græcis Mardonium Gobryæ filium ulti sunt. Sunt alia rursus duo Apollinis signa, Heracleotarum alterum qui ad Euxinum Pontum sunt, Amphictyonum alterum de multa, quam Phocensibus irrogarunt ob id quod sacrum solum coluissent. (2) Est apud Delphos huic Apollini cognomen Sitalcas (frumentum arcens sc. ab agris sacris), magnitudine quinque et triginta cubitorum. Sunt illic duces Ætolorum, Dianæ præterea et Minervæ duoque Apollinis signa, ab Ætolis dedicata de Gallis pugna superatis. Gallorum quidem exercitum ex Europa in Asiam ad urbium perniciem transmissurum prædixit in oraculis suis Phaennis ætate una antequam res gereretur:

(3) Hostilis Gallorum acies tunc milite multo littora complebit; transmissis fluctibus Helles vastabit populans Asiam. Sed di graviora intentant illis, pelagi prope cærula sedes qui posuere suas. Sed enim his quoque Juppiter ipse auxilio clari mittet tauri generosam progeniem, tristi quæ sternet funere Gallos.

Tauri filium dixit Attalum Pergami regem, quem ipsum tauricornem etiam oraculum nominavit. (4) Equitatus duces equis insidentes fusis equestribus Atheniensium copiis Apollini statuerunt Pheræi. (3) At palmam æneam dicarunt Athenienses, cum Minervæ arbori insistentis signo inaurato, duplicis victoriæ monumentum qua uno eodemque die potiti sunt ad Eurymedontem, pedestri acie et navali pugna prospere in ipso flumine commissa. A multis ejus signi partibus quum aurum revulsum vidissem, (5) culpam ego in homines improbos sacrilegos conferebam priusquam ex Atticarum rerum commentario, quem scripsit Clitodemus, eorum qui literis res Atticas mandarunt vetustissimus auctor, cognovissem, comparata ab Atheniensibus classe ad Siciliensem expeditionem magnum corvorum numerum Delphos convolasse irruentesque in illud signum aurum rostris avellisse. Additum est ibidem, hastam, noctuas et caryotas, quæ in palma illa ad palmularum similitudinem factæ fuerant, eosdem illos corvos abrupisse. (6) Sed alia etiam prodigia idem commemorat Clitodemus, quæ ne in Siciliam Athenienses navigarent interdicebant. Cyrenæi Delphis Batti statuam posuerunt in curru, quod is ex Thera eos in Africam classe deduxisset. Auriga currus est Cyrene. In curru Libya Batto coronam imponit. Opus fecit Amphion, Acestoris filius, Cnosius. (7) Deducta jam Cyrene colonia Battus vocis hujusmodi medelam reperisse dicitur: Cyrenæorum terram obiens, in extremis ejus partibus adhuc desertis leonem conspexit; re improvisa territus magnum et clarum necessitate cogente sustulit clamorem. Non longe a Batti statua Apollinem alium Amphictyones dedicarunt de multa, quam Phocensibus ob noxam in deum commissam irrogarunt.

CAPUT XVI.

_ Reliquiæ donariorum regum Lydiæ, Alyattis crater — de umbilico Delphico orbis terrarum medio, et Lacedæmoniorum atque Ætolorum donariis — Elyriorum aliorumque — Liparæorum donariis — primo omnium donario Delphico. _

E donariis quæ reges Lydorum miserunt, reliquum jam nihil est præter ferream Alyattis crateræ basin. Eam fecit Glaucus Chius, qui primus ferri artem ferruminandi excogitavit: itaque lamina unaquæque hujus basis laminæ alii non fibulis vel clavis juncta est, sed sola conglutinatio eas continet, atque hæc ferro pro vinculo est. (2) Forma autem basis turrem maxime refert, quæ ab ima parte latiore in obtusum surgit fastigium. Latus unumquodque non continenti ferro clauditur, sed distinctum est in transversas e ferro zonas, ut gradus in scala se attollentes: eæ vero laminæ ferreæ, quæ recta in altum assurgunt, summa sui parte sunt extrorsum resupinatæ. Atque hæc fuit illius crateræ sedes. (3) Jam qui a Delphis Umbilicus vocatur, e candido marmore, esse eum aiunt. medium terræ universæ punctum. Congruunt cum hac opinione quæ in quodam carmine cecinit Pindarus. (4) Lacedæmoniorum illic donum est Calamidis opus, Hermione, Menelai filia, conjux Orestis Agamemnone nati, quum prius tamen nupta fuisset Neoptolemo, Achillis filio: eam Calamis fecit. Eurydamo statuam, quod eo duce contra Gallorum exercitum pugnarunt, Ætoli posuerunt. (5) Exstat adhuc in Cretæ montibus urbs Elyrus. Ea civitas capellam æneam Apollini donum misit. Lac præbere videtur infantibus Phylacidæ et Philandro. Liberos fuisse eos Elyrii dicunt Apollinis et nymphæ Acacallidis; cum ea congressum Apollinem in urbe Tarrha et Carmanoris domo. (6) Carystii ex Euboea bovem et ipsi æneum Apollini statuerunt de Persica victoria. Boves quidem et Carystii et Platæenses idcirco dedicarunt, opinor, quod Barbaris repulsis et fortunam suam constabiliverunt, et libero solo terram arare potuerunt. Ducum effigies et cum iis Apollinem et Dianam Ætolorum gens, Acarnanibus finitimis suis debellatis, dedicarunt. (7) Incredibile prope dictu est quod Liparæis contra Tyrrhenos rem gerentibus evenisse audivi. Etenim Liparæos cum Tyrrhenis paucissimarum navium classe confligere Pythia jusserat. Quinque igitur triremes contra eos deducunt. Hi vero, quum se Liparæis haudquaquam inferiores navalibus rebus fore confiderent, pari navium numero contra egrediuntur. Verum et his potiuntur Liparæi et aliis quinque deinceps in ipsos emissis; quid? tertio parem navium numerum itemque quarto in potestatem redegerunt. In hujus rei memoriam Apollinis signa pari numero superatis a se navibus dicarunt. (8) Echecratides homo Larisæus Apollinem parvum dedicavit; hunc Delphi dicunt antiquissimum esse ac primum donariorum omnium.

CAPUT XVII.

_ Donarium Sardorum — de insula Sardinia, ejusque denominatione et incolis — de Aristæo — urbibus in Sardinia conditis — insula Cyrno seu Corsica — insulæ Sardiniæ natura, cœlo et animalibus — de risu Sardonio. _

Barbari qui ad occidentem Sardiniam insulam incolunt, statuam ejus a quo ipsi nomen acceperunt ex ære Delphos miserunt. (2) Est ipsa Sardinia magnitudine et felicitate cum iis quæ maxime celebrantur insulis comparanda. Νomen ejus priscis temporibus quodnam fuerit patria lingua, compertum non habeo. Qui illuc e Græcis commercii causa adnavigarunt, Ichnussam, quod formam habeat humani vestigii (ἴχνους), insulam vocarunt. Longitudo ejus est stadiorum mille et centum et viginti, latitudo ferme viginti et quadringentorum. (2) Primi in eam transmigrasse navibus Libyes dicuntur duce Sardo filio Maceridis, qui Herculis cognomine apud Ægyptios et Libyes insignis fuit. Huic Maceridi nihil illustrius ad memoriam contigit quam quod venit aliquando Delphos. Sardus vero dux fuit Libyum, qui in Ichnussam trajecerunt, ac nomine mutato de Sardo hoc insula appellata est. Non tamen indigenas ejecit ea Libyum manus, sed in domiciliorum societatem recepti ab indigenis sunt novi inquilini; atque id necessitate magis quam benevolentiæ gratia. Urbes certe non plus Libyes tunc quam in ipsa insula genitus populus norant condere; dispersi in tuguriis et speluncis, ut sua cujusque sors tulerat, habitabant. (3) Aliquot annis post Libyas e Græcia in insulam eam venerunt qui Aristæi ductum et auspicia secuti fuerant. Apollinis et Cyrenes nymphæ fuisse filium Aristæum tradunt; eum ob Actæonis casum acri confectum dolore ac Bœotiæ jam et Græciæ toti infensum in Sardiniam migrasse. (4) Sunt qui putent eodem tempore Dædalum Cretensium arma metuentem, Camico aufugisse, ac coloniæ in Sardiniam deducendæ consortem Aristæo fuisse. Probari vero nulla ratione possit, Aristæo, quicum nupta erat Cadmi filia Autonoe, Dædalum, qui eadem fuit ætate qua Thebis regnavit Œdipus, potuisse vel coloniæ vel alius cujusquam rei participem esse. Verum neque hæc manus oppidum ullum condidit, propterea, puto, quod erat numero et viribus minor quam quantum sat esset ad novam civitatem constituendam. (5) Post Aristæum Iberi in Sardiniam transmiserunt duce Norace, a quibus Nora urbs condita est. Et hane primam hujus insulæ fuisse urbem memorant. Filium Noracem fuisse dicunt Mercurii et Erytheæ Geryone natæ. Quarta inquilinorum pars Iolao duce in Sardiniam contendit e Thespiensibus et Attica terra. Hi Olbiam urbem condunt, seorsum vero Athenienses Ogrylen, vel translato ab aliqua de Atticis curiis nomine, vel quod unus de classis ducibus Ogrylus fuerit. Hac ipsa etiam ætate in Sardinia vici manent qui Iolaia nuncupantur; et ab incolis honores Iolao habentur. (6) Post Ilium eversum ex Trojanis et alii profugerunt et ii qui cum Ænea incolumes evaserunt. Horum pars una acti tempestatibus in Sardiniam, Græcis qui ante illic consederant permisti sunt. Quo minus vero cum Græcis et Trojanis Barbari bello confligerent, id primum vetuit quod belli apparatu neutra pars alteri cedebat; deinde Thorsus fluvius qui medius præterfluens territoria ipsorum disterminabat, utramque aciem transmittere metuentem coercebat. (7) Multis post annis Libyes majore classe in Sardiniam appulsi Græcosque bello adorti, omnes ad internecionem exciderunt, vel certe quam paucissimos reliquos fecere; Trojani vero in montanam insulæ regionem confugerunt, ubi montes præacutis vallis et pendulis rupibus impervios incolentes Iliensium nomen etiamnum retinent, facie illi quidem, armatura totaque victus ratione Afris persimiles. (8) Abest non longe a Sardinia insula Corsica ab inquilinis e Libya, a Græcis Cyrnus nominata. Ex hac non parva utique manus seditione pulsi in Sardiniam transiere et occupatam ibi partem regionis montanæ incoluerunt; a Sardis tamen patrio ipsorum nomine Corsi appellantur. (9) Carthaginienses quum essent maritimis rebus præpollentes, omnes Sardiniæ incolas præter Ilienses et Corsos subegerunt; nam illos quominus potuerint in potestatem redigere, prærupti et muniti montes obstiterunt. Condiderunt in ea insula Pœni urbes duas, Caralin et Sylcos. Quum vero Carthaginiensium socii sive Libye sive Iberi, orta de spoliis controversia, ira in Pœnos exarsissent, facta secessione et ipsi domicilia in excelsis insulæ jugis sibi posuere, eos patria lingua sua Balaros Corsi appellarunt, quod eodem nomine exules vocant. (10) Atque hæ quidem gentes et in eas quas diximus divisi urbes Sardiniam incolunt. Ejus ora quæ est ad Aquilonem et Italiæ littora conversa, in montes consurgit invios, quorum extremitates aliæ alias contingunt; adnavigantes vero opportunis accipit stationibus. E proximis montium jugis prævalidi et incerti ventorum flatus in mare irruunt. (11) Sunt et alii interius montes multo ascensu faciliores; sed inter eos plerumque turbidus et pestilens intercluditur aer. In causa est sal qui ibi cogitur, et prægravis ac violenter incumbens Auster. Obstant præterea præalti montes, qui versus Italiam sunt, quominus a Septentrionibus flantes venti cœli et terræ vaporem æstate tempestivo frigore leniant. Existimant alii Corsicam insulam, quæ a Sardinia non amplius quam octo stadia lato mari divideretur, excelsis se undique montibus attollentem Favonio et Aquiloni obtendi, quominus eorum in Sardiniam flatus pervadant. (12) Serpentes neque hominum generi infensi, neque veneni expertes, aut lupi uspiam in ea insula gignuntur. Arietes quidem magnitudine nihilo aliis præstant, tali propemodum specie qualem silvestris arietis aliquis ex Æginetica plastica finxerit; pectore tantum hispidiore sunt quam ut cum Ægineticis operibus comparari queant; cornua in capite gerunt non recto statu divaricata, sed protinus secundum aures in gyrum retorta; velocitate feras omnes anteeunt. (13) Eadem insula venenorum letalium, si unam plantam exceperis, est expers. Herba ista perniciosa, apio persimilis est; qui eam comederint, ridentes emori dicuntur. Ex eo Homerus aliique post eum Sardanium eum dixerunt risum, qui in re minime commoda et mente parum sana ederetur. Gignitur circa fontes maxime, nec tamen cum ipsis aquis veneni naturam communicat. Ac deSardinia quidem sermonem huic de Phocensium rebus commentario inseruimus, quod perexigua adhuc ad Græcos ejus insulæ notitia pervenit.

CAPUT XVIII.

_ Calliæ Atheniensis et Achæorum donarium — urbis Phanæ obsidio et expugnatio — Rhodiorum et Ambraciotarum — Orneatarum — Tisagoræ donarium e ferro elaboratum — Elatensium et Massaliotarum donaria — Ætoliæ signum, Ætolorum et Gorgiæ Leontini donarium. _

Equus deinde Sardi statuæ proximus est, quem Callias Atheniensis Lysimachidæ filius se dedicasse testatur, is qui de Marathonia præda privatim sibi opes comparavit. Achæi Minervæ signum posuerunt, Ætoliæ urbe per obsidionem expugnata cui nomen Phana. Quum obsidionis tempus duceretur, neque ulla urbis capiendæ ratio iniri posset, qui missi fuerant Apollinem sciscitatum hujusmodi responsum acceperunt:

(2) Qui Pelopis terras quique arva tenetis Achivûm, Pytho venistis scitatum, qua ratione urbs obsessa jugum accipiat: curæ vobis sit observare, bibant quantum qui mœnia servant. Sicque Phana imperium vestrum turrita subibit.

(3) Hoc oraculum quidnam sibi vellet quum non intelligerent, soluta obsidione domum retro navigare decreverant. Hostem plane contemnebant et alii qui obsidebantur et mulier quædam ad proximum fontem aquatum e portis egressa est. Eam militum globus excursione facta captivam in castra pertrahunt. Docentur ab ea Achæi oppidanos noctu ex eo fonte aquam haustam suis dividere, neque eos ad sitim levandam aliud quicquam præsidii habere. Conturbato itaque fonte oppidum Achæi capiunt, (4) Rhodii Lindi incolæ prope hanc Minervam Apollinis signum statuerunt. Dedicarunt etiam Ambraciotæ æneum asinum, victis nocturna pugna Molossis. Nam quum in illos noctu insidias disposuissent Molossi, asinus, qui forte ex agro in oppidum agebatur, asellam insectans eum multa lascivia vehementem ruditum sustulit. Ipse etiam agaso per tenebras obscura et incondita voce inclamabat. Injecit ea res tantam Molossis trepidationem, ut statim insidiarum locum deseruerint. Eos Ambraciotæ detecta fraude noctu invadentes prœlio superant. (5) Orneatæ qui sunt in Argolica terra quum Sicyoniorum bello premerentur, votum Apollini nuncuparunt, si hostibus repulsis patriam periculo liberare potuissent, quotidianam se illi pompam Delphis exsequuturos et hostias generis numerique haud scio cujus et quanti immolaturos. Verum quum Sicyonios prœlio vicissent, pompam quotidie ex voto mittentibus impensa quidem gravis, gravior vero labor et molestia visa est. Venit igitur in mentem satis deo factum iri, si et sacrificii et pompæ ænea simulacra Apollini dedicassent. (6) Exin Herculis contra hydram certamen, Tisagoræ donum pariter et opus. E ferro tam Hercules est quam hydra. Facere sane e ferro signa res longe difficillima et laboris plurimi. Tisagoræ hoc artificium, quicunque ille fuerit Tisagoras, jure dignum admiratione videatur; spectantur etiam non minore cum admiratione Pergami leonis et apri capita et ipsa ferrea, Baccho consecrata. (7) Ex Phocensibus qui Elateam incolunt, obsidione qua a Cassandro urgebantur liberati Athenis misso ad opem ferendam Olympiodore, Apollini leonem æneum miserunt. Qui vero leoni proximus est Apollo, Massiliensium decima est de Carthaginiensibus navali prœlio superatis. Dedicarunt Ætoli tropæum et armatæ mulieris (Ætolia scilicet ea est) simulacrum; atque posuerunt hæc signa Ætoli sumpto supplicio de Gallis propter immanem eorum in Callienses crudelitatem. Inaurata statua Gorgiæ Leontini donum est, ipsa nempe Gorgiæ effigies.

CAPUT XIX.

_ Scyllidis urinandi arte insignis signum, Amphictyonum donarium, et Hydnæ signum a Nerone ablatum — narratio Lesbia de Baccho Phallene — signa in pinnaculis fastigatis templi Delphici — Gallorum expeditiones — Gallorum Brenno duce in Græciam irruptio uberius exponitur — numerus exercitus Gallorum et equitatus singularis ratio, cum Persarum Immortalibus comparata. _

Juxta Gorgiam donum est Amphictyonum Scionæus Scyllis, quem vel ad profundissima maris cujusvis descendere potuisse fama est. (2) Eandem urinandi artem Hydnam quoque filiam edocuerat. Ambo itaque quum circa Pelion vehemens tempestas Xerxis classem oppressisset, ancoris et aliis (si qua forte fuerant infra aquas navium) retinaculis abscissis perniciem triremibus apportarunt. Pro his Amphictyones Scyllidis filiæque statuas dedicarunt. Ad cetera ornamenta, quæ Delphis Nero abstulit, Hydnæ quoque statua accessit. [Dicuntur infra mare se demergere feminæ quæ sunt adhuc pura virginitate.] (3) Post hæc jam expositurus sum narrationem Lesbiam. Methymnæi aliquando piscatores retibus e mari extraxerunt ex oleæ ligno fabricatum caput, divina illud quidem facie, sed peregrina atque omnino diversa quam Græcorum dii esse consueverint. Consulentibus Methymnæis, cujus ea vel deorum vel heroum imago esset, responsum est: Bacchum Phallenem venerarentur. Eductam igitur e mari ligneam effigiem Methymnæi sibi retinuerunt, sacrisque faciundis et votis nuncupandis colunt: æneam vero Delphos misere.

4. In templi fastigiis sunt Diana, Latona, Apollo, Musæ, Sol occidens, Bacchus feminæ, quæ Thyiades dicuntur. Prima horum signorum fecit Atheniensis Praxias, Calamidis discipulus; quum vero opere nondum absoluto mors Praxiam oppressisset, reliqua fastigiorum ornamenta absolvit Androsthenes, et ipse patria Atheniensis, Eucadmi discipulus. Affixa sunt columnarum capitulis aurea arma. Ex iis dedicarunt Athenienses scuta de victoria ad Marathonem; Ætoli quæ in tergo quæque ad lævam sunt, Gallorum spolia. Scuta hæc eadem prope forma sunt qua Persarum gerrha.

5. Gallorum in Græciam irruptionis nonnulla mentio nobis fit eo etiam loco quo de Atheniensium curia agimus. Latius autem et planius in hoc qui de rebus Delphicis conscriptus est commentario rem totam explicandam putavi, quod in hac maxime parte Græci virtutis contra Barbaros egregia documenta dederunt. Expeditionem primam Galli extra suos fines Cambaule duce susceperunt. Hi ad Thraciam usque progressi ulterius proficisci non sunt ausi, quod plane intelligebant minores esse quas eduxerant copias quam ut numero Græcorum populis pares esse possent. (6) Quum itaque exteris nationibus iterum bellum inferre decrevissent, iis incitantibus quos ante Cambaulen secutos lucri cupiditas et gustatæ prædæ amor ac rapiendi licentia impellebat, ingens peditum manus nec parva equitum in unum convenerunt. Tripartito vero agmine duces moverunt, ac sua cuique parti provincia attributa. (7) In Thraces et Triballorum gentem copiæ ducendæ Cerethrio traditæ sunt; in Pæoniam contendentibus Brennus et Acichorius præfuerunt; in Macedones et Illyrios agmen duxit Bolgius: is cum Ptolemæo Macedonum tunc rege signa contulit. Hic nempe ille fuit Ptolemæus qui Seleucum Antiochi filium, ad quem ante supplex confugerat, dolo tamen occidit, cognomento Ceraunus (fulmen) appellatus ob immodicam audaciam. Ipse in eo prœlio Ptolemæus cecidit et Macedonum magna edita strages. Sed ne tunc quidem Galli ausi sunt ad Græcos armis lacessendos longius progredi, atque sic hic quoque secundus exercitus domum rediit. (8) Tum vero non desinebat Brennus modo publice universos conventus, modo vero Gallorum principes ad novam in Græcos expeditionem sollicitare, tum de virium imbecillitate, qua in præsenti Græci laborarent, exponens, tum de pecuniæ publicæ magnitudine et quanto major in templis esset copia donariorum et argenti aurique elaborati. Persuasit itaque Gallis expeditionem in Græciam suscipiendam, et collegas ex primoribus tum alios, tum vero Acichorium sibi cooptavit. (9) Collecti in exercitum sunt peditum centum et quinquaginta duo millia, equites vicies mille et quadringenti. Atque hæc quidem equitum manus tota ad pugnam idonea; revera autem numero fuere sexaginta millia, amplius mille et ducenti. Nam singulos equites famuli (ambacti) sequebantur duo, in equis et ipsi et equestrium artium gnari. (10) Ii prœliantibus dominis in extrema acie consistentes ei erant usui, ut si forte equus esset amissus, statim suum submitterent; si vir concidisset, servus in ejus locum succederet; quodsi utrumque, equitem simul et equum, belli impetus evertisset, jam ipse paratus præsto erat eques. Quodsi vulnera dominus accepisset, e ministris alter ex acie illum subducebat, alter vero saucii vicem obibat. (11) Hæc (ut mea fert opinio) apud Gallos instituta fuere ad imitationem cohortis Persarum, quæ numero decies mille vocabantur Immortales. Tantum interest quod a Persis post pugnam in occisorum locum alii sufficiebantur, a Galatis vero in ipso prœlii fervore equitum numerus supplebatur. (12) Atque hanc quidem equestris pugnæ institutionem voce patria Trimarkisiam nominant; equum enim Marcam appellant. Hoc apparatu et tali consilio Brennus in Græciam exercitum duxit.

CAPUT XX.

_ Græci ad Gallos propulsandos consilia capiunt et coeunt — de Græcorum exercitu contra Persas ad Thermopylas congregato — exercitu Græcorum contra Gallos collecto — Gallorum pars Sperchium fluvium nando superat. _

Græci etsi prorsus animis conciderant, tamen periculi terror facile in eam sententiam eos adduxit, ut laboranti patriæ opem ferre necessarium esse ducerent. Perspicue videbant non jam de libertate, ut olim cum Persis, decertandum, neque si aquam et terram hostibus dedissent, reliquæ incolumitati et securitati propterea consuli posse sperabant; nam et recens erat earum memoria calamitatum quibus priore excursione Galli Macedones, Thraces et Pæones afflixerant, et quam injuriose Thessalos nunc tractassent ex nunciis cognoverant. Fuit igitur tam privatim singulis hominibus, quam publice civitatibus una et communis omnibus sententia, aut pereundum, aut bello hostem superandum. Potest qui velit enumerando persequi, quum eas Græcorum civitates quæ ad Thermopylas Xerxi restiterunt, tum vero quæ contra Gallos arma cepere. Adversus Persas quidem hi Græcorum populi cumque hoc militum numero prodiere: Lacedæmonii Leonidem secuti haud plures quam trecenti fuere; Tegeatæ quingenti, totidem e Mantinea; ab Orchomeniis ex Arcadia missi centum et viginti; ex aliis Arcadiæ civitatibus mille; e Mycenis octoginta, e Phliunte ducenti. Hunc numerum duplicarunt Corinthii. Jam vero præsto fuere Bœotorum septingenti e Thespia, et Thebanorum quadringenti. Œtæ quidem tramitem custodiebant Phocensium mille; atque horum etiam ratio in hac Græcorum recensione habeatur. (2) Locros qui sub Cnemide monte sunt, numero Herodotus non comprehendit; venisse tantum eos ex omnibus civitatibus scripsit. Horum tamen proxime ad verum quam magnus numerus fuerit facile possis conjicere. Athenienses enim ad Marathonem hosti occurrerunt non majore numero quam novem millibus hominum, in quo et inutilis ad pugnam ætas et servi censebantur. Quare existimandum relinquitur, militarem Locrorum manum quæ ad Thermopylas venit, sex millibus hominum nihilo pleniorem fuisse. Fuerit itaque universus ille exercitus hominum undecim millium et ducentorum. Satis vero constat non perstitisse omnes qui Thermopylas præsidio occupaverant. Præter Lacedæmonios enim, Thespienses et Mycenæos, reliqui non exspectato pugnæ eventu recessere. (3) At contra Barbaros qui ab Oceano in Græciam irruperant, ad Thermopylas præsidium ex his Græciæ populis missum: ex Bœotia peditum gravis armaturæ decem millia, equites quingenti. Bœotarchi tum erant quattuor, Cephisodotus, Thearidas, Diogenes et Lysander. A Phocensibus missi equites quingenti, pedites ferme ter mille numero: duces fuere Critobulus et Antiochus. (4) Locros qui sunt ad insulam Atalantam Midias duxit, pedites septingentos; equestres hi copias nullas habuere. A Megarensibus adfuere gravis armaturæ pedites quadringenti. Horum dux fuit Hippicon (?) Megarensis. Ætolorum agmen quum numero præstitit, tum vero fuit ad omne pugnæ genus instructissimum. Quantæ fuerint equestres eorum copiæ, non est proditum; sed pedites levis armaturæ fuerunt nonaginta (?), gravis armaturæ septies mille. His imperarunt Polyarchus, Polyphron et Lacrates. (5) Atheniensium imperator fuit Callippus Mœroclis filius, quod est a me superius etiam expositum. Copia ipsorum fuere primum triremes omnes quæ deduci potuerunt, equites deinde quingenti, pedites in acie steterunt mille. Atque Atheniensibus quidem ob veterem dignitatem est imperium decretum. Misere reges conductitium militem: quingenti ex Macedonia, totidem ex Asia venere. Ab Antigono rege Aristodemus Macedo, ab Antiocho ex Asia missis auxiliis Telesarchus præfuit; e Syria is fuit quæ ad Orontem flumen est. (6) His in unum ad Thermopylas copiis congregatis ubi cognitum est Gallorum exercitum intra Magnesiæ et Phthiotidis terræ fines castra jam habere, mitti placuit expeditorum globum hominum mille et delectam equitatus partem ad Sperchium amnem, ne flumen Barbari sine certamine et periculo trajicere possent. (7) Hi quum eo pervenissent, pontes solverunt, et ipsi ad fluminis ripam castra posuere. Verum Brennus haudquaquam incallidus erat, quin ut barbarus homo satis acutus et experiens ad artes quibus hostem falleret excogitandas. Continuo igitur ea quæ consecuta est nocte relicto vetere pontium transitu, ad inferiores amnis partes (ne trajicientes hostis animadverteret, ac propterea quod ibi Sperchius per campos late stagnans paludem et lacum efficit, non vero rapidus angusto alveo devolvitur) Gallos misit circa decies mille, eos scilicet omnes qui vel natandi erant periti vel corporis proceritate inter multitudinem eminebant: sunt vero Celtæ præ ceteris hominibus eximia staturæ proceritate. (8) Hi igitur illa nocte jam transnarunt per paludosa fluvii, dum arma, scuta dico patria, pro ratibus habebant: qui corporibus inter eos procerissimis erant, etiam pedibus permeare potuerunt. At Græci qui ad Sperchium constiterant, re statim cognita ad exercitum retrocesserunt.

CAPUT XXI.

_ Brennus totum Gallorum exercitum Sperchio ponte juncto trajicit et Heracleensium agros depopulatur — Brennus ulterius progreditur, cum Græcis prœlium committit et fugatur — de Cydia inter Athenienses virtute insigni — Gallis nulla occisorum humandorum cura. _

Brennus populis Maliaci sinus accolis imperavit ut ponte Sperchium jungerent; qui sane summa celeritate opus perfecerunt, tum quod illum vehementer metuebant, tum vero quod Barbaros discedere e suis finibus quamprimum cupiebant; ne si longiora haberent stativa, in dies detrimentis majoribus afficerentur. Fluvio sic per pontes transmisso, ad Heracleam accedentes agrum quidem depopulati sunt et deprehensos in agris homines occidere; urbem tamen non ceperunt, quod superiore proximo anno Ætoli Heracleotas ut secum facerent coegerant; opem igitur tunc illis tanquam suæ ditionis hominibus impigre tulerunt. Sed etiam Brennus minus omnino de Heracleotis in suam potestatem redigendis laborabat; verum eo totis viribus annitebatur, ut præsidio ex angustiis dejecto et Thermopylis superatis in Græciam interiorem penetraret. Heracleam igitur prætergressus quum de perfugis quibusdam cognovisset, quæ copiæ ex singularum civitatum delectibus Thermopylas in unum convenissent, contempsit plane Græcorum apparatum, ac postero die sub ipsum solis ortum pugnam statuit committere, nullis ille quidem vel cujuspiam Græci aruspicis usus consilio, vel diis ullis per sacra patrio ritu suscepta consultis, si quidem ulla est Gallis res futuras divinitus præsentiendi ars. Tum Græci cum silentio et ordine optimo in pugnam processerunt. Ubi ad manus ventum est, gravis armaturæ peditatus tam longe ab acie non excurrit, ut suam ipsi phalangem laxatis ordinibus turbaverint, levis armatura ordinem conservavit et hostem jaculis, sagittis et fundis lacessivit. (2) Equitatus in utroque exercitu prorsus nulli fuit usui, non modo propter locorum circa Thermopylas angustias, sed etiam quod solum ibi nativo saxo est læve et propter aquarum interfluentium crebritatem lubricum. Erat Gallis armatura infirmior; nam præter sua ista scuta nullo armorum genere corpora munierant; huc accessit quod rei militaris scientia multo erant hoste inferiores; (3) furore tantum et animi impetu oppressa ratione ritu ferarum in hostes ruebant. Neque vero aut bipennibus divisos, aut gladiis concisos sua illa efferatæ mentis concitatio, dum animam agerent, deficiebat; neque sagittis et missilibus confixi, quam diu vitæ reliquiæ superessent, sævire desinebant. Fuerunt qui e suis ipsorum vulneribus evulsa spicula in Græcos retorserint, vel cominus iis pugnarent. (4) Interea Atheniensium classis vix neque omnino sine periculo per paludis cœnum, quo late maris pars ea obducitur, quamproxime ad Barbaros appropinquans latera hostilis agminis omni jaculorum genere et sagittis feriebat. Laborantibus igitur vehementer Gallis, quippe qui in illis angustiis haud multum Græcis obessent, dum ipsi duplo et quadruplo majoribus afficerentur incommodis, ut in castra recederent dato signo duces eorum jusserunt. Temere illi et undique conturbatis ordinibus quum se reciperent, multi etiam in paludem collapsi limo absorpti, neque minore retrocedentes clade affecti sunt quam pugnantes in ipso prœlii discrimine. (5) Apud Græcos Atheniensium inprimis eo die virtus enituit, inter ipsos vero Athenienses antecelluit Cydias, qui peradolescens prima eo bello militiæ rudimenta posuerat. Ejus a Gallis occisi cum hac inscriptione propinqui scutum Jovi Eleutherio (Liberatori) dicarunt:

Cydiæ adhuc juvenis florem desiderat iste, quem clypeum sacrum conspicis esse Jovi: huic cubitum inseruit flammato corde sinistrum quum premeret Mavors armipotens Galatas.

(6) Mansit ea inscriptio usquedum Syllæ milites et alia Atheniensium insignia et scuta e Liberatoris Jovis porticu sustulerunt. Tum vero Græci post pugnam ad Thermopylas commissam suorum cadavera sepulturæ mandarunt et hostibus spolia detraxerunt. At Barbari nullas omnino per caduceatorem ut suos ad sepulturam tollerent inducias poposcerunt, ac nihil ipsis intererat humone tegerentur, an vero a feris et volucribus iis quæ solent infestæ ad cadavera advolare, dilaniarentur. (7) Ac duplex, opinor, causa est quamobrem nulla illis cura sit eos qui in pugna ceciderint sepeliendi: una, quod sic majorem injici hostibus terrorem existimant; altera, quod mortuos non solent lamentari. Desiderati sunt ex omni Græcorum numero quadraginta; at ex Barbaris quot perierint accurate existimari non potuit, quoniam magna pars eorum limo absorpta non amplius venit in conspectum.

CAPUT XXII.

_ Galli Œtam ascendere conati superantur — Brennus Ætoliam invadit, et illius duces in Callienses atrocissima edunt facinora — Ætoli contra Gallos arma parant — Ætoli Gallos cædunt — quæ Græcis ad Thermopylas propter Gallos acciderunt, enarrantur. _

Septimo a pugna die Gallorum cohortes secundum Heracleam Œtam ascendere conatæ sunt; verum perangusto et prærupto tramite iter erat faciendum, prope ipsas Trachinis ruinas, et ultra (urbem Trachinem?) Trachinidis erat Minervæ templum, in eoque donaria. Per illum igitur callem sperarunt se Œtæ jugum Galli occupaturos, et simul sibi dum aliud agerent, templi diripiendi potestatem fore. * custodiam... Telesarcho * Prœlio Barbari victi sunt; Telesarchus quidem ipse dimicans cecidit, vir ut qui maxime in Græcorum causa acer. (2) Jam quum ceteros Gallorum duces hostium virtus exterruisset, et de futuris rebus animos desponderent, nempe quibus prima quæque adversa evenissent; Brenno in mentem venit faciliorem sibi fore belli conficiendi rationem, modo Ætolos cogere posset, ut domum redirent. Delectis itaque e toto exercitu peditibus quadragies mille, equitibus octingentis, iis Oristorium et Combutin præficit; (3) qui per Sperchii pontes in Thessaliam primum redeunt atque illinc in Ætoliam invadunt. Fuerunt duo hi qui in Callienses dira et omnium quæ unquam ad aures nostras pervenerint, atrocissima edidere facinora, et quæ omnino ausos unquam homines fuisse veri neutiquam simile videri possit. Quicquid marium fuit ad internecionem exciderunt; senes quoque et parvulos ab ipsis matrum uberibus abreptos trucidarunt. Horum si qui erant lactis alimonia melius curati, sanguinem hauserunt et ipsis etiam carnibus in cibum usi sunt. (4) Mulieres et nubiles puellæ urbe ex pugnata quæ fuerunt elatioris animi, sua sibi manu mortem consciverunt; quæ superstites fuere, eas barbari ad omne insolentiæ genus adegerunt, quippe quorum animus tam misericordiæ quam amoris esset expers. Et earum sane multæ Gallorum enses nactæ in eos ultro incubuerunt. Aliæ non ita multo post, immaniter Barbaris in eas vicissim irruentibus, inedia et vigilia mortem oppetiere; quibus neque spiritum exhalantibus, neque jam exanimis, quominus libidinem explerent suam, illi parcebant. (5) Ætoli audita e nunciis domestica clade quam celerrime potuerunt cum suis copiis a Thermopylis in Ætoliam contenderunt, tum ob Calliensium exitium vehementi ira incensi, tum vero maxime consulendum rati earum urbium saluti, quibus hostis nondum potitus erat. Confluit undique in castra ex oppidis omnis militaris ætas, et ei etiam permisti senes, tum necessitate tum virtute impulsi; etiam feminæ, majore quam viri in Gallos ira incensæ, ultro arma cepere. (6) Jam Barbari domibus et sacris ædibus direptis ac spoliatis, Callioque immissis ignibus exusto, eadem via ad suos redibant, quum soli Patrenses ex omnibus Achæis Ætolis opem ferentes cum gravi armatura, qua scientissime utebantur, illis occurrêre. Sed quum ob ingentem hostium numerum jam debilitatis animis prope affligerentur, Ætoli, neque minus feminæ quam viri, omnem viam obsidentes jaculis Gallos figebant, quos petere scutis tantum suis protectos non erat difficile; insequentes vero Gallos quam facillime effugiebant, eosdemque, simulac insequi desiissent, denuo urgebant. (7) Quanquam igitur tanta Callienses perpessi erant ut quæ ab Homero de Læstrygonibus et Cyclopibus dicta sunt, fabulosa videri jam non possint, tamen merita illatæ iis calamitatis sumpta est pœna. Siquidem ex eo Gallorum numero, qui fuit hominum quadraginta millia et octingenti, vix dimidia pars ad Thermopylas in castra se sua recepit. (8) Reliquæ interea Græcorum res apud ipsas Thermopylas ad hunc modum gestæ sunt. Tramites per Œtam montem duo sunt: unus supra Trachinem locis plurimis præruptus et arduus valde; per Ænianes alter cum exercitu iter facientibus facilior, quo usus olim Medus Hydarnes Græcorum præsidium, cui Leonides præerat, a tergo circumvenit. (9) Per hanc viam Heracleotæ et Ænianes pollicebantur se Brennum ducturos, non quod in Græcos animo essent infenso, sed quo bene secum actum iri putarent, si e finibus suis Barbari discessissent priusquam omnia pessum darent. Quare hoc quoque verissime Pindarus dixisse mihi videtur, vehementer suis quemque malis affici, calamitatis vero alienæ sensum haud utiquam gravem percipere. (10) Tunc itaque excitatus Ænianum et Heracleotarum monitu ac promissis Brennus Acichorium in castris reliquit, docens tempestivum ei fore, in hostes invadere ubi ipse cum suis circumvenisset eos. Igitur cum delecta e toto exercitu manu hominum quadraginta millium per tramitem illum contendit. (11) Forte ita accidit ut mons ea die densa nebula obduceretur. Quo factum ut ea caligine sole obscurato Phocenses, qui eas angustiarum fauces cum præsidio obtinebant, non ante Gallos adesse animadvertere potuerint, quam se prope circumventos senserunt. Tum alii pugnam inire, alii strenue hostis impetum sustinere; postremo loco pulsi ab angustiis illis retrocedere coacti sunt. Cursu itaque ad socios reversi antequam ex omni parte Græci prorsus circumdarentur, qui esset rerum status nunciarunt. (12) Athenienses re cognita exercitum Græcorum e Thermopylarum castris in triremes receptum periculo eximere maturarunt. Atque illi quidem omnes in suam quisque patriam dilapsi sunt.

CAPUT XXIII.

_ Brennus Delphos recta contendit — Græcorum copiæ, quæ ad hostem a Delphis propulsandum convenerunt, recensentur — prodigia, quæ in Gallos exstiterunt, memorantur — prœlium committitur in quo Brennus vulneratur — Galli Panico terrore turbantur et a Phocensibus omni commeatu privantur — numerus Gallorum, qui varia ratione ibi perierunt — Athenienses cum Bœotis Gallos insectantur et cædunt — Brennus ultro mortem oppetit, et reliquæ Gallorum copiæ prorsus delentur — de tempore Gallorum cladis. _

At Brennus ne tantisper quidem commoratus dum Acichorius cum sua manu e castris advenisset, recta Delphos contendit. Oppidanos præ metu ad oraculum confugientes nihil formidare jussit deus, se sua defensurum pollicitus. Qui pro deo pugnaturi arma cepere, hi fuerunt Græcorum populi: Phocenses ex omnibus civitatibus; et ab Amphissa gravis armatura pedites quadringenti; ab Ætolis pauci quidam ad primum de Barbarorum progressione nuncium accurrerunt, mille et ducentos postea adduxit Philomelus; earum autem quas habuerunt copiarum robur, in Acichorii agmen converterunt; neque tamen acie dimicarunt, sed iter facientium terga lacessebant, quum impedimenta diripientes, tum homines ipsos trucidantes, quam ob causam fuit Barbaris iter illud tanto tardius. Relicta etiam est ab Acichorio pars copiarum apud Heracleam, quæ pecuniam in castris repositam asservaret. Brenno vero ejusque exercitui quum ii Græcorum, qui Delphos convenerant, se opposuerunt, tum Barbaris numen dei contraria signa dabat et celeriter et omnium, quæ scimus, apertissime. Primum enim terra, quantum soli Gallorum acies occupaverat, ingenti motu ad multas horas contremuit; (2) porro crebra erant tonitrua et fulmina, quorum illa Gallos non solum perterruerunt, sed quominus auribus exciperent mandata impedierunt; ignibus vero cœlestibus non singuli tantum homines corripiebantur, sed loco etiam proximi quique cum ipsis armis conflagrabant. Visæ præterea in eos consurgere heroum species, Hyperochus, Laodocus et Pyrrhus, quibus Phylacum civem suum Delphi quartum adnumerant. (3) Ceciderunt tamen in prœlio e Phocensibus et alii complures et Aleximachus, qui in ea pugna quum animi egregiam quandam alacritatem ad florentis ætatis vigorem et corporis robur adjunxisset, magnas ediderat hostium strages. Ejus effigiem Phocenses Delphos ad Apollinem misere. (4) Atque hujusmodi quidem interdiu Galli terroribus et cladibus perculsi, ea quæ diem illum consecuta est nocte multo funestioribus fracti fuerunt casibus. Acerrimum frigus eos cum nive plurima vehementer afflixit. Saxa præterea ingentia et montis crepidines sponte e Parnasso avulsæ in Barbaros, quasi unicum illud esset quod peteretur signum propositum, corruerunt. Neque vero aut singuli aut bini opprimebantur, sed triceni et eo plures, uti forte simul aut ad certi loci præsidium constitissent, aut una quiescerent, ab ingruentibus rupibus collidebantur. (5) Ac prima quidem luce Græci Delphis erumpentes ceteri recta in ipsam hostilis exercitus frontem impetum fecerunt, Phocenses vero locorum notititia freti per medias nives ex arduis et præruptis Parnassi anfractibus descendentes, ac de improviso Gallos a tergo adorti missilibus illos et sagittis impune figebant. (6) Inito prœlio omnes et præcipue Brenni comites, qui erant inter ceteros eminentibus corporibus et Gallorum fortissimi, præsenti animo restiterunt, etsi undique jaculis petebantur nec minus ex frigore, saucii maxime, sentiebant molestiæ. Mox vero ipse etiam Brennus vulnera accepit, eumque jam prope animam agentem extra aciem extulerunt. Tum Barbari urgentibus ab omni parte Græcis fugam malo suo coacti fecerunt; et eos quidem qui vel ob vulnera vel aliquam corporis imbecillitatem sequi non possent, occidêre. (7) Fugientes castra posuerunt quo loco nox recedentes primum oppressit. Ea nocte Panicus illis incessit terror. Quibus enim nulla subest causa trepidationibus, eas hoc nomine comprehendunt. Cœptum est pavore agmen exagitari intempesta jam nocte, et pauci ab initio eo mentis errore conturbati, ut audire sibi viderentur sonitum pulsati equorum pedibus soli ac jam cernere hostes appropinquantes. Non ita multo post ad omnes eadem pervasit insania. (8) Arreptis igitur armis et inter se facto agminis dissidio, vicissim et occidebant alii alios et occidebantur, quum neque patriam linguam intelligerent, neque vultus inter se et ne scutorum quidem formas possent agnoscere; sed contrariis ordinibus utrinque propter eam qua jam capti tenebantur amentiam Græci esse qui contra pugnarent viderentur, et Græca esse arma putarent, et Græcam esse vocem crederent quam homines mitterent. Furor hic divinitus immissus effecit ut maxima Barbarorum multitudo mutuis vulneribus caderet. (9) Primi hanc rem animadverterunt qui e Phocensibus in agris relicti fuerant ad pecoris custodiam. Ii igitur quæ Barbaris per noctem accidissent, Græcis annunciarunt. Excitati eo nuncio Phocenses alacrius multo in hostes irruerunt. Greges præterea accuratiore multo custodia servarunt, ac ne commeatus ex agris sine pugna sumi possent providerunt. Quo factum ut mox ingenti tum frumenti, tum cibariorum omnium penuria universus Gallorum exercitus vehementer laboraret. (10) Fuere eorum, qui in Phocide prœliantes perierunt, non multo pauciores quam sex hominum millia; nocturno gelu et postea Panico terrore confecti amplius decem millia; non minor numerus fame consumpti. (11) Athenienses quidam speculatum missi quid Delphis ageretur, et reliqua quæ Gallis evenerant, et quibus a deo cladibus affecti essent, ad suos reversi nunciarunt. Hi vero et ipsi copias eduxerunt, et dum per Bœotiam iter faciunt, se Bœoti illis adjunxerunt; utrique vero Barbaros insectantes passim ex insidiis extremos interficiebant. (12) Brenni agmen Acichorii copiæ superiore tantum nocte assecutæ fuerant; siquidem Ætolis incessentibus quum jaculis, tum fortuitorum quovis missilium genere lentius iter fecerant. Quare ad ea castra quæ ad Heracleam metati fuerant, non magna omnino ipsorum manus effugit. Brenno etsi vulnera reliquam fecerunt aliquam vitæ spem, metu tamen, vel pudore potius quod auctor ipse civibus suis fuisset suscipiendæ in Græciam tam calamitosæ expeditionis, ultro eum dicunt hausto mero mortem oppetiisse. (13) Eo mortuo periculoso maxime itinere, Ætolis acriter urgentibus, Barbari ad Spercheum usque retrocessere. Ibi vero eos ex insidiis Thessali et Malienses adorti ita sunt hostium cæde satiati, ut ne unus quidem salvus domum redierit. (14) Gallorum hæc in Græciam irruptio pariter et strages facta est archontis magistratum Athenis gerente Anaxicrate, anno altero Olympiadis centesimæ et vicesimæ quintæ, qua stadio vicit Ladas Ægiensis. Insequenti vero anno Democle Athenis eundem honorem gerente rursus in Asiam Galli transmisere. Atque hæc quidem ita sese habuisse scito.

CAPUT XXIV.

_ Memoranda in templi Delphici vestibulo, septem Sapientum Græciæ nomina et sententiæ templo inscriptæ — Homeri signum cum inscriptione — de Homeri et Clymenes sepulcro et Homeri matre — memoranda in templo Delphico, Jovis Mœragetæ et Apollinis Mœragetæ signum, Pindari sella e ferro fabricata — memoranda extra templum Delphicum, Neoptolemi sepulcrum; lapis Saturni, fons Cassotis. _

Pro Delphici templi foribus leguntur perutilia vitæ hominum documenta ab iis hominibus conscripta, quos Græci sapientes et habuerunt et appellarunt. Fuerunt illi, ex Ionia quidem Thales Milesius et Prienensis Bias; ex Æolica vero natione e Lesbo insula Pittacus Mytilenæus; ex iis qui in Asia sunt Doribus Cleobulus Lindius; Atheniensis præterea Solon, et Spartanus Chilon; septimum Plato Aristonis filius pro Periandro Corinthio Cypseli filio enumeravit Chenensem Mysonem. Incolebatur olim ad Œtam montem vicus Chenæ. Hi viri Delphos profecti celebratas illas hominum sermone sententias Apollini dedicarunt: Cognosce te ipsum, et: Nequid nimis. Hæc inquam illi scripta eo in loco reliquerunt. (2) Videas ibidem et æream columnæ superimpositam Homeri statuam. In eadem columna leges illud Apollinis responsum, quod Homero editum memorant:

Felix atque miser (nam sors te ad utrumque creavit), de patria quæris; tibi matria, non patria illa est. Insula Ios matris patria est, quæ colliget ossa exsanguis; sed enim puerorum ænigma caveto.

Monstrant Ietæ in insula sua Homeri sepulchrum et seorsum Clymenes, Homeri Clymenen matrem fuisse dictitantes. (3) Cyprii vero (nam et hi sibi Homerum vindicant) Themisto indigenam feminam Homeri fuisse matrem dicunt; Euclum autem de ipsius ortu hisce versibus fuisse vaticinatum:

Fluctisona in Cypro tunc vatem dia Themisto altiloquum Salaminem extra generabit in agris. Posthabita hic Cypro longe provectus in altum Helladicæ primus mala terræ carmine dicet; expers mortis erit seniique in secula cuncta.

Hæc nos ab aliis audita et in oraculis lecta scribimus, privatim autem nihil nec de patria nec de ætate Homeri prodimus. (4) Intra templum dicata fuit Neptuno ara, quod ab initio id oraculum etiam Neptuni fuit. Exstant etiam Parcarum duarum simulacra; tertiæ locum Juppiter Mœragetes et item Mœragetes Apollo (Parcarum duces) tenent. (5) Ostenditur ibidem ara illa, ad quam Achillis filium Neoptolemum Apollinis sacerdos occidit; qua de re alio loco exposuimus. (8) Non procul hinc Pindari sella sita est e ferro fabricata; in ea Pindarum, quoties Delphos venisset, sedere et cantica, quot eorum iecerit in Apollinis honorem, decantare solitum tradunt. In templi recessu intimo, quo paucis admodum est aditus, alterum etiam positum est aureum Apollinis signum.

6. E templo egressis et ad lævam conversis circumsepta quædam est area, in qua Neoptolemi Achillis filii sepulcrum; cui parentant quotannis Delphi. Ab eo monumento quum ascenderis, lapidem videas modice magnum. Hunc quotidie perfundunt oleo singulisque festis lanam in eo ponunt nondum tractatam. De eo lapide percrebuit opinio, illum ipsum esse quem pro puero appositum ac devoratum Saturnus per vomitum ejecerit. (7) Ubi lapidem spectaveris, si pedem retuleris quasi ad fanum rediturus, fontem videas cui nomen Cassotis. Murus ei objectus est non utique magnus; per murum ad fontem ascenditur. Hujus Cassotidis aquas terram subire dicunt et in adyto Apollinis mulieres efficere fatidicas, eam vero quæ fonti nomen dedit unam esse de Parnassidum Nympharum numero.

CAPUT XXV.

_ Lesche Delphorum, Polygnoti picturis exornata — dextræ partis picturæ, quæ Trojam captam et Græcorum classem domum solventem exhibet, descriptio. _

Supra Cassotidem ædificium quoddam est; in eo picturæ aliquot Polygnoti, quas Cnidii dedicarunt; locum Delphi Leschen vocant, quod eo convenientes priscis olim temporibus seria et fabulas inter se conferebant. Talia fuisse multa in omni Græcia conciliabula Homerus docuit quo loco Melanthûs in Ulyssem convicium exponit:

Non somnum ut capias æraria tecta fabrorum, non leschen celebras, sed multa hic rancida garris.

(2) Ubi in hoc ædificium introieris, pictam videas in dextero templi pariete Ilii eversionem et Græcorum classem domum solventem. Menelao ibi sunt qui omnia ad reditum adornant. Navis item picta et in ipsa nautæ permisti pueris. In media navi cernitur Phrontis gubernator contos duos tenens. Nestorem Homerus et alia Telemacho dicentem fecit, et nonnulla de Phrontide, Onetoris scilicet filium fuisse, Menelai gubernatorem, artis suæ peritissimum, quodque is e vita decesserit quum Sunium Atticæ terræ promontorium jam prætervecti essent; et Menelaum secum una illuc usque navigasse refert Nestor; eo vero in loco commoratum, dum tumulum Phrontidi exstruendum curat et alia pro viri dignitate justa facit. (3) Spectatur ille quidem in Polygnoti opere. Paulo infra ipsum Ithæmenes nescio quis vestimentum portans, et Echœax per nauticum pontem cum urna ænea descendens. Tollunt Menelai tabernaculum, quod fuerat non longe a navi collocatum, Polites, Strophius et Alphius, et aliud tabernaculum refigit Amphialus. Sub Amphiali pedibus sedet puer; ejus nomen nulla indicat inscriptio. Barbatus unus ex omnibus Phrontis est, et hujus unius ex Homeri de Ulysse carminibus nomen sumpsit; nam cetera (ut opinor) nomina ipse sibi Polygnotus finxit. (4) Stat Briseis, Diomede supra ipsam, et ante eas Iphis, Helenæ formam admirantibus simillimæ. Sedet ipsa Helena, et prope eam Eurybates. Ulyssis esse hunc præconem conjicimus; est tamen adhuc imberbis. Ancillæ ibidem sunt duæ, e quibus Panthalis Helenæ adsistit, Electra heræ calceum subligat. Diversa ab his nomina sunt quæ Homerus in Iliade usurpat, quo loco Helenam et cum ea ancillas ad muros euntes facit. (5) Sedet supra Helenam vir purpureo velatus amiculo, mœstus ut qui maxime; Helenum esse Priami filium facile intelligas, vel priusquam inscriptionem legas. Prope Helenum Meges est brachio saucio; quod iis versibus mandavit Lescheos Pyrrhæus, Æschylini filius, quos de Ilii eversione fecit; et vulneratum quidem ab Admeto Augeæ filio in ea pugna quam Trojani postrema excidii sui nocte commiserunt. (6) Pictus est proxime ad Megetem Lycomedes Creontis filius, et ipse saucius in eo articulo, quo cum lacerto manus jungitur; ea enim in parte vulneratum scripsit Lescheos ab Agenore; quod ut pingeret non fuisse Polygnoto in mentem venturum facile credi potest, ni Leschei poesin legisset. Adpinxit vero Lycomedæ etiam in talo vulnus et in capite tertium. Euryalus etiam Mecistei filius vulneribus affectus est in capite et manus junctura. (7) Sunt hi omnes in ea pictura supra Helenam collocati. Adjuncti Helenæ sunt Thesei mater detonso ad cutem capillo, et Thesei filius Demophon, meditans (quantum oris figura ostendit) num qua ratione queat Æthram in libertatem asserere. Argivi Theseo e Sinidis filia Melanippum genitum ferunt, qui de cursu palmam tulerit quo tempore ii qui Epigoni sunt appellati, Nemeorum ludicra, edita primum ab Adrasto, restaurarunt. (8) Lescheos carminibus prodidit suis, Ilio capto elapsam e medio tumultu Æthram in Græcorum castra venisse, ibi a Thesei filiis agnitam esse, Demophontemque eam ab Agamemnone repetiisse; et illum quidem, quum gratificari Demophonti maxime vellet, non prius tamen se id facturum dixisse, quam Helenæ idem placere intellexisset. Misso igitur caduceatore facile Helenam exorasse. Videtur igitur in ea pictura Eurybates ad Helenam Æthræ causa, ut quæ mandata ab Agamemnone fuerant perferret, venisse. (9) Trojanæ ibidem mulieres captivarum et lugentium habitu agnoscuntur. Andromache primum, cui filius adstat mammam prensans. Hunc e turri dejectum periisse scribit Lescheos, non tamen Græcorum decreto in eum sævitum, sed privato Neoptolemi odio, qui sibi ejus necem depoposcerit. Picta præterea est Medesicaste; una hæc e nothis Priami filiabus, quam Imbrio Mentoris filio in matrimonium collocatam Homerus in Pedæum urbem transmigrasse dicit. (10) Andromache et Medesicaste velato sunt capite, Polyxena virginum more collecto in nodum crine; mactatam illam fuisse ad Achillis tumulum et poetæ decantarunt, et tabulæ testantur quas tum Athenis, tum Pergami (quæ urbs supra Caicum est) mihi ipsi contigit intueri; sunt vero in illis expressi Polyxenæ casus. (11) Pinxit eodem in loco Polygnotus etiam Nestorem, pileo velatum, hastam tenentem. Equus prope in pulvere volutare parantis speciem præbet. Usque ad equum expressa est litoris facies, in eoque cernuntur calculi: quæ deinceps area sequitur, nullam amplius maris formam præfert.

CAPUT XXVI.

_ Picturæ dextræ partis Lesches Delphicæ descriptio continuatur — loricæ antiquæ descriptio. _

Supra eas feminas quæ mediæ sunt inter Æthram et Nestorem, aliæ captivæ cernuntur, Clymene, Creusa, Aristomache et Xenodice. Clymenen Stesichorus iis quæ fecit de Ilii excidio carminibus, inter captivas numerat. Aristomachen Priami fuisse filiam idem in Nostis scripsit; Critolao nuptam, Hicetaonis filio. Xenodices qui mentionem fecerit, neque carminis neque solutæ orationis auctorem ullum comperi. De Creusa memoriæ proditum est, a Deûm matre et (matre Æneæ?) Venere Græcis ereptam et in libertatem vindicatam; fuisse enim eam Æneæ uxorem. Lescheos tamen et Cypria carmina Æneæ uxorem Eurydicen nominant. (2) Supra has in lectulo decumbentes pictæ sunt Deinome, Metioche, Pisis et Cleodice. Harum unius mentio Deinomes fit in eo opere quæ Parva inscribitur Ilias; ceteris (uti ego sentio) Polygnotus ipse nomina imposuit. Pinxit etiam Epeum Trojæ muros æquantem solo; supra eos prominet caput solum equi lignei. Adest etiam Polypœtes Pirithoi filius tænia præcincto capite. Adsistit Acamas Thesei filius caput cristata galea tegente. (3) Adest etiam Ulysses lorica indutus. Ajax Oilei cum scuto ad aram accedit jusjurandum concepturus propter vim Cassandræ illatam. Sedet ipsa Cassandra humi Palladium complexa; quandoquidem ipsum e suis sedibus virgo avellit, quum supplicem ab ara Ajax abstraxit. Picti etiam sunt Atrei filii et ipsi cum galeis; Menelaus scutum tenet. In eo expressus draco, is nempe qui Aulide inter sacra repens pro ostento fuit. Ajaci jusjurandum hi deferunt. (4) Ex adverso illi equo prope Nestorem Neoptolemus conspicitur Elasum occidens; quisquis ille Elasus fuerit, jam prope exspiranti similis est. Astynoum etiam, cujus Lescheos quoque meminit, in genu collapsum ense Neoptolemus ferit. Ac solum quidem ex omnibus Græcis Neoptolemum fecit Polygnotus nondum desinentem Trojanos cædere, quod totum ejus picturæ argumentum Neoptolemi maxime tumulo convenire voluit. Achillis quidem filium ubique Homerus Neoptolemum nominat, at Cypria carmina testantur, a Lycomede Pyrrhum, a Phœnice deinde nomen ei Neoptolemum impositum, ex ea scilicet re quod [Achilles] admodum juvenis ad bellum venerit. (8) Ad hæc ara picta est et parvulus puer præ metu aram prensans. Super ara posita est lorica ænea, forma his temporibus inusitata; sed tali utebantur prisci illi heroes. Duæ sunt æneæ laminæ, altera pectori et ventris regioni aptata, altera tergo muniendo facta; γύαλα vocabant prisci; anticam et posticam partem fibulæ constringebant inter se. (6) Satis id firmum esse corporis munimentum videbatur etiam sine clypeo. Ob eam rem Homerus Phorcynem Phrygem sine clypeo pugnantem fecit, quod gyalothorace (habili utrinque lorica) uteretur. Ego ejus loricæ imaginem in Polygnoti opere conspexi, et in Dianæ Ephesiæ Calliphon Samius Patroclo feminas pinxit loricæ gyala aptantes. (7) Laodicen pinxit Polygnotus stantem ultra aram. Hanc neminem poetam inveni qui inter captivas Trojanas recensuerit, neque consentaneum mihi ullo pacto videri potest, non fuisse eam statim a Græcis dimissam. Homerus certe in Iliade ab Antenore hospitio acceptos Menelaum et Ulyssem memoravit, et Helicaonem Antenoris filium Laodicen in matrimonio habuisse; (8) Lescheos vero vulneratum in pugna nocturna Helicaonem, ab Ulysse agnitum tradidit vivumque e pugnæ periculo liberatum. Consequens ergo fuerit ut, quum Menelao et Ulyssi curæ fuerit domus Antenoris, neque in Helicaonis uxorem quidquam hostile commissum sit ab Agamemnone et Menelao; sed Euphorion Chalcidensis de Laodice commentus est quæ prorsus ab omni veri abhorrent similitudine. (9) Statim post Laodicen est fulcrum lapideum, cui æneum labrum impositum est. Medusa utraque manu fulcrum id tenens in solo sedet. Hanc etiam inter Priami filias numeraverit qui Himeræi poetæ canticum audierit. Prope Medusam est anus ad cutem detonsa, sive ille eunuchus est; nudum infantem genibus sustinet; manum infans præ metu ob oculos opponit.

CAPUT XXVII.

_ Picturæ dextræ partis Lesches Delphicæ descriptio continuatur et absolvitur. _

Mortui illic, Pelis nomine unus nudus et pronus in dorsum abjectus, infra eum Eioneus et Admetus jacent nondum detractis loricis. Eioneum a Neoptolemo, a Philoctete Admetum interfectos scribit Lescheos. Alia supra hos jacent cadavera; supra ipsum labrum Leocritus Polydamantis filius ab Ulysse occisus; supra Eion eum et Admetum Corœbus Mygdonis filius. Est nobile Mygdonis monumentum intra Phrygum fines Stectorenorum, et ab eo poetis translatitium Phrygas Mygdonas appellare. Venerat Corœbus ad Cassandræ nuptias; ex vulgari traditione tamen interemptus est a Neoptolemo, Lescheos tamen a Diomede occisum prodidit. (2) Sunt supra Corœbum Priamus, Axion et Agenor. Priamum non fuisse ad aram Hercei Jovis mactatum scribit Lescheos, sed ab ara abstractum, quum pro regiæ foribus obvius esset Neoptolemo factus, ab eo obtruncatum. De Hecuba Stesichorus iis carminibus quæ de Ilii eversione scripta reliquit, fuisse eam ab Apolline in Lyciam transportatam cecinit; Axionem Priami filium fuisse et ab Eurypylo Euæmonis filio occisum tradidit Lescheos. Agenoris idem poeta testatur Neoptolemum interfectorem fuisse. (3) Ita ergo accidit ut hujus Agenoris filius Echeclus ab Achille, Agenor ipse a Neoptolemo fuerint interfecti. Laomedontis cadaver Sinon Ulyssis socius et Anchialus efferunt. Est etiam alius illic inter cæsos cui nomen Eresus. De Ereso quidem et Laomedonte quod sciam nihil quisquam versibus mandavit. Pro Antenoris ædibus suspensa est pardi pellis supra vestibulum: tessera fuit ea Græcis, ne Antenoris domum violarent. Picta Theano etiam est cum filiis. Eorum Glaucus loricæ bipartita lamina excusæ, saxo insidet Eurymachus. (4) Huic adsistit Antenor et continenter Antenoris filia Crino; infantem ea puerum gestat. Is est omnium vultus qui adversis perculsis casibus esse consuevit. Cistam aselli dorso et alia impedimenta imponunt servi; insidet asello parvulus puer. Sunt in ea picturæ parte Simonidis elegi:

Sacra Polygnotus Thasio satus Aglaophonte, Argivûm pinxit Pergama capta manu.

CAPUT XXVIII.

_ Picturæ lævæ partis Lesches Delphicæ, Ulyssis descensum ad inferos exprimentis, descriptio — fratrum Catinensium pietas in parentes — pietatis in deos nonnulla exempla — de Eurynomo Inferorum dæmone. _

Habet altera picturæ pars quæ ad lævam est, Ulyssem ad inferos descendentem, ut Tiresiæ manes de suo in patriam reditu consulat. Est vero talis ejus picturæ forma. Aqua conspicitur, quem Acherontem esse fluvium facile existimare possis. Plurima in eo palustris arundo et piscium formæ adeo exili corpore, ut piscium potius umbras quam pisces ducas. Navis est in eodem amne et ad remos portitor. (2) Secutus est, ni fallor, Polygnotus Minyadem poesin, in qua ubi de Theseo et Pirithoo agitur hi sunt versus:

Hic ergo umbriveham, quam grandis portitor egit, naviculam in portu non offendere paratam.

His adductus Polygnotus jam grandem natu pinxit Charonem. (3) Umbræ nave vehentes ad quosnam pertineant, omnino non est perspicuum. Inter eos tamen Tellis apparet ætate puber, et Cleobœa adhuc virgo; hæc cistam sustinet genibus, eadem forma qua Cereri fieri cistas solenne est. De Tellide aliud nihil compertum habeo quam Archilochum poetam esse Tellidis nepotem. Cleobœam vero primam tradunt ex Paro insula Thasum Cereris initia transtulisse. (4) In Acherontis ripa infra Charontis fere navem iniquus in patrem filius ab ipso parente suo laqueo strangulatur. Prisci enim illi parentes præ cunctis rebus plurimo dignabantur honore; quod facile quum ex aliis exemplis colligas, tum vero ex eorum facto qui apud Catinam Siciliæ urbem Pii sunt cognomento appellati. Quum enim ex Ætna ignis in eam urbem deflueret, nulla vel auri vel argenti habita ratione fugientes matrem hic, patrem ille humeris sustulerunt. Sed quum haudquaquam otiose festinantes incendium tamen urgeret neque illi propterea parentes dimitterent, ita illum flammarum torrentem in duas aiunt partes discessisse, ut per medios ignes cum ipsis parentibus adolescentes incolumes evaserint. Iis apud Catinenses hac etiam ætate certi et solennies honores pietatis ergo habentur. (5) Prope ejus effigiem, qui quod patrem insolentius tractasset apud inferos pœnas luit, est in eodem Polygnoti opere homo qui ob sacrilegium plectitur; apparet mulierem, a qua ille punitur, quum veneficiorum, tum aliorum tormentorum esse gnaram. (6) Egregie sane in religionis studium tum adhuc homines incumbebant. Præclara ejus rei documenta Athenienses dedere, quum capto Jovis Olympii apud Syracusas templo nihil quicquam ex omnibus donariis amoverunt; Syracusanum etiam sacerdotem, qui ea custodiret, reliquerunt. Declaravit etiam Datis Medus homo quam impense deos vereretur, non verbis tantum quæ Deliis dixit, sed etiam re ipsa, quum Apollinis signum in Phœnissa navi repertum statim Tanagræis Delium reportandum tradiderit. Erat enimvero omnibus olim gentibus præcipuæ curæ deorum cultus; cujus rei non inscius Polygnotus sacrorum expilatorem ad eum modum pinxerat. (7) Supra eos quos jam enumeravimus est Eurynomus. Inter deos inferos Eurynomum numerant qui Delphis sunt sacrorum interpretes, et circumrodere eum dicunt mortuorum carnes ita ut nuda relinquat ossa. Sed neque Homeri de Ulysse carmina, neque poesis ea quæ est Minyas appellata, nec postremo quæ Nosti inscribitur (in iis enim de Orco deque inferûm terroribus multa exposita sunt), ullum norunt inter manium deos Eurynomum. Illud mihi fuerit reliquum, ut qualis hic sit et qua adumbratus forma, ostendam. Colore est inter cæruleum et nigrum medio, quales muscæ sunt quæ canibus insident; dentes ostentat; sedenti vulturis est substrata pellis. Continenti post Eurynomum spatio proxima est Auge ex Arcadia et Iphimedea. (8) Illa quidem in Mysiam ad Teuthrantem venit, et præ ceteris quibuscum fuerit Hercules congressus feminis, patri simillimum filium peperit. Iphimedeæ vero Mylasis (Cariæ ea civitas est) magni fuerunt a Caribus honores tributi.

CAPUT XXIX.

_ Picturæ lævæ partis Lesches Delphicæ descriptio continuatur — de Ocno et Ionum proverbio inde petito. _

Loco in ea tabula superiore iis quos nominavimus, sunt socii Ulyssis, Perimedes et Eurylochus, hostias afferentes. Nigri eæ hostiæ arietes sunt. Secundum illos vir quidam sedet; inscriptio indicat Ocnum esse; texit e junco restim; adest asella totum id quod ille jam texuerat pertinaciter abrodens. Hunc Ocnum aiunt gnavum et industrium hominem fuisse, qui uxorem sumptuosam et prodigam habuerit, quæ quicquid ille opere faciendo collegisset, haud multum sane post consumere solita esset. (2) Eam rem credunt per ambages voluisse Polygnotum significare. Satis scio Ionum verbum esse, quoties viderint hominem in re quæ nullam afferat utilitatem, laborare, Vir ille, inquiunt, Ocni funiculum torquet. Inter præpetes etiam volucres ocnum augures numerant; est ea in ardearum genere maxima et pulcherrima, et quæ raro, si qua alia avis, conspicitur. (3) Jam vero Tityus ita se in ea pictura habet, ut non plecti amplius, sed ipsa pœnæ diuturnitate jam prope absumptus et confectus videatur: subobscura enim quædam umbra est ac vix jam sub oculorum sensum cadens. Reliquas oculis picturæ partes persequentibus proxime ab eo qui funem torquet Ariadna in conspectu est. E saxo, super quo sedet, Phædram sororem aspicit, reliquo pendentem corpore e funiculo, funiculum vero utraque manu prensantem. Ex hoc imaginis habitu, quamvis in honestius rem artifex extulerit, conjectare licebat quonam modo vitam Phædra finiverit. (4) Ariadnam vero vel fortuito obvius factus vel consulto structis insidiis Theseo eripuit Bacchus, quum esset illo classe multo superior; neque fuit opinione mea hic Bacchus alius ab eo qui primus ad Indos cum exercitu penetravit, quum Euphratem ponte junxisset quo loco urbi Zeugma nomen fuit; in ea ad hanc usque ætatem servatur funis quo ad fluvium jungendum usus dicitur, vitigineis et hederaceis contortus sarmentis. Ac de Baccho quidem permulta narrantur et a Græcis et ab Ægyptiis. (5) Inferius aliquanto quam Phædra est, recumbit Chloris in Thyiæ genibus. Nihil omnino falletur qui eas, dum viverent, eximia quadam se mutuo benevolentia prosecutas putat. Fuit enim Chloris ex Orchomeno quæ est in Bœotia, Thyia vero *. De ipsis alius etiam vulgatus est sermo, cum Thyia Neptunum fuisse congressum, Chlorin cum Neleo Neptuni filio nuptam fuisse. (6) Adstat proxime ad Thyiam Procris Erechthei filia et post ipsam Clymene; sed avertit se Clymene. In ea poesi cui Nosti nomen, scriptum est, Minyæ filiam Clymenen fuisse ac Cephalo Deionis filio nuptam, e qua ille Iphiclum genuerit. De Procri vero inter omnes constat, fuisse illam cum Cephale ante Clymenen, et quomodo a viro suo sit interempta. (7) Dein magis in interiore tabulæ parte post Clymenen Megaram Thebanam videas; hanc uxorem habuit Hercules, sed posteaquam iis quos ex ea susceperat filiis est orbatus, mulierem sibi ratus non satis faustis conjunctam auspiciis, dimisit. Supra earum quas recensuimus feminarum caput est Salmonei filia saxo insidens, prope adstante Eriphyle; ea per tunicam summos digitos juxta collum exserit: facile vero conjicias intra tunicæ sinus manibus eam occultare celebratum illud monile. (8) Supra Eriphylen Elpenorem pinxit et Ulyssem flexis genibus in pedes subsidentem tenentemque supra scrobem gladium. Ad scrobem accedit Tiresias vates. Secundum Tiresiam saxo insistit Anticlea Ulyssis mater. Elpenor pro vestimento nautarum more storea velatur. (9) Infra Ulyssem in soliis sedent Theseus et Pirithous; Theseus Pirithoi ensem et suum ipsius ambabus manibus tenet. Ad gladios respicit Pirithous; indignari videtur quod ad facinus capessendum, quod animo agitaverant, nulli sibi fuerint illi enses usui. Panyasis carmine testatus est non fuisse illos tanquam captivos ad solia religatos, sed quasi agnatum adhæsisse pro vinculis corpori saxum. (10) Celebrem hominum sermone Thesei et Pirithoi amicitiam utraque poesi nobilitavit Homerus. Ulysses enim apud Phæacas de iis dicit:

Vidi etiam juvit quos tunc vidisse priores, Thesea Pirithoumque, deûm de semine cretos.

Et in Iliade quum alia Nestor, Agamemnonem et Achillem ad reditum in gratiam adhortans, tum illa memorat, quæ sunt his versibus perscripta:

Namque viros nunquam vidi, talesve videbo, qualem Pirithoum fortem, regemque Dryanta, Cænea et Exadium et superis similem Polyphemum, Theseaque Ægiden dis immortalibus æquum.

CAPUT XXX.

_ Pictura lævæ partis Lesches Delphicæ porro describitur: de Pandarei filiabus, de Phoco et Iaseo narratio. _

Pinxit deinceps Polygnotus Pandari filias, de quibus Penelopen Homerus dicentem fecit: dum virgines adhuc essent, ereptos illis deorum ira parentes, orbas a Venere educatas; tribuisse vero illis alias quoque deas certa munera, Junonem prudentiam et formositatem, corporis proceritatem Dianam elargitas; jam vero a Minerva edoctas lanificium et quicquid mulieribus didicisse in laude ducitur. (2) Postremo Venerem in cœlum ascendisse, quo a Jove puellis faustas nuptias conficeret; quum interea Venere absente ab Harpyiis abreptæ Furiis traditæ fuerint. Hæc de illis Homerus. Sed Polygnotus floribus redimitas et talis ludentes pinxit. Nomina puellarum fuere Camiro et Clytie. Pandarum earum patrem constat fuisse Milesium e Mileto Cretæ urbe, Tantaloque quum in furto per summum scelus committendo, tum vero in jurejurando subdole concipiendo socium fuisse. (3) Post Pandari filias Antilochus cernitur saxum altero pede premens, os et caput utraque manu sustinens. Agamemnon Antilocho proximus sinistra ala sceptro innititur; manibus baculum tenet. Protesilaus Achillem sedentem aspicit, et Protesilaus * speciem præbet. Stat supra Achillem Patroclus. Imberbes omnes excepto Agamemnone. (4) Supra illos Phocus pictus est ætate adolescens, et Iaseus satis barbatus, qui annulum Phoco de sinistræ manus digito demit ex hujusmodi narratione: quum Phocus Æaci filius ex Ægina transmisisset in eam regionem quæ nunc Phocis dicitur, ut ibi parto sibi ejus continentis terræ imperio domicilium suum statueret, cum eo Iaseus singularem quandam amicitiam conciliavit, et alia quidem illi pro dignitate dona dedit, et cælatum lapidem annulo aureo inclusum. Sed quum non multo post Phocus in Æginam revertisset, Pelei insidiis vitam amisit. Veteris igitur amicitiæ monumentum ex annuli signo in ea tabula Iaseus postulat agnoscere, ac Phocus gemmam in manus sumere ei permittit. (5) Supra hos est Mæra saxo insidens. De ea scriptum in Nostis, virginem adhuc e vita excessisse, filiam Prœti fuisse, qui Thersandro genitus est Sisyphi filio. Proxime abest Actæon Aristæi filius, et mater ejus, cervæ hinnuleum manu tenentes ac cervinæ insidentes pelli; adjacet venaticus canis; ad vitam hæc Actæonis et interitum pertinent. (6) Jam si ad inferiores tabulæ partes oculos demiseris, Orpheum statim post Patroclum videas in quodam tumulo sedentem; læva citharam contingit, altera salicis frondes contrectat; ipse arboris trunco acclinis est. Lucus ille Proserpinæ sacer existimari potest, in quo (uti Homero visum est) nigræ populi et salices exsurgunt. Orpheo Græcus est ornatus, neque vestimentum neque capitis integumentum quicquam Thracium præ se ferunt. (7) Aversæ salicis parti innititur Promedon. Sunt qui nomen hoc tanquam in poesin introductum a Polygnoto arbitrentur. Tradiderunt alii Græcum fuisse hominem, cum præcipuum fuerit studium, tum aliam omnem musicam tum maxime Orphei cantus audire. (8) In eadem tabulæ parte est Schedius qui Phocences ad Trojam duxit, et post eum Pelias in solio sedens, cana æque barba ac capite. Intuetur is Orpheum. Schedius pugiunculum tenet, gramine coronatus. Assidet Peliæ Thamyris jam calamitate oculorum affectus; fracto illum esse et abjecto animo indicat habitus corporis obsoletus, promissa cæsarie et barba. Jacet ante pedes lyra fractis cornibus, disruptis nervis. (9) Paulo superius saxo insidet Marsyas; prope eum Olympus, habitu pueri jam pubescentis, tibiis discere videtur. Phryges qui Celænas incolunt, amnem qui per oppidum labitur et Marsyas dicitur, tibicinem olim illum nobilem fuisse dictitant; addunt Marsyæ inventum fuisse eum tibiarum cantum, quem Metroum (Cybeleium) vocant. Eundem vero Marsyam contra Gallos sibi opem tulisse, quum irrumpentes in Phrygiam et amnis aquis et tibiarum modis exterruisset.

CAPUT XXXI.

_ Descriptio picturæ lævæ partis Lesches Delphicæ continuatur et finitur — de Meleagri morte varia narratio. _

Quodsi rursus oculos ad superiores tabulæ partes sustuleris, cernes illic continenti serie Actæoni proximum Ajacem Salaminium, Palameden et Thersiten tesseris (quod ludicrum Palamedes excogitavit) lusitantes; alter Ajax aspicit. Huic Ajaci idem est qui naufragis esse solet color perfuso etiam num corpore multa maris aspergine. (2) Videtur Polygnotus dedita opera Ulyssis inimicos uno in loco constituisse. Idcirco vero Ajax Oilei filius cum Ulysse inimicitias exercuit, quod Græcos Ulysses hortatus erat, ut Ajacem ob commissum in Cassandram facinus lapidibus obruerent, Palameden vero quum piscatum isset ab Ulysse et Diomede demersum in aquis periisse ex iis carminibus cognovi, quæ Cypria dicuntur. (3) Aliquanto superior loco est quam Ajax, Œnei filius Meleager; is Ajacem intueri videtur. Cum barba ceteri, solus Palamedes imberbis. De morte Meleagri scriptum Homerus narrat ut Furia imprecationes Althææ exaudierit, atque hæc Meleagro fuerit causa mortis. Eœæ vero, quas vocant, et Minyas in idem utraque poesis consentit, adjutos ab Apolline contra. Ætolos Curetas, et in eo bello ab Apolline occisum Meleagrum. (4) Torrem vero a Parcis Althææ datum, quo demum igni consumpto Melagrum exstingui necesse foret, et illum torrem ab Althæa ira concitata exustum, eam narrationem Phrynichus, Polyphradmonis filius, primus in fabula scenica exhibuit, quæ Pleuroniæ inscribitur:

Atræ neque ille mortis laqueos effugit; vorax peredit virum inexstincti flammula stipitis insidiosæ matris heu dolo.

Non tamen pluribus est eam rem versibus persecutus Phrynichus; quod facturus fuisse videri posset si peculiare ipsius hoc inventum fuisset; verum satis habuit, uti rem inter Græcos pervagatam, paucis perstringere. (5) Infima tabula post Thracem Thamyrin Hectorem habet sedentem et utraque manu lævum genu prementem, tristi admodum facie et lugubri habitu. Post Hectorem saxo insidens Memnon et prope hunc Sarpedon. Sarpedon capite in utramque manum incumbit, Memnon alteram manum ejus humero imponit. (6) His omnibus est barba. In Memnonis chlamyde aves pictæ quæ sunt Memnonides appellatæ. Eas volucres dicunt Hellespontii ad Memnonis sepulcrum statis diebus quotannis advolantes everrere soli aream quæ circa tumulum arboribus undique atque herba nuda sit, et eam collecta pinnis ex amne Æsepo aqua aspergere. (7) Prope Memnonem nudus est puer Æthiops, quod nempe Æthiopum rex fuit Memnon. Venit tamen ad bellum Trojanum non ex Æthiopia, sed a Susis Persarum urbe, debellatis iis omnibus nationibus quæ mediæ sunt usque ad Choaspen flumen. Monstrant etiamnum Phryges quo itinere exercitum duxerit, dum locorum compendia consectaretur: intersecta vero est per mansiones via. (8) Supra Sarpedonem et Memnonem est Paris impuber adhuc; plausum dat manibus qualem agrestes homines solent; facile conjicias ea manuum complosione Penthesileam accersiri. Aspicit Paridem Penthesilea, at facie sublata altisque superciliis, ut appareat contemni illum et omnino pro nihilo haberi. Virginis in morem ornata est, arcum gerit Scythicis persimilem, pardi pelle ab humeris demissa. (9) Quæ supra eum locum ubi Penthesilea est aquam pertusis fictilibus urnulis portant, earum altera specie adolescentula est, altera ætate jam adultior. Neutri est quicquam privatim adscriptum, sed communis testatur inscriptio esse de numero earum, qua initiatæ non fuerint. Superiores iis loco sunt Lycaonis Callisto et Nomia et Nelei filia Pero, pro qua Neleus sponsalium nomine Iphicli boves poposcit. (10) Callisto pro stragula ursæ pellem habet; pedibus in Nomiæ genibus recumbit. Expositum est superius, vulgatum Arcadum sermone Nomiam unam fuisse de Nymphis Arcadiæ indigenis; ac Nymphas per magnum quidem annorum numerum vivere, non tamen prorsus esse mortis immunes, poetarum est carminibus decantatum. Post Callisto et eas quæ cum ipsa sunt mulieres, rupes consurgere videtur, in cujus verticem Sisyphus Æoli filius saxum nititur subvolvere.. (11) In eadem tabulæ parte dolium, et senex vir atque puer, porro duæ feminæ, altera juvenilis æatis prope (?) illud saxum, prope senem vero stat altera æquali ætate. Haustam reliqui aquam portant; anus vero, cui fractam esse urnam facile videas, quod reliquum est aqua e testa in dolium rursus transfundit. His quoque significari mihi videbantur ii qui quæ Eleusine fiunt sacra naucifaciant. Veteres enim Græci initia Eleusinia ceteris omnibus quæ ad venerationem deorum spectant, tanto augustiora ducebant, quanto deos præstare putabant heroibus. (12) Infra dolium est Tantalus inter eos cruciatus quos versibus suis exposuit Homerus, ad quos accedit silicis impendentis terror. Ab Archilocho id sumpsisse Polygnotum perspicuum est; acceperitne vero Archilochus de saxo quod dixit ab aliis, an ipse primus id in poesin induxerit, non satis mihi liquet. Ac tam multa sunt numero tamque decore et eleganter expressa, quæ Thasius pictor tabulis illis mandavit.

CAPUT XXXII.

_ Reliqua memoranda Delphorum — memoranda in via Parnassum versus, antrum Corycium — antra maxime memoranda in orbe terrarum, antrum Steunos — Apollini sacrum et Apollinis signum corporis robur augens — antri Corycii descriptio — de urbe Tithorea — Antiope et Phoco ac fluvio Cachali — templo et signo Æsculapii cognomine Archagetæ — sanctissimo Isidis adyto et cultu — simili Isidis apud Ægyptios cultu — eximio Tithoreæ regionis oleo. _

Adjunctum est sacro septo theatrum dignum spectatu. Qua adscenditur e septo * * Bacchi ibi est signum, Cnidiorum donarium. Est in suprema urbis parte hoc stadium eo saxi genere quo Parnassus mons abundat exstructum; sed illud postea Pentelico lapide exornavit Herodes Atticus. Atque eorum quidem quæ literis mandari merentur, tot ac talia ad ætatem usque meam Delphis vetustas reliqua fecit. (2) Qua Delphis ad Parnassi juga iter est, intervallo stadiûm ferme sexaginta est æneum signum Delphi herois, et facilior jam expedito viatori, quam mulis et equis ascensus est ad antrum Corycium. Huic antro nomen inditum a Corycia nympha paulo superius docui. Omnium vero quæ unquam viderim antrorum quod spectetur dignissimum hoc mihi visum est. (3) Nam in litoribus et profundo mari vicinis partibus quam sit magnus hujusmodi cavernarum numerus, nemo ne diligenti quidem investigatione assequi possit. Sed maximi sunt nominis quædam tum in Græcia, tum in Barbarorum terris. Nam Phryges amnis Pencalæ accolæ, oriundi ab Arcadiæ Azanum gente, antrum monstrant quod Steunos nuncupant; forma illud est orbiculari, altitudine decenti; sacrum est Magnæ Matri, Matrisque in eo signum positum. (4) Porro Themisonium urbs supra Laodiceam est; hanc quoque Phryges incolunt. Quum Gallorum exercitus Ioniam et finitimas Ioniæ oras cuncta ferens et agens vexaret, Herculem, Apollinem et Mercurium Themisonenses narrant ad ferendum auxilium præsto fuisse; hos enim iis qui summæ reipublicæ præerant, antrum per somnium monstrasse et jussisse Themisonenses ut cum uxoribus liberisque in eo se absconderent. (5) In hujus rei memoriam signa non sane magna pro speluncæ faucibus erecta sunt Hercules, Apollo et Mercurius, Spelaitæ appellati. Abest ab oppido stadia fere triginta. Intra speluncam sunt aquæ fontes. Ad eam neque semita ulla viam indicat, neque solis lumen longe pervadit; et fornicis utique pars major non valde se supra solum attollit. (6) Est præterea apud Magnetes Lethæi fluminis accolas vicus, cui nomen Hylæ. In eo specus Apollini sacer ea magnitudine, quæ sane nullam afferat admirationem, intra specum vero signum Apollinis valde priscum ad omne opus dat robur. Quo fit ut sacri Apollini homines desiliant de rupibus præruptisque saxis, atque præcelsas arbores radicitus evulsas portantes per angustissimos tramites iter faciant. (7) Verum hæc omnia quæ enumeravimus, magnitudine superat antrum Corycium; qui introierit, vel sine face longissime progredi possit. A solo ad tectum satis multum interest spatii; aqua ibi e fontibus profluit, sed humoris multo plus e tecto destillat, ita ut per totum antrum cernantur passim in solo guttarum vestigia. Parnassi accolæ sacrum Coryciarum Nympharum et Panis maxime putant. A Corycio antro vel expedito homini difficile est ad Parnassi juga iter; sunt enim ea supra nubes; illic Thyiades furentes sacra Baccho et Apollini faciunt.

8. Abest a Delphis Tithorea stadia fere octoginta iter per Parnassum facienti; viam vero non prorsus montanam, sed qua vehicula etiam agi possint, tenenti aliquot stadiis longior esse dicitur. Quod ad urbis nomen pertinet, diversa ab Herodoto, quo loco agit de Persarum in Græciam irruptione, dicta scio ab iis quæ Bacidis oraculis prodita sunt. (9) Bacis enim hunc populum Tithorenses vocavit; Herodotus vero invadente barbaro milite horum locorum incolas in montis verticem effugisse dicit, urbemque Neonem, at Parnassi jugum Tithoream nominat. Videtur igitur tota aliquando regio Tithorea nuncupata esse; postea vero, quum e pagis in hanc unam se urbem denuo contulissent, usus obtinuerit, ut ea non Neon amplius, sed de regionis nomine Tithorea nominaretur. Sumptum hoc nomen incolæ dicunt a Tithorea nympha, de iis una quas poetarum sermones quum ex ceteris arboribus, tum vero e quercubus maxime olim genitas prodiderunt. (10) Ætate una ante me natum Tithoreæ res adversæ fortunæ impulsu pessum ire cœperunt. Manet adhuc theatri pristina superficies et vetustioris fori ambitus. Intra oppidum sunt non indigna quæ literis mandentur, Minervæ lucus, fanum et signum, et Antiopes et Phoci monumentum. Jam tum quum res Thebanorum persequeremur, Antiopen ira Bacchi in furorem actam quaque ratione numinis iram sibi excitaverit commemoravimus. (11) Ostendimus eodem loco Phoco Ornytionis filio eam nupsisse, et una cum eo sepultam esse, et quæ cecinerit fatidicus Bacis tam de hoc, quam de Zethi et Amphionis apud Thebanos sepulcro. Et hæc in oppido exstant quæ merito fuerint historia comprehendenda, aliud præterea nihil. Præter Tithoreæ mœnia labitur amnis; aquatum ad ejus ripas descendunt oppidani, fluvio nomen Cachales. (12) Tithorea stadia septuaginta distat Æsculapii fanum. Cognomento deus Archagetas (originum auctor) vocatur. Colitur a Tithorensibus atque pari religione a ceteris Phocensibus. Intra sacrum areæ septum supplices et sacrati deo servi domicilia habent. In medio templum et marmoreum simulacrum cum barba, duûm et amplius pedum altitudine. Ad simulacri dexteram lectus collocatus est. Deo quibusvis hostiis præterquam capellis faciunt. (13) Ab Æsculapii stadia ferme quadraginta abest circumsepta area cum penetrali sacrario Isidis; religione sanctissimum hoc est eorum omnium quotcunque Græci Ægyptiæ deæ consecrarunt. Neque enim quantum soli in ambitum patet habitari Tithoreenses fas ducunt; neque ad id penetrale accessus est aliis quam quos Isis ipsa per somniorum visa sibi præ ceteris delectos advocaverit. Quod ipsum in iis quæ supra Mæandrum sunt urbibus faciunt subterranei dii: quos enim intra penetralia descendere facile patiantur, per nocturnas imagines exsuscitant. (14) Isidi quidem Tithoreæ bis celebrantur quotannis solemnia, vere scilicet et autumno. Tertio vero ante ambo solemnia die, quibus introire fas arcana illi penetralia ritu lustrant; si quas etiam victimarum, quæ superiore festo in penetrale immissæ fuerunt, reliquias invenerint, eas omnes in eundem semper locum deportatas defodiunt. Abest locus ille (quantum conjicimus) a penetrali stadia duo. (15) Solennis hic est illius diei ritus. Postero die institores tabernas sibi erigunt ex arundine et alia fortuita quavis materia. Postremo tertio die qui ad eum mercatum convenere vendunt mancipia et quodvis genus pecudes, vestem etiam, argentum et aurum. Pomeridianis jam horis ad sacra animum adjiciunt: (16) immolant lautiores boves et cervos, tenuiores anseres et meleagrides aves. Sues et oves et capras immolare nefas ducunt; quibus autem, ubi adoleverint, victimas intra adytum demittere ** initio facto, obvolvere illas necesse habent lineis vel byssinis fasciis; (17) modus autem eas conficiendi est Ægyptius. Cum pompa vero quæ immolantur omnia transmittuntur; et alii victimas in adytum immittunt, alii qui ante adytum constiterunt tabernis exustis propere abeunt. Hominem aliquando aiunt, non illum quidem ex eorum numero quibus est adyto interdictum, sed profanum, quum cœpta esset jam pyra incendi, præ curiositate et confidentia ingredi ausum, ac sibi illum visum videre lemurum plena omnia, reversumque Tithoream, quum quæ viderat enarrasset statim animam efflasse. (18) His consimilia de Phœnice quodam homine audivi: Ægyptios Isidi festos dies agitare qua anni parte lugeri ab ea Osirin dicunt; ac per illos dies incipere Nilum excrescere. Quo fit ut incolarum turba dictitet, augeri fluvium et arva irrigari Isidis lacrimis. Eo ipso tempore Romanum hominem, qui Ægyptum provinciam obtinebat, quendam mercede conductum jussisse Isidis adytum intrare quod Copti erat; redisse eum, sed mox ubi quæ conspexerat exposuit, hunc quoque e vita discessisse. Homeri igitur illud facile existimari potest nihil a vero abhorrere: non posse cuiquam hominum bene vertere cui deos perspicue cernere contigerit. (19) Oleo Tithorea minus quidem abundat quam vel Atticus vel Sicyonius ager; sed colore et saporis bonitate id præstantius est quam illud quod ex Hispania quodque item ex Istria insula mittitur. Hoc varia incoquunt unguenta; oleum ipsi Cæsari perfertur.

CAPUT XXXIII.

_ Urbs Ledon — Lilæa ejusque memoranda — Charadra et fluvius Charadros — regio ad Cephisum fertilissima et de Parapotamiis — urbs Amphiclea seu Amphicæa seu Ophitea et Dionysi sacra — Tithronium et Drymæa. _

A Tithorea via altera Ledontem ducit. Hæc quoque olim in urbium numero fuit; sed mea ætate rebus prorsus accisis urbem relinquere Ledontii coacti sunt, et homines circiter septuaginta ad Cephisum accolunt. Manet quidem nomen vico ubi domicilia habent, Ledon, et in Phocensium conventum, sicuti Panopenses, recepti sunt incolæ. Ab eo vico ubi nunc ad Cephisum habitant, qua ad superiora iter est, absunt priscæ Ledontis urbis ruinæ stadia quadraginta. Nomen urbem accepisse tradunt ab homine indigena. (2) Malis autem insanabilibus alias quidem urbes affecit civium suorum scelus; sed funditus perierunt Ilium ob Alexandri in Menelaum contumeliam, Milesii autem propter Hestiæi animum ad cupiditates pronum ejusque studium modo urbis in Edonis condendæ, modo Dario consulendi, modo in Ioniam revertendi. Sic etiam Ledontiis suam Philomelus impietatem publico exitio luendam præbuit. (3) Lilæa iter duntaxat abest unius vel hiberni diei a Delphis per Parnassum contendentibus. Viæ spatium esse conjici potest stadiûm centum et octoginta. Hanc civitatem, posteaquam restituta est, alterum e Macedonia infortunium oppressit. Obsessi enim a Philippo, Demetrii filio, ad pacis conditiones adacti sunt, atque præsidium iis impositum, quod urbem tenuit usque dum de indigenis unus, cui fuit nomen Patron, ad arma omnibus qui militari essent ætate concitatis, victos pugna Macedonas pacto fœdere abire cogeret. Ei Lilæenses ob tantum erga se meritum statuam Delphis posuerunt. (4) Est Lilææ theatrum, forum, lavacra, porro deorum templa duo, Apollinis unum, Dianæ alterum. Signa recto statu, Attici operis e lapicidinis Pentelicis. Lilæam de Naidibus unam Cephisi filiam fuisse, et ab ea nympha urbi nomen datum putant. (5) Hic sunt amnis ipsius fontes; erumpit e fonte non perpetuo quietus, sed plerumque, meridiana maxime hora, cum sonitu et taurinis mugitibus persimili voce. Utitur Lilæa cœli temperie anni tribus temporibus, vere, æstate et autumno; quo sit hiems minus clemens efficit Parnassus. (6) Abest stadia viginti in præcelsa rupe sita Charadra. Aquæ illic summa penuria homines laborant. Quod potent e Charadro petunt tria fere stadia ad fluvium descendentes. In Cephisum influit. Nomen sumpsisse oppidum a flumine crediderim. Sunt Charadræis erectæ in foro aræ iis qui apud ipsos heroes appellantur; Dioscuros alii esse existimant, patrios alii heroes. (7) Ager circa Cephisum solum omne Phoecidis ubertate superat, ferendis arboribus idoneus, frugibus fœcundus et pabulo. Itaque tractus hic diligentissime colitur: quare nonnulli dicunt, non civitatem Parapotamios esse nominatos, sed de iis qui ad Cephisum agros colunt hunc ab Homero versum esse factum:

Quique habitant propter Cephisi flumina amœni.

(8) Sed eorum sermo discrepat tum ab iis quæ Herodotus in historia sua tradit, ium vero ab iis quæ de victoriis Pythicis memorant. Amphictyones enim primi instituerunt Pythicos ludos, et in iis Æchmeas Parapotamius pugilatu pueros vicit. Herodotus item urbes Phocensium enumerans quas Xerxes exussit, inter eas Parapotamios recensuit. Non tamen sunt ii ab Atheniensibus et Bœotis restituti; sed propter virium debilitatem et pecuniæ penuriam in alias distributi sunt civitates. Oppidi vestigia nulla jam relicta, neque omnino quo maxime loco fuerit memorare possunt. (9) A Lilæa Amphicleam via stadiûm sexaginta. Quod ad hanc Amphicleam attinet, nomen urbis cives ipsi depravarunt. Herodotus, veterem famam secutus, Amphicæam nominavit. Amphictyones vero decreto de Phocensium urbibus delendis edito, Amphicleam ei nomen posuerunt. Incolæ vero hæc de ea memorant. Potentem quendam hominem, inimicorum metuentem insidias, parvulum filium in cistam impositum in eum locum abdidisse, ubi tutum maxime fore confidebat; lupum tamen in puerum impetum facturum fuisse, sed draconem cistam spiris complexum puero fortiter fuisse præsidio; (10) patrem, quum filium reviseret, a dracone puerum appeti suspicatum, misso jaculo una cum dracone filium etiam confixisse. Verum ubi de pastoribus cognovit a se pueri custodem et tutorem occisum, communi draconem et filium rogo cremasse; et adhuc locum illum pyræ ardentis speciem præbere, urbemque a dracone illo fuisse Ophiteam nuncupatam. * Quod maxime dignum * Baccho orgia celebrant; in penetrale ingredi non licet, in aperto vero signum est nullum. Narrant Amphicleenses et futura sibi deo auctore prædici, et contra morbos in promptu esse remedia, quod et in somnis tam ipsi, quam finitimi de morborum medelis ab eo moneantur, et sacrificulus divino afflatu instinctus de futuris consulentes certiores faciat. (11) Stadia quindecim ab Amphiclea abest Tithronium, situm plano loco oppidum. Nihil in eo ad memoriam insigne. Hinc ad Drymæam stadia intersunt viginti. Eo loco quo et hæc via et quæ recta ex Amphiclea Drymæam secundum Cephisum amnem fert, conjunguntur, ibi Tithronenses Apollinis lucum habent et aras, templum etiam, sine ullo tamen simulacro. Ab Amphiclea abest Drymæa stadia octoginta, ad lævam deflectenti * * secundum Herodoti narrationem, Naubolenses vero antiquiore tempore. Origines referunt suas ad Phocum Æaci filium. Habent Drymæi vetus Legiferæ Cereris fanum; signum in eo e lapide stantis habitu. Thesmophoria ei festum anniversarium agunt.

CAPUT XXXIV.

_ De Elatea — Elateensium rebus bello gestis et calamitatibus — Elateæ memorandis — templo Minervæ Cranææ ejusque cultu. _

Elatea omnium quæ in Phocide sunt urbium, exceptis Delphis, est maxima. Amphicleæ ex adverso sita est; intervallo abest ab ea stadiûm centum octoginta. Via magna ex parte plana molliter assurgit proxime ad Elateæ mœnia. Fluit per campos Cephisus; circa eum frequentes pascuntur aves otides (tardæ appellatæ. (2) Elatensibus contigit ut Cassandri Macedonum regis exercitum repellerent; e bello etiam, quod Taxilus Mithridatis præfectus iis intulit incolumes evaserunt; pro quo merito sunt a Romanis et libertate et agri immunitate donati. Controversia est de eorum originibus. Ipsi quidem se esse affirmant inquilinos ex Arcadia. Elatum enim dicunt Arcadis filium quo tempore Phlegyæ cum exercitu Delphici Apollinis templum adorti sunt, præsto fuisse ad arcendam injuriam, ac deinde cum suis copiis in Phocide permansisse, ubi fuerit ab eo primum Elatea munita. (3) Inter Phocensium urbes quas Persæ incenderunt, ipsa etiam Elatea numeranda. Ac multæ sane fuerunt ei civitati cum reliquis Phocensibus communes calamitates; multas etiam propria ipsis fortuna, dum a Macedonibus oppugnarentur, importavit. Factum vero est Olympiodori opera ut Cassandro et Macedonibus obsidio irrita fuerit. At Philippus Demetrii filius populum ad extremum adegit metum, simulque civitatis principes largitione sibi conciliavit. (4) Interea Titus (Flaminius) cum imperio a Romanis ad Græciam liberandam missus, redditurum se Elatensibus pristinam rempublicam per legatos edixit, modo a Macedonibus deficerent; sed sive universi populi sive magistratuum suorum vecordia, in Philippi fide permanentes a Romanis obsidione subacti sunt. Interjecto dein tempore Taxili Mithridatis præfecti et Barbarorum e Ponto obsidionem sustinuerunt; quod factum Romani libertate data remunerati sunt. (5) Quum vero ætate mea Costobocorum latronum manus excursionibus in Græciam factis Elateam usque penetrasset, Mnesibulus comparata voluntariorum cohorte quum magnam Barbarorum stragem edidisset, etiam ipse fortiter dimicans cecidit. Idem hic Mnesibulus et alias de cursu victor palmas tulit, et Olympiade quinta ac tricesima supra ducentesimam stadii et duplicati cum clypeo curriculi. Erecta est Mnesibulo ænea statua Elateæ in via cursoris nuncupata. (6) Forum et ipsum spectatu dignum est, et in eo columna cum Elati statua. Mihi certe non satis constat utrum honorem habitum ei voluerint ut conditori suo, an vero sepulcro insigne columnam illam imposuerint. Æsculapio templum erexere, in quo signum dei barbatum. Signum qui fecerunt, iis nomina fuere Timocles et Timarchides; genus illis ex Attica terra. In extrema urbe ad dexteram est theatrum et Minervæ vetus ex ære signum. Deam hanc opem sibi tulisse aiunt contra Barbaros quos Taxilus duxit. (7) Distat ab Elatea stadia ferme viginti fanum Minervæ cognomento Cranææ. Via ipsa qua ad templum itur est paulo acclivior, sed ita ut qui progrediantur neque molestiam et ne ascendere se quidem sentiant. In extrema via vertex consurgit præruptus magna sui parte; non tamen late patens aut valde eminens. In eo vertice templum ædificatum est, et porticus, in quibus cellæ per intervalla, ubi et alii habitant deæ ministri, et is etiam qui sacris præest. (8) Eum ex impuberum numero deligunt; provident vero religione summa ut eo munere se abdicet priusquam pubescere incipiat. Sacerdotio fungitur per annos quinque continuos, quo toto tempore vivit apud deam, et pro balneo ei est solium more antiquo. Etiam hoc simulacrum fecerunt Polyclis filii, eo quidem habitu ut dea in pugnam vadere videatur. In clypeo expressa imitando sunt eadem quæ Athenis in clypeo sunt Minervæ cognomento Virginis.

CAPUT XXXV.

_ Urbs Abæ — Abæ Apollini sacræ et oraculo antiquitus inclytæ — Abarum memoranda — urbs Hyampolis ejusque memoranda — urbs Stiris et templum Cereris Stiritidis. _

Abas et Hyampolim ex Elatensibus via est montana ad dexteram Elateæ; quæ vero ex Orchomeno Opuntem militaris est via, eadem in hæc quoque oppida deducit. Proficiscenti igitur Opunte Orchomenum et deflectenti paulum ad sinistram, via occurrit quæ Abas ducit. Abarum incolæ Argis venisse in Phocidem terram se dictitant; nomen oppido impositum esse a conditore Abante, Abantem vero Lynceo et Hypermnestra Danai filia genitum. Jam antiquitus sacras duxerunt Apollini Abas, atque oraculum illic Apollinis fuit. (2) Neque vero eadem Persæ olim qua post Romani veneratione sunt deum prosecuti. Abæis enim Romani ut suis legibus uterentur dei culta adducti concesserunt, Xerxis vero exercitus ipsum etiam quod Abis templum fuit exussit. Græci vero qui contra Persas arma ceperant, non esse quæ illi concremassent deorum templa restituenda censuerunt, quo sempiterna exstarent inimicitiarum monumenta; eamque ob rem quæ sunt in Haliartiorum finibus delubra et apud Athenienses Junonis in Phalerica via, Cererisque in ipso Phalero, hac etiam ætate semiusta ostenduntur. (3) Eandem olim fuisse faciem existimo templi apud Abæos, eousque donec Phocico bello pugna superantes Phocensium viros, qui Abas confugerant, et ipsos supplices Thebani et una templum jam iterum post Persicum illud incendium flammis tradiderunt. Ex omnibus ædificiis quotquot jam læserat flamma ut maxime ruinosum hoc templum stabat mea adhuc ætate, utpote post Medicum ignem qui antea corruperat, rursus Bœotorum igne confectum. (4) Conjuncta est magno illi templo ædes alia inferior magnitudine, quam Apollini dedicavit Adrianus Imperator. Simulacra tamen vetustiora sunt et ab ipsis Abæis dedicata; ex ære omnia erecto statu, Apollo, Latona, Diana. Est Abæis etiam theatrum et forum, utrumque prisci operis. (5) In viam quæ recta Opuntem ducit reversos Hyampolis deinceps excipiet. Ipsum urbis nomen quæ fuerint hominum origines et unde pulsi huc venerint, indicat. Hyantes enim a Cadmo et ejus copiis superati Thebis profugi huc se receperunt, et a finitimis initio Hyantôn polis (Hyantum urbs) appellata; pervicit deinde temporis diuturnitas ut Hyampolis diceretur. (6) Incendit eam Xerxes, funditus evertit Philippus. Reliqua tamen adhuc sunt veteris substructionis forum et curia, non magnum utique ædificium, theatrum etiam non procul a portis. Adrianus Imperator porticum erexit, quæ de nomine auctoris est nuncupata. Puteum unicum habent, neque aliam vel ad lavandum vel ad bibendum aquam, nisi hieme ex imbribus collectam. (7) Venerantur præcipuo cultu Dianam; ei deæ sua est apud ipsos ædes. Signum quale sit non habeo dicere: bis enim tantum quotannis, et sæpius nunquam, eam ædem aperire fas ducunt. Ex omni quidem pecudum numero, quas Dianæ nuncuparint victimas, eas neque ullo morbo tentari, et ceteris pinguiores inter pascendum reddi autumant. (8) A Chæronea in Phocidem penetratur non modo recta illa via quæ per Panopeum præter Daulidem et Schisten viam Delphos ducit, sed altera etiam aspera illa quidem et sui majore parte montana Stirin, quæ Phocensium urbs est, contenditur; longitudo viæ est stadiorum centum et viginti. Qui eam incolunt urbem Athenienses olim se fuisse prædicant, et cum Peteo Ornei filio ab Ægeo Athenis ejecto se in ea loca venisse; et ex eo Stirin urbem appellatam, quod magna Petei comitum pars fuerit e Stiriensium curia. (9) In edito et saxoso loco sunt Stiritarum domus, ob eamque rem aquarum penuria æstivis mensibus laborant. Puteos enim neque multos habent, neque aquam prabentes idoneam; lavacra tantum suppeditant ipsis et potum veterinis: nam homines ad potionis usum aquatum descendunt ad fontem qui stadia ferme quattuor infra oppidum in saxis effossus est; quo fit ut hausturis illic descendendum sit. (10) Est Stiride Cereris cognomento Stiritidis fanum, e crudo exstructum laterculo; signum e Pentelico lapide; faces dea præfert. Prope eam est alterum signum vittis redimitum, vetustum si quod aliud eorum quæ in Cereris honorem facta sunt.

CAPUT XXXVI.

_ Fruticis cocci descriptio — urbs Ambrossus ejusque memoranda — urbs Anticyra, Diana Dictynnæa, Anticyræ calamitates — de elleboro et Anticyræ memorandis. _

Stiride Ambrossum intersunt stadia circiter sexaginta; via plana; jacent enim inter montes campi; quorum pars maxima vitibus consita est; et quamvis non perpetui, ut vitium, proveniunt tamen in Ambrossensium agro etiam ejus fruticis ordines, quem Iones et reliqui Græci coccum, Galli qui supra Phrygiam sunt, patria voce Hys nominant. Magnitudo eadem fere quæ spinæ albæ, folia nigriora et molliora quam lentisci; nam cetera lentisco similia habet. (2) Fructus qualis fere solani, ervi magnitudine. Gignitur in ejus plantæ fructu pusillum animal; id si maturo grano exsilierit, volucre jam fertur culici simillimum. Verum eas baccas, priusquam insectum conceptum exierit, legunt; est enim bestiolæ ejus sanguis inficiendis lanis utilis. (3) Sub monte Parnasso sita est Ambrossus exadversum Delphis. Νomen oppido ab Ambrosso heroe impositum putant. Thebani bello contra Philippum Macedonem suscepto duplici muro urbem cinxerunt. Ad eum exstruendum usi sunt vernaculo lapide; niger is est colore, materia oppido quam durus. Utriusque muri urbem ambientis structura lata est paulo minus quam passum unum; altitudo duorum est passuum et amplius dimidii, ubi murus nondum est collapsus. (4) Intervallum est inter utrumque murum passus unius. Pinnæ et turres ac cetera quæ ad speciem et ornatum addi consueverunt, prætermissa, quod eas munitiones ad subitam solum propugnationem substruxere. Est Ambrossensibus non magnum sane forum, et e statuis marmoreis, quæ in eo fuerunt positæ, plurimæ fractæ sunt. (5) Jam Anticyram flectentibus via est acclivis primum; qui stadia duo ascenderint, eos plana excipit area, ubi ad viæ dexteram Dictynnææ cognomento Dianæ templum exsurgit. Huic Ambrossenses deæ præcipuos habent honores; signum Æginææ artis est, e nigro lapide. A templo Dictynnææ Anticyram usque declivis tota via est. Priscis olim temporibus Cyparissum urbi nomen fuisse dicunt, et Homerum quidem in recensendis copiis Phocensium ipsum antiquius nomen memoriæ prodere voluisse; fuisse enim tunc Anticyram jam cœptam appellari; nam Anticyreum fuisse Herculi æqualem. (6) Sita urbs est juxta Medeonis ruinas. In hujus vero ipsius de Phocensium rebus commentarii initio expositum est a me, ** Delphicum templum spoliasse. Anticyrenses vero a Philippo Amyntæ filio sedibus suis ejecti sunt ab Amyntæ filio Philippo, atque denuo ab Otilio Romano, quod ipsi quoque se dicto audientes præbuissent Philippo Demetrii filio in Macedonia regnanti. Missus Roma cum imperio fuerat Otilius ad ferendam contra Philippum Atheniensibus opem. (7) Qui Anticyræ imminent montes valde sunt saxosi, in quibus frequens nascitur elleborus. Atque niger quidem per alvum transiens homines purgat, albus vero, quæ est ejus altera forma, per vomitum purgandi vim habet. Et hæc utique ad purgandum corpus apposita medela ex ellebori radice evenit. (8) Sunt apud Anticyrenses æneæ statuæ in foro. In portu modica Neptuni ædes vilibus lapidibus exstructa; interiorum parietum dealbatum est tectorium. Signum ex ære factum est, recto statu; pedum altero insistit delphini, ab eoque latere femori impositam habet manum; altera manu tridentem tenet. (9) Gymnasia duo habent: in altero lavacra ædificata; in eo quod e regione est superiore multo antiquius, statua spectatur ænea, indicante inscriptione esse illum Xenodamum pancratiasten Anticyrensem qui viros Olympicis ludis vicerit. Quodsi ea inscriptio vera perhibet, judicari possit oleastrum accepisse Xenodamum Olympiade undecima supra ducentesimam; nam hæc una Olympias ex omnibus in Eleorum literis præterita est. (10) Supra forum aquæ fons est in puteo; solem arcet fastigium columnis fultum. Paulo superiore quam puteus est loco monumentum exstructum e lapide vulgari; in eo sepultos tradunt Iphiti filios, quorum alterum e bello Trojano reducem domi mori contigerit, alter Schedius ad Trojam mortem oppetierit; cujus tamen ipsius ossa domum fuerint reportata.

CAPUT XXXVII.

_ Memoranda extra urbem Anticyram — Bulis urbs Phocidi finitima — fluvius Heracleus et memoranda Bulidis — Cirrha navale Delphorum et Pythiorum circus, qui equos territare ferebatur — Solonis strategemata in Cirrhæos — memoranda Cirrhæ. _

Ad dexteram duobus circiter ab urbe stadiis saxum eminet excelsum, montis pars. Erectum ibi Dianæ templum. Deæ signum unum de Praxitelis operibus, dextera facem gerit, ab humeris pendente pharetra; canis ad lævam adsistit; superat simulacrum illud maximæ cujusque feminæ proceritatem.

2. Finitima est Phocidi urbs Bulis. Nomen ei a Bulone, qui coloniam illam deduxit ex priscæ Doridis urbibus. Dicuntur Bulii Philomeli et Phocensium * * * conventum communem. Bulin a Thisbe Bœotiæ oppido via est stadiûm octoginta; ab Anticyra vero per continentem terram num ulla eo pateat via, compertum non habeo. Montes enim sane quam ardui et asperi inter utramque urbem intersunt; [ad] * * portum stadiorum ab Anticyra est centum. A portu ad Bulin stadiûm ferme septem pedestrem viam esse conjicimus. (3) Descendit ea via in mare torrens fluvius, quem accolæ Heracleum nominant. Sita est Bulis excelso loco, eamque prætervehuntur qui ex Anticyra Lechæum Corinthiorum navibus petunt. Ejus loci incolarum pars major quam dimidia conchas ad purpuræ tincturam piscantur. Ornamenta intra ejus urbis mœnia neque alia ulla sunt quæ visentibus admirationem efficiant, et duarum ædium, quarum una Dianæ, altera Bacchi est, simulacra e ligno elaborata fuerunt; neque omnino quis ea fecerit ulla conjectura consequi possumus. Ex omnibus diis quem præ ceteris venerantur Bulii Maximum nominant; cognomentum id ex nostra opinione Jovis est. Iidem Bulii Saunium fontem habent. (4) Cirrham, quod est Delphorum navale, a Delphorum oppido via stadiûm sexaginta perducit. Quum in campos descensum fuerit, circus illic est ubi equestres Pythiorum ludi fiunt. De Taraxippo (equorum terriculo) quo in Olympia equi consternantur, tunc diximus quum res Eleorum persequeremur. Etiam in hoc circo Apollini dedicato gravis aurigis noxa aliquando incussa videtur, ut est in rebus omnibus modo infensior, modo æquior fortuna: non tamen hippodromus vel heroe aliquo infensiore, vel alia quapiam re ad equos consternandos comparatus est. (5) Campi Cirrhæ adjacentes puri undique sunt, sive quod arboribus conseri eos diræ exsecrationes prohibeant, seu quod soli natura non est arboribus educandis opportuna. Narratur de Cirrha * * et ab hac Cirrha urbi nomen quod hac ætate in usu est exstitisse arbitrantur. Homerus tamen et in Iliade et item in hymno quem fecit in Apollinem, Crissam prisco nomine appellat. Postea quum incolæ et aliis impietatis generibus Apollinis numen læsissent, et sacrorum agrorum partem sibi resecuissent, (6) Amphictyonum decreto arma sunt in Cirrhæos mota. Bellum id Clistheni Sicyoniorum tyranno mandarunt, Athenisque, cujus ille consilio uteretur, Solonem evocarunt; ac de victoria consulentibus oraculum Pythia respondit:

Non datur ante urbis celsas evertere turres, cærula quam lucis immiserit Amphitrite rauca fluenta meis, vasti de gurgite ponti.

Persuasit igitur Solon ut Cirrhæum agrum sacrarent Apollini, quo sacro dei agro mare vicinum fieret. (7) Alio etiam idem Solon est in Cirrhæos usus astu, quod aquam Plisti amnis ex alveo, unde intra urbem influebat, alio avertit. Sed quum obsidentibus resisterent oppidani, et partim puteanas, partim pluvias aquas potarent, ellebori radices in Plistum conjiciendas curavit, atque ubi satis infectam medicamento aquam intellexit, in pristinum alveum amnem reposuit. Cirrhæi quum avidius de aqua illa bibissent, alvi perpetua profluentia laborantes mœnium præsidium deseruerunt. (8) Tum Amphictyones urbe potiti et Cirrhæis multatis dei injurias ulti sunt; atque et tunc cœpit Cirrha Delphorum navale esse. Exstant adhuc quæ spectentur digna, Apollinis, Dianæ, Latonæ commune fanum; signa in eo prægrandia Attici operis. In eadem æde Adrastea dedicata est inferior magnitudine signis ceteris.

CAPUT XXXVIII.

_ De Locris confinibus Phocensium et de eorum denominatione mira et varia narratio — Amphissa urbs — memoranda Amphissæ et initia celebrata pueris qui Ἄναχες appellantur — Locrorum urbes, Myonia ejusque memoranda — Œanthea ejusque memoranda ac Naupactus — carmina Naupactia et memoranda Naupacti — templi Æsculapii rudera. _

Ager Locrorum qui sunt Ozolæ vocati, juxta Cirrham Phocidi contiguus est. De hujus populi cognomine diversa sunt ac dissidentia inter se quæ audivi; referam pariter omnia. Orestheo Deucalionis filio regnum in hac regione obtinenti canis pro catulo lignum peperit. Id quum Orestheus defodisset, vere appetente vitem ex ea materia enatam tradunt. A ramis (ὄζοις) itaque ex eo ligno editis nomen gentem duxisse. (2) Narrant alii Nessum, qui portitoris ad Evenum amnem operam viatoribus navabat, non statim ab Hercule accepto vulnere occubuisse, sed intra hujus terræ fines effugisse. Ibi quum animam efflasset, a tetro insepulti cadaveris odore noxam aerem contraxisse. Tertius quidam dissipatus est sermo, graviter olentem vaporem e fœtida cujusdam fluminis aqua exhalari; quartus dicentium asphodelum illic plurimam gigni, e cujus florum odore * *. (3) Narrantur etiam primos ibi homines fuisse indigenas; eos, quum vestem texere nondum didicissent, velare corpora solitos ad frigus propulsandum ferarum recentibus coriis, pilo extrorsum converso quo vestitus plus decoris haberet: oportuisse itaque consimilem tergoribus odorem cutem ipsorum redolere. (4) Stadiûm centum viginti itinere Delphis abest Amphissa, Locrorum urbs maxima et nobilissima; sed Ozolarum quod nominis pudebat, cum Ætolis censeri se maluerunt, ac probabilem sane rationem habet quod aiunt, quum Romanus Imperator Ætolos suis sedibus excitatos Nicopolim transferret (ut scilicet coloniam illam inquilinis locupletaret), majorem Ætolicæ plebis partem se Amphissam recepisse. Sed ab ipsis originibus civitas hæc Locrorum fuit; et nomen ei quidem inditum ab Amphissa, quam a Macare Æoli filio genitam Apollo adamavit. (5) Multis est urbs operibus exornata, sed omnium quæ memoriæ commendentur dignissima, Amphissæ monumentum, et item Andræmonis; una cum eo sepultam dicunt Gorgen uxorem, Œnei filiam. In arce est Minervæ ædes cum æneo signo quod erecto statu est. Deportatum a Thoante ab Ilio credi volunt e Trojana præda exemptum. Mihi certe id minus persuadent. (6) Docuimus etiam in superiore hujus historiæ parte, Samios homines Rhœcum Philæi et Theodorum Teleclis filium primos omnium æris fundendi rationem accuratiorem monstrasse: iidem primi æs conflarunt. Nullum tamen Theodori opus quod fuerit ex ære fabricatum reperire usquam potui. In Dianæ vero Ephesiæ, qua ad cellam itur quæ picturas continet, super ara Dianæ cui Protothroniæ cognomen, septum est e lapidibus structum; eminent ex eo et alia signa et feminæ cujusdam effigies in extremo septo; Rhœci ea opus est, Noctem Ephesii vocant. (7) Jam vero ea Minerva quæ Amphissæ visitur, simulacrum hoc tum aspectu vetustius, tum arte rudius. Initia quoque celebrant Amphissenses deorum quos Anaces pueros appellant. Quinam dii sint Anaces pueri, variat hominum opinio. Alii Dioscuros, Curetas alii; qui plus intelligendo se assecutos putant, Cabiros esse censent. (8) Hujus cognominis Locrorum aliæ sunt urbes; superiore quam Amphissa est loco mediterranea versus Myonia; abest ab Amphissa stadia triginta. Hæc civitas Myonensium illorum est qui in Olympia clypeum Jovi dedicarunt. Præcelso loco oppidum situm est. Lucus est apud Myonenses et ara deorum Milichiorum (Mitium). His nocturna fiunt sacra, in quibus ante solis exortum carnes victimarum absumere eodem in loco solenne habent. Neptuno supra urbem sacra area est; Posidonium appellant. In ea est Neptuni ædes, sed ætate mea jam nullum reliquum fuit simulacrum. (9) Interius igitur hi quam Amphissenses habitant; mari autem proxima est Œanthea, cui finitima Naupactus. Præter Amphissam alii omnes Locrorum populi sub ditione sunt Achæorum Patrensium, quibus hunc honorem Augustus Imperator habuit. Œantheæ est Veneris fanum, et paulum supra oppidum lucus mistim cupresso et pino condensus. In ipso luco Dianæ templum et signum. Obsoleverunt vetustate picturæ parietum, neque ex illis quicquam restat spectabile. (10) Appellatam urbem a femina vel a nympha suspicor. Quod quidem Naupactum attinet, traditum scio Dores qui sunt Aristomachi filios secuti, hoc in loco classem ædificasse qua in Peloponnesum transmiserunt, et a navium compactu urbi nomen datum. De Naupactiis ipsis, quemadmodum Messeniis qui in Ithomen montem secesserant quando terræ motu Sparta afflicta erat, Naupactum Locris ereptam in qua habitarent Athenienses assignaverint, atque uti post cladem Atheniensium ad Ægospotamos Messenios Naupacto quoque ejecerint Lacedæmonii; hæc satis copiose a nobis exposita sunt in eo libro quem de rebus Messeniorum conscripsimus. Coactis itaque Messeniis Naupactum deserere, rursus Locri in unum convenientes eam occuparunt. (11) Jam quæ a Græcis Naupactia carmina dicuntur, attribuuntur ea vulgo Milesio homini; sed Charon Pythe filius auctorem eorum perhibet Naupactium Carcinum; quæ Lampsaceni sententia nobis quoque probatur. Nam quæ tandem ratio afferri potest, quamobrem carmini quod in feminas Milesius homo fecisset, Naupactiorum nomen sit inditum? (12) Est Naupacti ad mare Neptuni ædes. Stat signum ex ære factum. Est etiam Dianæ delubrum cum signo e candido lapide, jaculantis habitu. Deæ cognomen Ætola. Veneri in spelunca suos habent honores; vota ei nuncupant et aliis de causis, sed inprimis viduæ mulieres sibi a dea alteras nuptias exposcunt. (12) Æsculapii fanum jam nihil est præter rudera; sed a fundamentis illud olim erexit vir privatus Phalysius. Ei aliquando graviter ex oculis et fere usque ad cæcitatem laboranti, qui Epidauri colitur deus Anyten misit illam quæ carmina composuit, cum tabulis obsignatis. Eas per visum in quiete mulier sibi accipere visa fuerat, sed vero eventu res est comprobata. Quum enim evigilasset, in manibus suis obsignatum libellum invenit. Naupactum igitur quum appulisset, jubet Phalysium amoto signo literas perlegere. Ille primo putare literas a se aspici non posse qui oculis captus esset; in spem deinde erectus salutare sibi fortasse aliquid ab Æsculapio apportari, tabulis resignatis in ceras aspexit et simul se oculorum calamitate levatum sensit, et Anytæ, quæ ei in illis tabulis scripta fuerat, pecuniam expendit bis mille nummûm aureorum.

INDEX<br />NOMINUM ET RERUM.

A.

Abæ, Phocidis oppidum, ab Abante Argivo conditum, Apollinis templo clarum, X, 35, 1; alia ejus monimenta, X, 35, 3 sq. Phocicæ cladis immune, X, 3, 2; Phocensium asylum, ibid. § 3; oraculum, IV, 32, 5; X, 35, 1.

Abantes, pop. EubϾ, V, 22, 4; coloniam ducunt in Chium, Chio ejiciuntur ab Hectore, VII, 4, 9.

Abantidas, Sicyonis tyrannus, II, 8, 2.

Abantis regio Thesprotidis in Epiro prope montes Ceraunios, V, 22, 3.

Abaris Hyperboreus, III, 13, 2.

Abartus e Codri genere, VII, 3, 10.

Abas, Lyncei f., qui Abas urbem condidit, II, 16, 2; X, 35, 1.

Abas, Melampodis f., I, 43, 7.

Abas, vates Lysandri, X, 9, 7.

Abasa, ins. Æthiopiæ, VI, 26, 9.

Abia, Hylli nutrix, IV, 30, 1.

Abia, Messeniæ opp., postmodum Ira, IV, 30, 1.

Abortus epidemicus, VIII, 23, 7.

Abrupolis, rex Sapæorum, VII, 10, 6.

Abydus opp., III, 9, 12.

Acacallis, Minois f., VIII, 53, 4.

Acacallis, nympha, X, 16, 5.

Acacesium, Arcadiæ opp., VIII, 3, 2; VIII, 27, 41; VIII, 36, 10.

Acacesius collis, VIII, 36, 9.

Acacus, Lycaonis f., Acacesii conditor, VIII, 3, 2; VIII, 36, 10.

Academia Atheniensium, et quæ prope eam visuntur monumenta, I, 29, 2 sq.

Acamas Thesei f. eponymus, I, 5, 3. Delphis pictus, X, 26, 2. ejus statua, X, 10, 1.

Acanthus Lacedæm. diaulo Olympionica, V, 8, 7.

Acarnan Alcmæonis f., VIII, 24, 9.

Acarnanes Atheniensium adversus Antipatrum socii, I, 25, 4. ab Ætolis victi, X, 16, 6. ab Agesilao reprimuntur, III, 10, 2. Messionios in Œniadis oppugnant, IV, 25, 8. olim Curetes, VIII, 24, 9. divinationem docent Hesiodum, IX, 31, 5.

Acastus pictus, I, 18, 1. patri funebres ludos instituit, III, 18, 16; VI, 20, 19. Iphiclum coronat in cista Cypseli, V, 17, 10.

Accipiter accipitre velocior, VII, 12, 2.

Ace locus Arcadiæ, VIII, 34, 2.

Acesidæ ara, V, 14, 7.

Acesius aliis Euamerion, II, 11, 7.

Acestium, Henoclis filia, e Themistoclis posteris, I, 37, 1.

Acestor fictor, VI, 17, 4; V, 15, 6.

Acetum uniones resolvit, VIII, 18, 6.

Achæus Xuthi f. Thessaliam recuperat, ejus filii, VII. 1, 2 et 3.

Achæ Hyperborea, V, 7, 8.

Achæa fons, IV, 33, 7.

Achæi sicuti Arcades indigenæ Peloponnesi, VI, 1, 1; Achæi ab Achæi filiis dicuntur Argivi et Lacedæmonii, VII, 1, 7; III, 13, 14; Argis et Lacedæmone ejecti Ionum in Peloponneso sedes occupant, V, 1, 1; VII, 6, 1; Romanorum socii, VII, 8, 3. Ptolemæi, II, 8, 5. deficiunt a Romanis, II, 1, 2. Messenios oppugnant, IV, 29, 11. Lacedæmoniis semper infensi, VII, 7, 3. cum Lacedæmoniis bellum gerunt, ib. et 12, 6. Achæi Paracyparissii, III, 22, 9.

Achæorum reges, VII, 6, 2. bella et res gestæ, VII, 6, 3 — VII, 16, 4. concilium, II, 1, 2: ejus auctor, VIII, 30, 5, ratio et locus, VII, 7, 1. VII, 24, 4; abolitio, VII, 16, 9. armatura, VIII, 50, 1. donaria, V, 25, 8; VI, 15, 3; X, 18, 1. fines, VII, 18, 5. portus, IV, 34, 6. urbes duodecim, VII, 6, 1.

Acharnæ demus Atticus, I, 31, 6.

Acheloi fl. tres, VIII, 38, 9.

Achelous Ætoliæ fl. Callirrhoes pater, VIII, 24, 9; Castaliæ, X, 8, 6; Sirenum, IX, 34, 3. cum Hercule luctatur, III, 18, 6; VI, 19, 12. ejus alluvio, VIII, 24, 9, et 11. ara, I, 34, 3; I, 41, 2. pisces marini, IV, 34, 1.

Ἀχερωῖς populus alba, V, 14, 2.

Acheron, fl. Thesprotidis, I, 17, 5; V, 14, 2; X, 28, 1.

Acherusia palus, I, 17, 5; II, 35, 10.

Achilles Chironi educandus traditur, III, 18, 12. an Helenam a Tyndareo petierit, III, 24, 10. ad Trojam cur profectus, ib. Helenæ maritus, III, 19, 13. cum Memnone pugnat, III, 18, 12; V, 19, 1; V, 22, 2. Tennem interficit, X, 14, 4. ejus interitus, I, 14, 1; ad tumulum ejus Polyxena mactata, I, 23, 6; monumentum inane, VI, 23, 3; templa, III, 20, 8; III, 24, 5; III, 19, 11. statua equestris, X, 13, 5; hasta III, 3, 8, clipeus, IX, 29, 7. Leuce insula ei sacra, III, 19, 11. Achilleus portus, III, 25, 4.

Achladæus Corinthiorum dux interfectus, IV, 19, 2.

Acichorius Gallorum dux, X, 19, 7 et 8; X, 22, 10 et 13; X, 23, 12.

Acidas fl., V, 5, 8.

Acontion opp. Arcadiæ, VIII, 27, 4.

Acræa Asterionis fluvii filia, II, 17, 2.

Ἄχραιον ὄρος, II, 17, 2.

Acræphnium urbs Bœotiæ; ejus situs et monumenta, IX, 23, 5; IX, 40, 2.

Acratus dæmon comes Bacchi, I, 2, 5.

Acriæ opp. Laconiæ, III, 21, 7.

Acrias procus Hippodamiæ ab Œnomao interfectus, VI, 21, 10.

Acriatæ Acriarum incolæ, III, 22, 5.

Acriphius Clitorius VIII, 27, 2.

Acrisius Abantis f., II, 16, 2; Eurydices maritus, III, 13, 8. cum Prœto de imperio contendit, II, 25, 7. filiam custodit æneo thalamo, II, 23, 7; X, 5, 11. disci jactu a Perseo interemptus, II, 16, 2.

Acritas promont., IV, 34, 12.

Acrocorinthus Soli sacra, II, 1, 6; II, 4, 6; VII, 7, 6.

Ἀχροχερσίτης, VI, 4, 1.

Acropolis Atheniensium olim πόλις dicta, I, 26, 6.

Ἀχροστόλια lignea, IX, 16, 3.

Acrotatus Arei f. et Arei pater, III, 6, 4.

Acrotatus Cleomenis f., I, 13, 5; III, 6, 2. nondum adeptus imperium in acie cadit, VIII, 27, 11. VIII, 30, 7.

Actæa antiquum Atticæ nomen, I, 2, 6.

Actæon Aristæ f., X, 30, 5; X, 17, 3. a Diana in cervum mutatus, I, 44, 5; IX, 2, 3. ejus spectrum, IX, 38, 5; cubile, IX, 2, 3.

Actæus primus Atheniensium rex, I, 2, 6; I, 14, 7.

Ἀχτὴ et αἰγιαλὸς differunt, II, 34, 9.

Actiacum prœlium, VIII, 8, 12.

Actium, X, 8, 3.

Actor, Azei f., IX, 37, 7.

Actor, Phorbantis f., a quo Hyrmina oppidum conditum, V, 1, 11.

Actoris filii Molionidæ, VIII, 14, 9. regni Elei participes, V, 1, 11. ab Hercule occisi, II, 15, 1; III, 18, 15; V, 2, 1. eorum uxores, V, 3, 3.

Acusilaus Diagoræ f.; ejus victoria et statua Ol., VI, 7, 1 et 3.

Acusilaus scriptor de Myceneo, II, 16, 4.

Adamas ut dometur, VIII, 18, 6.

Adamatas Tarentinus, VI, 14, 11.

Ἀδιχίας effigies, X, 18, 2.

Adimantus Athen. a Spartanis corruptus, IV, 17, 3; X, 9, 11.

Admetus Augeæ f., X, 25, 5.

Admetus (Pheretis, f.) cum Mopso certans in arca Cypseli repræsentatur, V, 17, 10; III, 18, 16.

Admetus Trojanus a Philocteta occisus, in Lesche Delphica pictus, X, 27, 1.

Adonin cecinit Sappho, IX, 29, 8; deflent Argivæ, II, 20, 6. ejus mater, IX, 16, 4; fanum, IX, 41, 2; myrtus, VI, 24, 7.

Ἀδραχνος arbor, IX, 22, 2; IX, 28, 1.

Adramyttium opp., IV, 27, 9.

Adrastea fons, II, 15, 3.

Adrastæ signum, X, 37, 3.

Adrastus Lydus; ejus res gestæ et statua, VII, 6, 6.

Adrastus Polynicis f., II, 20, 5.

Adrastus Talai f., VIII, 25, 8. Phoronides, VII, 17, 7; post Polybum Sicyonis rex, II, 6, 6; Arionem equum ab Hercule accipit, VIII, 25, 10. evadit, IX, 9, 2. Thesei opem implorat, I, 39, 2. Adrasti domus, II, 23, 2; gener, IX, 5, 12; obitus et cultus, I, 43, 1; heroum, I, 30, 4; statua, X, 10, 3.

Adrianus imp. eponymus, I, 1, 5. Hebræos, qui defecerant, subigit, ib.; viam Scironiam munit, I, 44, 6. balneum Corinthi struit, II, 3, 5. e Stymphalo Corinthum aquas ducit, ib.; VIII, 22, 3. Nemæis equestrem cursum reddit, VI, 16, 4; Mantineæ pristinum nomen, VIII, 8, 12. Neptuni Hippii templum reficit Mantineæ, VIII, 10, 2. Epaminondæ stelam et epigramma ponit, VIII, 11, 8. Abis et Athenis templa ædificat, X, 38, 4; I, 18, 6; Athenis etiam gymnasium, I, 18, 9; Hyampoli porticum; X, 35, 6; Lupiæ portum, VI, 19, 9. Junoni pavonem aureum consecrat, II, 17, 6, ejus laus et statuæ, I, 3, 2; I, 18, 6; I, 24, 7: studia in Antinoum, VIII, 9, 7.

Adriaticum mare, V, 25, 3; VIII, 54, 3.

Adulterium Messeniam et Trojam perdidit, IV, 20, 5. adulterii pœna, IX, 36, 8.

Adytum Palæmonis, II, 2, 1; Endymionis, V, 1, 4; Trophonii, IV, 16, 7; Minervæ, VII, 27, 2; adyta a profanis non intrantur sine periculo, X, 32, 17.

Æaceum, II, 29, 6 et 9.

Æacidarum fatum, I, 13, 9; genealogia, II, 29, 2.

Æacides Arybbæ f., I, 11, 1 et 3 — 4.

Æacus Jovis f., Æginæ rex, II, 29, 2; judex, I, 39, 6. Græciæ pluviam impetrat, I, 44, 9; II, 29, 7. Æaci uxores, ib. 9., filii, ib. 2.

Æantides Milesius, X, 9, 9.

Æchmagoras Herculis f., VIII, 12, 3.

Æchmeas Parapotamius victor Pyth., X, 33, 8.

Æchmis Briacæ f. Arcadiæ rex, VIII, 5, 10.

Æetes Solis f., II, 3, 10; IX, 34, 8.

Ægæ opp. Macedoniæ, I, 6, 3; Achaiæ, VII, 25, 12; VIII, 15, 9.

Ægæum mare, I, 1, 1; ejus insulæ, II, 22, 1.

Ægeæ opp., V, 21, 11.

Ægeus Œolyci f., III, 15, 8; IV, 7, 8.

Ægeus Pandionis minoris f. Athen. rex., I, 5, 2 et 4; Lyci frater, IV, 2, 6; Uraniæ Veneris cultum Athenis inducit, I, 14, 7; quos expellit in Arcadiam migrant, VIII, 23, 3; ejus interitus et heroum, I, 22, 4 et 5; statua, X, 10, 1.

Ægiæ opp. Lacon., III, 21, 5.

Ægiale quæ postea Sicyon, II, 6, 5.

Ægialea urbs, II, 5, 6; peste afflicta, II, 7, 7; eversa, ibid. 1.

Ægialeus Adrasti f., I, 43, 1; αὐτόχθων, II, 5, 6; rex Sicyonis ibid.; VIII, 1, 1; ejus heroum, I, 44, 4; statua, X, 10, 4; interitus, IX, 5, 13; monumentum, IX, 19, 2; nepotes, II, 5, 6.

Ægialus postea Achaia, V, 1, 1; VII, 1, 1.

Ægialenses, VII, 1, 1.

Ægienses Achaiæ pop., III, 12, 7.

Ægila Lacon. locus, IV, 17, 1.

Ægimius Pamphyli pater, II, 28, 6.

Ægina Asopi filia insulæ nomen dat, II, 5, 2; II, 29, 2; rapta a Jove, II, 5, 1; ejus signum, V, 22, 6; X, 13, 6.

Ægina insula, II, 29, 2 — 30, 4.

Æginæi operis signa, I, 42, 5; II, 30, 1; V, 25, 13; VII, 5, 5; VIII, 53, 11; X, 17, 12; X, 36, 5.

Æginetæ navibus valent, II, 29, 5; Persis studentes a Cleomene comprimuntur, III, 4, 2; cum Arcadibus commercium exercent, VIII, 5, 8.

Æginetes Deritæ f. et pater Peliæ, VII, 18, 5.

Æginetes Pompi f. Arcadiæ rex, pater Polymestoris, VIII, 5, 8.

Ægira opp. et navale Achaiæ, VII, 26, 1 — 9.

Ægis aurea, V, 12, 4.

Ægisthus cum Agamemnone Cassandræ geminos interficit, II, 16, 6; a Nauplii filiis juvatur, I, 22, 6; ejus cum Agamemnone simultas unde orta, II, 18, 2; filia Erigone, II, 18, 6; sepulcrum, II, 16, 6.

Ægium opp, VII, 6, 1; VII, 22, 10; VII, 23, 5 — 24, 4; Achaici synedrii locus, VII, 7, 2; VII, 24, 4.

Ægles e Sole filiæ Gratiæ, IX, 35, 5.

ad Ægospotamos clades, III, 8, 6; III, 11, 5; III, 17, 4; IV, 17, 3; IX, 32, 7; X, 9, 11; pugnæ socii, X, 9, 7 — 10; manubiæ, III, 18, 8.

Ægosthena, Megarorum oppidum, I, 44, 4.

Ægyptii proceri, I, 35, 5; navalibus quam pedestribus prœliis aptiores, III, 6, 5; cum Phrygibus de antiquitate certant, I, 14, 2; Linum lugent, IX, 29, 7; Dianam Cereris filiam perhibent, VIII, 37, 6; ab Agesilao adjuvantur, III, 10, 2; IV, 17, 5; Ægyptii reges Macedonum nomine gaudent, X, 7, 8; eorum statuæ Athenis, I, 8, 6; I, 9, 8.

Ægyptii viri de Taraxippo, Amphione, Orpheo sententia, VI, 20, 18.

Ægyptium marmor, I, 18, 6; simulacra, IV, 32, 1; VII, 5, 5; pleraque lignea, II, 19, 3.

Ægyptus Beli f.; ejus sepulcrum, VII, 21, 13; ejus filiorum monumentum, II, 24, 2.

Ægyptus (Æsypus?) Eleus, Timonis pater, VI, 12, 6.

Ægyptus sive Nilus fl., IX, 40, 6.

Ægyrus Thelxionis f., II, 5, 7.

Ægys opp. a Spartanis deletur, III, 2, 5; Ægytæ, ib., VIII, 27, 4; Ægytis Arcadiæ pars, VIII, 34, 5.

Æneas Anchisæ f. Palladium transfert in Italia, II, 23, 5; in Laconica urbes condit, in Arcadia patrem sepelit, III, 22, 11; VIII, 12, 8; cum Diomede pugnat, V, 22, 2; ejus uxor Creusa an Eurydice, X, 26, 1; sociorum pars in Sardiniam delata, X, 17, 6; statua ænea, II, 21, 1; arca, VII, 19, 7.

Æneas Eleus ex Iamidarum gente, VIII, 10, 5; VI, 2, 4.

Ænesidemus Leontinorum tyrannus, V, 22, 7; alius Leontinus, ib.

Ænetus Lacedæm. athleta Olympionica, III, 18, 7.

Ænetus vates, I, 27, 5.

Ænianes Amphictyones, X, 8, 2; Thessalis accensentur, ib. 3. Brennum per Œtam montem ducunt, X, 22, 9.

Ænigmatis usi veteres Græciæ sapientes, VIII, 8, 3.

Ænus opp. Thraciæ, V, 27, 12.

Æoles in Troade, VI, 4, 9; in Lesbo, X, 24, 1; Ilii incolæ, I, 35, 4; VIII, 12, 9; postea Bœoti, X, 8, 4; Æolensium urbes duodecim, VII, 5, 1.

Æoli insulæ, X, 11, 3.

Æolidas v. Olidas.

Æolis a Gra occupatur, III, 2, 1.

Æolius Hippodamiæ procus, VI, 21, 11.

Æolus Aethlii pater, V, 8, 2; Crethei, IV, 2, 5; Macaris, X, 38, 4; Magnetis, V, 21, 11; Perieris, VI, 22, 2; Tanagræ, IX, 20, 1; Arnes, IX, 40, 5.

Æpea opp. Messen. IV, 34, 5.

Æpytiadæ vel Æpytidæ, IV, 3, 8; IV, 9, 4 et 9; VIII, 18, 4.

Æpytus Cresphontis f. et in regno Messeniæ successor, justitia et prudentia clarus, IV, 3, 8; ab Holæa et Heraclidis restitutus, IV, 5, 1; VIII, 5, 7.

Æpytus Elati f., VIII, 4, 4 et 7; ejus interitus et sepulcrum, ibid.; VIII, 16, 2.

Æpytus Hippothoi f. Arcadum rex cæcatur, VIII, 5, 5; VII, 10, 3.

Æpytus Nilei f. Prienen condit, VII, 2, 10.

Aer fetidus e mari, V, 25, 3.

Aerope Cephei f. ex Marte gravida partu perit, VIII, 44, 7.

Aeropia v. Aperopia.

Aeropus Cephei f., VII, 5, 1.

Aeropus Martis et Aeropæ f., VIII, 44, 8.

Æs Tartessium, VI, 19, 2; æris fusores primi; VIII, 14, 8; IX, 41, 1; X, 38, 6; ænea heroum arma, III, 3, 8; æneæ portæ, V, 10, 10; ænea status solida, IX, 12, 4. æneum templum, thalamus, tectum, X, 5, 11. æneum papaver in summa tecti testudine, V, 20, 9. æneum limen, IX, 19, 8. ænea opera et veterum qualia, VIII, 14, 7. æneum signum antiquissimum, III, 17, 6.

Æschines Argivus, IV, 26, 7.

Æschines Eleus quinquertio Olympionica, VI, 14, 13.

Æschylinus Leschei pater, X, 25, 5.

Æschylus Æsimidis pater, IV, 5, 10.

Æschylus Asterionis pater, VI, 3, 1.

Æschylus Euphorionis f. a Baccho tragœdiam facere jubetur, I, 21, 2. Hieroni familiaris, I, 2, 3. maris regem Jovem appellat, II, 24, 4; Inachum fluvium Argivum, VIII, 6, 6. Dianam Cereris filiam esse tradidit, VIII, 37, 6. Furiarum crinem serpentibus implicat, I, 28, 6. ejus fabula Glaucus, IX, 22, 7; X, 4, 7. Septem ad Thebas, II, 20, 5. Satyri, II, 13, 6. epitaphium, I, 14, 5.

Æschylus Symmachi pater, VI, 1, 3.

Æsculapius Apollinis f. et Hygiæ pater, allegorice aer, VII, 23, 7 — 8. infans expositus et a turture nutritus, VIII, 25, 11; a capra, II, 26, 5. Epidauri inprimis cultus, II, 26, 3. inde Sicyonem advectus, II, 10, 3. ejus natales et patria, II, 26, 3. mater Coronis, II, 27, 6; vel Arsinoe Leucippi filia, III, 26, 7; IV, 3, 2; uxor, II, 29, 1. filii, IV, 3, 2; IV, 31, 12; dracones, II, 11, 8; III, 23, 4 — 7. lavacrum, II, 27, 6. lucus, II, 27, 1. templa, I, 21, 4; II, 10, 2; II, 13, 5; II, 23, 4; III, 22, 10; III, 26, 10; IV, 30, 1; IV, 31, 10; VII, 21, 14; VII, 23, 7; VII, 27, 11; VIII, 25, 3; sacra Pergami, III, 26, 10. in insula Co, III, 23, 6; imberbis, VIII, 28, 1.

Ἀσχληπιὸς ἐν Ἀγιαδῶν, III, 14, 2; ἀγνίτας, III, 14, 7; ἀρχαγέτης, X, 32, 12; αὐλώνιος, IV, 36, 7; Γορτύνιος, II, 11, 8; Δημαίνετος, VI, 21, 4; ἰατρὸς, II, 26, 9; Καούσιος, VIII, 25, 1; Κοτυλεὺς, III, 19, 7, παῖς, VIII, 25, 11; VIII, 32, 5; φιλόλαος, III, 22, 9.

Æsepus fl. Phrygiæ, X, 31, 6.

Æsimides, I, 3, 3; Æschyli f. archon Athen., IV, 5, 10.

Æsymnetes deus, VII, 20, 1; VII, 21, 6. v. Bacchus.

Æsymnium Megarense, I, 43, 3.

Æsymnus Megarensis, I, 43, 3.

Æsypus Timonis f. Olympionica; ejus statua, VI, 2, 8. (Timonis pat., VI, 12, 6.)

Ætas aurea, V, 7, 6.

Ætha equa Agamemnonis, V, 8, 3.

Æthidæ duo, quorum alterum religiose colunt Messenii, IV, 32, 2.

Æthiopes Oceani accolæ, I, 33, 3. ebeni radices eruunt, I, 42, 5. Solis mensam fabulantur, VI, 26, 2; I, 33, 4.

Æthiopia supra Syenen, V, 7, 4. ejus aspides nigræ, IX, 21, 6. tauri, IX, 21, 2.

Æthiopicus campus, I, 33, 4.

Æthlius Æoli vel Jovis f. Elidis rex, V, 1, 3; V, 8, 2.

Æthra Phalanthi uxor, X, 10, 8.

Æthra Pitthei f., II, 32, 9. a Neptuno compressa, II, 33, 1. a Dioscuris capta, V, 19, 3. e captivitate liberata, X, 25, 7. eam uxorem sibi postulat Bellerophon, II, 31, 9.

Æthusa Neptuni f., IX, 20, 1.

Aetius Anthæ f. rex Trœzeniorum, II, 30, 8; II, 31, 10.

Ætnæ crateres fatidici, III, 22, 9; rivi ardentes, X, 28, 4.

Ætnæus Promethei f., IX, 25, 6.

Ætoli ab Ætolo dicti, V, 1, 8. Acarnanibus inimici, IV, 25, 3; X, 16, 6. ab Agesilao adjuvantur, III, 10, 2. in Elidis consortium veniunt, V, 4. 2. a Cylone tyrannide liberantur, VI, 14, 11. cum Thessalis bellum gerunt, VI, 16, 2; Gallos strenue propulsant, I, 4, 4; X, 20, 4; X, 22, 13; X, 23, 12; tropæum de Gallis dedicant Delphis, X, 15, 2; X, 19, 1 et 4; in Actiacam Nicopolin translati; X, 38, 4; VII, 18, 8; ἀνάστατοι, VIII, 24, 11.

Ætoliæ simulacrum, X, 19, 1.

Ætolus Endymionis f., V, 1, 4. Elidis rex, Epeo succedit et cædis causa solum vertit; Ætoliæ nomen dat, V, 1, 8.

Ætolus Oxyli f., V, 4, 4.

Africa Battum coronat, X, 15, 6. homines ibi fert, II, 21, 6.

Africus ventus, vitibus noxius, II, 34, 2.

Agamedes Stympheli f., VIII, 4, 8.

Agamedes Ergini f., IX, 37, 4. cum Trophonio Alcmenæ thalamum ædificat, IX, 11, 1; Apollini templum, Hyrieo thesaurum, IX, 37, 5; X, 5, 13; Neptuno ἱππἱῳ templum, VIII, 10, 2. ejus invocatio, IX, 39, 6; scrobs, IX, 37, 7.

Agamedidas Thersandri pater, III, 16, 6.

Agamemnon a Thyeste Vulcani sceptrum accipit, IX, 40, 11. Sicyonis regnum obtinet, II, 6, 7. an Ægistho præbuerit inimicitiarum causam, II, 18, 2. Aulide Dianæ sacrificat, III, 9, 3. Calchanti ut se sequatur persuadet, I, 43, 1. ejus laudes, VII, 24, 2. monumentum, II, 16, 6; et III, 19, 6; tentorii limen, IX, 19, 7; statua, V, 25, 9; imago picta, X, 30, 3; Clazomenis cultus, VII, 5, 11.

Agamenes Sicyonius, X, 9, 10.

Agametor Mantinensis pugil, VI, 9, 9.

Aganippe Permessi f. fons, IX, 29, 5.

Agapenor Ancæi f. Arcadiæ rex, VIII, 5, 2; VIII, 10, 10; VIII, 53, 7.

Agasicles Archidami f. rex Spartæ, III, 7, 6.

Agasicles Sicyonius, II, 10, 3.

Agasisthenes Laced., VII, 12, 7.

Agasthenes Augeæ f., Elidis rex, V, 3, 3.

Agathinus Thrasibuli f., Eleus; ejus statua, VI, 13, 11.

Agathocles archon Athen., X, 2, 3.

Agathocles Lysimachi f. a Getis captus, I, 9, 6. novercæ insidiis exstinctus, I, 10, 3.

Agathocles Siciliæ tyrannus, VI, 12, 2.

ἀγαθοῦ θεοῦ templum, VIII, 36, 5.

Agdistis androgynus, VII, 17, 10.

Agdistis mons, I, 4, 5.

Ageladas Argivus statuarius, Onatæ et Hegiæ æqualis, VIII, 42, 10; IV, 33, 2; VI, 8, 6; VI, 10, 6; VI, 14, 11; VII, 24, 4; X, 10, 6.

Agelaus Stymphali f., VIII, 35, 9.

Agelaus Tegeates Pythionica, X, 7, 7.

Ageles Chius pugil Olympionica, VI, 15, 2.

Agelochus Tisameni f. Agiæ pater, III, 11, 5.

Agelus Neptuni f., VII, 4, 8.

Agemachus Cyzicenus Olympionica; ejus statua, VI, 13, 7.

Agenor Arei f., VII, 18, 5.

Agenor Pleuronis f., III, 13, 8.

Agenor Thebanus pugil; ejus statua, VI, 6, 2.

Agenor Triopæ f., I, 14, 2. rex Argivorum, II, 16, 1.

Agenor Trojanus occisus a Neoptolemo, X, 27, 2; X, 25, 6.

Agesarchus Æmostrati f. Tritæensis, VI, 12, 8.

Agesilas Lusensis Pythionica, VIII, 18, 8.

Agesilaus Archidami f., III, 8, 1; Archidami pater, VI, 4, 9. Spartæ regnum Leotychidi præripit, III, 8, 8. altero pede claudus, ib. 10. Aulide sacra facere vetatur, III, 9, 3. in Asiam trajicit, III, 9, 1. domum redire cogitur, ib. 12; IV, 17, 5. Ætolis auxilium fert, III, 20, 10. in Ægyptum profectus rem bene gerit, ibid.; Epaminondæ cedit, IX, 14, 5; IX, 13, 2; ejus mors et sepultura, III, 10, 2.

Agesilaus Doryssi f. rex Lacedæm., sub quo leges Lycurgus, III, 2, 4.

Agesimeses. vid. sub v. Agamenes Sicyon.

Agesipolis Cleombroti f. rex Spartæ, I, 13, 5; III, 6, 2.

Agesipolis Pausaniæ f. rex Spartæ; ejus res gestæ et mors, III, 5, 7 sq. Mantineam capit, VIII, 8, 7.

Agetor Arcas argento se corrumpi patitur, V, 21, 3.

Agiadas Eleus pugilatu victor, VI, 10, 9.

Agias, Agelochi f., Lysandro prædicit victoriam; ejus statua, III, 11, 5.

Agidæ, seu Agiadæ, Eurysthenis posteri, III, 2, 1. eorum series, III, 2 — 6. sepulcra, III, 14, 2. ultimus Cleomenes Leonidæ, III, 7, 1.

Agis Archidami f. rex Spartæ, III, 8, 1. Eleis bellum infert, III, 8, 3. filium suum spurium esse dicit, ib. 7.

Agis Archidami f. Agesilai n., III, 10, 5.

Agis Eudamidæ f. rex Spartæ, III, 10, 5. Megalopolim oppugnat, VIII, 27, 13. Pellenen capit, II, 8; VII, 7, 3; ad Mantineam superatur, VIII, 8, 11 et 10, 5 — 11; occumbit, VIII, 10, 8.

Agis Eurysthenis f., III, 2, 1.

Aglaia Gratia, IX, 35, 5.

Aglaophon Polygnoti pater, X, 27, 4.

Aglauros Cecropis f.; ejus mors, I, 2, 6; ejus septum sacrum, I, 18, 2.

Aglaus Psophidius per totam vitam beatus, VIII, 24, 13.

Agnaptus architectus, V, 15, 6; VI, 20, 10 et 13.

Ἀγνίτας. v. Æsculapius.

ἄγνος frutex, III, 14, 7.

ἄγνωστοι θεοὶ, I, 1, 4; V, 14, 8.

Ἀγῶνος effigies, V, 20, 3; V, 26, 3.

Agoneas Colophonius pater Hermesianactis, VI, 17, 4.

agonothetæ Olymp., V, 9, 4.

Agoracritus statuarius, Phidiæ disc. et amasius, IX, 34, 1.

Agorius Damosii f., V, 4, 3.

Agræ locus Atticæ, I, 19, 6.

Agræus Temeni f., II, 28, 3.

Agrigentinorum donarium, V, 25, 5.

Agrii filii Œneum Ætolia pellunt, II, 25, 2.

Agrolas Pelasgus vel Siculus, I, 28, 3.

Ἀγροτέρα. v. Diana.

ἀγυιὰ Eleis i. q. Atticis στενωπός, V, 15, 2.

Agyieus Hyperboreus, X, 5, 8.

Aiax Oilei f. Cassandram violat, I, 15, 2; X, 26, 3; cum Ulixe simultatem exercet, X, 31, 1. Locris adest, III, 19, 12.

Aiax Telamonis f. Alcathoi successor, I, 42, 4. corpore procero, I, 35, 5. pictus, X, 31, 1. cum Hectore pugnat, V, 19, 2. posteri parum clari, II, 29, 4. statua inter eponymos, I, 5, 2. templum, statua, honores, I, 35, 2 et 3. flos, ib. Achillis arma ad tumulum ejus delata, I, 35, 4.

Aiax uterque redivivus, III, 19, 13.

Aidoneus fl. Idæ, X, 12, 3 et 4.

Alabastrum marmor, I, 18, 9.

Alea festum Minervæ. vid. sub Aleæa.

Alagonia Eleutherolaconum opp., III, 21, 7; III, 26, 11.

Alalcomenæ opp. Bœotiæ, IX, 3, 4; IX, 33, 5.

Alalcomeneus Minervæ nutricius, IX, 33, 4.

Alalcomenia Ogygi f., IX, 33, 4.

Alalcomenias fons, VIII, 12, 7.

Ἀλάστωρ, I, 30, 1; VII, 11, 2; VIII, 24, 8.

Alazonum apes, I, 32, 1.

Alcænetus Theanti f., Lepreata Olympianica, VI, 7, 8.

Alcæus Amphitryonis pater, VII, 14, 2.

Alcæus poeta hymno in Mercurium, VII, 20, 4; proœmio in Apollinem, X, 8, 10.

Alcamenes Achæorum prætor, VII, 15, 8.

Alcamenes statuarius Praxitele antiquior, Phidiæ æqualis, I, 1, 5; I, 8, 4; I, 19, 2; I, 20, 3; I, 24, 3; II, 30, 2; V, 10, 8; VIII, 9, 1; IX, 11, 6.

Alcamenes Telecli f. rex Spartæ, III, 2, 7; IV, 4, 4; IV, 5, 9.

Alcander Lycurgo excutit oculum, III, 18, 2.

Alcathous Pelopis f. leonem Cithæronium conficit, I, 41, 3 et 6. muros Megar. reficit, I, 41, 6; I, 2, 1 — 2. pater Peribœæ, I, 42, 2. filiorum alterum interficit, I, 42, 6. ejus heroum, I, 43, 4.

Alcathous Porthaonis f., VI, 20, 17; VI, 21, 10.

Alce Celtica fera, V, 12, 1; IX, 21, 3.

Alcenor Perilai pater, Argivus, II, 20, 7.

Alcestis Peliæ f., V, 17, 11.

Alcestas Arybbæ f. Epirotarum rex, I, 11, 4.

Alcestas Tharypi f. Epirotarum rex, I, 11, 1.

Alcetus Alcinoi f. Arcas pugil, VI, 9, 2.

Alcibiadas Spartanus ab Achæis hostis judicatus; Romam missus eos accusat, VII, 9, 2.

Alcibiades Arcadas et Eleos a Lacedæmoniis abstrahit, I, 29, 13; ejus victoria Nem., I, 22, 7; statua a Samiis posita, VI, 3, 15.

Alcidamia Buni mater, II, 3, 10.

Alcidamidas Messenius Rhegium abit, IV, 23, 6.

Alcidocus Scopii f. ab Oxylo occisus, V, 3, 7.

Alcimachus Euphorbi pater Eretriensis, VII, 10, 2.

Alcimedon Arcadiæ campus, VIII, 12, 2.

Alcimedon heros; ejus filia et antrum, VIII, 12, 2.

Alcimi Hippocoonte nati heroum, III, 15, 1.

Alcinoe nympha, VIII, 47, 3.

Alcinus Arcas, VI, 9, 2.

Alcinus Eleus, VI, 1, 4.

Alcinus pater Nausicaæ, V, 19, 9.

Alcippe Martis f. ab Halirrhothio compressa, I, 21, 4.

Alcis Antipœni filia, IX, 17, 1.

Alcis Tisidis pater, IV, 9, 3.

Alcmæon Amphiarai f., II, 20, 5; V, 17, 4; VI, 17, 6. Amphilocho natu major, X, 10, 4. divini cultus expers, I, 34, 3. exsul et vagus, ejus uxores, filii, mors, VIII, 24, 7 — 10; statua, X, 10, 4.

Alcmæon Silli f., II, 18, 8.

Alcmæonidæ, II, 18, 9.

Alcman Laconica dialecto usus, III, 15, 2. de Dioscuris, I, 41, 4; III, 26, 2. de Gratiarum nominibus, III, 18, 6.

Alcmena Amphiarai et Eriphyles f., V, 17, 8. a Jove decepta, V, 18, 3. in saxum versa, IX, 16, 7. ejus partus a Junone inhibitus, IX, 11, 3. thalamus, IX, 11, 1. mors et sepulcrum, I, 41, 1. ara, I, 19, 3.

Alcon Hippocoontis f.; ejus monumentum, III, 14, 7.

Alcyone Atlantis f., II, 30, 8. duos filios Neptuno parit, IX, 22, 5. soror Taygetes, III, 18, 10.

Alcyonia palus immensa profunditate, II, 37, 5.

Aleæ Arcadicæ situs, conditor, memorabilia, VIII, 23, 1; VIII, 27, 3.

Aleæa, festum Minervæ, VIII, 47, 4.

Alector Anaxagoræ f., II, 8, 5.

Ales fl. Colophon. admodum frigidus, VII, 5, 10; VIII, 28, 3.

Alesiæ locus Lacon., III, 20, 2.

Ἀλήσιον οὖδας, IX, 14, 3.

Alesius mons, VIII, 10, 1.

Aletes Hippotæ f. Corintho potitur, II, 4, 3; V, 18, 8.

Aleuadæ Leotychidem corrumpunt, III, 7, 9. Thessaliam Xerxi produnt, VII, 10, 2.

Aleus pater Lycurgi, V, 5, 5; Aphidantis f., VII, 4, 4. Arcadiæ rex, VIII, 4, 8. Aleam condit, VIII, 23, 1. Tegeam, VIII, 45, 1. ejus filii et filia Auge, VIII, 4, 8, domus Tegeæ, VIII, 53, 10.

Alexander Ptolemæi φιλομήτορος frater, I, 9, 1.

Alexander Alexandri Magni e Rhoxane f., I, 6, 3. a Cassandro veneno interemptus, IX, 7, 2.

Alexander Amyntæ f., VII, 25, 6.

Alexander Cassandri f., IX, 7, 3. a Demetrio occisus, ib. et IX, 10, 1; X, 36, 6.

Alexander Lysimachi f., I, 10, 4 et 5.

Alexander Magnus materno generer Epirota et Æacides, I, 9, 8. in Mimante perfodiendo frustra laborat, II, 1, 5. tropæa nulla statuit, IX, 40, 9. thoracem et hastam Æsculapio suspendit, VIII, 28, 1. Alexandriam condit, V, 21, 9, Smyrnam, VII, 5. Pellenensibus tyrannum imponit, VII, 27, 7; Thebas evertit, IX, 23, 5 et 6; IX, 25, 10. ab Anaximene Lampsacenis placatur, VI, 18, 2. ejus pater Ammon, IV, 14, 8, filii et uxores, IX, 7, 2. iracundia, VI, 18, 2. felicitas, IV, 35, 4; VII, 10, 3. periculum in Oxydracis, I, 6, 2. interitus, VIII, 18, 6; VIII, 7, 7. sepultura Memphi, I, 6, 3; I, 7, 1. statua, I, 9, 4; Jovis habitu, V, 25, 1; equestris, VI, 11, 1. genus a Cassandro exstinctum, IX, 7, 2. domus Megalopoli, VIII, 32, 1.

Alexander Neoptolemi f., I, 11, 3, et 7.

Alexander Pheræus, VI, 5, 2; IX, 15, 1.

Alexander Pleuronius poeta epicus, II, 22, 7.

Alexander Priami f., III, 12, 6.

Alexander Pyrrhi f., IV, 35, 3.

Alexandra s. Cassandra Priami f., III, 19, 6. ejus templum et signum, ib.; III, 26, 5.

Alexandria Ægypti urbs, V, 21, 9; VIII, 33, 3. trans Pharum, VI, 23, 6. Alexandrinorum, ἐπιχλήσεις, V, 21, 12.

Alexandria Troadis urbs, X, 12, 4.

Alexanor Machaonis f. Æsculapio avo templum statuit, II, 11, 5. a Sicyoniis colitur, ib. 6 et 23, 4. Polemocratis frater, II, 38, 6.

Alexiarus locus Bœotiæ, IX, 25, 7.

Alexibius Arcas Olympionica; ejus statua, VI, 17, 4.

Aleximachus Phocensis; ejus virtus, mors, statua, X, 22, 3.

Alexinicus Eleus Olympionica, VI, 17, 7.

Alexis Sicyonius Canthari pater, VI, 3, 6.

Alimusii, demus Atticus, I, 31, 1.

Aliphera Arcadiæ opp., VIII, 26, 5; VIII, 27, 4, 7.

Alipherus Lycaonis f. Alipheræ conditor, VIII, 3, 4; VIII, 26, 6.

Alizonum apes v. s. Alazon.

Almones v. Olmones.

Almus v. Halmus.

Aloeus Solis f., II, 1, 1; II, 3, 10. ejus filiorum interitus et sepulcra, IX, 22, 6.

Alope Cercyonis filia, I, 5, 2; Hippothoontis mater; ejus mors et sepulcrum, I, 39, 3. Chœrili fabula, I, 14, 3.

Alopecus Irbi f., III, 16, 9.

Alpheæa v. Diana.

Alphesibœa Phegei f. uxor Alcmæonis, VIII, 24, 8.

Alpheus Lacedæmonius post Leonidam fortissimus, ejus templum, III, 12, 9.

Alpheus Pisæ fl., III, 8, 4. septem Elidis fluvios recipit, V, 7, 1; VI, 22, 6. Jovi amicus, V, 13, 11. Dianam amat, VI, 22, 9; Arethusam, V, 7, 2. oleastrum gignit, V, 14, 3. ejus fontes et meatus, V, 7, 1; VIII, 44, 3. transitu statis diebus interdictum feminis, V, 6, 7. effigies, V, 10, 7. ara et cultus, V, 14, 6; ei comam alit Leucippus, VIII, 20, 3.

Alphius pictus, X, 25, 3.

ἀλφὸς, V, 5, 11.

Alphion locus Laconiæ, III, 18, 2.

Althæa Thestii f., VIII, 45, 6, Meleagri mater, X, 31, 3 — 4.

Althepia regio, II, 30, 5.

Althepus Neptuni f., Trœzeniorum rex, II, 30, 50; II, 32, 8.

Altis Jovis Olympici lucus, V, 10, 1. aræ ibi positæ, V, 14, 4 — 15, 9. paludosa, V, 11, 10. platanis consita, V, 17, 11.

Alxion Œnomai pater, V, 1, 6.

Alyattæ Lydorum regis crater, X, 16, 1. ætas, V, 10, 3.

Alycæa Arcadiæ opp., VII, 27, 3.

Alypus Sicyonius statuarius, VI, 1, 3; VI, 8, 5; X, 9, 10.

Alyssus fons rabiem sanans, VIII, 19, 3.

Amadocus Hyperboreus, I, 4, 4.

Amaltheæ cornu, IV, 30, 6; VI, 19, 6; VI, 25, 4; VII, 26, 8.

Amarynceus Pyttii f. Elei regni particeps, V, 1, 11; V, 3, 4.

Amarythus opp. EubϾ, I, 31, 5.

Amathus opp. Cypri, IX, 41, 2.

Amazonum expeditio contra Athenienses, I, 41, 7. invicta fortitudo, I, 15, 2. quousque progressæ sint, III, 25, 3. Dianam Ephesiam dedicant, IV, 31, 7; supplices ad eam confugiunt, VII, 2, 7.

Ἀμαζονιχὴ ἀσπὶς, I, 41, 7.

Ambraciotæ Thesprot. pop., V, 23, 2. Molossos vincunt; donarium, Delphos mittunt, X, 18, 4. ab Augusto Nicopolin translati, V, 23, 3.

Ambrosus heros, X, 36, 3.

Ambrosus opp. Phocidis, IX, 13, 3; X, 3, 2; X, 36, 1. ejus muri, IV, 31, 5; X, 36, 3.

Amertes Eleus Olympionica; ejus statua, VI, 8, 1.

Amilichus Achaiæ fl., VII, 19, 5.

Amilus Arcadiæ vicus, olim urbs, VIII, 13, 5.

Aminius fl. Arcadiæ, VIII, 29, 5.

Ammon unde appellatus, IV, 23, 10. Alexandri M. pater, IV, 14, 7. ei ara a Ptolemæo Lagi posita, IX, 16, 1, ab Eleis, V, 15, 11. templum signum hymni a Pindaro dedicati, IX, 16, 1. templum et oraculum, III, 18, 3; III, 21, 8; VI, 8, 3; VIII, 11, 11. signa, VIII, 32, 1; X, 13, 5.

Ammonii Libyæ pop., III, 18, 3; IX, 16, 1.

Amnisus Cretæ opp., I, 18, 15.

Amoris natales, IX, 27, 2: aræ, I, 30, 1; VI, 23, 3: comites, I, 43, 6: cultus præcipuus apud Thespienses, IX, 27, 1: festum et ludi, IX, 3, 3: signa, III, 26, 5. alatus, I, 33, 7. fortunæ adstat, VII, 26, 8; Gratiis, VII, 24, 7. cum Anterote contendit, VI, 23, 5. lyram tenet, II, 27, 3. Venerem emergentem excipit, V, 11, 7.

Amoris infausti exempla, VII, 19, 2; VII, 21, 1.

Amphea opp. Messeniæ a Lacedæmoniis capitur, IV, 5, 8.

Amphialus pictus, X, 25, 3.

Amphianax Antimachi f., III, 25, 10.

Amphiaraus Phoronides, VII, 17, 7. Oiclis f., III, 12, 5; VI, 17, 6; Alcmæonis et Amphilochi pater, II, 18, 4; II, 20, 5. aprum Calydonium venatur, VIII, 45, 7; cum Lycurgo pugnat, III, 18, 12. Melanippum occidit, IX, 18, 1. vaticinandi arte imbuitur, II, 13, 7. hiatu terræ absorbetur, I, 34, 2; II, 23, 2, 3; IX, 8, 3; IX, 19, 4. somnia interpretatur, I, 34, 5; ejus familia in arce Cypseli repræsentata, V, 17, 7; consecratio et cultus, I, 34, 4 et II, 37, 5; templum, II, 23, 2; heroum, III, 12, 5; signum curule, X, 10, 3.

Amphicea s. Amphicæa, opp. Phocidis, X, 3, 2; X, 33, 9.

Amphicles Agidis f., III, 16, 9.

Amphiclus Eubœensis Chium obtinet, VII, 4, 9.

Amphictyon Deucalionis f., X, 8, 1. Atheniensium rex, I, 2, 5 et 6. Itoni pater, IX, 1, 1 et III, 4, 1.

Amphictyones unde dicti, X, 8, 1. Delphicum templum restituunt, X, 5, 13. Pythicos ludos instituunt, VI, 14, 10; X, 7, 4; X, 33, 8. præmia victoribus tribuunt, VI, 4, 3. Cirrhæis bellum inferunt, X, 37, 6. Scyllidi et filiæ statua ponunt, X, 19, 1. Phocenses multant, X, 2, 1. eorum numerus, X, 8, 4; concilii locus, VII, 24, 4. civitates et populi, X, 8, 2; donarium de multa Phocensium, X, 15, 1 et 7.

Amphictyonia Argivorum, IV, 5, 2.

Amphidamas Alei f., VIII, 4, 8.

Amphilochus Amphiarai f., II, 18, 4; II, 20, 5. Alcmæone minor natu, X, 10, 4. ejus oraculum et ara, I, 34, 3; heroum, III, 15, 8. liberorum ara, I, 34, 3.

Amphilochi pop., II, 18, 5.

Amphilytus Bacchiades, Eumeli pater, II, 1, 1.

Amphimachus Cteati e Theronice f. Eleorum princeps, V, 3, 3.

Amphimachus Polyxeni f., V, 3, 4.

Amphimarus Neptuni f., IX, 29, 6.

Amphion Cnossius Acestoris f. Ptolichi disc., VI, 3, 5; X, 15, 6.

Amphion Iasii f., IX, 36, 8.

Amphio et Zethus Antiopes f. Thebas condunt, II, 6, 4; IX, 5, 6. eorum monumentum et sacra, IX, 17, 4; X, 32, 11. Amphion affinis Tantalo, et musicæ magicæque peritus, IX, 5, 7; VI, 20, 18, νήτην invenit, IX, 8, 4. apud inferos pœnas dat, IX, 5, 8. domus ejus excisa, IX, 5, 9. liberorum interitus, II, 21, 9. rogus, IX, 17, 2. monumenta, IX, 16, 7.

ad Amphipolim prælium, I, 10, 2.

Amphiptolemus Samius, Asii pater, II, 6, 4; VII, 4, 1.

Amphissa Locrorum urbs, III, 9, 9; X, 22, 13; X, 38, 4.

Amphissa Macaris ab Apolline amata; ejus sepulcrum, X, 38, 4.

Amphissenses genere Locri ab Arato invaduntur, II, 8, 4. Phocenses lacessunt, III, 9, 9.

Amphisthenes Amphiclis f., III, 16, 9.

Amphithemis Thebanus pecuniam a Persis accipit, III, 9, 8.

Amphitrite Theseo coronam donat auream, I, 17, 3. signa ejus, II, 1, 7, et 8.

Amphitryo Alcæi et Laonomes f., VIII, 14, 2. ejus domus, IX, 11, 1. exsilium, ib. donaria, IX, 10, 4; IX, 17, 3. sepulcrum, I, 41, 1.

Amphitus fl., IV, 33, 3.

Amphoterus Alcmæonis f., VIII, 24, 9.

Amphrysus v. Ambrysus.

Ampyx Peliæ f., VII, 18, 5, Mopsi pater, V, 17, 10.

Amyclæ, III, 18, 7 — 19, 6. ab Amycla conditæ, III, 1, 3. a Spartanis expugnatæ, III, 2, 6. in vicum versæ, III, 19, 6. ab Aristomene captæ, IV, 18, 3.

Amyclæenses a Doriensibus victi, III, 12, 9. ab Iphicrate cæsi, III, 10, 1.

Amyclæus statuarius, X, 13, 7.

Amyclas Lacedæmonis f., III, 1, 3; VII, 18, 5. ejus filia Laodamia, X, 9, 5. Niobes f., II, 21, 9.

Amygdalus e genitalibus Attis nata, VII, 17, 11.

Amymone Danai f., II, 37, 1; IV, 35, 2.

Amymone fl. in Corinthiorum ditione, II, 37, 1; V, 17, 11.

Amyntas Hellanici f. Ephesius, pancratiastes, VI, 4, 5.

Amyntas Philippi pater ejus statua, V, 20, 10.

Amythaon Crethei f. Olympicos ludos instituit, V, 8, 2.

Amythaon Melampodis pater, II, 18, 4; VI, 17, 6.

ἀναβάται, V, 9, 2.

Anacharsis sapientis nomen petit, I, 28, 8.

Anaclethra saxum, I, 43, 2.

Anacreon Teius Polyrati familiaris, I, 2, 3. post Sappho carmina amatoria scripsit, I, 25, 1.

Anæa urbs, VII, 4, 3.

ἄναχτες Dioscuri, II, 22, 6. pueri, X, 38, 7.

Anactoria quæ postea Miletus, VII, 2, 5.

Anactorii Corinthiorum coloni transferuntur Nicopolin, V, 23, 3.

Anactoron Phliasiorum, II, 14, 4.

Ἀνάγχης, II, 4, 6.

Anagyrasii demus Atticus, I, 31, 1.

Anaphlystus Trœzenis f. demi Attici conditor, II, 30, 9.

Anauchidas Eleus lucta Olympionica, V, 27, 12; VI, 14, 11; VI, 16, 1.

Anax Terræ f., I, 36, 6. Anactoriam condit, VII, 2, 5.

Anaxagoras Ægineta statuarius, V, 23, 3.

Anaxagoras Argivorum rex, Megapenthis f., II, 18, 4.

Anaxagoridæ Argivorum reges, II, 18, 5; II, 30, 10.

Anaxander Eurycratis f. Spartæ rex, III, 3, 4; IV, 15, 3. Leandridis maritus; Messeniam populatur, III, 14, 4. a Messeniis funditur, IV, 16, 2. epistola ab hostibus intercepta, IV, 22, 6.

Anaxander Laced. Olympionica, VI, 1, 7.

Anaxandra Thersandri f.; ejus ara, III, 16, 6.

Anaxandrides Leontis f. rex Spartæ ejus uxores et liberi, III, 3, 5.

Anaxias s. Anaxis et Mnasinus Dioscurorum f., eorum statuæ, II, 22, 5; in solio Apollinis Amyclæi, III, 18, 13.

Anaxibia Agamemnonis soror, mater Pyladis, II, 29, 4.

Anaxicrates Athen. archon, X, 23, 14.

Anaxidamus Zeuxidami f. Spartæ rex, III, 7, 6; IV, 15, 3.

Anaxilas Rhegii tyrannus, V, 26, 4. Messenios in Italiam arcessit, IV, 23, 6.

Anaximenis historici stratagemata, VI, 18, 2 — 4.

Anaxippus Mendæus Herculis statuam dedicavit Olympiæ, V, 25, 7.

Anaxirrhoe Coroni f. Epei uxor, V, I, 6.

Anaxis v. Anaxias.

Ancæus Lycurgi f. Argonauta, VIII, 4, 10. Meleagri socius in conficiendo apro Calydonio; ab apro interficitur, ib. et VIII, 45, 2 et 7.

Ancæus Neptuni ex Astypalæa f. Lelegum rex, ejus uxor et liberi, VII, 4, 1.

Anchesmus mons Atticæ, I, 32, 2.

Anchialus, X, 27, 3.

Anchionis Olympionica, v. Chionis.

Anchirrhoe, VIII, 31, 4.

Anchisæ monumentum, VIII, 12, 8.

Anchisia mons Arcadiæ, VIII, 12, 8.

Ancora a Mida inventa, I, 4, 5.

Ancyra opp. Phrygiæ a Mida conditum, a Gallis captum, I, 4, 5.

Andania urbi nomen dat, IV, 1, 8; IV, 33, 6.

Andania Messeniorum regia, IV, 1, 2; IV, 3, 7. initiorum sedes, IV, 3, 10. præstantis juventutis ferax, IV, 14, 7. deseritur, IV, 26, 6. ejus rudera, IV, 33, 6.

Andræmon Codri f. Leleges Lebedo expulit, VII, 3, 5.

Andræmon Thoantis pater, V, 3, 7, ejus uxor et monumentum, X, 38, 5.

Andreas Argivus statuarius, VI, 16, 7.

Andreis regio et urbs ab Andreo nominata, IX, 34, 6; IX, 36, 1.

Andreus Penei f., IX, 34, 6. Andrum condit, X, 13, 4. ejus uxor, IX, 34, 9.

Andriorum Bacchanalia, VI, 26, 2; donarium, X, 13, 4. Andrii a quo nomen habeant, ibid.

Andriscus Persei f., VII, 13, 7.

Androcles Androclis nepos Messenius, IV, 16, 2; prœlio contra Lacedæmonios cadit, IV, 17, 9.

Androcles Phintæ f. Messeniorum rex, IV, 4, 4. cum Antiocho contendens pugna cadit, IV, 5, 6. ejus posteri, IV, 14, 3; IV, 15, 7.

Androclea Antipœni, IX, 16, 1.

Androclides Thebanus ab Artaxerxe corruptus, III, 9, 8.

Androclus Codri f. Ephesum occupat, VII, 2, 8. Samum capit, VII, 4, 2. cadit in pugna, VII, 2, 8. ejus sepulcrum, ib. 9.

Androdamas Phliantis et Chthonphyles f., II, 6, 6; II, 7, 6; II, 12, 6.

Androgei pater et cædes, I, 27, 10. ara, I, 1, 2; I, 1, 4.

Andromache Hectoris uxor, X, 25, 9; Pyrrhi, I, 11, 1. Heleni, ib. et II, 23, 6. ex Heleno mater Molossi, Pieli, Pergami, Cestrini, I, 11, 1; cum Pergamo in Asiam redit, I, 11, 2.

Andromachus Abderita, pater Pythis, VI, 14, 12.

ἀνδροφάγος bellua, IX, 2, 4.

Andropompus Bori f., II, 18, 8. Xanthum dolo occidit, IX, 5, 16.

Androsthenes Athen. statuarius Eucadmi disc., X, 19, 4.

Androsthenes Lochæi f. pancratiastes, VI, 6, 1.

Androtion ἐν τῇ συγγραφῆ τῇ Ἀτθίδι, VI, 7, 6. de Amphictyonibus, X, 8, 1.

Anemosa vicus Arcadiæ, VIII, 35, 9.

Angelion et Tectæus statuarii, Dipœni et Scyllidis disc., II, 32, 5; IX, 35, 3.

Anguillæ Copaides, IX, 24, 2.

Anigræa via in Pelopon., II, 38, 4.

Anigrides nymphæ, V, 5, 11.

Anigrus fl., V, 5, 3. olim Minyeius, V, 6, 3. ejus ostium, fons, odor, V, 5, 7.

Anima hominis immortalis esse traditur a Chaldæis et Magis, IV, 32, 4.

Animalia quibusdam regionibus peculiaria, II, 28, 1. alba insolita, VIII, 17, 3. variant pro cœli et terræ diversitate, IX, 21, 6.

Anio Italiæ fl., IV, 35, 10.

Annibal in terra Libyssa inhumatus, VIII, 11, 11.

Annulus gemmatus, X, 30, 4.

Anochus Adamatæ f., Tarentinus stadio et diaulo Olympionica; ejus statua, VI, 14, 11.

Anolympiades, VI, 22, 3.

Anonus Laconiæ fons, III, 20, 7.

Anser puellæ ludicrum, IX, 39, 2.

Antæus, IX, 11, 6.

Antagoras Cous, III, 4, 9.

Antagoras Rhodius Antigono familiaris, I, 2, 3.

Antalcidæ pax, IX, 1, 4; IX, 13, 2.

Antander Messeniorum dux, IV, 7, 4; contra Lacedæmonios pugnans cadit, IV, 10, 5.

Antasus (Antassus) Melanis pater, II, 4, 4; V, 18, 7.

Antenor statuarius, I, 8, 5.

Antenor Trojanus Menelaum et Ulyssem hospitio excipit, X, 26, 7. ejus uxor et liberi, X, 27, 3. domus insigne, ib.

Anteros, VI, 23, 3 et 5; I, 30, 1.

Anthas Neptuni et Alcyones f. Trœzeniorum rex, II, 30, 8; IX, 22, 5.

Anthea Achaiæ opp. ab Eumelo et Triptolemo conditum, VIII, 18, 3 et 6.

Anthea s. Thuria Messeniæ opp., IV, 31, 1.

Anthea Trœzeniæ opp., II, 30, 8.

Antheas Eumeli f.; ejus mors, VII, 18, 3.

Anthedon nympha, IX, 22, 2.

Anthedon opp. Bœotiæ, VI, 10, 1; IX, 22, 5; IX, 26, 2.

Anthemocritus a Megarensibus occisus; monum., I, 36, 3.

Anthene, v. Athene vicus.

Anthium puteus, I, 39, 1.

Anthracia nympha Arcadica; ejus statuæ, VIII, 31, 4; VIII, 47, 3.

Anticlea Dioclis filia, IV, 30, 2.

Anticlea Ulixis mater, picta, X, 29, 8.

Anticyra opp. Phocidis, olim Cyparissus, X, 36, 5. excisa, VII, 7, 9; X, 3, 1; X, 36, 6.

Anticyreus Herculi æqualis, X, 36, 5.

Antigone Polynicem fratrem cremat, IX, 25, 2.

Antigonea quæ ante Mantinea, VIII, 8, 11.

Antigoni expeditio contra Ptolemæum Lagi, I, 6, 4. filius Demetrius ib. pugna contra Lysimachum; mors, I, 6, 7; I, 16, 1. statuæ, VI, 11, 1; VI, 16, 2; X, 10, 2.

Antigonus Demetrii f., II, 34, 1. a Lysimacho superatur, I, 10, 2. Macedoniam recuperat, I, 13, 7; I, 16, 2. a Pyrrho fugatur, I, 13, 2. Eleis tyrannum imponit, V, 5, 1. Pyrrhum in Peloponneso adoritur, I, 13, 7. Atticam invadit, I, 1, 1; I, 7, 3; I, 30, 4; III, 6, 4. contra Gallos auxilia mittit, X, 20, 5. ejus statua, VI, 15, 7.

Antigonus Philippi tutor, II, 8, 4; VI, 16, 3; VIII, 8, 11. patruelis et vitricus, VII, 7, 4. Arato auxilium fert, II, 9, 2 — 3. Cleomenem superat, VIII, 49, 5.

Antilochus in ins. Leuce, III, 19, 13. pictus, X, 30, 3. ejus f. Pæon, II, 18, 8.

Antimachus poeta, VIII, 25, 4 et 9; IX, 35, 5.

Antimachus Thrasyanoris f., II, 19, 1; Amphianactis pater, III, 25, 10.

Antimenes Deiphontis f., II, 28, 6.

Antinoe seu Autonoe Cephei f., VIII, 8, 4; ejus sepulcrum, VIII, 9, 5.

Antinoe Peliæ filia, VIII, 11, 3.

Antinoi Bithyniensis honores divini, VIII, 9, 7.

Antiochia Syriæ caput, VIII, 29, 3.

Antiochus Alcibiadis gubernator, III, 17, 4; IX, 32, 6.

Antiochus Herculis et Mideæ f., I, 5, 2; II, 4, 3; X, 10, 1.

Antiochus Lepreata; ejus statua, VI, 3, 9.

Antiochus (M.) a Romanis victus, VIII, 50, 4; VII, 8, 3. Atheniensibus remittit statuas a Xerxe asportatas, I, 8, 5. donaria ejus, V, 12, 4.

Antiochus Messeniorum rex, IV, 4, 4; IV, 5, 8.

Antiochus Phocensium dux, X, 20, 3.

Antiochus (Soter), I, 7, 3; I, 16, 1. post Demetrium captum restitutus, X, 12, 10. contra Gallos auxilia mittit, X, 20, 5.

Antiochus Syracusanus Xenophanis f. ὲν τῇ Σιχελιώτιδι συγγραφῇ, X, 11, 3.

Antiope Amazon, I, 2, 1; I, 41, 7.

Antiope Thebana, Nyctei vel Asopi f. ab Epopeo rapta, II, 6, 1. ejus f., ib. 4; IX, 25, 3. spelunca et partus, I, 38, 9. furor, IX, 17, 6. simulacrum, II, 10, 4. monumentum, IX, 17, 4 et 6.; X, 32, 10.

Antiophemus Musæi pater v. Antiphemus.

Antipater Cassandri pater, I, 25, 3; IX, 7, 1. a proditoribus in Græcos concitatur, VII, 10, 4. ad Cranonem prœlium committit, X, 3, 4.

Antipater Cassandri f. matricidii pœnas luit, IX, 7, 3.

Antipater Clinopatri f. Milesius, pugil Olympionica, VI, 2, 6.

Antiphanes Argivus statuarius, Periclyti disc., V, 17, 4; X, 9, 6 et 8 et 12.

Antiphanes Tegeatis leges dat, VIII, 48, 1.

Antiphemus Musæi pat., X, 5, 6; X, 12, 11.

Antiphemus Gelæ conditor, VIII, 46, 2.

Antiphilus architectus, VI, 19, 7.

Antiphus Ganyctoris f., IX, 31, 6.

Antipœni filiæ mortem oppetunt pro patriæ salute, IX, 17, 1.

antiquiora nomina sectari Græcos, VII, 17, 7; VII, 26, 4.

Antitheus archon Athen., VII, 17, 1.

Antonini Pii laudes, VIII, 43, 1; apud Epidaurios opera præclara, II, 27, 6.

Antoninus alter Pii f., VIII, 43, 6.

Antonius cum Cæsare bellum gerit, IV, 31, 1; VIII, 8, 12.

Antra memorabilia, X, 32, 2 — 6.

Anyte poetria, X, 38, 13.

Anytus Titan, VIII, 37, 5.

Ἀοιδὴ Musa, IX, 29, 2.

Aones Bœtiæ incolæ, IX, 5, 1.

Aoris Arantis f.; ejus soror, II, 12, 5.

Aornon locus Thesprotiæ, IX, 30, 6.

Aous fl., IV, 34, 3.

Apame Antiochi Seleucidæ f., I, 7, 3.

Apelles pictor, IX, 35, 6.

Apelles statuarius, VI, 1, 6.

ἀπήνη, V, 9, 2.

Aper Calydonius, Erymanthius, Cromyonius, I, 27, 9. Arcadici venatio, V, 10, 9. apri albi, VIII, 17, 3. ad pugnam commissi, III, 14, 10. immolati, VII, 18, 12. aper cum leone ad currum junctus, III, 18, 16, apri caput ferreum, X, 18, 6.

Aperopia ins., II, 34, 9.

Apes ad Pindari juvenis labra favos affingunt, IX, 23, 2. Trophonii oraculum præmonstrant, IX, 40, 2. mansuetæ, I, 32, 1. ab apibus templum, X, 5, 9.

Apesas mons, II, 15, 3.

Aphæa vel Britomartis dea, II, 30, 3.

Aphareus Perieris f. Messeniæ rex, III, 1, 4. Arenen urbem condit, IV, 2, 4; IV, 3, 7. ejus filii ib. interemti, IV, 3, 1; non Spartæ sepulti, III, 14, 7. monumentum, III, 11, 11. ejus et filiorum picta imago, IV, 31, 11.

ἄφεσις τῶν ἵππων Ol., V, 15, 5; VI, 20, 10.

Aphetæi signum, III, 13, 6.

Aphetais Spartæ via, III, 12, 1 et 5 et 8.

Aphidantea sors, VIII, 4, 3.

Aphidantes demus Tegeat., VIII, 45, 1.

Aphidas Arcadis f., VIII, 4, 2; VIII, 45, 1; X, 9, 5.

Aphidas, rex Athen., VII, 25, 1.

Aphidna, I, 41, 3. a Dioscuris capta, I, 17, 5; II, 22, 6; III, 17, 2; III, 18, 4.

ἀφνειὸς v. Mars.

Aphrodisias opp. Lacon., III, 22, 11; VIII, 12, 8.

Aphrodision Arcad., VIII, 44, 2. silva, VIII, 25, 1.

Aphrodisienses Cares, I, 26, 5.

Aphytæi Ammonem colunt, III, 18, 3.

Aphytis a Lysandro obsessa, III, 18, 3.

Apia regio, II, 5, 7.

ex apio coronæ Nem., VIII, 48, 2.

Apis Ægyptiorum deus, I, 18, 4. ejus fanum et oraculum, VII, 22, 4.

Apis Iasonis f. ab Ætolo interfectus, V, 1, 8.

Apis Telchinis f. a quo Apia regio nomen habet, II, 5, 7.

Apobathmi, locus Corinthicaæ regionis, II, 38, 4.

ἄποιχοι urbes Atheniensium, I, 18, 6.

Apœcus Melanthi pronepos Iones ducit Teum, VII, 3, 6.

Apollo Pythonem necat; expiatur, III, 7, 7; Alcathoum adjuvat, I, 42, 2. Amphissam amat, X, 38, 4. barbare consulenti barbare respondet, IX, 23, 6. boves pascit, VII, 20, 3 — 4. cervam prensat, X, 13, 5. citharam invenit, V, 14, 8; III, 24, 1; VIII, 31, 3. cum Hercule de tripode contendit, III, 21, 8 et X, 13, 7; cum Mercurio de lyra, IX, 30, 1. Leucippi in amore Daphnes, Lini in cantu æmulus, VIII, 20, 4; IX, 29, 6. Mercurium cursu, Martem pugilatu vincit, V, 7, 10. Tegeatas Latonæ contemtores ulciscitur, VIII, 53, 1 sq. Musarum choro præcinit, V, 18, 4. pater Aristæi, X, 17, 3; Chæronis, IX, 40, 5; Delphi, X, 6, 3; Dryopis, IV, 34, 11; Eleutheris, IX, 20, 1; Epidauri, II, 26, 2; Hilairæ et Phœbes, III, 16, 1; Iami, VI, 2, 5; Lini, II, 19, 8; Lycori, X, 6, 3; Melanei, IV, 2, 2; Onci, VIII, 25, 4; Phylacidæ et Phylandri, X, 16, 5; Pythaei, II, 35, 2; Teneri, IX, 26, 1. tænia redimitur, I, 8, 4. tibicinus reconciliatur, II, 22, 9.

Apollinis ara cum Mercurio communis, V, 14, 8. lucus, I, 21, 7; III, 13, 5. oraculum Abis, X, 35, 1. signa, VIII, 30, 3; X, 24, 5; X, 32, 6. spelunca, X, 32, 6. templa, IV, 36, 7; IX, 2, 1; IX, 22, 1; IX, 24, 4; IX, 41, 1; X, 12, 8. uxor, X, 12, 2.

Ἀπόλλων ἀγοραῖος, I, 41, 3. ἀγυιεὺς, I, 31, 6; II, 19, 8; VIII, 32, 4; VIII, 53, 1 et 6. Αὶγύπτιος, II, 27, 6. ἀχέσιος, VI, 24, 6. ἀχρείτας, III, 12, 8. Ἄχτιος, VIII, 8, 11. ἀλεξίχαχος, I, 3, 4; VI, 24, 6; VIII, 41, 8. Ἀμαζόνιος, III, 25, 3. Ἀμυχλαιος, III, 16, 2; III, 18, 8 — 19, 5. ἀρχηγέτης, I, 42, 5. ἀργεώτας, IV, 34, 7. βοηδρόμιος, IX, 17, 2. ὲν Βραγχίδαις, I, 16, 3; VII, 5, 4; VIII, 46, 3; IX, 10, 2. δειραδιώτης, II, 24, 1. δεχατηφόρος, I, 42, 5. δελφίνιος, I, 19, 1. Δήλιος, IX, 40, 4. ἐν Διδύμοις, II, 10, 5; VII, 2, 6. Διονυσόδοτος, I, 31, 4. Ἕχατος, X, 12, 6. ἐπιβατήριος, II, 32, 2. ἐπιχούριος, VIII, 30, 4; VIII, 38, 8; VIII, 41, 7. Ἠλεῖος, VIII, 46, 3. θεάριος, II, 31, 5. θεοξένιος, VII, 27, 4. θέρμιος, V, 15, 7. θυρξεὺς, VII, 21, 3. Ἰσμήνιος, II, 10, 5; IV, 27, 6; IV, 32, 5; IX, 10, 2 et 5; Καρινός (?), I, 44, 2. Καρνεῖος, II, 10, 2; II, 11, 2; III, 13, 3; III, 14, 6; II, 21, 8; III, 24, 8; III, 25, 10; III, 26, 5 et 7; IV, 31, 1. Καρνεῖος στεμματίας, III, 20, 9. Κερεάτας, VIII, 34, 5. Κλάριος, II, 2, 8. Κόρυνθος, IV, 34, 7. Λατῷος, I, 44, 10. Λύνιος, I, 19, 3; II, 9, 7; II, 19, 3; VIII, 40, 5. Μαλεάτης, II, 27, 7; III, 12, 8. Μοιραγέτης, X, 24, 4. Μουσηγέτης, I, 2, 5. Ὀγχαῖος s. Ὀγχαιάτης, VIII, 25, 9 et 11. ὄριος, II, 35, 2. Παιὼν, I, 34, 3. παρνόπιος, I, 24, 8. Παῥῥάσιος, VIII, 38, 8. πατρῷος, I, 3, 4. πλατανίστιος, II, 34, 6. προόφιος, I, 32, 2. προστατήριος, I, 44, 2. Πτῷος, IV, 32, 5; IX, 23, 6. Πυθαεὺς, II, 35, 2; II, 36, 5; III, 10, 8; III, 11, 9. Πύθιος, I, 19, 1; I, 42, 5; II, 31, 6; V, 15, 4; VIII, 15, 5; VIII, 54, 5. Σιταλχας, X, 15, 2. σμινθεὺς, X, 12, 5, et 6. σπηλαἷτης, X, 32, 5. σπόδιος, IX, 11, 7; IX, 12, 1.

Apollodorus Athen. dux; ejus sepulcrum, I, 29, 10.

Apollodorus Cassandriæ tyrannus, IV, 5, 4.

Apollodorus Trœzenius; ejus statua, X, 9, 10.

Apolloneatis (-iatis) tribus Tegeatica, VIII, 53, 6.

Apollonia in mari Ionio, V, 22, 3; VI, 14, 13. Corcyræorum colonia, V, 21, 12.

Apollonius Rhodius, II, 12, 6.

Apollophanes Arcas de Æsculapio responsum a Pythia accipit, II, 26, 7.

Appius in Græciam missus, VII, 9, 3.

Apteræi Cret., X, 5, 10. sagittarii, IV, 20, 8.

Aqua colore et natura varia, IV, 35, 9 — 12. fervens in Mæandro, VIII, 7, 3. dulcis e mari, VIII, 7, 2. marina in arce Athen. et in templo Mantin. VIII, 10, 4; I, 26, 5. grave olens Anigri fluvii, V, 5, 7. amoris oblivionem inducens, VII, 23, 3. futura portendens, III, 23, 8; VII, 21, 12. fatidicas efficiens mulieres, X, 24, 7. lavantibus salutaris, VI, 22, 7. canis rabiosi morsus sanans, VIII, 19, 3. natantes absorbens, II, 37, 6. pisces non ferens, V, 5, 8; V, 7, 5. viva corpora sustinens, mortua mergens, V, 7, 5. e rupe lanceæ et thyrsi ictu provocata, III, 24, 2; IV, 36, 7. aquæ calidæ balneum, II, 34, 1. aquas subire quæ feminæ possint, X, 1, 92.

Aquila in sceptro Jovis Olympii, V, 11, 1; in scuto Aristomenis, IV, 16, 7; quem præcipitem subjectis alis devexit, IV, 18, 5. ærea Olympiæ, VI, 20, 12. alba (χυχνίας), VIII, 17, 3.

Ara lignea, IX, 3, 7. quadrangula, V, 14, 5. e sanguine victimarum, V, 13, 11. e cinere, V, 13, 8; V, 14, 8 et 10; IX, 11, 7. e crudo laterculo, VI, 20, 11. aræ solubiles, VI, 24, 3.

Arabia deserta Stymphalidum patria, VIII, 22, 4.

Arachnæum mons Argivus; ejus nomen antiquum, II, 25, 10.

Arachnarum prodigia, IX, 6, 6.

Aracus Lacedæmonius; ejus statua, X, 9, 9.

Aræthyrea Arantis f., II, 12, 5.

Arainum locus Laconiæ, III, 24, 10.

Arantia urbs et regio, II, 12, 4.

Arantinus collis, II, 12, 4, et 5.

Aras Arantiæ conditor; ejus liberi et sepulcrum, II, 12, 4, sq.

Arateum heroum, II, 8, 1; II, 9, 4.

Aratus Sicyonius Cliniæ, II, 8, 2; VI, 12, 5, vel Æsculapii f., II, 10, 3; IV, 14, 8. de universa Græcia bene meritus, VIII, 52, 5. Mantinentibus opem fert, VIII, 8, 11; VIII, 10, 6. ejus res gestæ, II, 8, 2, — 9, 4. adversus Agidem strategema, VIII, 10, 7. signum, II, 7, 5; VI, 12, 5.

Ἀράτου τεῖχος, VI, 19, 6.

Aratus Solensis Antigono familiaris, I, 2, 3.

Araxus promont. Peloponnesis, VI, 26, 10.

Arba vel potius Aroa, urbs Achaiæ, VII, 18, 6.

Arbores vetustate insignes, VIII, 23, 5. arbores signis conficiendis idoneæ, VIII, 17, 2.

Arca Cypseli, V, 17, 5, — 19, 10. Eurypyli, VII, 19, 6; IX, 41, 2.

Arcades olim Pelasgi, VIII, 4, 1. indigenæ, V, 1, 2. Azanes, VIII, 42, 6. Peloponnesum mediam tenent, VIII, 1, 1. glandibus vescuntur, VIII, 1, 6; VIII, 42, 6. cum Telepho in Asiam transeunt, I, 4, 6, alienis navibus Troiam vehuntur; VIII, 1, 3; VIII, 5, 2. Messeniorum contra Laceæmonios socii, IV, 11, 1; IV, 14, 8; VIII, 5, 10; VIII, 6, 1. desertæ Græciæ pœnas dant, VII, 15, 5. ab Eleis cæduntur, VI, 20, 4. M. Antonii partes sequuntur, VIII, 8, 12. eorum res gestæ, VIII, 6. focus communis, VIII, 53, 9. montanorum arma, IV, 11, 3. signa quadrangula, VIII, 48, 6.

Arcadia olim Pelasgia, ab Arcade dicta, VIII, 4, 1. regum catalogus, VIII, 1, 4, — 5, 13. oppida Megalopolin translata, VIII, 27, 3 — 5. mons altissimus, VIII, 17, 1. sacer vertex, VIII, 38, 2.

Arcas Callistus f., VIII, 4, 1 — 2. ejus ossa Mantineam translata, VIII, 9, 3; VIII, 36, 8. ejus et posterorum statuæ, X, 9, 5.

Arcesilaus Bœotorum dux, IX, 39, 3.

Arcesilaus Lycosurensis, VIII, 10, 10.

Arcesilaus pictor, IX, 35, 6.

Arcesilaus Pitanæus, VIII, 49, 2.

Arcesilaus Spartanus Olympionica, VI, 2, 1.

Archander Achæi f., II, 6, 5; ejus uxor et filii, VII, 1, 6.

Archedamus Xeniæ f. Eleus Olympionica, VI, 1, 3.

Archedius (?) Tegeatæ f., VIII, 43, 4.

Archelaus Agesilai f. rex Spartæ Ægyn urbem capit, III, 2, 5.

Archelaus Macedoniæ rex, I, 2, 2.

Archelaus Mithridatis dux a Romanis repellitur, I, 20, 5.

Archemori ludi, VIII, 48, 2.

Archias Aristæchmi f. Æsculapii colendi Pergamenis auctor, I, 26, 8.

Archias Corinthius coloniam Syracusas deducit, V, 7, 3.

Archias Thurius, I, 8, 3.

Archidamia Cereris sacerdos fugam Aristomenis adjuvavit, IV, 17, 1. Archidamus Agesilai f. rex Spartæ, III, 10, 3. Tarentinis opem ferens occiditur, III, 10, 5. non sepelitur, ib.; VI, 4, 9. ejus signum Olympiæ, VI, 15, 7.

Archidamus Anaxidami f. rex Spartæ, III, 7, 6.

Archidamus Eleus Olympionica, VI, 17, 5.

Archidamus Theopompi regis Spartan. filius ante patrem moritur, III, 7, 5; IV, 15, 3.

Archidamus Zeuxidami f. rex Spartæ, III, 7, 10. Platæas capit, IX, 1, 7.

Archilocus poeta Tellidis nepos, X, 28, 3. de Sapæis, VII, 10, 6. de Tantalo, X, 31, 12.

Archimedes archon Athen., IV, 24, 5.

Archippus Mitylenæus pugil Olympionica, VI, 15, 1.

Architeles Achæi f., II, 6, 5; VII, 1, 6.

Archomenides Philisti Syracusani historici pater, V, 23, 6.

Ardalus Vulcani f. tibiæ inventor Musarum templum condit, II, 31, 3.

Ardys Gygis f., IV, 24, 2.

Areithous Corynetes, VIII, 4, 10; VIII, 11, 4.

Arene Œbali f. Apharei soror et conjux, IV, 2, 4; V, 5, 6.

Arene, urbs Messeniæ, Apharei regia, IV, 2, 4; IV, 3, 7. ejus reliquiæ incertæ, V, 6, 2.

Arene fons, V, 5, 6.

Areopagus, I, 28, 5; IV, 5, 2.

Aresthanas caprarius Æsculapium infantem invenit, II, 26, 5.

Arestoris uxor Mycene, II, 16, 4.

Arethus v. Areithous.

Arethusa ab Alpheo amatur, V, 7, 2; VIII, 53, 3. ei liba per mare mittuntur, VII, 24, 3.

Areus Acrotati f. cum Cleonymo de regno certat, I, 13, 5; II, 6, 2. ejus statua, VI, 12, 5; VI, 15, 9.

Areus Acrotati f. Arei n. puer mortuus, III, 6, 6.

Areus Ampycis f., VII, 18, 5.

Areus Spartanus Achæis infensus, VII, 9, 2.

Argæus a Ptolemæo Philadelpho fratre interfectus, I, 7, 1.

Argalus Amyclæ f. rex Spartæ, III, 1, 3.

Argeadæ reges Macedoniæ, VII, 8, 9.

Argeathæ pop. Arcadiæ, VIII, 23, 8.

Argeus Deiphontis f., II, 28, 6.

Argia Autesionis f. Aristodemi uxor, III, 1, 7; IV, 3, 4.

Arginusæ, VI, 7, 7.

Argiope nympha, Thamyridis mater, IV, 33, 3.

Argius cursu certat, V, 17, 10.

Argivi cum Atheniensibus de antiquitate contendunt, I, 14, 2. regibus ternis utuntur, II, 18, 4. Thebas expugnant, IX, 5, 14. regiam potestatem in ordinem cogunt, II, 19, 2. mille delectos milites alunt, II, 20, 1. Mycenas everunt, II, 15, 4; II, 16, 5. alia quoque oppidula Argos transferunt, VIII, 27, 1. Lacedæmonios ad Hysias vincunt, II, 24, 7. Nemeis præsident, VIII, 40, 3. Argivorum Amphictyonia, IV, 5, 2. cum Lacedæmoniis et Messeniis cognatio, IV, 5, 1. cum Lacedæmoniis simultas, I, 29, 9; II, 20, 1; III, 2, 3; III, 7, 2; VIII, 27, 1; cum Atheniensibus, I, 29, 8 et X, 10, 4; cum Megarensibus, VI, 19, 4; cum Thebanis, IX, 14, 4 et X, 10, 5 societas. dialectus olim eadem quæ Atheniensium, II, 37, 2. dii, VII, 23, 10. donaria Delphica, X, 9, 12; X, 10, 3. mulierum furor, II, 18, 4. ad Troiam expeditio, II, 22, 2; II, 30, 10. in reditu naufragium, II, 23, 1. reges, II, 16, 1 — 2; II, 18, 4, — 19, 2. tibiæ; IV, 27, 7.

Argo navis ubi reversa appulerit, IX, 32, 4; VII, 26, 14.

Argolici clipei, II, 25, 7; VIII, 50, 1.

Argolicum συνέδριον, VIII, 23, 1.

Argolicus sinus, VIII, 1, 1.

Argolis regio, II, 15, 25; VIII, 1, 2. littus, II, 8, 5.

ἀργὸν πεδίον, VIII, 7, 1.

Argonautæ templum Junonis Samium condunt, VII, 4, 4.

Argos urbs, II, 2, 19, 3, — 24, 4. olim potens, VIII, 17, 1.

Argus Jovis et Niobes f. Phonorei nepos, II, 22, 5; II, 34, 4. Argivæ civitati nomen imponit, II, 16, 1. ejus f. Epidaurus, II, 26, 2. sepulcrum, II, 22, 5. lucus, II, 20, 8; a Cleomene incensus, III, 3, 10. Megapenthis f., II, 18, 4.

Argyra fons et nympha, VII, 23, 1.

Argyra Achaiæ opp., VII, 18, 6. ejus rudera, VII, 23, 1.

Aria regio, II, 3, 8.

Ariadne Theseo erepta, I, 22, 5. a Baccho rapta, I, 20, 3; X, 29, 4. coronam tenet, V, 19, 1. ejus sepulcrum, II, 23, 8; chorus, IX, 40, 3; picta effigies, X, 29, 3.

Aricinorum de Hippolyto narratio, II, 27, 4.

Aridæus Philippi f., I, 6, 3; Macedoniæ rex, I, 25, 5. ejus mater, VIII, 7, 7; cædes, I, 25, 6; VIII, 7, 7.

Aries Thyestæ sepulcro insculptus, II, 18, 1, — 3. aureo vellere, IX, 34, 5. circum mœnia gestatus sedat pestem, IX, 22, 1. aræ cornua impingit, IV, 13, 1.

Arietes Thyestæ sepulcrum, II, 18, 3.

Arieus Telestem interficit, II, 4, 4.

Arignotus Parius, II, 27, 2.

Arii pop., II, 3, 8.

Arimaspi pop., I, 26, 6; I, 31, 2.

Arimnestus dux Platæensium, IX, 4, 2.

Arimnestus Tyrrhenus, V, 12, 5.

Arion equus, VIII, 25, 7 — 10.

Arion Methymnæus, III, 25, 7; IX, 31, 2.

Ariphron Hippocratis pater, IX, 6, 3.

Ariphron Xanthippi pater, III, 7, 9; VIII, 52, 3.

Aris fl., IV, 31, 2.

Arisbas Molyri pater, IX, 36, 6.

Aristæchmus Archiæ pater, II, 26, 8.

Aristænus Megalopolit., VIII, 50, 4.

Aristæus Apollinis et Cyrenes f. in Sardiniam migrat, X, 17, 3. Autonoes conjux, ib. 4. Actæonis pater, X, 30, 5, inter deos relatus, VIII, 2, 4.

Aristander Parius statuarius, III, 18, 8.

Aristandri Megalopolitæ porticus, VIII, 30, 10.

Aristarchus Olympiorum interpres, V, 20, 4.

Aristas Parthaonis f., VIII, 24, 1. Alius, VIII, 4, 1.

Aristeas Proconnesius de gryphibus et Arimaspis, I, 24, 6. de Hyperboreis, V, 7, 9.

Aristeas Stratonicensis Olympionica, V, 21, 10.

Aristeræ ins., II, 34, 8.

Aristeus Argivus Olympionica, VI, 9, 3.

Aristias Pratinæ f. Satyrorum poeta, II, 13, 6.

Aristides Eleus Olympionica, VI, 16, 4.

Aristides Lysimachi f. Græcis insularibus tributum imposuit, VIII, 52, 2.

Aristides machinarum faber, VI, 20, 14.

Aristion Athen. Mithridatis legatus et dux, I, 20, 5 et 7.

Aristion Epidaurius Olympionica, VI, 13, 6.

Aristocles Carystius, X, 9, 10.

Aristocles Cleœtæ pater, VI, 20, 14.

Aristocles statuarius, Cleœtæ f. et disc., V, 24, 5.

Aristocles Cydoniata statuarius antiquissimus, V, 25, 11.

Aristocles Sicyonius statuarius, Canachi fr., VI, 3, 11; VI, 9, 1.

Aristocrates Æchmidis f. Arcadiæ rex lapidatur, VIII, 5, 11 — 12. ejus sepulcrum, VIII, 13, 5.

Aristocrates Hicetæ f. Arcadiæ rex lapidatur, IV, 22, 7; VIII, 5, 13. ejus proditio, IV, 17, 2; IV, 22, 1 — 7.

Aristocritus Lysandri pater, VI, 3, 14; X, 9, 7.

Aristodama Arati mater, II, 10, 3. cum dracone concumbit, IV, 14, 7.

Aristodemus Aristomachi f., II, 18, 7. ejus cædes, III, 1, 6. uxor, filii et filiorum tutor, IV, 3, 4. filiorum uxores, III, 16, 6. ejus filii femini geminum Spartæ regnum propagant, III, 1, 5.

Aristodemus Artylæ f. Megalopolit. tyrannus, VIII, 27, 11; VIII, 30, 7; VIII, 35, 5; VIII, 36, 5.

Aristodemus Eleus Olympionica, VI, 3, 4.

Aristodemus Macedo Antigoni dux, X, 20, 5.

Aristodemus Messeniorum rex, IV, 10, 6. filiam pro devovet, IV, 9, 5 — 7. se ipse interimit, IV, 13, 4. ejus somnium, IV, 13, 2. oraculum, IV, 26, 4.

Aristodemus Spartanus Pausaniæ liberorum tutor, III, 5, 7.

Aristodemus, Telestæ pater, Bacchiada, II, 4, 4.

Aristogiton Hipparchum interficit, I, 8, 5. ejus sepulcrum, I, 29, 15.

Aristogiton statuarius, X, 10, 4.

Aristolaus Macedo Ptolemæi Lagi statuam dedicavit Olympiæ, VI, 17, 3.

Aristomache Priami f. picta, X, 26, 1.

Aristomachus Argivorum tyrannus, II, 8, 6.

Aristomachus Cleodæi f., II, 7, 6. Doriensium dux, V, 3, 5; X, 38, 10; VIII, 5, 6. Aristodemi Temeni Cresphontis pater, II, 18, 7; V, 4, 1.

Aristomachus Hippodamiæ procus, VI, 21, 11.

Aristomedes Thebanus statuarius, IX, 25, 3.

Aristomelidas Orchomeniorum Arcad. tyrannus a Chronio interfectus, VIII, 47, 6.

Aristomedon Argivus statuarius, X, 1, 10.

Aristomenes Messeniorum dux, IV, 15, 4; Diagoridarum proavus, VI, 7, 3. ejus ætas, IV, 6, 3, parentes, IV, 14, 7, majores, IV, 15, 4, soror et filius, IV, 21, 2, filiæ et generi, IV, 24, 1 — 3, stipatores, IV, 16, 3, de Lacedæmoniis victoria et ovatio, ib. 4 — 6, hecatomphonia ter facta, IV, 19, 3, sacra defossa, IV, 20, 4 et 26, 7, clipeus, IV, 16, 5 et 7; IX, 39, 14. mors, IV, 24, 3. ossa Messenen reportata, IV, 32, 3. monumentum, IV, 24, 3 et 32, 3. honores heroici, IV, 27, 6; IV, 32, 3; VIII, 14, 7; VIII, 51, 1. statua ænea, IV, 32, 6. spectrum in Leuctrica pugna, IV, 32, 4.

Aristomenes Rhodius Olympionica, V, 21, 10.

Aristomenidas Spartanus Platæensium judex; proavus maternus Agesilai, III, 9, 3.

Ariston Agasiclis f., rex Spartæ, III, 4, 4; III, 7, 7.

Ariston Athen. Platonis pater, IV, 32, 4.

Ariston Laced. Telestæ frater, V, 23, 7.

Aristonautæ (Argonautæ) Pellenæorum navale, II, 12, 2; VII, 26, 14.

Aristonous Ægineta statuarius, V, 22, 5.

Aristonymus Myronis f., pater Clisthenis, II, 8, 1.

Aristophanes comicus de Lepreo, V, 5, 3.

Aristophantus Corinthius, X, 9, 10.

Aristophon Lycini f. Atheniensis, Olympionica, VI, 13, 11.

Aristotelis Stagiritæ statua, VI, 4, 8.

Aristotimus Damareti f. Elidis tyrannus, V, 5, 1; VI, 14, 11.

Arius Teuthraniæ dynasta, a Pergamo occisus, I, 11, 2.

Arma aurea, X, 19, 4. heroum ænea, III, 3, 8.

Armatura Achaica a Philopœmene mutata, VIII, 50, 1.

Arne Æoli f., IX, 40, 4.

Arne fons, VIII, 8, 1.

Arne urbs Bœotica et Thessalica, IX, 40, 5.

Arniscus Eleus Lampi pater, VI, 16, 7.

Aroa opp. Achaiæ, VII, 18, 2 — 3.

Aroania montes, VIII, 18, 7.

Aroanius fl. Arcadiæ, aliis Olbius, VIII, 14, 3; VIII, 15, 6; VIII, 19, 4; VIII, 21, 1; VIII, 24, 3.

Ἀρῥηφόροι, I, 27, 3.

Arrhichion Olympionica ab adversario suffocatus, VIII, 40, 1.

Arrhiphon Triconiensis, II, 37, 3.

Arrhon Clymeni f., IX, 37, 1.

Arrhon Erymanthi f., VIII, 24, 1.

Arsaces Parthus, V, 12, 6.

Arsen fl. Arcadiæ, VIII, 25, 1.

Arsinoe Messenæ fons, IV, 31, 6.

Arsinoe Leucippi f. II, 26, 7; IV, 31, 6. Æsculapii mater, IV, 3, 2; IV, 31, 12. ejus fanum, III, 12, 8, picta imago, IV, 31, 12.

Arsinoe Lysimachi uxor, Lysandræ soror Agathoclem, Lysimachi f. interficit, I, 10, 3.

Arsinoe Lysimachi f., Ptolemæi Philadelphi uxor, I, 7, 3.

Arsinoe Ptolemæi f., Ptolemæi fratris conjux, I, 7, 1 et 3. ejus signum, I, 8, 6; IX, 31, 1.

Arsinoites nomus, V, 21, 15.

Arsites Phrygiæ satrapa, I, 29, 10.

Artaphernis equorum præsepia, I, 32, 7.

Artaxerxes Darii f. a Lacedæmoniis oppugnatur, III, 9, 1. Tissaphernem ducem capitis damnat, III, 9, 7.

Artaxerxes Xerxis f. pacem dat Atheniensibus, I, 8, 2.

Artayctes Persa, III, 4, 6.

Artemidorus Trallianus Olympionica, VI, 14, 2.

Artemisia Lygdamidis f. Halicarnassi regina; ejus virtus, effigies, III, 11, 3.

Artemisium, Argolidis mons, II, 25, 3; VIII, 6, 6.

Artontes Mardonii f., IX, 2, 2.

Artylas Aristodemi pater, Phigalensis, VIII, 27, 11.

Arybbas Alcetæ f. Æacidæ pater, I, 11, 1.

Asæa s. Asea, opp. Arcadiæ, VIII, 3, 4; VIII, 54, 2. ejus rudera, VIII, 44, 3.

Asæatas Lycaonis f., VIII, 3, 4.

Ἀράμινθοι, X, 34, 8.

Asamon Eleus, pugil Olympionica, ejus statua, VI, 16, 5.

Ascalaphus Martis et Astyochæ f., IX, 37, 7.

Ascalon Palæstinæ opp. I, 14, 7.

Ascarus Thebanus statuarius, V, 24, 1.

Ascetades Salaminiorum dux, I, 35, 2.

Ascra Neptuno parit Œoclum, IX, 29, 1.

Ascra Bœotiæ urbs describitur, IX, 29, 1. ferax frumenti; Hesiodi patria, IX, 38, 4.

Asea v. Asæa.

Asia mons Laconiæ, III, 24, 6.

Asmarus fl. Siciliæ, VII, 16, 5.

Asine urbs Argolica, IV, 34, 9. Messeniæ, IV, 34, 12. ejus rudera, II, 36, 4. excidii causa, ib. et III, 7, 4.

Asinæi olim Parnassi accolæ, ubi Dryopes nominati, IV, 34, 9. eorum in Peloponnesum migratio, Argolidis incolæ, II, 28, 2. ejecti ab Argivis, III, 7, 4. Messeniæ partem obtinent, IV, 14, 3. Lacedæmoniorum socii, IV, 8, 3. Messeniis amici, IV, 15, 8; IV, 27, 8.

Asinus vitium putationem præmonstrat, II, 38, 3.

Asius Amphiptolemi f. Samius, VII, 4, 1. genealogus, IV, 2, 1. de Alcmenes parentibus, V, 17, 8. de Antiope, II, 6, 4. de Pelasgo, VIII, 1, 4. de Phoci filiis, II, 29, 4. de Phœnicis filiabus, VII, 4, 1. de Ptoo, IX, 23, 6. de Thestio, III, 13, 8.

Asopia quæ postea Sicyonia, II, 1, 1; a Sole Aloeo donata, II, 3, 10.

Asopichus Phormionis pater, I, 23, 10; X, 11, 6.

Asopus Bœotiæ fl., II, 6, 1. juncosus, V, 14, 3. pater Antiopes, II, 6, 1, Oeroes, IX, 4, 4, Tanagræ, IX, 20, 1, Thebes, II, 5, 2, Thespiæ, IX, 26, 6.

Asopus Eleutherolaconum opp., III, 1, 7; III, 22, 9.

Asopus Neptuni e Ceglusa f. in Sicyonia fluvium invenit, II, 12, 4.

Asopus Platæensium rex, IX, 1, 2.

Asopus Sicyoniæ fl., II, 5, 2; II, 15, 1. pater Æginæ, II, 5, 2; II, 29, 2; V, 22, 6: Cleones, II, 15, 1: Corcyræ, II, 5, 2; V, 22, 6: Harpinnæ et Nemeæ, V, 22, 6: Salaminis, I, 35, 2: Thebes, II, 5, 2; V, 22, 6. Sisypho fontem excitat, II, 5, 1.

Asphodeli gravis odor, X, 38, 2.

Asphodici sepulcrum, IX, 18, 6.

Aspides Ægyptiacæ, Æthiopicæ, Libyssæ, IX, 21, 6.

Aspledon Neptuni et Mideæ nymphæ f., IX, 38, 9.

Aspledon urbs Bœotiæ a quo nomen habeat; deseritur ob aquæ penuriam, IX, 38, 9.

Assus opp. Troadis, VI, 4, 9.

Assyria textura, V, 12, 4.

Astacus Bithyniæ opp. postea Nicomedia, V, 12, 7.

Asterion Æschyli f. statuarius, VI, 3, 1.

Asterion Cometæ f. Argonauta in arca Cypseli effictus, V, 17, 9.

Asterion Argolidis fl., ejus filiæ Junonis nutrices, II, 15, 5; II, 17, 1 — 2.

Asterion herba, II, 17, 2.

Asterion Minois f. a Theseo occisus, II, 31, 1.

Asterius Anactis f. rex Anactorii, VII, 2, 5; corporis proceritas; sepulcrum, I, 35, 6.

Asterodia Endymionis uxor, V, 1, 4.

Asteropea Peliæ f., picta, VIII, 11, 3.

Astius archon Athen., VII, 25, 4; IX, 1, 8.

Astrabacus Irbi f., III, 16, 5 et 9.

Astyages Cyaxaris f., V, 10, 3.

Astyanax Arcas; ejus statua, VIII, 38, 5.

Astyanax Hectoris f. a Pyrrho occisus, X, 25, 9.

Astycles Locrus Euthymi pater, VI, 6, 4.

Astycratea Polyidi f. ejus sepulcrum, I, 43, 5.

Astycrates Erythræus, Lysandri ad Ægospotamos socius, X, 9, 9.

Astylus Crotoniates ter Olympionica; ejus statua, VI, 13, 1.

Astynous Trojanus, a Neoptolemo cæsus, X, 26, 4.

Astyoche Actoris f., IX, 37, 7.

Astypalæa opp., VI, 9, 6.

Astypalæa Phœnicis f., mater Ancæi, VII, 4, 1.

Astyra thermæ, IV, 35, 10.

asylum Phliasiorum, II, 13, 4, Tegeatarum, III, 5, 6.

Atalanta Locrorum ins., X, 20, 3.

Atalanta Schœnei f., VIII, 35, 10. prima aprum Calydonium ferit, VIII, 45, 2. — aquam e saxo elicit cuspide, III, 24, 2. in arca Cypseli efficta hinnulum tenet, V, 19, 2.

Atarneus Chiis donatur, IV, 35, 10.

Atarnitarum calamitas, VII, 2, 11.

Athamantius Bœotiæ campus, II, 24, 1 et 3.

Athamas Æoli f., VII, 3, 6. Leuconis pater, VI, 21, 11, Ptoi, IX, 23, 6. Sisyphi frater, IX, 34, 8. Phrixum et Hellen mactare parat, IX, 34, 5. ab Andreo terræ partem accipit, IX, 34, 6. fratris filios adoptat, IX, 34, 7. ejus sedes, IX, 24, 6: in uxorem et liberos sævitia, I, 44, 7; IX, 34, 7.

Athamas Athamantis nepos, VII, 3, 6.

Athamas Œnopionis f. Cretensis, VI, 4, 8.

ἀθάνατοι v. Immortales.

Athaneatis tribus Tegeatica, VIII, 53, 6.

Athenæ Atticæ Minervæ sacræ, I, 26, 6. ab Antigono Demetrii filio oppugnatæ, III, 6, 5. a Macedonibus attritæ, I, 4, 2; VII, 11, 4. a Sylla captæ, I, 20, 4 — 7. earum arx, I, 22, 4 — 28, 3.

Athenæ Bœotiæ opp., IX, 24, 2.

Athenæa quæ postea Panathenæa, VIII, 2, 1.

Athenæum locus, VIII, 44, 2.

Athenæus Ephesius Olympionica, VI, 4, 1.

Athenæus heros, III, 16, 4.

Athene vicus, II, 38, 6. leg. Anthene.

Ἀθηνᾶς τεῖχος, VII, 22, 10.

Athenienses αὐτόχθονες, II, 14, 4. Amphictyones, X, 8, 5. religiosissimi, I, 17, 1; I, 24, 3; X, 28, 6, in bellis a diis adjuvantur, VIII, 10, 8. cum Amazonibus bellum gerunt, I, 17, 2; V, 11, 7. Herculis liberos ab Eurysthei injuriis defendunt, I, 32, 6. in Sardiniam colonos mittunt, I, 29, 5; VII, 2, 2; IX, 23, 1; X, 17, 5. in bello Persico uxores et liberos Trœzeniorum fidei committunt, II, 31, 7. ad Marathonem et adversus Gallos quantis copiis pugnaverint, IV, 25, 5; X, 20, 2 et 5. relictis Lacedæmoniis societatem cum Argivis ineunt, I, 29, 8; IV, 24, 7. Siciliæ nomen male interpretantur, VIII, 11, 12: a Siciliensi expeditione prodigiis deterrentur, X, 15, 5: cladem accipiunt, X, 11, 5. Asiaticam Agesilai expeditionem detrectant, III, 9, 2. ad Tanagram vincuntur, I, 29, 9. populo Romano auxilia mittunt, I, 29, 14. Macedonico jugo implicantur, I, 25, 3, liberantur, I, 25, 6. Oropo direpta multantur, VII, 11, 4. soli democratiæ ope crescunt, IV, 35, 5.

Atheniensium archontes novem cum eponymo, III, 11, 3: annui, IV, 15, 1: sorte ducti, IV, 5, 10. δῆμοι I, 3, 1, et I, 32, 3 — 33, 8. dicasteria, I, 2, 85 — 11. donaria, X, 15, 4; X, 19, 4. eponymi, I, 5, 2. extra Græciam expeditiones, I, 29, 5. cum Lacedæmoniis fœdus, V, 23, 14. heroes, X, 10, 1, odeum, I, 8, 6; VII, 20, 6, populi simulacra, I, 1, 3; I, 3, 3 et 5. porticus, X, 11, 6. portus et navalia, I, 1, 2 — 4. reges primi, I, 2, 6. thesaurus Delphicus, X, 11, 5, tribus, I, 5, 1,

Athenodorus Arcas statuarius, X, 9, 8.

Atheras Cererem hospitio excipit, II, 35, 4.

Atherionis signum, VII, 20, 7.

ἀθλα βαρέα, VI, 24, 1.

athletarum cibus, VI, 7, 10, jusjurandum, V, 24, 9.

Ἀθμονεῖς demus Atticus, I, 14, 7; I, 31, 5,

Atilius cos v. s. Otilius.

Atlantes iidem qui Nasamones, I, 33, 5.

Atlantis onus et mala, V, 11, 5; V, 18, 4; VI, 19, 8; IX, 20, 3. ejus locum Hercules subit, V, 11, 5. filia Alcyone, IX, 22, 5.

Atlas mons Libyæ, I, 33, 5 et 6; VIII, 43, 3.

Atreus sceptrum Vulcani accipit, IX, 40, 11. Thyestæ filios jugulat, II, 18, 2. ejus cellæ subterraneæ et sepulcrum, II, 16, 6.

Attaginus Thebanus patriam prodit, VII, 10, 2.

Attalus Athen. statuarius, II, 19, 3.

Attalus, Philetæri, et Eumenis frater, pater Attali sequentis, I, 8, 1.

Attalus Attali f., I, 8, 1; I, 36, 5. Gallos pellit, I, 8, 2. Romanorum socius, VII, 8, 9; VII, 16, 1. taurigena et tauricornis, X, 15, 3. eponymus Athen., I, 5, 5; I, 8, 1. ejus thalamus IX, 35, 6, donarium, I, 25, 2.

Attalus Cleopatræ patruus, VIII, 7, 7.

Atthis Cranai filia, I, 2, 6.

Attica unde dicta, I, 2, 6, Minervæ sacra, I, 26, 6. ejus fluvii; I, 19, 5, insulæ, I, 35, 1 — 36, 2, montes, I, 32, 1. Attica officina statuaria, V, 25, 13; X, 37, 8. litteræ antiquæ, VI, 19, 6. oleum, X, 32, 19.

Attis sepulcrum, I, 4, 5. fabula, VII, 17, 9. cultus cum Dindymena communis, VII, 20, 3.

averrunci (ἀποτρόπαιοι) dii, II, 11, 1.

aves immolantur, II, 11, 7; IV, 31, 9. avium crura in virginibus, VIII, 22, 8. Lydicæ, IX, 22, 4.

Auge Alei f. VIII, 4, 9. ubi ab Hercule compressa, VIII, 47, 4. ejus exilium et partus, VIII, 48, 7; X, 28, 8, monumentum, VIII, 4, 9; imago (?), VIII, 47, 2.

Augeæ opp. Laconiæ, III, 21, 5.

Augeas, Admeti pat., X, 25, 5.

Augeas Elei f. Eleorum rex, X, 1, 9. ludos Olympios edit, V, 8, 3. ab Hercule ob mercedem negatam oppugnatur, V, 1, 9. ejus mors, V, 3, 3. post mortem honores, V, 4, 2.

augurii inventor, X, 6, 1.

Augustus Græce σεβαστός, III, 11, 4. Amphictyonum rationem mutat, X, 8, 3. Antonii sectatores in Græcia multat, IV, 31, 1. Cardamylen Lacedæmoniis dat, III, 26, 7, Dymen et Pharas et Tritæam Patrensibus, VII, 17, 5; VII, 22, 1 et 6. donaria et statuas victis aufert, VIII, 46, 2. Laconibus libertatem donat, III, 21, 6. Nicopolin condit, VII, 18, 9. Patras instaurat et auget, VII, 18, 7. ejus templum et laudes, III, 11, 4, statua, II, 17, 3. statua ex electro, V, 12, 7.

Aulis Ogygi f., IX, 19, 6.

Aulis portus, IX, 19, 6. ibi detinentur Græci; VIII, 28, 4: victimæ omnes probæ, IX, 19, 7: palmæ non edules, IX, 19, 8: figuli multi, ib. Agesilai sacrificium, III, 9, 3.

Aulisci donarium, II, 31, 6.

Aulon Arcas, III, 12, 9.

Aulon Messeniæ locus, IV, 36, 7.

Aura equa Phidolæ Corinthii, VI, 13, 9.

Aurora vel Hemera Cephalum rapit, I, 3, 1, in solio Apollinis Amyclæi repræsentata, III, 18, 12, Jovi pro filio supplicat, V, 22, 2. Memnonis mater, I, 42, 3.

aurum Stygis aqua solvitur, VIII, 18, 5. aureum signum facie e fluvialis equi dentibus, VIII, 46, 4.

auspices, I, 34, 4 — 5.

Autesion Tisameni f., III, 1, 7, III, 15, 6. ejus filius, filia, majores, IV, 3, 4. ad Dorienses migrat, IX, 5, 15.

Autolaus Arcadis f. nothus, VIII, 4, 2. Æsculapium infantem tollit, VIII, 25, 11.

Autolyci pater, uxor, sedes, VIII, 4, 6. ejus filii cum Ulixe venantur, X, 8, 8.

Autolycus pancratiastes, I, 18, 3. cum Eteonico contendit, IX, 32, 8.

Automate Danai f., VII, 1, 6.

Autonoe Cadmi f. Thebas relinquit; ejus sepulcrum, I, 44, 5. Aristæi uxor, X, 17, 4.

Autonoe Cephei f. v. Antinoe.

Autonomus Eretriensis, Lysandri socius, X, 9, 10.

Autosthenes archon Athen., IV, 23, 4.

Auxesia dea, II, 30, 4; II, 32, 2.

Auxo, una Gratiarum apud Athenienses, IX, 35, 2.

Axion Phegei f., VIII, 24, 10.

Axion Priami f. ab Eurypylo occisus, X, 27, 2.

Axionicus Achæus, Lysandri socius, X, 9, 10.

Axius, Pæoniæ fluvius, V, 1, 5.

Azan Arcadis f., VIII, 4, 2; X, 9, 5. ejus ludi funebres, V, 1, 8;

Azania pars Arcadiæ, VIII, 4, 3.

Azanum ad Peucellam fl. colonia, X, 32, 2.

Azeus Clymeni f. Actoris pater, IX, 37, 1 et 7.

B.

Babylonii Seleuciam traducuntur, I, 16, 3.

Babylonis muri, IV, 31, 5.

Bacchæ sacræ feminæ, II, 7, 5. earum cum Baccho adversus Argos expeditio, II, 20, 4; II, 22, 1. in Penthea furor, II, 2, 7.

Bacchanalia Cynæthaensium, VIII, 19, 1.

Bacchis Prumnidis f. Corinthi rex, II, 4, 4.

Bacchidæ Corinthi reges, II, 1, 1; II, 4, 4. Cypselum quærunt, V, 17, 5.

Bacchus infans ex aquis servatur, III, 24, 3. puer a Mercurio in cælum portatur, III, 18, 11. Vulcanum in cælum reducit, I, 20, 3. Titanum insidiis petitur, VII, 18, 4; VIII, 37, 5. Tritonem superat, IX, 20, 4. a Perseo superatus, II, 20, 4; et II, 22, 1. in gratiam cum eo redit, II, 23, 7. Ariadnen eripit Theseo, X, 29, 4. Semelen reducit ex inferis, II, 31, 2; II, 37, 5. Antiopen punit, IX, 17, 6. Thebanis vulpem Teumessiam immittit, IX, 19, 1. Athenas venit, I, 2, 5; I, 23, 5. Amphicæensibus medetur et vaticinatur, X, 33, 11.

Bacchi filii Ceramus, I, 3, 1, Narcæus, V, 16, 7, Priapus, IX, 31, 2. expeditio Indica, X, 29, 4. antrum in Eubœa II, 23, 1. festa, II, 24, 6; III, 22, 2, VIII, 23, 1. honores primi, V, 16, 7; I, 2, 5. hortus, III, 24, 4. miracula apud Eleos, VI, 26, 1. oraculum, IX, 30, 9. orgia, X, 33, 11. sacra nocturna, II, 37, 6, a solis feminis tractata, III, 20, 3. signum barbatum, II, 30, 1 et V, 19, 6, eburneum, II, 20, 3 et VI, 19, 10, gypsinum, IX, 32, 1, miniatum, II, 2, 6, a Vulcano fabricatum, VII, 19, 6. templa, VIII, 23; IX, 20, 4; IX, 22, 6; IX, 23, 6 et 7; IX, 24, 1; IX, 38, 1. Bacchi similis Antinous, VIII, 9, 8. et Ζεὺ φίλιος.

Διόνυσος αἰγοβόλος, IX, 8, 1. αἰσυμνήτης, VII, 20, 1; VII, 21, 6. Ἀνθεύς, VII, 21, 6. Ἄνθιος, I, 31, 4. Ἀροεὺς, VII, 21, 6. Αὔξίτης, VIII, 26, 1. Βάχχειος, II, 2, 6; II, 7, 5. Δασύλλιος, I, 43, 5. Ἐλευθερεύς, I, 20, 3 et 29, 2. Κάδμειος, IX, 12, 4. Καλυδώνιος, VII, 21, 1. Κισσός, I, 31, 6. Κολωνάτης, III, 13, 7, Κρήσιος, II, 23, 7. λαμπτήρ, VII, 27, 3. Λευχυανίτης, VI, 21, 5. λύσιος, II, 2, 6; II, 7, 6; IX, 16, 6. μελάναιγις, II, 35, 1. μελπόμενος, I, 2, 5; I, 31, 6. Μεσατεύς, VII, 21, 6. μύστης, VIII, 54, 5. νυχτέλιος, I, 40, 6, πατγρῷος, I, 43, 5. πολίτης, VIII, 26, 1. σαώτης, II, 31, 5; II, 37, 2. φαλλὴν, X, 19, 2. ψῖλαξ, III, 19, 6.

Bacchicum ἐπίῳθεγμα, IV, 31, 4.

Bacchylides Bœotarcha, IX, 13, 7.

Bacis Bœotius vates, X, 12, 11. ejus oracula, IV, 27, 4; IX, 17, 5; X, 14, 6; X, 32, 8 et 11.

Bady loci et fluvii nomen, V, 3, 2.

Bætis fl. Iberiæ, VI, 19, 3.

Balagræ opp. Cyren., II, 26, 9.

Balari Sardiniæ gens, X, 17, 9.

balnea Ionica, VI, 5, 11 — 12.

balsamus arbor, IX, 28, 3.

Balyra fl., IV, 33, 3.

Baphyras. fl., IX, 30, 8.

Barsine Alexandri Magni uxor, IX, 7, 2.

basilæ sacrifici, VI, 20, 1.

βασιλειος στοὰ, I, 3, 1; I, 14, 6.

βασιλεύς archon Athen., I, 3, 1.

Basilis locus Arcadiæ, VIII, 29, 5.

Bassæ locus Arcadiæ, VIII, 30, 4; VIII, 41, 7.

Bathos locus Arcadiæ, VIII, 29, 1.

Bathycles Magnesius statuarius, III, 18, 9.

Bathyllus fons Megalopolitanorum, VIII, 31, 9.

Baton Amphiarai auriga; ejus mors, templum, majores, II, 23, 2, in arca Cypseli repræsentatus, V, 17, 8; X, 10, 3.

Βατραχιοῦν dicasterium Athen., I, 28, 8.

Battus Theræus coloniam in Libyam deducit, III, 14, 3; X, 15, 6. quomodo ei vox restituta, ib. 7. ejus statua curulis, X, 15, 6.

Baucis Trœzenius Olympionica; ejus statua, VI, 8, 4.

Bel deus, I, 16, 3; VI, 23, 10; VIII, 33, 3.

Belbina, Laconiæ opp., III, 21, 3, an olim Arcadum tuerit, VIII, 35, 3, cf. VIII, 27, 4.

Belistiche Macedonia, Olympionica, V, 8, 11.

Bellerophontes Glauci f., rex Corinthi a Minerva Pegasum accipit, II, 4, 1; Æthram uxorem petit, II, 31, 9; Chimæram occidit, III, 18, 13; II, 27, 2; ejus equus fontem ungula aperit, IX, 31, 3; ager ei consecratus, II, 2, 4.

bella alia a victoribus alia a victis nomen traxere, IV, 6, 1; bellum Corinthiacum, IV, 17, 5; III, 9, 12. Lamiacum, VII, 6, 5; X, 3, 4. Messenium, IV, 6, 1: ejus causa, IV, 4, 4 — 5, 5. Persicum, III, 7, 11. Phocicum s. sacrum, III, 10, 3; VIII, 27, 9; IX, 6, 5; X, 13, 6. Thebanum, IX, 9.

Belus Libyæ et Ammonis f., IV, 23, 10; Ægypti pater, VII, 21, 13.

Berenice Ptolemæi Lagidæ uxor, I, 6, 8.

Berenice Ptolemæi Philometoris f., I, 9, 3.

Berosus Sabbæ Judææ vatis pater, X, 12, 9.

bestiæ olim terribiliores, I, 27, 9.

Βίας ara, II, 4, 7.

Bias Amythaonis f., IV, 34, 4, Talai pater, II, 6, 6. fratris Melampodis auxilio regni Argivi partem et sponsam obtinet, II, 18, 4; IV, 36, 3.

Bias Argolidis fl., IV, 34, 4.

Bias Prienensis, X, 24, 1.

Biblidis amores, VII, 5, 10.

Biblis fons Mileti, VII, 5, 10; VII, 24, 5.

Bidiæi Lacedæm. magistratus, III, 11, 2; III, 12, 4.

bipennes Delphis dicatæ, X, 4, 1.

Biris signum, III, 19, 3.

bisontem ut venentur Pæones, X, 13, 1 — 3. bisontis caput æneum, ib. 1.

Bithynium Bithyniæ opp., VIII, 9, 7. Bithynienses Mantinea oriundi, ib.

Biton Cleobis frater, II, 20, 3.

Biton taurum portans, II, 19, 5.

Blenina opp. Arcadiæ, VIII, 24, 4.

Boagrius fl., V, 22, 4.

Bœæ opp. Laconiæ, I, 27, 5; III, 21, 7; III, 22, 11.

Bœaticus sinus, III, 22, 11.

Bœo Delphica poetria, X, 5, 7.

Bœotarchæ, X, 20, 3. septem, IX, 13, 6 — 7. imperio annuo, IX, 14, 5.

Bœotus Itoni f., IX, 1, 1.

Boes Persa, VIII, 8, 9.

Boethus Calchedon, cælator, V, 17, 4.

Bœoti unde denominati, IX, 1, 1. Thessaliæ olim partem tenuere, Æolenses dicti, X, 8, 4. Macedonum partes sequuntur, I, 25, 4, ad Thermopylas adversus Gallos quot venerint, X, 20, 3. Bœotorum concilium, IX, 34, 1, a Romanis abolitum, VII, 16, 9.

Bœotia Atticæ finitima, IX, 1, 1; ejus in Phocidem aditus, X, 4, 2.

Bœoticæ tibiæ, IV, 27, 7.

Bœus Heraclida, III, 22, 11.

βολεοί, II, 36, 3.

Bolgius Gallorum dux, X, 19, 7.

Bolime s. Bolina opp. Achaiæ, VII, 18, 6; VII, 23, 4.

Bolina ab Apolline amata, VII, 23, 5.

Bolinæus fl. Achaiæ, VII, 23, 4.

Βοώνητα domus Polydori Lacedæm., III, 12, 1 et 3; III, 15, 10.

Bootes sidus, VIII, 3, 7.

Boreas Orithyiam rapit, I, 19, 5; V, 19, 1. Græcis opem fert, VIII, 27, 4. Lacedæmoniis adversatur, VIII, 27, 14, Musæo volandi facultatem dat, I, 22, 7; Boreæ sacra, VIII, 36, 6. Boreæ filii Harpyias abigunt, V, 17, 12.

Boreum mons Arcadi, VIII, 44, 4.

Borus Penthili f., II, 18, 8.

Borysthenes fl., VIII, 28, 2.

bos Cadmum Thebas ducit, IX, 12, 1; IX, 19, 4, boves Nestoris, Nelei, Iphicli, Geryonis, Iphidamantis, IV, 36, 2 — 4. boves ænei Delphis dicati, X, 16, 6, Olympiæ, V, 27, 9. ἐργάται Apollini mactantur, IX, 12, 1. boves nummorum loco, III, 12, 3.

Branchidæ, I, 16, 3; V, 7, 5. Mileti opp., VII, 5, 4.

Branchyllides Bœotarcha v. s. n. Bacchylides.

Brasiæ opp. Eleutherolaconum, III, 21, 7; III, 24, 3.

Brasidas Tellidis f., III, 14, 1.

Brauron demus Atticus, I, 23, 7; I, 33, 1. Brauroniæ Dianæ signum e Taurica advectum, III, 16, 7, a Xerxe avectum, VIII, 46, 3; III, 16, 8.

Brenthe Arcadiæ opp., VIII, 28, 7.

Brentheates fl. Arcadiæ, V, 7, 1; VIII, 28, 7.

Brennus, X, 8, 3; X, 19, 7. Gallos sollicitat adversus Græcos, X, 19, 8. Œtam transcendit, X, 22, 10. Delphos petit, ib. 12. vulneratur, X, 23, 6; moritur, ib. 12. ejus strategema, X, 20, 6.

Briacas Æginetæ f., VIII, 5, 10.

Briareus arbiter in Neptuni et Solis de Corintho controversia, II, 1, 6; II, 4, 6.

Brigantes Britanniæ pop., ab Antonino punitur, VIII, 43, 4.

Brimias Eleus Olympionica, VI, 16, 5.

Briseis, V, 24, 11; picta, X, 25, 1.

Britanni ab Antonino Pio repressi, VIII, 43, 4. Britannorum insula in Oceano, I, 33, 4.

Britomartis Jovis et Carmes f., eadem Aphææ et Dictynnæ, II, 30, 3. Cretica, III, 14, 2; VIII, 2, 4. ejus simulacrum, IX, 40, 3.

Broteas Tantali pater, II, 22, 3.

Broteas Tantali f., III, 22, 4.

Brundisium opp., VI, 19, 9.

Bruttii, VIII, 15, 9.

Bryas Argivorum dux, II, 20, 1.

Bryaxis statuarius, I, 40, 6.

Bryseæ opp. Laconiæ, III, 20, 3.

Bucephala promont., II, 34, 8.

Bucolion Holææ f., VIII, 5, 7.

Bulis opp. in Phocensium finibus, X, 37, 2.

Bulon Bulidis conditor, X, 37, 2.

Bunus Mercurii et Alcidamiæ f., II, 3, 10; Junoni templum exstruit, II, 4, 7.

Bupalus architectus et plastes, IV, 30, 6; IX, 35, 6.

Buphagium locus Arcadiæ, VIII, 26, 8.

Buphagus fl., V. 7, 1; VIII, 26, 8.

Buphagus heros Pheneates, VIII, 14, 9; VIII, 27, 17. maritus Promnes, VIII, 14, 9.

βουφόνος, I, 24, 4; I, 28, 10.

Buporthmus mons, II, 34, 8.

Bura Achaiæ opp., VII, 25, 8.

Bura Ionis et Helices f., VII, 25, 8.

Buraicus fl. VII, 25, 10.

βουστροφηδόν, V, 17, 6.

Butas heros, I, 26, 5. Butadæ, ib.

Butas, Polynicis f., Milesius (Mycalesius?) pugil Olympionica; ejus statua, VI, 17, 3.

Butas Polycaonis pater, IV, 2, 1.

buxeum simulacrum, VI, 19, 6.

Bycelus, Sicyonius, Olympionica, VI, 13, 7.

byssus Elea, VI, 26, 6. Elea et Hebraica, V, 5, 2. byssina tela, VII, 21, 4.

Byzantii muri, IV, 31, 5. Byzantiorum donarium, VI, 15, 7, thesaurus, VI, 19, 9.

Byzantii hominis de Pausania dictum, III, 17, 7.

Byzes Naxius; ejus filius, V, 10, 3.

C.

Caanthus Oceani f., ab Apolline sagittis confixus, IX, 10, 5.

Cabarenses Celtarum extremi, I, 35, 5.

Cabira urbs, IX, 25, 6.

Cabiræi, IX, 25, 5.

Cabiri anactes, X, 38, 7. eorum initia, IV, 1, 7; IX, 25, 5 et 8. templum, IX, 22, 5. Pergamus iis antiquitus sacra, I, 4, 6.

Καβείριον, ædes Cabirorum, IX, 26, 1 et 6.

Cachales fl., X, 32, 11.

χαχιζότεχνος Callimachus, I, 26, 7.

cadaver undecim cubitorum, VIII, 29, 4; incorruptum, V, 20, 4; V, 27, 11.

Cadmea arx Thebanorum, II, 5, 2; II, 6, 4; III, 17, 1. a Cadmo condita, IX, 5, 2. a Lacedæmoniis occupata, X, 1, 4.

Cadmea victoria, IX, 9, 3.

Cadmus Agenoris f., III, 15, 8; Ægyptius an Phœnix, IX, 12, 2; bovem sequitur, IX, 12, 1; IX, 19, 4. draconis dentes ubi seminarit, IX, 10, 1. Hyantes expellit, IX, 5, 1. Cadmi nuptiæ et filiæ, IX, 5, 2. domus, IX, 12, 3; IX, 16, 5. in Semelen et nepotem facinus, III, 24, 3. in Illyriam migratio, IX, 5, 3; heroum, III, 15, 8. statua, IX, 12, 4. oraculum ei datum, IX, 26, 3.

Cæadas Lacedæmoniorum, IV, 18, 4.

Cæcines fl., Rhegium et Locridem disterminans; cicadæ ibi, VI, 6, 4.

Cœlus v. Uranus.

Cænepolis urbs Eleutherolaconum, III, 21, 7; III, 25, 9.

Cæneus, X, 29, 10. Pirithoo opem fert, V, 10, 8.

Καιρός Jovis f., minimus natu, V, 14, 9.

Cærus Adrasti equus, VIII, 25, 9.

C. Julius Cæsar Corinthum et Carthaginem restituit, II, 1, 2; ejus templum III, 11, 4.

cæstus, VIII, 40, 3.

Cagaco v. Galaco.

Caicus fl., I, 10, 4; V, 13, 3; Caici campus, V, 24, 6; IX, 5, 14; VIII, 45, 7.

Imp. Caius, IX, 27, 3.

Calabrus fl., VI, 6, 11.

Calades Athen. legumlator, I, 8, 4.

Calænus v. Callinus.

Calais et Zetes Harpyias fugant, III, 18, 15.

Calamæ vicus Messeniæ, IV, 31, 3.

Calamis statuarius Praxiæ magister, I, 3, 4; I, 23, 2; II, 10, 3; V, 25, 5; V, 26, 6; VI, 12, 1; IX, 16, 1; IX, 20, 4; IX, 22, 1; X, 16, 4.

Calaon fl. Colophon., VII, 3, 5.

Calathion mons, III, 26, 11.

Calauria ins., I, 8, 2. Trœzeniorum, X, 9, 8. Apollini sacra, II, 33, 2. ab Apolline tradita Neptuno, ib. et X, 5, 6. Demosthenis ibi honores, II, 33, 5.

Calaus Phryx Attis pater, VII, 17, 9.

Calchas Megaris habitat, I, 43, 1. Iphigeniam immolari jubet, IX, 19, 6. Troia capta cum Pamphylis errat, VII, 3, 7.

Calchinia Leucippi f. mater Perati, II, 5, 7.

Caletor Clytii f., X, 14, 2.

Callia vel Calliæ opp. Arcadiæ, VIII, 27, 4 et 7.

Callianax Rhodius Euclis pater, VI, 6, 2; VI, 7, 2.

Callias Athen. Olympionica, V, 9, 3; VI, 6, 1. Lysimachidæ, X, 18, 1.

Calliæ donarium, I, 23, 2; I, 26, 4. pax, I, 8, 2.

Callichorus puteus, I, 38, 6.

Callicles Megar. statuarius, VI, 7, 2 et 9.

Callicrates Achæus patriam prodit, VII, 10, 5. a Menalcida eluditur, VII, 12, 1. moritur Rhodi, VII, 12, 8.

Callicrates Magnesius Olympionica, VI, 17, 3.

Callignoti signum, VIII, 31, 7.

Callimachus Athen. polemarchus, I, 15, 3.

Callimachus statuarius, I, 26, 6 et 7; IX, 2, 7.

Callimbrotus Diconis pater, VI, 3, 12.

Callinicus Pythocriti pater, VI, 14, 10.

Callinus, IX, 9, 5.

Callion opp. Ætoliæ, X, 22, 6. Calliensium horrenda clades, X, 22, 3 — 4.

Callipatira Diagoræ f. Callianactis uxor, V, 6, 7; VI, 7, 2.

Calliphæa nympha, VI, 22, 7.

Calliphon Samius pictor, V, 19, 2; X, 26, 6.

Callipolis Alcathoi f., I, 42, 6; I, 43, 4.

Callippus Athen. quinquertio multatur, V, 21, 5.

Callippus Corinthius ἐν τῇ ἐς Ὀρχομενίους συγγραφῇ, IX, 29, 2; IX, 38, 10.

Callippus Mœroclis f., Athen, I, 3, 5; I, 4, 2; X, 20, 5.

Callirrhoe Acheloi f., VIII, 24, 9.

Callirrhoe fons, VII, 21, 1.

Callirrhoe a Coreso amatur, VII, 21, 1—5.

Calliste v. Diana.

Calliste ins., quæ postea Thera, III, 1, 7; III, 15, 6; VII, 2, 2.

χαλλιστέφανος ἐλαία, V, 15, 3.

Callisto Lycaonis f., I, 25, 1: in ursam mutata, VIII, 3, 6. ejus sepulcrum; VIII, 35, 8; signum, X, 9, 5; effigies picta, X, 31, 9.

Callistonicus Thebanus statuarius, IX, 16, 2.

Callistratus Athen., Empedi f., pro suorum salute mortem oppetit, VII, 16, 4.

Calliteles Laco Olympionica, VI, 16, 6.

Calliteles Lepreates Zenonis pater, VI, 15, 1.

Calliteles statuarius, Onatæ aut f. aut disc., V, 27, 8.

Callon Ægineta statuarius, II, 32; 5; III, 18, 8; VII, 18, 10.

Callon Eleus Olympionica, VI, 12, 6.

Callon Eleus statuarius, V, 25, 4; V, 27, 8.

Calos a Dædalo occisus, I, 21, 4; I, 26, 4.

Calydon opp. Ætoliæ, III, 10, 2.

Calydonia a Diomede invaditur, II, 25, 2.

Calydonii Dianam inprimis colunt, IV, 31, 7; X, 38, 12. ab Augusto Nicopolin transferuntur, VII, 18, 8.

Calydonius aper, I, 27, 9; VIII, 45, 2. ejus venatio, III, 18, 5; VIII, 45, 6: exuviæ, VIII, 47, 2; dentes, VIII, 46, 1.

Calynthus statuarius, X, 13, 10.

Cambaules Gallorum dux, X, 19, 5.

Cambyses colossum rumpit, I, 42, 3. ejus acinaces, I, 28, 11.

cameli Indici, IX, 21, 2.

Camicus Siciliæ opp., IX, 17, 4.

Camiro Pandarei filia, X, 30, 2.

Campani Cauloniam evertunt, VI, 3, 12. eorum caput Capua, V, 12, 3.

Canachus Sicyonius statuarius, Aristoclis f., II, 10, 5; V, 24, 1; VI, 9, 1; VII, 18, 10; IX, 10, 2. II. Can. minor Polycleti disc., VI, 13, 7; X, 9, 10.

Canathus Naupliæ fons, II, 38, 2.

canis Æsculapium infantem custodit, II, 26, 4; II, 27, 2. in saxum vertitur, IX, 19, 1. lignum parit, X, 38, 1. canum ululatus ominosi, IV, 13, 1; IV, 21, 1. canis rabidi morsus ubi sanetur, VIII, 19, 3. catuli mactantur, III, 14, 9. canis exta, VI, 2, 4.

canes marini, II, 34, 1; IV, 34, 3.

Cantharus Sicyonius statuarius, Alexidis f., Eutychidæ disc. VI, 3, 6; VI, 17, 7.

Canopicum Nili ostium, V, 21, 9.

Capaneus Hipponoi f. fulmine tactus, IX, 8, 7; X, 10, 3. Iphis frater, II, 18, 5.

caper æneus, X, 11, 5.

Capetus Hippodamiæ procus; ejus sepulcrum, VI, 21, 10.

Capha(e)reus EubϾ promont., IV, 36, 6; II, 23, 1.

Caphya et Caphyæ urbs Arcadiæ, VIII, 13, 6; VIII, 23, 3.

Caphyarum campus, VIII, 23, 2. Caphyatica petra, VIII, 13, 6.

Cappadoces Tauricæ Dianæ signum sibi tribuunt, III, 16, 8.

capra lactat Æsculapium, II, 26, 4; Phylacidem et Phylandrum, X, 16, 5. ænea inaurata, II, 13, 6. capra cælestis, ib. Æsculapio Archagetæ capræ non mactantur, X, 32, 12.

χάπρου σῆμα, IV, 15, 7 et 8.

Caprus Eleus Pythagoræ f., Olympionica, V, 21, 10; VI, 15, 4 et 10.

Capua Campaniæ caput, V, 12, 3.

Car Phoronei f., I, 39, 5. Megarensium arci nomen dat, I, 40, 6. ejus monumentum, I, 44, 6.

Caralis Sardiniæ opp., X, 17, 9.

Caranus Macedonum rex tropæum erexit; cur posteri ejus numquam erexerint, IX, 40, 8.

Carcinus Naupactius ἐπῶν τῶν Ναυπαχτίων auctor, X, 38, 11.

Cardamyle opp. olim Messeniorum, postea Lacedæmoniis subjecta, III, 26, 7.

Cardia vicus Chersonesi, I, 10, 5.

Cardianorum urbs a Lysimacho deleta, I, 9, 8.

Cardys Clymeni pater, V, 8, 1.

Cares ab Ionibus ejecti, VII, 2, 5 — 10; VII, 4, 9. Minoi amici VII, 3, 7. terræ motu afflictis subvenit Antoninus Pius, VIII, 43, 4.

Caria arx Megarensium, I, 40, 6.

Carmanor Apollinem et Dianam domo excipit et cædis piaculo purgat, II, 7, 7; II, 30, 3; X, 7, 2; X, 16, 5.

Carmantides Gorgiæ pater, VI, 17, 8.

Carme Eubuli f., mater Britomartis, II, 30, 3.

Carnasion olim Œchalia in Messenia, IV, 2, 2; IV, 33, 4; VIII, 35, 1.

Carnion fl. Arcadiæ, VIII, 34, 5.

Carnus Acarnan vates, III, 13, 4.

Carpasium linum, I, 26, 7.

Carpia vel potius Carteia olim Tartessus, VI, 19, 3.

Carpo hora, IX, 35, 2.

χαρποφόροι Ceres et Proserpina, VIII, 53, 7.

Carthago restituta a Cæsare, II, 1, 2. adjuta ab Antonino Pio, VIII, 43, 4.

Carthaginienses a Tyriis oriundi, rei nauticæ peritissimi, I, 12, 5. Siciliam invadunt, I, 12, 5; colonis implent, V, 25, 6. Selinuntios ejiciunt, VI, 19, 10. Sardiniam occupant, X, 17, 9. a Massiliensibus superantur, X, 8, 6; X, 18, 7. eorum thesaurus Ol., VI, 19, 7.

Caryæ vicus Laconiæ, III, 10, 7. Caryatides virgines, IV, 16, 9.

Caryatæ demus Tegeat., VIII, 45, 1.

Carystiorum donarium, X, 16, 6.

Carystus opp., I, 32, 3.

Caseus athletarum cibus, VI, 7, 10.

Cassander Antipatri f., I, 6, 4, Thessalonices conjux, VIII, 7, 7. ingratus in Antigonum, I, 6, 7. Elateam obsidet, X, 18, 7; X, 34, 2. Thebas restituit, IV, 27, 10; IX, 3, 6; IX, 7, 1. Atticæ tyrannos imponit, I, 25, 6, et. 7. Potidæam, V, 23, 3. Pyrrhum oppugnat, I, 11, 4. Olympiadem punit, I, 11, 4; IV, 27, 2. in Alexandri posteros sævit, IV, 7, 2. crudelitatis pœnas etiam in posteris luit, ib. 3, et VIII, 7, 7.

Cassandra s. Alexandra, III, 19, 6; III, 26, 5. ab Ajace violata, I, 15, 3; V, 19, 5; X, 26, 3. a Corœbo expetita, X, 27, 1. ejus filii ab Ægistho jugulati, II, 16, 6. arca, VII, 19, 7, templum et signum, III, 26, 5, monumentum, II, 16, 6.

Cassandria olim Potidæa, V, 23, 3. ejus tyrannus Apollodorus, IV, 5, 4 — 5.

Cassotis fons et nympha Parnassi, X, 24, 7.

Castalia Acheloi f., X, 8, 9.

Castalia fons Delph. X, 8, 9.

Castalius Delphi f. VII, 18, 9. αὐτόχθων, X, 6, 4.

Castoris monumentum, III, 13, 1. Castor ef Pollux inter deos relati, III, 13, 1; VIII, 2, 4. aprum Calydonium venantur, VIII, 45, 6 et 7. cf. Dioscuri.

Castorides portæ, III, 21, 9.

Catana urbs, V, 23, 6; VII, 16, 5.

Catanensium fratrum pietas, X, 28, 4.

χατοιάδες capræ, IV, 13, 4.

Catreus Tegeatæ vel Minois f., VIII, 53, 4.

Catreus opp. Cret., VIII, 53, 4.

catulus caninus sacrificatur, III, 14, 9.

Catillus Crotoniates, pater Patroclis, VI, 19, 6.

Caucon Celæni f. orgiorum Messeniis auctor, IV, 1, 5. Phlyi nepos, IV, 1, 9. Epaminonda in somno visus, IV, 26, 8. Cauconia Messeniis sacrificatur, IV, 27, 6. ejus sepulcrum, V, 5, 5.

Caulonia Achæorum colonia, a Campanis diruta, VI, 3, 1.

Caus Arcadiæ vicus, VIII, 25, 1.

Cayster fl. Ephesi pater, VII, 2, 7.

Cecrops Erechthei f. rex Athen. I, 5, 3; VII, 1, 2. animalibus vesci vetat, VIII, 2, 3. prior, I, 2, 6; I, 5, 3, secundus, ib. Pandionis f., IX, 33, 1, pater, I, 5, 3. æqualis Lycaoni, VIII, 2, 2. statua ejus, X, 10, 1.

e cedro simulacra, VIII, 17, 2.

Ceglusa Asopi mater, II, 12, 4.

Celadus fl. Arcadiæ, VIII, 38, 9.

Celænæ opp. Phrygiæ, II, 5, 3; X, 30, 9.

Celæno Hyami f., X, 6, 3.

Celænus Phlyi f., IV, 1, 5.

Celbidas Cumanus Tritæam condit, VII, 22, 8.

Celæ vicus, II, 12, 4; II, 14, 1 et 4.

Κηληδόνες, X, 5, 12.

Celenderis portus Trœzen., II, 32, 9.

Celeus Triptolemi pater, I, 14, 2. Cereris mystes, II, 14, 3. Cererem excipit, I, 39, 1. ejus filiæ Cereri et Proserpinæ sacra faciunt, I, 38, 3.

χέλης ἵππος, V, 7, 8; VI, 12, 1.

Celtæ qui post Galatæ, I, 3, 6. Oceani accolæ, I, 33, 4. plurimi, I, 9, 5. extremi, I, 35, 5. proceri, X, 20, 7.

Celtica a Romanis subacta, I, 9, 5.

Κελτιχοὶ θυρεοὶ, VIII, 50, 15; X, 19, 4; X, 20, 8.

Cenchreæ Corinthiorum navale, II, 1, 5; II, 2, 3.

Cenchreæ in agro Argivo, II, 24, 7.

Cenchrias seu Cenchrius Neptuni et Pirenes f., II, 2, 3; II, 24, 7. a Diana occisus, II, 3, 2; VII, 6, 7.

Cenchrius fl. Ioniæ, VII, 5, 10.

Centaurus, V, 19, 7. Centaurorum et Lapitharum pugna, I, 17, 2; V, 10, 8.

Cephalæ demus Atticus, I, 31, 1.

Cephallenia ins. I, 37, 6. Cephallenes Palenses, VI, 15, 7.

Cephallen Lampi f. citharœdus, X, 7, 4. mercator, IV, 20, 8.

χέφαλοι turbidis amnibus gaudent, IV, 34, 2.

Cephalus Athen. a Persis corruptus, III, 9, 8.

Cephalus Deionei f. ab Aurora raptus, I, 3, 1; III, 18, 12. Cephalleniæ insulæ nomen dat, I, 37, 6, ejus filius e Clymene, X, 29, 6.

Cepheus Alei f., VIII, 4, 8. Aeropi pater, VIII, 5, 1, Caphyis nomen dat, VIII, 23, 3. a Minerva donatur, VIII, 47, 5.

Cepheus Andromedæ pater, IV, 35, 9.

Cephisiades Eteocles, IX, 34, 9.

Κηφισιὰς φυλὴ, IX, 34, 10.

Cephisis palus, IX, 13, 3; IX, 24, 1; IX, 34, 5; IX, 38, 6.

Cephisocles Chius Lysandri socius; ejus statua, X, 9, 9.

Cephisodorus Athen., I, 36, 5 sq.

Cephisodorus Marathonius equitum Atheniens. dux, VIII, 9, 10. Cephisodotus Athen. statuarius, VIII, 30, 1; IX, 16, 2; IX, 30, 1. Cephisodotus Bœotarcha, X, 20, 3.

Cephisus Argolidis fl. II, 20, 6, inter Junonem et Neptunum arbiter, II, 15, 5.

Cephisus Atticæ fl., I, 37, 3; I, 38, 5.

Cephisus Bœotiæ fl. IX, 24, 1; IX, 38, 7; X, 8, 10; X, 33, 1 et 5; X, 34, 1. pater Daulidis, X, 4, 7, Lilææ, X, 33, 4, Melænæ, X, 6, 4.

χῆποι Athen. I, 19, 2.

Κὴρ sculpta, V, 19, 6.

Ceramicus unde dictus, I, 3, 1; ejus picturæ, VIII, 9, 8.

Ceramus heros Bacchi et Ariadnæ f., I, 3, 1.

Ceramus opp., VI, 13, 3.

cerastes serpens, VIII, 4, 7.

Ceraunia montes Epiri, I, 13, 1; V, 22, 4.

Cerausius mons Arcadiæ, VIII, 41, 3.

Cerberus Orci canis, II, 31, 2; II, 35, 10; III, 25, 6.

Cercyon Agamedis f., VIII, 5, 4; VIII, 45, 7.

Cercyon Neptuni f. Triptolemi frater, I, 14, 3. Alopes pater, I, 5, 2; I, 39, 3.

Cerdo Phoronei uxor, II, 21, 1.

Ceres Dianæ mater, VIII, 37, 6. hospitio excepta, I, 14, 2; I, 37, 2; I, 39, 1; II, 35, 4. Plemnæo Orthopolin educat, II, 5, 8. mysteria cum quibusnam primis communicarit, I, 43, 2. apud Pheneatas quomodo colatur, VIII, 15, 3. in equam mutata a Neptuno comprimitur, VIII, 25, 5; VIII, 42, 1. ejus templa, IV, 17, 1; VII, 21, 11; IX, 24, 1; X, 35, 2: μέγαρα, I, 39, 5; I, 40, 6; III, 25, 9: cum Libero communia, VIII, 9, 2; IX, 22, 5; IX, 25, 5. depositum apud Cabiræos, IX, 25, 6. simulacrum singulare, VIII, 42, 4.

Δημήτηρ ἀνησιδώρα, I, 31, 4. Δηὼ, VIII, 42, 6. ἐν Ἕλει, VIII, 36, 6. Ἐλευσινία, II, 14, 1; III, 20, 5, VIII, 15, 1; VIII, 25, 3; VIII, 29, 5; IX, 4, 3. Ἐρινύς, VIII, 25, 4. Εὐρώπη, IX, 39, 4 et 5. Θερμησία, II, 34, 6 et 11. θεσμία, VIII, 15, 4. θεσμοφόρος, I, 31, 1; I, 43, 6; II, 32, 8; IX, 6, 5; IX, 16, 5; X, 33, 12. Καβειρία, VIII, 25, 5. χαρποφόρος, VIII, 53, 7. Κιδαρία, VIII, 15, 3. ἐν Κορυθεῦσιν, VIII, 54, 5. λουσία, VIII, 25, 6. μαλοφόρος, I, 44, 3. μέλαινα, VIII, 5, 8; VIII, 42, 1. Μυχαλησσία, IX, 19, 5. Μυσία, II, 18, 3; VII, 27, 9. Παναχαία, VII, 24, 3. Πελασγὶς, II, 22, 1. προστασία, II, 11, 3. προσύμνη, II, 37, 1. Στιρῖτις, X, 35, 10. Χαμύνη, VI, 20, 9; VI, 21, 1. χλοὴ, I, 22, 3. χθονία, II, 35, 4; III, 14, 5.

Ceressus castellum Thespiensium, IX, 14, 2.

Cerethrius Gallorum dux, X, 19, 7.

cerva Telepho ubera præbet, VIII, 48, 7. venatorem secum in voraginem pertrahit, VIII, 22, 9, Saronem in mare, II, 30, 7. cervorum longævitas, VIII, 10, 10. cervæ albæ, VIII, 17, 4. cervi currui juncti, VII, 18, 12, Isidi mactati, X, 32, 16. Cerycius mons Tanagræus, IX, 20, 3.

Κερύνεια urbs et mons Arcadiæ, VII, 6, 1; VII, 25, 5.

Cerynes Temeni f., II, 28, 3.

Cerynites fl. ex Arcadia oriundus, VII, 25, 5.

Ceryx Eumolpi vel Mercurii et Aglauræ f., I, 38, 3.

Cestrine a Cestrino denominata, II, 23, 6.

Cestrinus Heleni et Andromachæ f., I, 11, 1; II, 23, 6.

Ceyx rex Trachinis, I, 32, 6.

Chabrias ab Epaminonda victus, IX, 15, 4. ejus sepulcrum, I, 29, 4.

Chæreas Sicyonius Chæremonis f. pugil. Olympionica, VI, 3, 1.

Chæreas Thebanus a Cleombroto interfectus, IX, 13, 3.

Chæremon Sicyonius pater Chæreæ, VI, 3, 1.

Chæresilaus Iasii f., IX, 20, 1.

Chæron Apollinis f., IX, 40, 4.

Chæron Pellen. tyrannus, VII, 27, 7.

Chæronea Bœotiæ urbs olim Arne, IX, 40, 5, unguentis nobilis, IX, 41, 7. Chæronensis clades I, 25, 3; I, 18, 8; V, 20, 10; IX, 6, 5; IX, 29, 8. cirea Chæroneam tropæa, IX, 40, 7, Taxili clades, I, 20, 6, Arcadûm, VII, 15, 5.

Chæronenses sceptrum colunt a Vulcano fabricatum, IX, 40, 11.

Chalcinus e Cephali posteris, I, 37, 6.

Chalcidenses ad Euripum, V, 23, 2; IX, 12, 6. Naxum in Sicilia condunt, VI, 13, 8. eorum urbes ab Agesipolide expugnantur, III, 5, 9. vincit apud eos Hesiodus, IX, 31, 3.

Chalcis ad Euripum Græciæ clavis, VII, 7, 6.

Chalcis regio et tribus apud Erythræos, VII, 5, 12.

Chalcodon Hippodamiæ procus; ejus sepulcrum, VI, 21, 10.

Chalcodon pater Elephenoris ab Amphitryone interfectus, VIII, 15, 6; IX, 17, 3; IX, 19, 3.

Chalcodontes duo, VIII, 15, 6.

χαλχοῦς nummus apud Pharæos in Achaia, ejusque usus, VIII, 22, 3.

Chaldæi templi accolæ, I, 16, 3. primi animum esse immortalem docuerunt, IV, 32, 4.

Chamynus Pisæus a Pantaleonte interfectus, VI, 21, 1.

Chaon mons Argivus, II, 24, 6.

Chaonum rex, X, 12, 10.

Chaos primum natum, IX, 27, 2.

Characoma locus prope Pellanam, III, 21, 2.

Charadra opp. Phocidis, X, 3, 2; X, 33, 6.

Charadrus Achaiæ fl., VII, 22, 11, Argolidis, II, 25, 2, Messeniæ, IV, 33, 6, Phocidis, X, 33, 6.

Charillus Polydectæ f. rex Spartæ, II, 36, 4; III, 7, 3. cum Archelao rege Ægyn evertit, III, 2, 5. contra Tegeatas ducit, a quibus victus capitur, III, 7, 3; VIII, 5, 9; VIII, 48, 4.

Charinus Eleus bis Olympionica; ejus statua, VI, 15. 2.

Charisia urbs Arcadiæ, VIII, 3, 4; VIII, 27, 3. ejus rudera, VIII, 35, 5.

Charisius Lycaonis f. Charisiæ conditor, VIII, 3, 4.

Charmidas Euthyis f. a Lacedæmoniis in Cretam missus, III, 2, 7.

Charmides Eleus pugil Olympionica, VI, 7, 1.

Charmides Phidiæ pater, V, 10, 2.

Charmus Athen. primus Amori aram dedicavit, I, 30, 1.

Charon inferorum portitor, X, 28, 2.

Charon Lampsacenus Pythæ f., historicus, X, 38, 11.

Chartus Laced. plastes, Euchiri magister, VI, 4, 4.

Chelidorea mons Arcadiæ, VIII, 17, 5.

Chelone promont., I, 2, 4.

Chenæ vicus Œtæ montis, X, 24, 1. χήρα Marpessæ Tegeatidis cognomen, VIII, 47, 2.

Cherrhonesus Clazomenia, VII, 3, 9, Cnidia, V, 24, 7. Cretensis, VI, 16, 5. Thracica, VI, 19, 6.

Chersias Orchomenius de Aspledone, IX, 38, 9; de Hesiodo ib. 10.

Chilo Patrensis ad Lamiam pugnat, VII, 6, 5; ludis Olympicis, Delphicis, Nemeis, Isthmiis in lucta victor; ejus mors, VI, 4, 6.

Chilon Aristotimum Elidis tyrannum opprimit, V, 5, 1.

Chilon sapiens, X, 24, 1. ejus heroum, III, 16, 4.

Chimæra, III, 25, 6.

Chimarrhus fl., II, 36, 7.

Chimerium locus Thesprotidis, VIII, 7, 2.

Chimon Argivus luctator Olympionica, VI, 9, 3.

Chione Boreæ et Orithyiæ f. Eumolpi mater, I, 38, 2.

Chionis Corinthius statuarius, X, 13, 7.

Chionis Laco Olympionica, qui Battum in Libyam secutus est, IV, 23, 4 et 10; VI, 13, 2; VIII, 39, 3.

Chirisophus Cretensis statuarius; VIII, 53, 8.

Chiron Achillis magister, III, 18, 12. Anigro vulnus lavat, V, 5, 10. in deorum numerum receptus Achillem consolatur, V, 19, 9. ejus Parænesis poema Hesiodeum, IX, 31, 5.

χιτὼν, domus Spartæ, III, 16, 2.

Chius ins., VII, 4, 8. Chii Pactye Persis tradunt, IV, 35, 10.

Chius. Neptuni f., VII, 4, 8.

Chloris Amphionis et Niobes f., II, 21, 9; V, 16, 4. Nelei uxor, IX, 36, 8; X, 29, 5.

Choaspes fl. Asiæ, X, 31, 7.

Chœrili Athen. poetæ Alope, I, 14, 3.

Chœrilus Eleus pugil Olympionica; ejus statua, VI, 17, 5.

Χοίριος νάπη in finibus Messoniæ et Laconiæ, IV, 1, 1; IV, 30, 1.

Chœrus Micythi pater, V, 26, 5.

Choma locus Arcadiæ, VIII, 44, 1, et 5.

Chordæ septem, III, 12, 10; IX, 5, 7.

Chorea μαινὰς; ejus sepulcrum, II, 20, 4.

Chorus virorum Delum missus, IV, 4, 4. chori a Vulcano et Dædalo fabricati, VIII, 16, 3.

Chorus loci nomen, III, 11, 9.

χρησμολόγοι, X, 12, 11.

Chromia Itoni f., Endymionis uxor, V, 1, 4.

Chronius Orchomeni tyrann. Aristomelidam interficit, VIII, 47, 6.

Chrysanthis Cereri raptum Proserpinæ enarrat, I, 14, 2.

Chrysaor, Geryonæ pater, I, 35, 5.

Chrysaoris urbs quæ postea Stratonicea, V, 21, 10.

Chryse Halmi f., IX, 36, 1.

Chryse ins., submersa, VIII, 33, 4.

Chrysis Junonis templum incendit, II, 17, 7. ad Minervam Aleam confugit, ib.; III, 5, 6.

Chryses Neptuni et Chrysogeniæ f., IX, 36, 4.

Chrysippus Pelopis f.; ejus mors, VI, 20, 7.

Chrysippus Solensis; ejus statua, I, 17, 2; sepulcrum, I, 29, 15.

Chrysogenia Halmi filia, IX, 36, 1 et. 4,

Chrysoroas fons Trœzeniorum, II, 31, 10.

Chrysorthe Orthopolidis f., II, 5, 8.

Chrysothemis Argivus statuarius, VI, 10, 5.

Chrysothemis Cretensis, Carmanoris f., hymnis certat, X, 7, 2.

Chthonia Colontæ f. Cereri templum exstruit, II, 35, 4.

Chthonia Phronei f., II, 35, 4.

Chthonius Spartus, IX, 5, 3.

Chthonophyle Sicyonis f., II, 6, 6, Phliantis uxor, II, 12, 6.

Χύτροι γυναιχεῖοι, IV, 35, 9.

χιβωτοί Cereales, X, 28, 3.

cicadæ Locrenses vocales, Rheginæ mutæ, VI, 6, 4.

Cichyrus Thesprotiæ, I, 17, 4.

Cillas Pelopis auriga, V, 10, 7.

Cimmerius Ephesius, Lysandri ad Ægospotamos socius, X, 9, 9.

Cimon Miltiadis f., II, 29, 4; VIII, 52, 3. Spartanis auxilio missus remittitur, I, 29, 8; IV, 24, 6. Eionem expugnat VIII, 8, 9. Scyrum capit, I, 17, 6; III, 3, 7. ad Eurymedontem vincit, I, 29, 14. arcis Athen. partem exstruit, I, 28, 3. Cyprum adoritur, I, 29, 13. ossa Thesei investigat, III, 3, 7.

Cimon Miltiadis pater, VIII, 52, 1.

Cinadus Menelai gubernator; ejus sepulcrum, III, 22, 10.

Cinæthon Lacedæmonius genealogias scripsit, II, 3, 9; II, 18, 6; IV, 2, 1; VIII, 53, 5.

cinere pluit, IX, 6, 6, e cinere focus, V, 15, 9, ara, V, 13, 8; V, 14, 8; IX, 11, 7, gradus, V, 13, 10, tectorium, V, 13, 11.

Cinnabaris una cum auro effoditur, VIII, 39, 6. cinnabari oblitum signum Bacchi, VII, 26, 11.

Cinyræ filia, I, 3, 2.

Cippi quibus fœdus inscriptum, II, 12, 3.

χιφος Messenis ὀ στέφανος, III, 26, 10.

Circe cum ancillis et Ulysse repræsentata in arca Cypseli, V, 19, 7.

Cirrha nympha, X, 37, 5.

Cirrha Delphorum navale, II, 9, 6; X, 1, 2; X, 8, 8; X, 37, 4.

Cissa fons, VIII, 12, 4.

Cisseus a Carano victus, IX, 40, 8.

χισσοτόμοι festum, II, 13, 4.

χίστη Δεσποίνης, VIII, 37, 4, Cereris Ἐρινύος, VIII, 25, 7.

Cisus Temeni f., II, 12, 6; II, 19, 1; II, 26, 2. Deiphontem odit, II, 28, 3.

Cithæron Platæensium rex monti nomen dat, IX, 1, 2. Jovem consilio juvat, IX, 3, 1.

Cithæron mons Bœotiæ, I, 38, 8; IX, 1, 2; IX, 2, 4.

Cithæronides nymphæ, IX, 3, 9.

Cithæronius leo, I, 41, 3.

Cithara inventa ab Apolline, V, 14, 8. chordis septem, III, 12, 10. Lacedæmonios in prœlia euntes regit, III, 17, 5.

Cladeus fl. Elidis, V, 7, 1; V, 10, 7; V, 17, 7; VI, 20, 6; VI, 21, 3.

Clææ templum, III, 26, 11.

Clareotis tribus Tegeatica, VIII, 53, 6.

Clarus Colophoniæ opp. VIII, 29, 4; X, 12, 5. templum ibi et oraculum Apollinis, VII, 3, 1; VII, 5, 3 et 4.

Imp. Claudius Thespiensibus Amoris signum reddit, IX, 27, 3.

claudus qui sit, eum regno esse indignum, III, 8, 9; VII, 2, 1.

Claves Græciæ tres, VII, 7, 6.

Clazomenæ a quibus conditæ, VII, 3, 8.

Clazomenia chersonesus, VII, 3, 9.

Clazomenii Herodoto Olympionicæ statuam ponunt, VI, 17, 2. eorum thermæ, VII, 5, 11.

Cleander Mantinensis Philopœmenis tutor, VIII, 49, 2.

Clearchus Rheginus plastes, III, 17, 6, Euchiri disc. VI, 4, 4.

Clearetus Eleus Olympionica, VI, 19, 9.

Κληδόνων ædes apud Smyrnæos, IX, 11, 7.

Cleestonæi, III, 16, 6.

Cleo Thetidis sacerdos, III, 14, 4.

Cleobis et Biton currum trahentes, II, 20, 3.

Cleobœa picta, X, 28, 3.

Cleobulus Lindius sapiens, X, 24, 1.

Cleocritus Naxius, pater Tisandri, VI, 13, 8.

Cleodæus Aristomachi pater, II, 7, 6, Hylli f.; ejus monumentum, III, 15, 10.

Cleodice, picta, X, 26, 2.

Cleodora nympha, mater Parnassi, X, 6, 1,

Cleœtas Aristoclis f. statuarius, I, 24, 3; VI, 20, 14.

Cleogenes Sileni f. Elensis, Olympionica, VI, 1, 4.

Cleolæ Phliasii donarium, V, 22, 1.

Cleolaus Clitorius unus ex conditoribus Megalopolis, VIII, 27, 2.

Cleombrotus Anaxandridæ f., III, 3, 9.

Cleombrotus Leonidæ gener, Spartæ rex, III, 6, 7.

Cleombrotus Pausaniæ f. Spartæ rex, III, 5, 7. ad Leuctra occumbit, I, 13, 4; III, 6, 1; IX, 13, 10.

Cleomedes Astypalæensis ultimus heroum, VI, 9, 5, — 8.

Cleomedes Samius ad Ægospotamos cum Lysandro pugnat, X, 9, 10.

Cleomenes Ægypti præfectus a Ptolemæo interfectus, I, 6, 3.

Cleomenes Anaxandridæ f. rex Spartæ, III, 3, 9. Demaratum imperio privat, III, 4, 3 — 4. Argivos in Argi luco exurit, II, 20, 8; III, 3, 10; III, 4, 1. contra Athenas exercitum ducit, III, 4, 2. Æginetas Persis studentes comprimit, ib. 3. se ipse interficit, ib. 5.

Cleomenes Bœotarcha, dux expeditionis contra Alexandrum Thessalum susceptæ, IX, 15, 1.

Cleomenes Cleombroti f., rex Spartæ, I, 13, 4; III, 6, 2.

Cleomenes Leonidæ f. rex Spartæ ultimus, III, 6, 9; III, 7, 1. Achæos vincit, II, 9, 1. Megalopolin capit, ad Selasiam superatur, II, 9, 2; VII, 7, 4; VIII, 8, 11; VIII, 27, 15; VIII, 49, 4. in Ægyptum fugit et se ipse occidit, II, 9, 3.

Cleommis, Epaminondæ pat., IV, 31, 10. conf. Polymnis.

Cleon Athen. dux ad Amphipolin, I, 29, 13.

Cleon Magnesius; ejus sententia de rebus mirabilibus, X, 4, 6.

Cleon Sicyonius statuarius, Antiphanis disc., V, 17, 4; V, 21, 3; VI, 1, 5; VI, 8, 5; VI, 9, 2; VI, 10, 9.

Cleon Sicyoniorum tyrannus; ejus domus, II, 8, 1.

Cleonæ urbs Argivorum, V, 2, 1. Unde dicta, II, 15, 1.

Cleonæi Clazomenas incolunt, VII, 3, 9. eorum donarium Delphis, X, 11, 5; monumentum Athenis, I, 29, 7.

Cleone Asopi Sicyonii filia, II, 15, 1.

Cleones Pelopis f., II, 15, 1.

Cleonice Byzantia a Pausania rege interfecta, III, 17, 8.

Cleonnis et Damis cum Aristodemo de regno contendunt, IV, 10, 5. Cleonis dux Messeniorum, IV, 7, 4; IV, 11, 3. Damidi adjunctus, IV, 13, 5.

Cleonymus Cleomenis f. Pyrrhum contra Spartanos sollicitat, I, 13, 4; III, 6, 3. Zaraca diripit, III, 24, 1.

Cleopatra Attali neptis ab Olympiade occiditur, VIII, 7, 7.

Cleopatra Idæ et Marpessæ f., uxor Meleagri, IV, 2, 7.

Cleopatra Philippi f., I, 44, 6.

Cleopatra Ptolemæum Philometora filium odit, I, 9, 1 — 3.

Cleopompus Parnassi pater, X, 6, 1.

Cleopus s. Cnopus Codri f., VII, 3, 7.

Cleosthenes Pontii f., Epidamnius, Olympionica, V, 23, 5; VI, 10, 6.

Cleostratus Menestrati amasius, IX, 26, 7.

Clepsydra fons in arce Messenæ, IV, 31, 6; IV, 33, 1.

Cleso Clesonis f. Inus cadaver sepulcro mandat, I, 42, 7.

Cleson Lelegis f., I, 39, 6; I, 42, 7. Pylæ pater, I, 39, 6; IV, 36, 1; VI, 22, 5.

Cleta vel Clyta Gratia, III, 18, 6; IX, 35, 1.

Clidicus Æsimidæ f., I, 3, 3.

Climax locus, VIII, 6, 4.

Clinias Arati pater Sicyoniorum princeps; ejus mors, II, 8, 2. Sicyoniis gymnasium exstruit, II, 10, 7.

Clinomachus Eleus Olympionica, VI, 15, 1.

Clinopater Milesius pater Antipatri, VI, 2, 6.

χλίσιον Lycomidarum, IV, 1, 7.

Clisthenes Aristonymi f., Sicyoniorum tyrannus, II, 8, 1. Amphictyonum in bello Cirrhæo dux, II, 9, 6; X, 37, 6. victor Pyth., X, 7, 6.

Clisthenes Athen. tribuum numerum auxit; ejus sepulcrum, I, 29, 7. conf. I, 5, 1.

Κλειστθένειος στοά, II, 9, 6.

Clitodemi historici λόγος Ἀττικὸς, X, 15, 5.

Clitomachus Thebanus Olympionica; ejus statua, VI, 15, 3.

Clitor Arcadiæ opp. a Clitore conditum, VIII, 4, 5; VIII, 2, 1. Clitoriorum donarium Olympiæ, V, 23, 7.

Clitor Azanis f. Arcadiæ rex, VIII, 4, 4; VIII, 21, 3.

Clitor fl. prope Clitorem urbem, VIII, 21, 1.

Clymene Homeri mater, X, 24, 2.

Clymene Minyæ f. Cephali uxor; picta, X, 29, 6.

Clymene Persei σώτειρα; ejus et Dictyis ara, II, 18, 1.

Clymene Trojana, picta, X, 26, 1.

Clymenus Cardyis f. ex Herculis Idæi posteris Elidem venit et ludos instituit, V, 8, 1; VI, 21, 6. ejus donarium, V, 14, 8.

Clymenus inferorum deus ejus templum et sacra, II, 35, 9.

Clymenus Phoronei f., II, 35, 4.

Clymenus Presbonis f. rex Orchomeni; ejus filii et mors, IX, 37, 1.

clypeus aureus Crœsi donum, X, 8, 7. Menelai dracone insignis, X, 26, 3. clypei Argolici, VIII, 50, 1. clypeis quinam primum usi, II, 25, 7.

Clytæmnestra Tantalo ante Agamemnonem nupta, II, 18, 2; II, 22, 3. ejus sepulcrum, II, 16, 7; signum, III, 19, 6.

Clytidarum gens, VI, 17, 6.

Clytie Pandarei f. cum Camiro sorore ab harpyiis raptæ pictæ, X, 30, 1.

Clytius Alcmæonis f. e Phegei filia, VI, 17, 6.

Clytius Caletoris et Procleæ pater, X, 14, 2.

Clytius Lamedontis affinis, II, 6, 5.

Cnacadium mons Laconiæ, III, 24, 6 et 8.

Cnacalus mons Arcadiæ, VIII, 23, 4.

Cnacias equus Cleosthenis, VI, 10, 7.

Cnageus Lacedæmonius cum Dioscuris Aphidnam invadit, III, 18, 4.

Cnauson opp. Arcadiæ, VIII, 27, 3.

Cnidii Venerem inprimis colunt, I, 1, 3. eorum colonia, X, 11, 3; donaria, X, 11, 1; X, 25, 1; X, 32, 1. thesaurus, X, 11, 5.

Cnidus Caricæ Chersonesi, I, 1, 3; V, 24, 7. Euripo intersecta, VIII, 30, 2. ejus isthmus perfodi vetitus, II, 1, 5; conditor, X, 11, 1.

Cnopus. Vide Cleopus.

Cnosus urbs, VIII, 53, 8; IX, 40, 3. Cnosiorum et Lacedæmoniorum bellum, II, 21, 3.

Cocalus rex Siciliæ, ad quem Dædalus confugit; ejus filiæ, I, 21, 4; VII, 4, 6.

χόχχος planta tincturis apta, X, 36, 1.

Coccygius mons, olim Thornax, II, 36, 1.

Cocytus fl., I, 17, 5.

Coddini petra, III, 22, 4.

Codrus Melanthi f. Athen. rex, VIII, 51, 1. ubi interfectus, I, 19, 5; VII, 25, 2. ejus statua, X, 10, 1. ejus filii de regno contendunt, VII, 2, 1; coloniam in Asiam deducunt, ib.

Cœlus a Saturno castratur, VII, 23, 4.

Cœranus Abantis f. pater Polyidi, I, 43, 5.

Cœus fl., IV, 33, 6.

Cœus Latonæ pater, IV, 33, 6.

Colænis dea; ejus statua; nominis ratio; cultus, I, 31, 4.

Colænus rex Atticæ ante Cecropem, I, 3, 5. Colonidas condit, IV, 34, 8.

Colchi Minervam Asiam colunt, III, 24, 7.

Colias promont. Atticæ, I, 1, 5.

Colona locus Spartæ, III, 13, 7.

Colonæ opp. Troadis, X, 14, 1.

colonia Græcorum prima, VIII, 3; 5. coloniæ e Græcia tres ab exteris deductæ, VIII, 1, 2.

Colonides opp. Messeniæ, IV, 34, 8.

χολωνὸς ἵππιος locus Atticæ, I, 30, 4.

Colontas Argivus Cererem domo non excipit; pœnas luit, II, 35, 4.

Colophon urbs, VII, 3, 1 — 4; VII, 5, 10; IX, 32, 6. Colophonii a Lysimacho Ephesum deducti, I, 9, 7; VII, 3, 4. eorum sacra, III, 14, 9; donarium, VI, 17, 4.

colossus Jovis, I, 18, 6; Memnonis, I, 42, 3; Minervæ et Herculis, IX, 11, 6.

Colotes Parius Pasitelis disc., V, 20, 2. columna lignea fulmine intacta, V, 20, 6. quernæ, VI, 24, 9. septem planetarum simulacra, III, 20, 9.

Colyergia promont., II, 34, 7.

χολύμβου ἅμιλλα, II, 35, 1.

χολυμβήθρα, IV, 35, 9.

coma Alpheo alitur, VIII, 20, 3. detondetur fluviis, I, 37, 3; VIII, 41, 3. a virginibus ante nuptias, II, 32, 1; a mulieribus Hygieæ, II, 11, 6. in sepulcro, VII, 17, 8.

Comæthus, Dianæ sacerdotis et Melanippi amor, VII, 19, 2.

Combutis Gallorum dux, X, 22, 3.

Cometes Asterionis pater, V, 17, 9.

Cometes Thestii f., VIII, 45, 6.

Cometes Tisameni f. nata maximus, VII, 6, 2.

comicorum poetarum statuæ, I, 21, 1.

Comon Megarensis socius Lysandri, ejus statua, X, 9, 10.

Comon Messeniorum dux, IV, 26, 2 et 3.

χομοσάνδαλον flos, II, 35, 5.

compedes captivorum in templo suspensæ, VIII, 47, 2.

conchites lapis, I, 44, 6.

conchylia tingendis lanis, III, 21, 6.

Concordiæ ara, V, 14, 9.

Condylea vicus Arcadiæ, VIII, 23, 6.

Conon, I, 29, 15. Timothei f., III, 9, 2. Veneri templum exstruit, I, 1, 3, urbi muros, I, 2, 2. Rhodios a Lacedæmoniis abstrahit, VI, 7, 6. ad Cnidum vincit, VI, 3, 16. Græciam restituit, VIII, 52, 4. ejus statua, I, 3, 2; I, 24, 3; VI, 3, 16.

Coon pro Iphidamante pugnat, V, 19, 4.

Copæ opp. Bœotiæ, IX, 24, 1.

Copais lacus, IX, 24, 1.

Coptus Ægypti opp., X, 32, 18.

cor ex orichalco cum mystica inscriptione, II, 37, 3.

Κοράχων νᾶσος, VIII, 25, 12.

Corax Coroni f., II, 5, 8.

Corax equus Cleosthenis, VI, 10, 7.

Corcyra Asopi f., II, 5, 2; V, 22, 6.

Corcyra ins. a Pyrrho occupatur, I, 11, 6. Corcyræorum tauri ænei Olympiæ et Delphis, V, 27, 9; X, 9, 3.

Κορχυραῖχὴ στοὰ, VI, 24, 4.

χόρδαξ saltatio, VI, 22, 1.

Κόρη v. Proserpina.

Coresi, Bacchi sacerdotis et Calirrhoes amor, VII, 21, 1.

Coresus locus Ephesi, V, 24, 8. Coresus et Ephesus templi Dianæ Ephesiæ conditores, VII, 2, 7.

Corinna poetria, IX, 20, 1; IX, 22, 3.

Corinthia regio Argivæ pars, I, 2, 1. Corinthii et Megarensis agri fines, I, 44, 10.

Corinthiacum bellum, III, 9, 12; IV, 17, 5.

Corinthii Asiatico bello abstinent inviti, III, 9, 21. ab Aristomene cæsi, IV, 19, 1. Lacedæmoniorum adversus Messenios socii, IV, 11, 1; IV, 15, 8. eorum donarium Olympiæ, V, 25, 1; thesaurus Delphis, X, 13, 6. ad Corinthum prœlium, IX, 6, 4.

Corinthium æs, II, 3, 3.

Corinthus, II, 2, 6 — 3, 1. olim Ephyræa, II, 1, 1. Macedonico jugo liberatur ab Arato, II, 8, 4; a Flaminino, VII, 8, 3. Achaici synedrii particeps, ib. a Mummio eversa, II, 1, 2; VII, 16, 7. a Cæsare instaurata, II, 1, 2; II, 3, 1; V, 1, 2. Corinthi situs, VII, 1, 1; reges, II, 3, 10; II, 4, 2 — 4. gymnasium vetus, II, 4, 5. isthmus, II, 1, 5; Neptuno sacer, II, 1, 6. navalia, II, 2, 3. aquæductus, VIII, 22, 3.

Corinthus Jovis vel Marathonis f., II, 1, 1; II, 3, 10.

cornix Hesiodi sepulcrum ostendit, IX, 38, 3. cornix ærea, IV, 34, 5.

de cornubus animalium, V, 12, 1 — 3.

Cornu copiæ (χέρας Ἀμαλθείας), VI, 25, 4.

Corœbus Argivus; ejus res gestæ et sepulcrum, I, 43, 7.

Corœbus Eleus Olympionica; ejus sepulcrum, V, 8, 6; VIII, 26, 3.

Corœbus Phryx Mydonis f. a Neoptolemo interfectus, X, 27, 1.

corona aurea, II, 17, 6. aurea oleaginam frondem referens, V, 11, 1. quernam, V, 12, 8. coronæ e pennis, IX, 34, 3. spicea, VII, 20, 1.

Corone opp. Messeniæ, IV, 34, 4.

Coronea opp. Bœotiæ, IX, 34, 3 et 7. prœlium ibi commissum, III, 9, 3; IX, 6, 4.

Coronea opp. Messeniæ, IV, 34, 5.

Coronis Phlegyæ f., mater Æsculapii, a Diana interfecta, II, 26, 6. ejus simulacrum, II, 11, 7.

Coronus Anaxirrhoes pater, V, 1, 6.

Coronus Apollinis e Chrysorthe f., pater Coracis, II, 5, 8.

Coronus Thersandri f. Coroneam condit, IX, 34, 7.

Corsea opp. Bœotiæ, IX, 24, 5.

Corsi inquilini Sardiniæ, X, 17, 9.

Corsica ins. Græcis Cyrnos, vicina Sardiniæ, X, 17, 8.

corvi Delphos convolant et Atheniensium donarium auro spoliant, X, 15, 5.

Corybantes; eorum statuæ, III, 24, 5, sculpti, VIII, 37, 6.

Corybas satrapes, VI, 25, 6.

Corycia nympha, X, 6, 3; X, 22, 2.

Corycium antrum, X, 6, 3; X, 32, 2 et 5.

Corycus mons ap. Erythræos, X, 12, 7.

χόρυδος coloniæ dux, IV, 34, 8.

χορυνήτης Areithous, VIII, 11, 4.

χορυφαῖος Capitolinus, II, 4, 5.

Coryphasium promont., IV, 36, 1.

Coryphe mons Smyrn., VII, 5, 9.

Coryphon mons, II, 28, 2.

Κορυφεῖς demus Tegeaticus, VIII, 45, 1.

Cos Meropis ins., VI, 14, 12. terræ motu concussa, VIII, 43, 4. ibi Æsculapius, III, 23, 6. Coorum donarium, VI, 17, 2.

χοσμητήριον Sicyoniorum, II, 7, 5.

χόσμος χιόνων, VIII, 45, 5.

χόσσυφοι Cyllenes montis, VIII, 17, 3. gallinacei, IX, 22, 4.

costæ cadaveris continuo osse, I, 35, 6.

Costoboci Græciam invadunt, X, 34, 5.

cothurni, VIII, 31, 4.

Cotilius mons Arcadiæ, VIII, 41, 7 et 10.

Cotilon locus Arcadiæ, VIII, 41, 10.

Cotyis porticus Epidauri, II, 27, 6.

Cragasus, Philonomæ pat., X, 14, 2.

Cranae ins., III, 22, 1.

Cranaus Athen. rex ab Amphictyone regno privatus, I, 2, 6; I, 31, 3.

Craneum lucus cupressorum prope Corinthum, II, 2, 4.

Cranonia pugna, X, 3, 4.

Cratæmenes Samius prædonum dux, IV, 23, 7.

crater æneus Vulcani opus, IX, 41, 1. crater Halyattis Delphis positus, X, 16, 1.

Crathis mons et fl. Arcadiæ vel Achaiæ, VII, 25, 11; VIII, 15, 8 — 9; VIII, 18, 4.

Crathis fl. Italiæ, VII, 25, 11; VIII, 15, 9.

Cratinus Ægiræus Olympionica, VI, 3, 6.

Cratinus Laced. statuarius, VI, 9, 4.

Cratisthenes Cyrenæus, Mnaseæ f., curru Olympionica, VI, 18, 1.

Craugasus Phylonomæ pater vid. sub Cragasus.

Craugis Megalopolit. Philopœmenis pater, VIII, 49, 1; VIII, 52, 1 et 6.

Crauxidas Cranonius Olympionica, V, 8, 8.

χρηναῖαι πύλαι Theb., IX, 8, 5.

Creon Lycomedis pater, X, 25, 6.

Creon Menœcei f. Laodamantis tutor, I, 3, 9; IX, 5, 13. ejus filiæ, IX, 10, 3.

Creophyli Ἡράχλεια, IV, 2, 3.

Cres Tali pater, VIII, 53, 5.

Κρήσιοι ἄνδρες, X, 6, 7.

Cresius mons Arcadiæ, VIII, 44, 7.

Cresphontes Aristomachi f., II, 18, 7; V, 3, 6; Heraclidarum in reditu dux, IV, 31, 11; V, 3, 6. Cypseli filiam ducit, IV, 3, 6; VIII, 5, 6; VIII, 29, 5. Messeniam dolo obtinet, IV, 3, 3; IV, 5, 1. Eumanti vate utitur, IV, 16, 1. filii ejus et regia, IV, 3, 7; effigies, IV, 31, 12.

Cresus vide sub Coresus.

Creta ins. Jovis nutrix, VIII, 38, 2. seditionibus vexata, II, 2, 7. leges a Minoe accipit, III, 2, 4. coloniam in Asiam mittit, VII, 2, 5. Cretenses Dædalo magistro signis ligneis conficiendis clari, VIII, 53, 8. Cretenses sagittarii, I, 23, 4; VII, 16, 1. mercenarii, IV, 8, 3; IV, 19, 4. eorum sepulcrum Athenis, I, 29, 6.

Cretea regio in Lycæo Arcadi monte, VIII, 38, 2.

Cretheus Æoli f. Nelei pater, IV, 2, 5; IX, 36, 8.

Cretheus Amythaonis pater, V, 8, 2.

Cretheus Talai pater, VIII, 25, 9.

Crethon Dioclis f., IV, 30, 2.

Creugas Epidamnius pugil post mortem coronatus, VIII, 40, 3. ejus signum, II, 20, 1.

Creusa Æneæ uxor captivitate liberata, X, 26, 1.

Creusa Erechthei f. cum Apolline concumbit, I, 28, 4.

Creusis Thespiensium navale, IX, 32, 1.

Crianius Eleus stadio Olympionica; ejus statua, VI, 17, 1.

Crino Antenoris f., X, 27, 4.

χριοί Thyestæ monumentum, II, 18, 3.

Crison Himeræus Olympionica, V, 23, 4.

Crisa Homero, quæ vulgo Cirrha, X, 37, 5.

Crissæum pelagus, X, 13, 10.

Crisus Phoci f. Strophii pater, II, 29, 4.

χριτήριον locus Argis, II, 20, 7.

Critias Athen. statuarius, I, 8, 5; I, 23, 9; VI, 3, 5.

Critobulus Phocensium dux, X, 20, 3.

Critodamus Clitorius pugil Olympionica, VI, 8, 5.

Critolaus Achæorum prætor, II, 1, 2; ejus mors, VII, 14, 4.

Critolaus Hicetaonis f. pictus, X, 26, 1.

Crius EubϾ princeps, X, 6, 6.

Crius, Achaiæ fl., VII, 27, 11.

Crius fl. ad Sipylum, VII, 27, 11.

Crius Theoclis f. vates, III, 13, 3.

Crius Titan, VII, 27, 11.

Croceæ vicus Laconiæ, III, 21, 4. ejus lapicidina et lapides, II, 3, 5; III, 21, 4.

crocodili in sola Africa, II, 28, 1. bicubitales, I, 33, 6; IV, 34, 3.

Crocon Eretriensis celete Olympionica, VI, 14, 4.

Croconis βασίλεια, I, 38, 2.

Crœsus Lydus, VIII, 24, 13. Lacedæmonios donis sibi conciliat, IV, 5, 3. Apollini Πυθαεῖ aurum mittit, III, 10, 8. ejus donarium clypeus aureus, X, 8, 7.

Crœsus Tegeatis leges dat, VIII, 48, 1.

Cromi in Arcadia, VIII, 3, 4; VIII, 27, 4.

Cromitis regio, VIII, 34, 6.

Cromus Lycaonis f., VIII, 3, 4.

Cromus Neptuni f., II, 1, 3.

Cromyon s. Crommyon locus Corinithiæ regionis, I, 27, 9; II, 1, 3.

Cronius Hippodamiæ procus, VI, 21, 11.

Cronius mons Elidis, V, 21, 2; VI, 19, 1; VI, 20, 1.

Crotalus Hippodamiæ procus, VI, 21, 10.

Crotani pars Pitanatarum, III, 14, 2.

Croton colonia Lacedæmoniorum, III, 3, 1. fluvius ibi Crathis, VII, 25, 11.

Crotoniatæ cum Locris bellum gerunt, III, 19, 12. eorum de Helena narratio, III, 19, 11. carcer, VI, 13, 1. regio luporum ferax, VI, 14, 8.

Crotopus Agenoris f, rex Argivorum, I, 43, 7; II, 16, 1. ejus monumentum, II, 23, 7.

Cruni fons Arcadiæ, VIII, 35, 8.

χρυπτὸς λιμὴν, II, 29, 10.

Cteatus Actoris f. Amphimachi pater, V, 3, 3 et 4. Dameonem interficit, VI, 20, 16. ejus ab Hercule confixi monumentum, II, 15, 1.

Ctesiæ λόγος ἐς Ἰνδούς, IX, 21, 4.

Ctesippus Herculis f., II, 19, 1; III, 16, 6.

Ctimenus Ganyctoris f. Hesiodo interfecto exsul, IX, 31, 6.

cuculus Junonis sceptro cur insideat, II, 17, 4.

culices Myusios expellunt, VII, 2, 11.

Cumæ in Opicis, VII, 22, 8; X, 12, 8. Cumani in Opicis, VIII, 24, 5.

e cupressu simulacra, VI, 18, 7; VIII, 17, 2. cupressi proceritate insignes; VIII, 24, 7. cupressorum luci, II, 2, 4; II, 15, 2; IV, 33, 4; VIII, 41, 4.

Curetes Idæi Dactyli, V, 7, 6. alii ac Corybantes, VIII, 37, 6. Anactes, X, 38, 7. Jovem infantem Saturno surripiunt, IV, 33, 1. primi cursu certant Olympiæ, VIII, 2, 2. eorum μεγάρον, IV, 31, 9.

Curetes post Acarnanes dicti, VIII, 24, 9. ab Apolline contra Ætolos adjuti, X, 31, 4.

curriculum Spartan., III, 14, 6; Eleorum, VI, 23, 2. arboribus ornatum, VIII, 26, 1.

currus æneus, VI, 12, 1 et 6. cervis junctus, VII, 18, 12. manu inhibitus, VI, 5, 6.

cursor nudus, I, 44, 1, armatus, VI, 10, 4.

cursus certamen procis propositum, III, 12, 1; imperium petentibus, V, 1, 4. ab Hercule institutum, V, 7, 7. Apollinis et Mercurii, V, 7, 10; virginum, V, 16, 7. cursus armatus, III, 14, 3; V, 8, 10. δίαυλος, V, 8, 6.

Cyamites heros; ejus fanum, I, 37, 4.

Cyana vid. sub Hydna.

Cyaneæ, ins. Lyciæ finitimæ, VII, 21, 13.

Cyanippus Ægialei f., II, 18, 4. ejus tutores, II, 30, 10.

Cyathus ab Hercule digito percussus, II, 13, 8.

Cyaxares rex Mediæ, V, 10, 3.

Cybelus Sicyonius pugil vid. sub Bycelus.

Cychreus heros Salaminis f., I, 36, 1; I, 35, 2.

Cyclades insulæ, I, 1, 1; V, 21, 13; V, 23, 2.

Cyclops, X, 22, 7.

Cyclopum opera, II, 16, 5; II, 20, 7; II, 25, 8; VIII, 25, 5.

χυχνίαι ἀετοὶ, VIII, 17, 3.

Cycnus ab Hercule occisus, I, 27, 6.

Cycnus Ligurum rex in cycnum avem transformatus, I, 30, 3.

Cycnus Neptuni f. rex Colonarum, X, 14, 1.

Cydias Athen. contra Gallos fortiter pugnans occumbit, X, 21, 5.

Cydnus Ciliciæ fl. frigidus, VIII, 28, 3.

Cydon (vel Cylon) Eleos tyrannide liberat, V, 5, 1; VI, 14, 11.

Cydon Mercurii ex Acacellide f., VIII, 53, 4.

Cydon Tegeatæ f. urbi nomen dat, VIII, 53, 4.

Cydonia Cretæ opp., VI, 21, 6. a Cydone conditum, VIII, 53, 4. a Phalæco obsessum, X, 2, 7.

Cylarabes Stheneli f. rex Argivorum, II, 18, 5. ejus gymnasium, II, 22, 8.

Cyllen Elati f., VIII, 4, 4; VIII, 17, 1. cf. VI, 26, 4.

Cyllene Arcadiæ mons, VIII, 4, 4 et 6; VIII, 15, 4, VIII, 17, 1.

Cyllene Eleorum navale, IV, 23, 1; VI, 26, 4; VIII, 5, 8.

Cylon seu Cyclon Argivus a Persis pecunia corruptus, III, 9, 8.

Cylon Athen., I, 28, 1; I, 40, 1. sectatores ejus occisi, VII, 25, 3.

Cylon Eleus vid. Cydon.

Cynæthaenses Arcades, VIII, 19, 1. eorum donarium, V, 22, 1.

Cynaretus Codri f. Myuntem condit, VII, 2, 10.

Cyneas Eretriensis Philabri pater, VII 10, 2.

χύνες, II, 34, 1.

Cynisca Archidami regis filia Olympionica, III, 8, 1; V, 12, 5; VI, 1, 6. ejus heroum., III, 15, 1.

Cyniscus Mantinensis Olympionica, VI, 4, 11.

Cynortas rex Spartæ, Amyclæ f., III, 1, 3; III, 13, 1.

Cynortion mons, II, 27, 7.

Cynosarges Herculis templum Athen., I, 19, 3.

Cynoscephalis pugna a Philippo contra Romanos commissa, VII, 8, 7.

Cynosurenses Lacon., III, 2, 2; III, 7, 2; III, 16, 9.

Cynuræi Arcad., VIII, 27, 4.

Cynurus Persei f., III, 2, 2.

Cynus (?) Opuntiorum navale, X, 1, 2.

Cynus Larymnæ pater, IX, 23, 7.

Cyparissiæ opp. Messeniæ, IV, 36, 7; VIII, 1, 1.

Cyparissus opp. Phocicum, postea Anticyra, X, 36 1.

Cyphantum rudera in Laconia, III, 24, 2.

Cypria carmina de Æneæ uxore, X, 26, 1. de Dioscurorum uxoribus, III, 16, 1. de Neoptolemo, X, 26, 4. de Palamede, X, 31, 2. de Protesilao, IV, 2, 7.

Cyprii suum exta inspiciunt, VI, 2, 5. Homerum sibi vindicant, X, 24, 3.

Cyprus a Telchinibus habitatur, IX, 19, 1, a Ptolemæo Lagi capitur, I, 6, 8, a Philometore ejusque fratre tenetur, I, 9, 1. confugiunt eo naves Athen. post prœlium Ægospotam., III, 11, 5.

χυψέλη Corinthiis i. q. λάρναξ, V, 17, 5.

Cypselidæ, V, 17, 5.

Cypselus Æpyti f. Arcadiæ rex filiam Cresphonti dat, IV, 3, 6; VIII, 5, 6; VIII, 29, 5. genus ejus regno privatur, VIII, 5, 13.

Cypselus Æetionis f. Corinth. tyrannus, II, 4, 4; V, 2, 3. in cista infans servatus, V, 17, 5. Periandri pater, X, 24, 1. ejus majores, V, 18, 7, donarium Olympiæ, V, 2, 3.

Cyrenæi a Ptolemæo Lagi deficiunt, I, 6, 5. eorum thesaurus Olympiæ, VI, 19, 10, donaria Delphis, X, 13, 5; X, 15, 6. Ἀσχληπιεῖον, II, 26, 9 — 10.

Cyrene Aristæi mater, X, 17, 3.

Cyrene a Batto condita, III, 14, 3; X, 15, 6.

Cyrnus ins. v. Corsica.

Cyros Æsculapii templum, VII, 27, 11.

Cyrtones opp. Bœotiæ, IX, 24, 4.

Cyri majoris laus, VIII, 43, 6.

Cyrus minor Atheniensibus infensus, V, 6, 5. Lacedæmonios pecunia juvat, III, 9, 4; IX, 32, 7.

Cythera ins. et urbs, I, 23, 1. a Tolmide capta, I, 27, 5. Venerem Uraniam colit, I, 14, 7.

Cytherus Elidis fl., VI, 22, 7.

Cythnii, V, 23, 2.

Cyziceni Proconnesios in civitatem suam cogunt, VIII, 46, 4. unguentum Cyzic., IV, 35, 8.

D.

Dactyli Idæi Curetes, V, 7, 6.

δαχτύλου μνῆμα, VIII, 34, 2.

Dædala magna et parva Platæensium, IX, 3, 2.

Dædala simulacra lignea, IX, 3, 2.

Dædalio Autolyci pater, VIII, 4, 6.

Dædali Athen. nomen IX, 3, 2, ætas, X, 17, 4, genus, exsilium, fuga, I, 21, 4; II, 15, 1; VII, 4, 5 — 7; VIII, 53, 8; IX, 11, 4. discipuli, II, 15, 1; III, 17, 6; V, 25, 13. opera, I, 27, 1; II, 4, 5; VIII, 16, 3; VIII, 35, 2; VIII, 46, 2; IX, 11, 4; IX, 39, 8.

Dædalus Sicyonius statuarius, VI, 2, 9; VI, 3, 4; VI, 6, 1; X, 9, 6.

Dætondes Sicyonius statuarius, VI, 17, 5.

Dætus a Cephalo oriundus, I, 37, 6.

Daimenes Tisameni f. dux Achæorum, VII, 6, 2.

Daiphanes v. sub Daiphantes.

Daiphantes Hyampolites dux Phocens. contra Thessalos, X, 1, 8.

Daippus statuarius, VI, 12, 6; VI, 16, 5.

Daira Oceani filia; ejus filius; I, 38, 7.

Damagetus Rhodius Aristomenis gener, rex Ialysi, IV, 24, 2.

Damagetus Diagoræ f. Olympionica, VI, 7, 1.

Damagetus Doriei f., IV, 24, 3.

Damarchus Parrhasius Olympionica, VI, 8, 2. in lupum mutatus, ib.

Damaretus Etymonis f. Aristotimi pater, V, 5, 1.

Damaretus Heræensis, Olympionica, VI, 10, 4; VIII, 26, 2; V, 8, 10; X, 7, 7.

Damaretus Messenius, Olympionica, VI, 14, 11.

Damaretus Phigaliensis lucta victor, VI, 6, 1.

Damarmenus Eretriensis piscator os Pelopis in mari reperit, V, 13, 5.

Damasias Penthili f. Achaiæ princeps, VII, 6, 2.

Damasichthon Codri f. Colophoniis imperat; a fratre interficitur, VII, 3, 3.

Damasichthon Opheltæ f. Thebarum rex, IX, 5, 16.

Damasistratus Platæensium rex Laium sepelit, X, 5, 4.

Damasistratus Theopompi historici pater, III, 10, 3; VI, 18, 5.

Damasus Codri f., VII, 3, 6.

Damatrius Eleus, pater Pæanii, VI, 16, 9.

Dameas Arcas statuarius, X, 9, 8.

Dameas Crotoniata statuarius, VI, 14, 5.

Dameon Phliuntis f. Herculis socius, VI, 20, 16.

Damia, II, 30, 4; II, 32, 2.

Damis cum Aristodemo de imperio contendit, IV, 10, 5. Messeniorum dux creatur, IV, 13, 5.

Damiscus Messenius; ejus victoriæ, VI, 2, 10.

Damithales Pheneates Cereri templum erigit et mysteria instituit, VIII, 15, 4.

Damoclidas Bœotarcha, IX, 13, 6.

Damocratidas Argivorum rex, IV, 35, 2.

Damocritus Achæorum prætor, VII, 13, 1. damnatus in exsilium abit, ib. 5.

Damocritus Sicyonius statuarius Pisonis disc. VI, 3, 5.

Damon Athen. Euctemonis f. frater Philogenis, Phocenses in coloniam deducit, VII, 2, 4; VII, 3, 10.

Damon Thurius Olympionica, IV, 27, 9; VI, 5, 3; VI, 25, 4; VIII, 27, 8.

Damonicus Eleus, V, 21, 16.

Damophilus Bœotarcha, IX, 13, 6.

Damophon Messenius statuarius, IV, 31, 6; et 7 et 10; VII, 23, 6 et 7; VIII, 31, 1 et 6; VIII, 37, 4.

Damophon Pantaleontis f. Pisæ rex, VI, 22, 3.

Damophon Thoantis f. Corinthi rex, II, 4, 3.

Damosius (vel Damasias) Penthili f., V, 4, 3.

Damothoidas Lepreata Aristomenis gener, IV, 24, 1.

Damoxenidas Mænalius pugil Olympionica, VI, 6, 3.

Damoxenus Syracusanus pugil, VIII, 40, 3.

Danai Argivi, VII, 1, 7.

Danaus Argivorum regno potitur, II, 16, 1; II, 19, 3. ubi primum appulerit, II, 38, 4. filias quo invento elocarit, III, 12, 2. ejus thronus, II, 19, 5, monumentum, II, 20, 6, statua, X, 10, 5. ejus filiarum facinus, II, 24, 2, donarium, II, 37, 2.

δαφναφόρος Apollinis sacerdos, IX, 10, 4.

Daphne ab Apolline amata, VIII, 20, 1.

Daphnis Ladontis fluvii f. nympha Telluris oraculi interpres, X, 15, 5.

Dardania ins. postea Samothrace, VII, 4, 3.

Dardanus Phryx a Jove Bacchi simulacro donatus, VII, 19, 6.

Dardanus Psophidius Zacynthi pater, VIII, 24, 3.

Darius Artaxerxis f. nothus, VI, 5, 7.

Darius Hystaspis, III, 4, 2; III, 9, 6; III, 12, 7; VII, 10, 1.

Dascylus Gygis pater, IV, 21, 5. ejus vicus, IV, 35, 11.

Daseæ opp. Arcadiæ, VIII, 3, 3; VIII, 27, 4; VIII, 36, 9.

Daseatas Lycaonis f., VIII, 3, 2.

Dasmon Corinthius Olympionica, IV, 13, 7.

Datis Medus, X, 28, 6.

δαῦλα τὰ δασέα, X, 4, 7.

Daulis nympha, Cephissi f., X, 4, 7.

Daulis opp. Phocidis, I, 41, 8; X, 3, 1; X, 4, 7.

δεχαδαρχίαι a Lysandro institutæ, IX, 32, 9. ab Epaminonda abolitæ, VIII, 52, 4; IX, 5, 4.

Decelea Athen. φρούριον, III, 8, 6.

Decimæ spoliorum, III, 18, 7; V, 10, 4; X, 10, 1 metallorum, X, 11, 2. decimati captivi, I, 20, 6.

Degmenus Eleus sagittarius; ejus cum Pyræchme certamen, V, 4, 2.

Deianira Œnei f., II, 23, 5; VI, 19, 12.

Deicrates Gorgiæ gener, VI, 17, 7.

Deidamia Pyrrhi f.; ejus majores, regnum, IV, 35, 3.

δείματος είχών, II, 3, 7.

Deinome Troas, picta, X, 26, 2.

Deion (vel Deïoneus) Cephali pater, I, 37, 6; X, 29, 6.

Deiope, I, 14, 1.

Deiphobus V, 22, 3.

Deiphontes Antimachi f. Temeni gener, II, 19, 1. affinibus odio est, II, 28, 3. Epidauriam occupat II, 26, 1; VII, 4, 2.

Δειράς locus Argol., II, 24, 1. ejus portæ, II, 25, 1.

Delium Tanagræum, I, 29, 13; IX, 20, 1; X, 28, 6. pugna ibi commissa, IX, 6, 2.

Delphi et Pytho eadem urbs, X, 6, 5. ejus situs et conditor, X, 6; X, 8, 6; X, 9, 1. hippodromus et navale, X, 37, 4. stadium, X, 32, 1. templum Apollinis antiquissimum, X, 5, 9; sæpius attentatum, X, 7, 1; a Phlegyis captum, IX, 36, 2 et X, 7, 1; a Phocensibus, III, 10, 3 et X, 5, 2; a Gallis, I, 4, 4. Delphici templi architectus, IX, 37, 5. Delphici thesauri, VI, 19, 1; X, 11. donaria, X, 9 et 10. λέσχη, X, 25, 1. oraculum, X, 5, 5. πρόμαντις pecunia corrupta, III, 4, 4. Delphos conveniunt Amphictyones, VII, 24, 4; X, 8, 1.

Delphi Pyrrho sacra faciunt, I, 4, 4. Phocenses vocari nolunt, IV, 34, 11. sævitiæ eorum ab Archidamo eripiuntur, III, 10, 4. contra Gallos a Græcis adjuvantur, X, 22, 13. eorum donarium lupus æreus, X, 14, 7. Delphorum ἐξηγηταί, X, 28, 7.

Delphinium dicasterium Athen., I, 28, 10.

delphinus Melicertæ cadaver in litus effert, I, 44, 8 et II, 1, 3; Phalanthum in Italiam, X, 13, 10; Arionem Tænarum, III, 25, 7. puero sanationis mercedem pendit, III, 25, 7. æneus, II, 2, 8; VI, 20, 10.

Delphus Apollinis f., X, 6, 3; X, 32, 2.

Delta Ægypt., VI, 26, 9.

Delta Argiv., II, 21, 1.

Delus direpta a Menophane, III, 23, 3. prope deserta, VIII, 33, 2; IX, 34, 6. Delii ab Atheniensibus ejecti, IV, 27, 9. hymnum commemorant Sibyllæ, X, 12, 2. Delum sacrificia et choros mittunt Messenii, IV, 4, 1. Delia navis, I, 29, 1. Deliæ virgines comam detondent Hecaergæ et Opidi, I, 43, 4.

Demades Athen. proditor, VII, 10, 4.

Demænetus Æsculapio templum exstruit, VI, 21, 4.

Demaratus Aristonis f. mense septimo natus, III, 7, 7. a Cleomene regno privatur, III, 4, 3 — 4; III, 7, 8. in Persidem abit, III, 7, 8.

Demaretus Heræensis Olympionica, vid. sub Damaretus.

Demetrii satelles a Trophonio punitus, IX, 39, 12.

Demetrius Antigoni f., I, 6, 5. tyrannos Athenis ejicit, I, 25, 6 — 7. cum Lysimacho bellum gerit, I, 10, 1. Alexandrum Cassandri f. occidit, I, 36, 6; IX, 7, 3. Sicyonem veterem evertit, II, 7, 1. in Seleuci potestatem venit, I, 10, 2. ejus statuæ VI, 15, 7; VI, 16, 3; X, 10, 2.

Demetrius Phanostrati f. tyrannus Athen., I, 25, 6.

Demetrius Philippi f. Messenen occupat, IV, 29, 1; IV, 32, 2. a fratre veneno necatur, II, 9, 5.

Demetrius, vid. sub Damatrius.

Demo Sibylla Cumana, X, 12, 8.

Democles archon Athen., X, 23, 14.

Democrates Tenedius Olympionica, VI, 17, 1.

democratia olim Græcis incognita, IX, 1, 2. Athenis valida, IV, 35, 5. ejus auctor Theseus, I, 3, 3. democratia picta ib.

Democritus Tenedius Olympionica, VI, 17, 1.

Demodocus Alcinoo familiaris, I, 2, 3; in solio Amyclæo repræsentatus, III, 18, 11.

Demonassa Amphiarai f., III, 15, 8; V, 17, 7. Thersandri uxor, IX, 5, 15.

Demophantus occisus a Philopœmene, VIII, 49, 7.

Demophon Pisæ tyrannus, V, 16, 5.

Demophon Thesei f., X, 25, 7 et 8. cædis reus, I, 28, 8.

Δῆμοι minores Atticæ, I, 31, 1; I, 32, 3 — 33, 8.

Demosthenes Alcisthenis f. Spartanos in Sphacteria ins. capit, I, 13, 5. se ipse interficit, I, 29, 12.

Demosthenes Demosthenis f. ab Harpalo non corruptus, II, 33, 3 — 5. exsul se interficit, I, 8, 2; II, 33, 3. ejus monumentum, II, 33, 3.

Demylus, Carystius Glauci pater, VI, 10, 1.

dens miræ magnitudinis, VIII, 46, 5. dentes non renascuntur nec igni cedunt, V, 12, 1 — 2. dentes non esse sed cornua exsertas ex elephantis ore sannas, ib. dentium ordines tres, IX, 21, 4.

Deœtes Codrida, VII, 3, 10.

Deomenia Arcadis f. ejus statua, VIII, 9, 9.

Deon Dropionis pater, X, 13, 1.

Deræ locus Messeniæ, IV, 15, 4.

Derites Harpali f., pater Æginetæ, VII, 18, 5.

Derrhion locus Laconiæ, III, 20, 7.

desperatio Phocica, X, 1, 8.

Δέσποινα, V, 15, 4 et 10; VIII, 10, 10; VIII, 27, 6; VIII, 35, 2; VIII, 36, 9; VIII, 37, 1— 10; VIII, 42, 1. ab Anyto nutrita, VIII, 37, 5.

Deucalion Cretensis, I, 17, 6.

Deucalion Oresthei pater, X, 38, 1. sepultus Athenis, I, 18, 8. ejus diluvium, I, 40, 1; V, 8, 1; X, 6, 2. diluvii aquæ ubi defluxerint, I, 18, 7.

deus bonus, VIII, 36, 5; maximus, X, 37, 3. deæ magnæ, IV, 3, 10; IV, 27, 6; IV, 33, 5; VIII, 29, 1; VIII, 31, 1 et 5. dii ex Argis, VII, 23, 10. duodecim, I, 3, 3; I, 40, 3; VIII, 25, 3. ἐπιδῶται; II, 27, 6. ἔργάται, VIII, 32, 4. ignoti, I, 1, 4; V, 14, 8. inferi, II, 31, 2; X, 32, 13. magni, VIII, 21, 4; maximi, VII, 22, 9, μειλίχιοι, X, 38, 8. primi (patroi?), VIII, 31, 8. puri, VIII, 44, 5. deorum omnium templa, I, 18, 9; II, 2, 8; II, 25, 6; III, 22, 8: aræ, V, 14, 8; V, 15, 1 et 10. deorum convivæ homines, VIII, 2, 4; simulacra victis adempta, VIII, 46, 2; cognomina a dedicatoribus templorum indita, IV, 23, 10.

Dexamenus Oleni rex, ejus filiæ, V, 3, 3; Herculem hospitio excipit, VII, 18, 1.

Diæus Megalopolitanus, Achæorum prætor; servat Menalcidam, VII, 12, 3; aliæ ejus res gestæ, VII, 12, 4 sqq.; redit ad eum imperium, VII, 15, 7; ejus vecordia, VII, 15, 8; prœlio victus Megalopolin aufugit, VII, 16, 4; uxorem necat, venenum haurit, VII, 16, 6.

Diæus Diophanis pater, VIII, 51, 1.

Diagon fl., VI, 21, 4.

Diagoras Damageti f., IV, 24, 3. ejus posteri Diagoridæ, ib. et VI, 6, 2. eorum victoriæ et statuæ, VI, 7, 1 — 3.

Diagoras Rhodius, Lysandri socius; ejus statua; X, 9, 9.

Dialces Mantinensis; pater Protolai, VI, 6, 1.

Diallus Smyrnæus, Pollis f., pugil Olympionica, VI, 13, 6.

Diana Cereris filia, Proserpinæ comes, VIII, 31, 3. Sibylla, X, 12, 2. habitandi locum monstrat, III, 22, 12. parturientibus formidolosa, IV, 30, 5. Buphagum transfigit, VIII, 27, 17. et Callisto, VIII, 3, 6. Procridi canem donat, IX, 19, 1. ab Hyampolitis præcipue culta, X, 35, 7. humeris alatis, V, 19, 5. ejus simulacra, VII, 24, 1; VII, 26, 11; VII, 27, 4; VIII, 37, 4; IX, 20, 1; X, 37, 1: lignea, I, 29, 2. templum Megaris, I, 43, 1, Aulide, IX, 19, 6. ara quadrangula, V, 14, 5.

Ἄρτεμις ἀγοραία, V, 15, 4. ἀγροτέρα, I, 19, 6; I, 41, 3; V, 15, 8; VII, 26, 3 et 11; VIII, 32, 4; αἰγίαινα, III, 14, 2. Αὶτωλὴ, X, 38, 12. Ἄλφειαία, VI, 22, 10. Ἀμαρυσία, I, 31, 5. Ἀναιῖτις, III, 16, 8. ἀπαγχομένη, VIII, 23, 6—7. ἀρίστη, I, 29, 2. ἀστρατεία, III, 25, 3. Βραυρωνία, I, 23, 7; I, 33, 1. Δαφναία, III, 24, 8. Δερριᾶτις, III, 20, 7. Δίχτυννα, III, 24, 9. Διχτυνναία, X, 36, 5. Ἐλαφιαία, VI, 22, 10. Εὔχλεια, IX, 17, 1. εὑρίππα, VIII, 14, 5. Εὐρυνόμη, VIII, 41, 4—5. Ἐφεσία, IV, 31, 7; V, 6, 5; V, 19, 2; VII, 2, 6; VIII, 13, 1; VII, 23, 1; VIII, 30, 6. ἡμερασία, VIII, 18, 8. ἱέρεια, VIII, 44, 2. Ἰσώρα, III, 14, 2; III, 25, 4. Ἰφιγένεια, II, 35, 1. χαλλίστη, I, 29, 2; VIII, 35, 8. Καρυᾶτις, III, 10, 6. Κεδρεᾶτις, VIII, 13, 2. Κναχαλησία, VIII, 23, 3. Κναχεᾶτις, VIII, 53, 11, Κναγία, III, 18, 4. Κοχχώχα, V, 15, 7. Κονδυλεᾶτις, VIII, 23, 6. Κορδάχα, VI, 22, 1. χορυφαία, II, 28, 2. Λαφρία, IV, 31, 7; VII, 18, 8. Λευχοφυηνὴ, I, 26, 4; III, 18, 9.λιμναία, II, 7, 6. λιμνᾶτις, III, 23, 10; IV, 4, 2; IV, 31, 3; VII, 20, 7; VIII, 53, 11. Λυχαία, II, 31, 4. Λυχοᾶτις, VIII, 36, 7. λυγοδέσμα, III, 16, 11. Μουνυχία, I, 1, 4. Μυσία, III, 20, 9. Ὀρθία, II, 24, 5; III, 16, 7 et 11; III, 17, 1; VIII, 23, 1. παιδοτρόφος, IV, 34, 6. πατρῴα, II, 9, 6. Πειθώ, II, 21, 1. Περσιχὴ, VII, 6, 6. προπυλαία, I, 38, 6. πρωτοθρονία, X, 38, 6. Πυρωνία, VIII, 15, 9. Σαρωνία, II, 32, 10. Σχιᾶτις (?), VIII, 35, 5. σελασφόρος, I, 31, 4. Στυμφαλία, VIII, 22, 7. σώτειρα, I, 40, 2; I, 44, 4; II, 31, 1; III, 22, 12; VII, 27, 3; VIII, 30, 10; VIII, 39, 5. Ταυριχὴ, I, 23, 7; III, 16, 8. τριχλαρία, VII, 19, 1; VII, 22, 11. Φεραία, II, 10, 7; II, 23, 5. φιλομεῖραξ, VI, 23, 8. φωσφόρος, IV, 31, 10.

Diastæ, IX, 30, 8; X, 13, 5.

δίαυλος, V, 8, 6; V, 27, 6. σὺν ἀσπίδι, X, 34, 5.

Dicæarchia opp. Tyrrhenorum, fons ibi aquæ calidæ, IV, 35, 12; VIII, 7, 3.

dicasterium quod de regibus Spartanorum judicet, III, 5, 2. dicasteria Atheniensium, I, 28, 6 — 11.

Δίχης effigies, V, 18, 1.

Dicon Calimbroti f.; ejus victoriæ et statuæ, VI, 3, 12.

Dictynna Britomartis, II, 30, 3; III, 12, 8.

Dictys Persei σωτὴρ, II, 18, 1.

Didas Ægyptius pugil mulctatus, V, 21, 15.

Didyma Milesiorum, II, 10, 5; V, 13, 11. Apollinis ibi oraculum, VII, 2, 6.

Didymæ insulæ Æolic., X, 11, 14.

Δίδυμοι Argolidis locus, II, 36, 3.

digiti refracti in palæstricis certaminibus, VI, 4, 1; VIII, 40, 2. digiti sepulcrum, VIII, 34, 2.

Diitrephes; ejus statua, I, 23, 3.

Dindymene mater, VII, 17, 9; VII, 20, 3; VIII, 46, 4; IX, 25, 3.

Dine scaturigo in Argolide, VIII, 7, 2.

Dinicha Archidami uxor, III, 10, 1.

Dinocrates Messeniorum princeps, IV, 29, 11. Philopœmenis necati pœnam luit, VIII, 50, 7 — 8.

Dinolochus Eleus Pyrrhi f. Olympionica; ejus statua; matris somnium, VI, 1, 4.

Dinomenes Hieronis pater, rex Syracusarum; ejus donaria, VI, 12, 1.

Dinomenes Hieronis f., rex Syracusarum, VI, 12, 1; VIII, 42, 8.

Dinomenes Hieronis percussor; ejus mors, VI, 12, 4.

Dinomenes statuarius, I, 25, 1.

Dinosthenes Laco Olympionica, VI, 16, 8.

Dinyttas Parrhasius pater Damarchi, VI, 8, 2.

Diocles Cereris mystes, II, 14, 3.

Diocles Ortilochi f., IV, 1, 4; IV, 30, 2.

Diodorus Sicyonius Olympionica, VII, 17, 1.

Diogenes Bœotarcha, X, 20, 3.

Diogenes Macedonici præsidii dux, II, 8, 6.

Diogenes Sinopensis; ejus sepulcrum, II, 2, 4.

Diogenia Celei filia, I, 38, 3.

Diognetus Crotoniates Olympionica, X, 5, 13.

Diomede, X, 25, 4.

Diomedes Thrax ab Hercule interfectus, III, 18, 12; V, 10, 9.

Diomedes Cyanippi tutor, II, 30, 10. Argivorum ad Troiam dux, I, 11, 7; II, 30, 10. in reditu errat, I, 28, 9. Hippolyto sacra instituit, II, 32, 1. Apollini templum dicat, II, 32, 2. Minervæ, II, 24, 2; IV, 35, 8. Œneum avum tuetur, II, 25, 2. Thebarum expugnationis socius, II, 20, 5. Palamedem interficit, X, 31, 2. Pythiorum ludorum auctor, II, 32, 2. Palladium furatur, I, 22, 6. ejus statua, X, 10, 4.

Dion Epidaurius Lysandri ad Ægospotamos socius, X, 9, 10.

Dion urbs Macedoniæ, IX, 30, 7; X, 13, 5.

Dionysiades virgines, III, 13, 7.

Dionysias fons, IV, 36, 7.

Dionysicles Milesius stat., VI, 17, 1.

Dionysion, I, 43, 5; II, 7, 5.

Dionysius Argivus statuarius, V, 26, 3 et 4 et 7; V, 27, 2.

Dionysius tyrannus, I, 2, 3; VI, 2, 6.

Dionysophanes Ephesius, IX, 2, 2.

Diophanes Diæi f. Megalopolitanus Achæorum prætor, VIII, 5, 1; VIII, 30, 5.

Diophantus archon Athen., VIII, 45, 4.

Diores Amaryncei f., V, 3, 4.

Dioscuri maternum genus a Pleurone ducunt, III, 13, 8. in Messenia nati, III, 26, 3; IV, 31, 9. Argonautæ, III, 19, 7; III, 24, 7. Olympionicæ, V, 8, 4. cum patruelibus suis pugnant, IV, 3, 1. Messeniis adversantur, IV, 16, 5, et 9; IV, 27, 3. a Phormione hospitium petunt, III, 16, 2. quando in deorum numerum recepti, III, 13, 1. eorum aræ, X, 33, 6: domus, III, 16, 2: ira, IV, 26, 6; IV, 27, 1 — 3: lucus, VII, 22, 5: signa, II, 22, 5; III, 26 3, (cf. III, 24, 5); IV, 31, 9; V, 19, 2: stadium, II, 34, 10: templa, I, 18, 1; III, 14, 6; III, 20, 1; VIII, 9, 2: uxores, filii, equi, II, 22, 5; III, 12, 8. ἄναχτες II, 36, 6; X, 38, 7. ἀμβούλιοι, III, 13, 6. ἀφετήριοι, III, 14, 7. θεοὶ μεγάλοι, I, 31, 1; VIII, 21, 4. σωτῆρες, II, 2, 9.

Διοσημίαι, III, 5, 8.

Diotimus Milonis Crotoniatæ pater VI, 14, 5.

Dipæa, oppid. Arcad., VIII, 27, 3. Dipæenses VIII, 8, 6; VIII, 45, 2; III, 11, 7.

Dipœna vel Dipœnæ Arcad. opp., VIII, 27, 4 et 7.

Dipœnus et Scyllis statuarii, Dædali f. et disc., II, 15, 1; II, 22, 5; II, 32, 5; III, 17, 6; V, 17, 1; VI, 19, 14; IX, 35, 3.

Dirce fl. Bœotiæ, IX, 25, 3.

Dirce Lyci uxor ab Antiopæ filiis occiditur, IX, 17, 6; IX, 25, 3.

discus a Perseo inventus, II, 16, 2. disco occiditur Thermius, V, 3, 7. disco detrudi Milo non potest, VI, 14, 6. disci terni, VI, 19, 4.

divinatio ex aquis, III, 23, 8; VII, 21, 12. ex Ætnæ crateribus, III, 23, 9. ex insomniis, III, 26, 1. e talis, VII, 25, 10. e victimæ alligatæ gestu, IV, 32, 3. e dissectorum animalium extis, VI, 2, 5. ἀπὸ χληδόνων, IX, 11, 7.

divitiæ olim in equis et bobus positæ, IV, 36, 3.

Dius Amphimachi f., V, 3, 5. Oxylo Eleorum regnum petenti resistit, V, 4, 1, et 2.

Diyllus statuarius, X, 13, 7.

Docimus Macedo Antigoni dux, I, 8, 1.

Dodonæum Jovis templum, I, 17, 5. oracalum, VII, 21, 2; VII, 25, 1; VIII, 11, 12; IX, 25, 8; VIII, 28, 6. quercus sacra, VIII, 23, 5. πέλειαι vates, X, 12, 10.

δόλιχος, III, 21, 1.

Dolopes Amphictyones, X, 8, 2. exstincti ib. 5.

Δοναχὼν locus in agro Thespiensi, IX, 31, 7.

Dontas Laced. statuarius, Dipœni et Scyllidis disc., VI, 19, 14.

Donusa opp. Sicyoniorum, VII, 26, 13. conf. Gonusa.

Δορχάδες a Patrensibus mactantur, VII, 18, 12.

Dorcea fons Spartæ, III, 15, 2.

Dorceus Hippocoontis f.; ejus monumentum, III, 15, 1.

Doridas Propodæ f. frater Hyantidæ, rex Corinthi, II, 4, 3.

Dorieus Anaxandridæ f. in coloniam mittitur, II, 3, 10; III, 16, 4 — 5.

Dorieus Damageti f., IV, 24, 3. Damageti pater ib.

Dorieus Diagoræ f. Rhodius Olympionica, VI, 7, 1 et 4 — 7.

Dorienses Amphictyones, X, 8, 2. unde in Peloponnesum venerint, V, 1, 2; quando, VIII, 5, 1; qua via, VIII, 5, 6; quo duce, V, 3, 5. in civitates recipiuntur, II, 13, 1; IV, 3, 6. Corinthum oppugnant, II, 4, 3. Jovi τροπαίῳ templum statuunt, III, 12, 9. in Caria considunt, IV, 5, 3; in Asia, X, 24, 1. Carneum maxime colunt, III, 13, 4. eorum dialectus in Peloponneso non adeo antiqua, II, 37, 3. a Messeniis accurate servata, IV, 27, 11. Dorica ædificatio (ἐργασία), V, 10, 2; V, 16, 1; VI, 24, 2 et 5. Δώριον αὒλημα, IX, 12, 5. σπνδαὶ, III, 5, 8.

Δωρὶς ἀρχαία, X, 37, 2.

Dorium mons, VI, 3, 16.

Dorium urbs, IV, 33, 7.

Δόρυ sceptrum Vulcani apud Chæronenses, IX, 40, 11.

Δορύχλειοι exsules Megarenses, I, 40, 5.

Doryclidas Laced. statuarius, Dipœni et Scyllidis disc., V, 17, 1.

Doryssus Labotæ f. Spart. rex, III, 2, 4.

Dotadas Isthmii f. Messeniorum rex, IV, 3, 10.

Drabescus, I, 29, 4.

Draco viæ dux, VIII, 8, 4. urbis condendæ locum monstrat, II, 23, 7. fontis custos, IX, 10, 5; Hesperiorum malorum, VI, 19, 8. puerum contra lupum tuetur, X, 33, 9. singulari modo interemptus, IX, 26, 7. draconis forma sumpta dæmon cum femina concumbit, IV, 14, 7. draconis e dentibus satis nascuntur viri, IX, 10, 1. in draconem conversus puer, VI, 20, 5. draco Minervæ appositus, I, 24, 7. draco in clypeo Menelai, X, 26, 3. Epaminondæ, VIII, 11, 8. dracones Æsculapio sacri, II, 11, 8; II, 28, 1: Trophonio, IX, 39, 3. Triptolemi currui juncti, VII, 18, 3. sceptro circumvoluti, IX, 39, 3. dracones Gigantibus pro pedibus, VIII, 29. 3. draconum squamæ, I, 21, 6.

Draconis Athen. leges de cæde, VI, 11, 6; de adulterio, IX, 36, 8.

Drepanon promont., VII, 23, 4.

Dromeus Mantinensis Olympionica, VI, 11, 2.

Dromeus Stymphelius Olympionica, Pyth. etc., VI, 7, 10.

Dromichætes Getarum rex, I, 9, 6.

Δρόμος, v. Curriculum et Cursus.

Dropion rex Pæonum, X, 13, 1.

Dryades nymphæ, VIII, 2, 2; VIII, 39, 2; X, 32, 12.

Drymæa opp Phocidis, X, 3, 2; X, 33, 12.

Dryon Pellenensis, VI, 8, 5; VII, 27, 5.

Dryops Apollinis f., IV, 34, 11.

Dryopes, IV, 8, 3; IV, 34, 9 et 11; V, 1, 2.

Δρυὸς tria genera in Arcadia, VIII, 12, 1.

Dulichienses postea Παλεῖς, VI, 15, 7.

duos parietes de eadem fidelia dealbare, VI, 3, 15.

Δούριος vel potius δούρειος ἵππος, I, 23, 8; II, 29, 4; I, 15, 5; X, 26, 2.

Duris Scæi pat. (?), Samius, VI, 13, 5.

Duces in magnis cladibus plerumque primi cadunt, III, 6, 1.

Dymas Ægimii f., VII, 17, 6.

Dyme urbs Achaiæ, VII, 17, 5 — 14.

Dyrrhachium olim Epidamnus, VI, 10, 8.

Dysaules Triptolemi pater, I, 14, 3; Celei frater, II, 14, 2. Cereris sacra instituit ib. 4. ejus monumentum, II, 12, 4.

Dyscinetus archon Athen., IV, 27, 9.

Dysponteus Œnomai f. Dyspontiorum urbem condit, VI, 22, 4.

Dyspontii ab Eleis deficiunt, VI, 22, 4.

E.

Ebeni lignum, I, 42, 5. simulacra ebenina, I, 35, 3; I, 42, 5; II, 22, 5; VIII, 17, 2; VIII, 53, 11.

Ebrietas picta, II, 27, 3. Sileno vinum ministrat, VI, 24, 8.

Ebur unde importetur, V, 12, 3. ebur statuarum oleo vel aqua rigatur, V, 11, 10; VII, 27, 2. ejus solutam compagem coagmentat Damophon; IV, 31, 6. eboris usus antiquus, I, 12, 4. signum eburneum, VIII, 46, 5.

Ecbatana, IV, 24, 2.

εχβεβράσθαι, III, 24, 4.

Ecdelus Arcesilai disc. Philopœmenis præceptor, VIII, 49, 2.

ἐχεχειρία, V, 4, 5; V, 20, 1, Iphitum coronat, V, 10, 10; V, 26, 2.

Echeclus Agenoris f., X, 27, 2.

Echecratidis Larissæi donarium, X, 16, 8.

Echedamia opp. Phocidis, X, 3, 2.

Echelas Penthili f., pater Grai, III, 2, 1.

Echembrotus Arcas victor Pyth., X, 7, 4.

Echemus Aeropi f. Arcadiæ rex, VIII, 5, 1. Hyllum interficit, I, 41, 2; VII, 5, 1; VIII, 45, 3; VIII, 53, 10. ejus monumentum, VIII, 53, 10.

Echephron Herculis f. e Psophide, VIII, 24, 2; ejus monumentum, VIII, 2, 7.

Echestratus Agidis f. Spartæ rex, III, 2, 2.

Echetimus Agasiclis pater, II, 10, 3.

Echetlus seu Echetlæus heros, I, 15, 3; I, 32, 5.

Echenethenses, demus Tegeaticus, VIII, 45, 1.

Echidna Stygis et Pirantis f., VIII, 18, 2; III, 18, 10.

Echinades ins., VIII, 1, 2; VIII, 24, 11.

Echion Cadmi gener, IX, 5, 3.

Echo septemplex, V, 21, 7. Echus porticus, ib. et. II, 35, 9.

Echœax Delphis pictus, X, 25, 3.

Edoni, X, 33, 2. Athenienses cædunt, I, 29, 4.

Eetion Cypseli pater, II, 4, 4.

Egestani Dorieum occidunt cum exercitu, III, 16, 5.

Eion a Cimone expugnatur, VIII, 8, 9.

Eïoneus Magnetis f. Hippodamiæ procus, VI, 21, 11.

Eïoneus a Neoptolemo occisus, X, 27, 1.

Elæa opp. Mysiæ, IX, 5, 14. Elaitarum donarium Olympiæ, V, 24, 6.

ἐλαία χαλλιστέφανος, V, 15, 3.

ἔλαιος, II, 32, 10.

Elæus locus, IV, 1, 6.

Elainos mons vid. sub Elaion.

Elaion mons Arcadiæ, VIII, 41, 7; VIII, 42, 1,—3.

Elaphion Elea, nutrix Dianæ, VI, 22, 11.

Ἐλάφιος mensis apud Eleos, V, 13, 11; VI, 20, 1.

Elaphus fl. Arcadiæ, VIII, 36, 7.

Elassus a Neoptolemo cæsus, X, 26, 4.

Elatea opp. Phocidis, I, 20, 6; VII, 15, 5; VIII, 4, 4; X, 3, 2; X, 34, 1 — 6. Elateensium donarium, I, 26, 3; X, 18, 7.

Elatus Arcadis f. montis Cyllenes dominus, VIII, 4, 1 et 4; X, 34, 2 et 6. ejus statua, VIII, 48, 8; X, 9, 5.

Electra ab Oreste Pyladi data, II, 16, 7; III, 1, 6. sceptrum patris in Phocidem aufert, IX, 40, 12.

Electra Atlantis f., IV, 33, 6.

Electra Cadmi soror, IX, 8, 4.

Electra Messeniæ fl., IV, 33, 6.

Electra Helenæ famula, X, 25, 4.

Electra Oceani f., IV, 30, 4.

Electri genera duo, V, 12, 7. electro consertum monile, IX, 41, 5.

Ἠλέχτραι seu Ἠλεχτρίδες πύλαι Thebarum, IX, 8, 4; IX, 11, 1.

Electryon Licymnii et Alcmenæ pater, Mideæ rex, II, 22, 8; II, 25, 9.

Elei olim Epei, V, 1, 4. unde profecti, V, 1, 3. optimis legibus instituti, IV, 28, 4, Elei et Pisatæ ut litem diremerint, IV, 15, 7. Isthmicis ludis arcentur, V, 2, 2, — 5; VI, 3, 9; VI, 16, 2. Eleorum reges, V, 1, 3. res bellis gestæ, II, 4, 7. cum Spartanis bellum, III, 8, 3 — 6; IV, 15, 7; V, 27, 11: cum Arcadibus, V, 24, 4; VI, 20, 4; VI, 21, 2; cum Sicyoniis, VI, 3, 3. mulieres Achillem lugent, VI, 23, 3. Ammonis et heroum cultus, V, 15, 12. prytaneum, V, 15, 8. tribus, V, 9, 5 — 6. tabulæ seu commentarii victorum Olympicorum, III, 21, 1; V, 21, 9; VI, 2, 3; VI, 8, 1; VI, 13, 10. fœderis tabulæ cum Atheniensibus pacti, V, 12, 8.

Eleonia regio, I, 29, 6.

Elephanti quando primum in Europa visi, I, 12, 3. eorum exsertos dentes cornua esse, V, 12, 1.

Elephenor, I, 17, 6; VIII, 15, 6.

Eleus Chersonesi urbs Protesilao sacra, I, 34, 2; III, 4, 6.

Eleus (vel potius Dius) Amphimachi f. rex Elidis, V, 3, 5; V, 4, 1.

Eleus Eurycydæ et Neptuni f. Epeorum rex, V, 1, 8. pater Augeæ ib. IX.

Eleusinii cum Atheniensibus bellum gerunt, I, 36, 4; IX, 9, 1. iis se dedunt, I, 38, 3. fines eorum, I, 38, 1. Eleusiniorum sacrorum religio, VIII, 15, 1; X, 31, 11.

Eleusinium Athen., I, 14, 3. Lacon., III, 20, 7.

Eleusis Attica, I, 38, 6 — 7.

Eleusis Bœotiæ opp., IX, 24, 2.

Eleusis heros Mercurii et Dairæ f., I, 38, 7.

Eleuther Apollinis et Æthussæ f., IX, 20, 1. victor Pyth., X, 7, 3.

Eleutheræ urbs, I, 38, 8 — 9.

Eleutheria festum apud Platæenses, IX, 2, 6.

Ἐλευθέριον ὕδωρ, I, 17, 1.

Eleutherolacones, III, 21, 6.

Elis fertilis, VI, 26, 6. Elidis situs, VIII, 1, 2. fines, IV, 36, 7; V, 6, 3; VI, 21, 3. simulacrum, VI, 16, 3.

Elis χοίλη, V, 16, 6.

Elis urbs, VI, 23, 1 — 26, 3. a Messeniis capta, IV, 28, 4.

Elleborus ubi nascatur, X, 36, 7. ellebora capta Cirrha urbs, X, 37, 7.

Ellychnium perpetuum, I, 26, 7.

Elpenor, X, 29, 8.

Elymi Cnidios pellunt, X, 11, 3.

Elyrus opp. Cretæ, X, 16, 5.

Elysium, VIII, 53, 5.

Emaution Arcas Olympionica, VI, 17, 4.

ἔμβολος Olymp., V, 15, 6; VI, 20, 10.

Empedus Callistrati pater Athen., VII, 16, 4.

Emperamus Spartanus, IV, 20, 5, et 10.

Enarsphorus Hippocoontis f., III, 15, 1.

Enceladus a Minerva impugnatus, VIII, 47, 1.

Enchelees Illyrii, IX, 5, 3.

Enctenes, IX, 5, 1.

Endeis Scironis f. Æaci uxor, II, 29, 10.

Endœus Athen. statuarius, Dædali disc., I, 26, 4; VII, 5, 9; VIII, 46, 5.

Endymion Aethlii f. Elidis rex, V, 1, 4; V, 8, 1. ejus uxores et liberi, V, 1, 4 et 8. monumentum et adytum, V, 1, 5; VI, 20, 9. statua, VI, 19, 11.

Enispe Ladonis ins., VIII, 25, 12.

Enneacrunos fons Athen., I, 14, 1.

Enneaplethra, vid. sub Plethra.

Enodiæ sacra apud Colophonios, III, 14, 9.

Enope Messeniorum urbs, postea Gerenia, III, 26, 8.

Enudus Ancæi et Samiæ f., VII, 4, 1.

Enyalius, V, 18, 5. in compedibus, III, 15, 7. mactatur ei catulus caninus, III, 14, 9.

Enyo, I, 8, 4; IV, 30, 5.

Ἠοῖαι μεγάλαι, II, 16, 4; IV, 2, 1. Hesiodo tribuuntur, IX, 31, 5. de Epidauri patre, II, 26, 2. de Hippodamiæ procis, VI, 21, 10. de Hyetto, IX, 36, 7. de Meleagro, X, 31, 3. de Mycene, II, 16, 4. de Phylantis uxore et liberis, IX, 40, 5. de Pirene, II, 2, 3.

Epaminondas Polymnidis (Cleommidis) f., IV, 31, 10; IX, 12, 6. ejus laus, VIII, 11, 9; VIII, 49, 3; VIII, 52, 4: res gestæ, IX, 13, 1 — 15, 6: mors, VIII, 11, 5 — 8: simulacra, I, 3, 4; IV, 31, 10; IV, 32, 1. Megalopolin condit, VIII, 27, 2. Messenen, IV, 26, 6. oraculum ei datum, VIII, 11, 10.

Epebolus Messeniorum vates, IV, 8, 4 et 7; VI, 10, 5.

Epei ab Epeo, V, 1, 4. cum Ætolis sedes et fundos conjungunt, V, 4, 2.

Epeus Endymionis f. Eleorum rex, V, 1, 4 et 6.

Epeus Panopei f. equi lignei artifex, I, 23, 8; II, 29, 4; X, 26, 2. Mercurii, II, 19, 6.

Eperastus Eleus vates et Olympionica, VI, 17, 5.

Epheborum Spartanorum pugnæ, III, 14, 8 — 10; sacra, III, 20, 1 et 8.

Ephesus Caystri f. unus eorum qui templum Dianæ Ephesiæ exstruxerunt, VII, 2, 7.

Ephesus urbs ab Epheso denominata, VII, 2, 7. a Lysimacho aucta, I, 9, 7. ad Ephesum vincit Lysander, III, 17, 4. ab Ephesiis posita signa ducum Spart. et Athen., VI, 3, 15. Ephesii agri fluvii et fontes, VII, 5, 10. Ephesia dea, VI, 3, 16. ejus templum, VII, 5, 4.

Ephialtes et Otus primi Musarum cultum instituunt et Ascram condunt, IX, 29, 1.

Ephialtes orator, I, 29, 15.

Ephialtes Trachinius Persis viam per Œtam monstrat, I, 4, 2.

ἐφορεῖα, III, 11, 11.

Ephori Spartani, III, 11, 2.

Ephyra Oceani f., III, 1, 1.

Ephyræa olim quæ postea Corinthus, II, 1, 1. Æetæ donatur a Sole, II, 3, 10.

Ephyri in Thesprotide Epiro, IX, 36, 3.

Epicaste Œdipi mater et conjux, IX, 5 11. ejus liberi, IX, 26, 3.

Epicharini signum, I, 23, 9.

Epicnemidii Locri, X, 1, 2; X, 13, 4.

Epicradius Mantinensis Olympionica, VI, 10, 9.

Epicrates Athen. a Persis pecunia corruptus, III, 9, 8.

Epicydes Erbessensis, VI, 12, 4.

Epicydes Glauci pater Laced., II, 18, 2.

Epicyridas Laced. Lysandri ad Ægospotamos socius, X, 9, 10.

Epidamnus postea Dyrrhachium, VI, 10, 8. Epidamniorum thesaurus Olymp., VI, 19, 8.

Epidauria festum Athen., II, 26, 8.

Epidaurus heros Epidauriæ nomen dat, II, 26, 1 — 2.

Epidaurus ἡ λιμηρα, opp. Eleutherolaconum, III, 21, 7; III, 23, 6.

Epidaurus ἡ ὲν τῇ Ἀργολίδι, III, 23, 6; X, 9, 10. ejus situs, II, 26, 1; VIII, 1, 1. Æsculapio sacra, II, 26, 3. ejus memorabilia, II, 27, 1—29, 1. dracones, II, 28, 1. Epidaurii Achæorum synedrio adjunguntur, II, 8, 5. Samum incolunt, VII, 4, 2. eorum donarium, X, 15, 1.

Epidelium Bœotiæ locus Apollini sacer, III, 23, 2.

ἐπιδώτης ὕπνος, II, 10, 2. δαίμων, III, 17, 9. Ζεὺς, VIII, 9, 2. ἐπιδῶται θεοὶ, II, 27, 6.

Epigoni Nemea instaurant, X, 25, 7. eorum adversus Thebas expeditio, IX, 9, 4; IX, 25, 7: statuæ, X, 10, 4: sepulcrum, IX, 19, 2.

epigramma in Achæorum donaria, V, 25, 10. in Agamemnonis scutum, V, 19, 4. in Alcmenæ thalamum, IX, 11, 1. in Apollinem et Musarum chorum, V, 18, 4. in Apolloniatarum donaria, V, 22, 3. in Aristocratis proditionem, IV, 22, 7. in Atlantem, V, 18, 4. in Cassandram violatam, V, 19, 5. in cervam torquatam, VIII, 10, 10. in Chilonem Ol., VI, 4, 6. in Cleœtæ statuam, VI, 20, 14. in Cleosthenis currum, VI, 10, 7. in Clitoriorum donarium, V, 23, 7. in clypeum aureum, V, 10, 4. in cornu copiæ, VI, 19, 6. in Cydiæ clypeum, X, 21, 5. in Damarchum pugilem, VI, 8, 2. in Gallorum clypeos, I, 13, 3. in Epaminondæ statuam, IX, 15, 6. in Eperastum Ol. VI, 17, 6. in Euergi donaria, V, 10, 3. in Eutelidæ statuarii opera, V, 10, 5. in Helenæ et Æthræ raptum, V, 19, 3. in Hesiodi monumentum, IX, 38, 4. in Hieronis donaria Olymp. VIII, 42, 9. in imaginem a Methapo dedicatam, IV, 1, 8. in Iphidamantem et Coontem, V, 19, 4. in Lacedæmoniorum donarium, V, 24, 3. in Laodices peplum, VIII, 5, 3. in Lyci victoriam, VI, 13, 10. in Lysandri statuam, VI, 3, 4. in Macedonum clypeos, I, 13, 3. in Idam et Marpessam, V, 18, 2, in Medeæ nuptias, V, 18, 3. in Mendæorum donarium, V, 27, 12. in Œbotam Ol. VII, 17, 7. in Œnomai domus columnam, V, 20, 7. in Onatæ statuarii opera, V, 25, 10 et 13; VIII, 42, 10. in Paridis judicium, V, 19, 5. in Phidiæ Jovem Olymp. V, 10, 2. in Philopœmenem, VIII, 52, 6. in Phormidis donarium, V, 27, 2. in Phytali sepulcrum, I, 27, 2. in Polygnoti picturas, X, 27, 4. in Timonis Ol. statuam, V, 2, 5.

Epimedes e Curetum numero, V, 7, 6. ejus ara, V, 14, 7.

Epimeliades nymphæ, VIII, 4, 2.

Epimelides Coroneæ Arcadicæ conditor, IV, 34, 5 et 7.

Epimenidis somnus, carmina, lustrationes, I, 4, 4. opera et mors, III, 12, 11. sepulcrum, II, 21, 3; III, 11, 11. de Styge quid tradiderit, VIII, 18, 2.

Epione Æsculapii uxor, II, 29, 1. ejus simulacrum, II, 27, 5; II, 29, 1.

Epiri reges, I, 11, 1 — 5; II, 29; 4: ἀναρχία, IV, 35, 5.

ἡπειρος ἡ Ἀσιανὴ, VI, 13, 7.

Epirotæ rei nauticæ imperiti, I, 12, 5.

Epiteles Æschinis f. Argivus, IV, 26, 7.

Epitherses Erythræus Olympionica, VI, 15, 6.

Epochus Ancæum sustinet, VIII, 45, 7.

Epochus Œnoes frater, I, 33, 8.

eponymi heroes Athen., I, 5, 2—3.

Epopeus Aloei f. II, 1, 1; II, 6, 1; II, 11, 1.

equæ in Elide ex asinis non pariunt, V, 5, 2. equarum in ludis Olympicis usus, V, 9, 2; VI, 13, 9.

equitatus Gallorum, X, 19, 10—11.

equus æneus, VI, 14, 4: ceto similis, II, 1, 9. ligneus, I, 23, 6; X, 9, 12; magico artificio equos in se concitans, V, 27, 3; equi alati, V, 17, 7; V, 19, 8: fluviales, IV, 34, 3; V, 12, 2; VIII, 46, 4. Olympiæ alienorum usus, V, 8, 5: equi justæ ætatis, ib. 10: equorum terriculum, VI, 20, 15—19. equi monumentum, III, 20, 9. equi Soli mactantur, III, 20, 4. Neptuno in lacum demittuntur, VIII 7, 2.

Erasinus Argolidis fl., II, 36, 6 et 7; II, 24, 6; VIII, 22, 3.

Erasus Triphyli f. Tegeatarum heros; ejus statua, X, 9, 5.

Erato nympha Panos interpres, VIII, 37, 11. Arcadis uxor, VIII, 4, 2; X, 9, 5.

Eratus rex Argivorum, II, 36, 5.

Erbessus Siciliæ opp., VI, 12, 4.

Ἐρέχθειον, I, 26, 5.

Erechtheus Pandionis prioris f. Eleusinios vincit, I, 5, 2. I, 38, 3. ejus filia Creusa, I, 28, 4. filii Orneus, II, 25, 6. Thespius, IX, 26, 6, natu maximus Cecrops, VII, 1, 2. sacra, I, 26, 5. statua, X, 10, 1.

Erechthides Theseus apud poëtas, VII, 17, 7.

Erenea vicus Megareus, I, 44, 5.

Eresus nescio quis pictus in Lesche Delph., X, 27, 3.

Eretria Persis prodita, VII, 10, 2. a Flaminino direpta, VII, 8, 1. Eretrienses Tanagram invadunt, IX, 22, 2. eorum donarium, V, 27, 9.

ἐργάται dii, VIII, 32, 4.

Erginus Clymeni f. Orchomeniorum rex, IX, 17, 2; IX, 37, 1.

Ergoteles Philanoris f. Olympionica, VI, 4, 11.

Erianthes Bœotius Lysandri ad Ægospotamos socius, X, 9, 9.

Erichthonius Pandionis prioris pater, I, 5, 3. draco, I, 24, 7. Amphictyonem pellit, I, 2, 6. ejus cista, I, 8, 2.

Eridanus Att. fl., I, 19, 5.

Eridanus Celt. fl., I, 3, 6; I, 19, 5. ejus insulæ, VIII, 25, 13. populus nigra, V, 14, 8. electrum, V, 12, 7.

Erigone Ægisthi f., II, 18, 6.

ἐρινεὸς arbor aliis ὀλύνθη, Messeniis τράγος, IV, 20, 2.

Erineos ubi Pluto rapta Proserpina in Orcum descendit, I, 38, 5.

Erineos portus Achaiæ, VII, 22, 10.

ἐρινύειν Arcadibus τὸ θυμῷ χρῆσθαι, VIII, 25, 6.

Ἐρινὺς Ceres, VIII, 25, 4. Ἐρινύες Atheniensibus σεμναὶ, Ἐρινύες Clytæmnestræ, VIII, 34, 4. Laii, IX, 5, 15. Erynnium habitus, III, 19, 10.

Eriopis Iasonis et Medeæ f., II, 3.

Eripha equa, VI, 21, 7.

Eriphyle Amphiarai uxor ab Alcmæone f. occisa, I, 34, 3: VIII, 24, 8. ejus monile, V, 17, 7; VIII, 24, 8; IX, 41, 2. peplus, II, 1, 8. monumentum, II, 23, 2. effigies picta, X, 29, 7.

Eris, V, 19, 2.

Erochos opp. Phocid., X, 3, 2.

Erxiclides archon Athen., X, 5, 13.

Erymanthe mater Sabbæ Sibyllæ, X, 12, 9.

Erymanthius aper, VIII, 24, 5.

Erymanthus Arcadis f., VIII, 24, 1.

Erymanthus Aristæ f., VIII, 24, 1.

Erymanthus fl. Arcad., VI, 21, 3; VIII, 24, 3 et 12.

Erymanthus mons et fl. Arcadiæ, V, 7, 1; VIII, 24, 7—4.

Erymanthus opp. Arcadiæ, postea Phegia, VIII, 24, 2.

Erysichthon Cecropis f., I, 2, 6; I, 18, 5; I, 31, 2.

Erythea Geryonis f., X, 17, 5.

Erythea ins., IV, 36, 4; V, 10, 9.

Erythræ opp. Bœot. denominatum ab Erythra, VI, 21, 11. ejus rudera, IX, 2, 1.

Erythræ opp. Ioniæ, VII, 3, 7. ejus Ἡράχλειον, VII, 7, 5—8. Ἀθηνᾶ πολιάς, ib. 9.

Erythræi Herculem Idæum colunt, IX, 27, 8: eorum donarium, VI, 15, 6. Sibylla, X, 12, 7. coloni Pariani, IX, 27, 1.

Erythras Leuconis f., VI, 21, 11.

Erythrus Radamanthi f., VII, 3, 7.

Eryx lucta victus ab Hercule, III, 16, 4—5; IV, 36, 4; VIII, 24, 1.

ἐσχάραι αὐτοσχέδιοι, V, 13, 8.

essenes Dianæ Ephesiæ, VIII, 13, 1.

ἑστιατόριον Eleorum, V, 15, 12.

Eteocles tribus, IX, 34, 10.

Eteocles Andrei f. vel Cephisi, IX, 34, 9. Cephisiades ib. Gratiis primus sacra facit, IX, 35, 1.

Eteocles Athen., VI, 16, 9.

Eteocles Œdipi f. cum fratre pugnat, V, 19, 6; IX, 5, 11 et 13.

Eteoclus Iphis f. e Prœti posteris; ejus statua, X, 10, 3.

Eteonicus Laced. a Lysandro injuriarum damnatus, IX, 32, 8. ejus statua, VI, 3, 15; IX, 9, 10.

Etias Æneæ filia, III, 22, 11.

Etis Laconiæ opp., III, 22, 11; VIII, 12, 8.

Etymon Damareti pater, V, 5, 1.

Eua pagus Argolidis, II, 28, 6. mons, IV, 31, 4.

Euæchme Hylli f., Polycaonis uxor, IV, 2, 1.

Euachme Megarei f.; Alcathoi uxor, I, 43, 4.

Euæmon Eurypyli pater, VII, 19, 10; X, 27, 2.

Euæphnus Spartanus belli Messenici auctor, IV, 4, 5.

Euagoræ Cypriorum regis genus, merita in remp. Athen. et statua, I, 3, 2; II, 29, 4.

Euagoras Eleus Olympionica, V, 8, 10.

Euagoras Laced., VI, 10, 8.

Euagoras Zanclæus, V, 25, 11.

Eualcidas Eleus Olympionica, VI, 16, 6.

Euamerion Pergamenis Telesphorus, Epidauriis Acesius; ejus sacra et statua, II, 11, 7.

Euænder Mercurii f., Arcas, Pallantium condit, VIII, 43, 2; ejus statua, VIII, 44, 5.

Euanorides Eleus Olymplonica et Hellanodica, VI, 8, 1.

Euanthes Cyzicenus Olympionica, VI, 4, 10.

Euanthes Œnopionis f. e Creta Chium venit, VII, 4, 8.

Euantidas Ambraciotes Lysandri ad Ægospotamos socius, X, 9, 10.

Eubius Thebanus statuarius, IX, 11, 4.

Eubœa Asterionis fluvii f., II, 17, 1.

Eubœa ab Atheniensibus iterum occupata, V, 23, 4. ab Eubœa incipit Myrtoum mare, VIII, 14, 12. Eubœenses strigili a Tanagra depellit Mercurius, IX, 22, 2. pellibus vestiuntur, VIII, 1, 5.

Eubœa mons Argolidis, II, 17, 1.

Eubotas Cyrenæus Olympionica, VI, 8, 3.

Eubuleus Thochili f. Triptolemi frater, I, 14, 2.

Eubulides Athen. statuarius, I, 2, 5; VIII, 14, 10.

Eubulus Carmanoris f., II, 30, 3.

Eubulus Spinthari, f.; ejus sepulcrum, I, 29, 10.

Eucadmus stat. Androsthenis magister, X, 19, 4.

Eucampidas Mænalius coloniam ducit Megalopolin, VIII, 27, 2.

Euchenor Cœrani f., I, 42, 5.

Euchir Athen. stat. Eubulidis f., VIII, 14, 10.

Euchirus Corinthius plastes, VI, 4, 4.

Eucles Callianactis f. Rhodius Olympionica, VI, 6, 2; Diagoræ nepos, VI, 7, 2.

Eucletus Messenius Olympionica, VI, 14, 11.

Εὐχλείας templum Athen. I, 14, 5.

Euclidas Leonidæ f. rex Spartæ, II, 9, 1 et. 3.

Euclides Athen. statuarius, VII, 25, 9; VI1, 26, 4.

Euclus Cyprius vates, X, 12, 11. bellum Persicum prædicit, X, 14, 6. de Homeri ortu, X, 24, 3.

Eucosmus Lycurgi f., III, 16, 6.

Eucrates Proclis Carthag. pater, II, 21, 6.

Euctemon Athen., VII, 2, 4.

Eudamidas Archidami f. rex Spartæ, III, 10, 5.

Eudelus luctator pecunia corruptus, V, 21, 9.

Euenus fl., III, 18, 11; X, 38, 2.

Euergetidas Aristomenis affinis, IV, 21, 2, ejus mors, IV, 23, 2.

Euergus Byzæ filius, Naxius, V, 10, 3.

Eueris anus, I, 27, 4.

Euesperitæ Libyæ, IV, 26, 2.

Euippe Leuconis f., IX, 34, 9.

Euippus Megarei f. a leone Cithæronio occisus, I, 41, 3; I, 43, 2.

Eumantis Eleus vates ex Iamidarum genere, IV, 16, 1.

Eumedes Hippocoontis f., III, 14, 6.

Eumeli Corinthii ἔπη et συγγραφὴ Κορινθία, II, 1, 1; II, 2, 2; II, 3, 10. προσόδιον ἐς Δῆλον, IV, 4, 1; IV, 33, 2; V, 19, 10. epigrammata, IV, 33, 2.

Eumelus primus Patrensium rex, VII, 18, 2.

Eumenes rex, I, 6, 7; I, 8, 6.

Eumenides Sicyoniis quæ Atheniensibus σεμναί, II, 11, 7. μανίαι, VIII, 34, 1. atræ et candidæ, VIII, 34, 3. earum ædes et simulacra lignea, VII, 25, 7.

Eumolpia poesis, X, 5, 6.

Eumolpus Deicratis pronepos, VI, 17, 7.

Eumolpus Thrax Neptuni et Chiones f., Cereris sacerdos, I, 38, 2; II, 14, 3. Immaradi pater, I, 5, 2; I, 27, 4.

Eunomus Prytanidis f. rex Spartæ, III, 7, 2.

εὐοῖ, IV, 31, 4.

Euoras saltus Laconiæ, III, 20, 4.

Euphaes Antiochi f. Messeniorum rex, IV, 5, 8; IV, 8, 8; IV, 10, 3.

Eupheme Musarum nutrix, IX, 29, 5.

Euphemi Caris de Satyris narratio, I, 23, 5.

Euphemus Neptuni f. Argonauta, V, 17, 9.

Euphorbus Eretriam Persis prodit, VII, 10, 2.

Euphorbi Trojani scutum a Menelao dedicatum, II, 17, 3.

Euphorion Chalcidensis de Iphigenia, II, 22, 7. de Laodice, X, 26, 8.

Euphranor pictor et statuarius, I, 3, 4.

Euphrates fl. belluas malificas alit, IV, 34, 2. a Baccho primum ponte junctus X, 29, 4.

Euphron Hippasi f. Pythagoræ avus, II, 13, 2.

Euphron Lepreates Labacis pater, VI, 3, 4.

Euphrosyne Gratia, IX, 35, 5.

Eupolemus Argivus architectus, II, 17, 3.

Eupolemus Eleus Olympionica, VI, 3, 7; VIII, 45, 4.

Eupolis comicus, II, 7, 3.

Eupolus Thessalus adversarios Olympiæ argento corrumpit, V, 21, 3.

Euripides trag., I, 2, 2; I, 21, 1.

Euripus, III, 14, 8. euripi Cnidum et Mytilenen intersecant, VIII, 30, 2.

Euripus Chalcidicus, I, 23, 3; I, 38, 1; IX, 16, 6; IX, 22, 5.

Europa Phœnicis f., VII, 4, 1. a Jove in vico Teumesso occultata, IX, 19, 1. mater Carnei, III, 13, 5. τὰ ἐς Εὐρώπην ἔπη, IX, 5, 8.

Europas Hyræi f., III, 15, 8.

Europensis Mys, IX, 23, 6.

Europas Ægialei f. pater Telchinis, II, 5, 6.

Europs Phoronei f., II, 34, 4.

Eurotas fl., III, 1, 1; III, 21, 1 et 3. cum Alpheo confluit, VIII, 44, 4; VIII, 54, 2. ejus fontes, VIII, 44, 3.

Eurotas Myletis f. rex Laconiæ, III, 1, 1.

Euryalus Hippodamiæ procus, VI, 21, 10.

Euryalus Mecistei f. Epigonus, II, 20, 5. Argivorum ad Trojam dux, II, 30, 10; X, 25, 6. ejus statua, X, 10, 4.

Euryalus Spartanus, IV, 20, 8.

Eurybates Argivus, I, 29, 5.

Eurybates præco, X, 25, 4 et 8. Laced., V, 8, 10.

Eurybatus Laced., Olympionica, V, 8, 7.

Eurybiades classis Laced. præfectus, III, 16, 6.

Eurybotas disco nobilis, in arca Cypseli repræsentatus, V, 17, 10.

Eurybotus Athen. Olympionica, II, 24, 7.

Eurycles Spartanus, III, 14, 6.

Euryclides Athen. orator a Philippo veneno necatus, II, 9, 4.

Eurycrates Anaxandri f. rex Spartæ, III, 3, 5.

Eurycyda Endymionis f., V, 1, 4.

Eurydamidas Agidis f. rex Spartæ, III, 10, 5. veneno necatur a Cleomene, II, 9, 1.

Eurydamus Ætolorum dux contra Gallos, VI, 16, 1; X, 16, 4.

Eurydice Acrisii uxor, III, 13, 8.

Eurydice Æneæ uxor, X, 26, 6.

Eurydice Amphiarai f. in arca Cypseli repræsentatus, V, 17, 5.

Eurydice Antipatri f., Ptolemæi uxor, I, 6, 8; I, 7, 1.

Eurydice Orphei uxor, IX, 30, 6.

Eurydice Philippi uxor, V, 17, 4; V, 20, 10.

Euryganea Hyperphantis f., Œdipi uxor, IX, 5, 11.

Euryleon Laced. dux, IV, 7, 8; IV, 8, 11.

Euryleonis Lacæna Olympionica, III, 17, 6.

Eurylochus Ulyssis socius, X, 29, 1.

Eurymachus Antenoris f., X, 27, 3.

Eurymachus Hippodamiæ procus, VI, 21, 10.

Eurymedon Agamemnonis auriga, II, 16, 6.

Eurymedon Asiæ fl., X, 15, 4.

Eurynome Gratiarum mater, IX, 35, 5.

Eurynome Oceani f., VIII, 41, 4.

Eurynomus deus; Delphis pictus, X, 28, 7.

Eurypon Soi f. rex Spartæ, III, 7, 1. ejus posteri. Eurypontidæ, II, 36, 4; III, 7, 1; IV, 4, 4. Eurypontidarum sepulcra, III, 12, 8.

Eurypylus Dexameni f., VII, 19, 9.

Eurypylus Euæmonis f., VII, 19, 1 et 6; VII, 21, 7; IX, 41, 2; X, 27, 2.

Eurypylus Telephi f. Machaonem occidit, III, 26, 10. Peneleum, IX, 5, 15.

Eurysaces Ajacis f., I, 35, 2 et 3.

Eurysthenes et Procles gemini fratres, III, 1, 7. Eurysthenis posteri Agidæ, III, 2, 1; III, 7, 1.

Eurystheus Herculi infensus, IV, 34, 10. defuncti liberos persequitur, I, 32, 6. ejus monumentum, I, 44, 10.

Euryteæ opp., VII, 18, 1.

Eurytion Centaurus, VII, 18, 1. Pirithoi sponsam rapit, V, 10, 8.

Eurytion vicus olim Œchalia, IV, 2, 3.

Eurytus Actoris f., ab Hercule sagittis confixus, II, 15, 1; V, 3, 3.

Eurytus Melanei f., IV, 2, 3; IV, 33, 5. heros, IV, 3, 10.

εὐσεβεῖς fratres Catanenses, X, 28, 4.

Eutæa opp. Arcadiæ, VIII, 27, 3.

Eutelidas Argivus statuarius, VI, 10, 5.

Eutelidas Lacedæm. Ol., V, 9, 1; VI, 15, 8.

Euthydemus Sicyonis tyrannus, II, 8, 2.

Euthymachus Tenedius Xericlyti pater, X, 14, 1.

Euthymenes Mænalius Olympionica, VI, 8, 5.

Euthymus pugil Olympionica, VI, 6, 4 — 11; VI, 11, 4.

Euthys Charmidæ pater, III, 2, 7.

Eutresiorum oppida, VIII, 27, 3.

Eutychides Sicyonius statuarius Lysippi disc., VI, 2, 7; VI, 3, 6.

Execestides Pythionica, X, 7, 7.

ἐξηγηταὶ, I, 34, 4: II, 31, 4; IV, 33, 6. ἐπιχωρίων, I, 13, 8; I, 41, 2; IX, 3, 3. τῶν ἐπιχωρίων Πατρεῦσιν, VII, 6, 5. Argivorum, II, 23, 6. Eleorum, V, 6, 6; V, 21, 8 et 9. Lydorum, I, 35, 8. Megarensium, I, 42, 4. ὁ ἐν Ὀλυμπία, V, 10, 7. τῶν Ὀλυμπίασιν, V, 20, 4. τῶν Ὀλυμπίων, V, 20, 4. (conf. V, 15, 10; V, 18, 6). Sicyoniorum, II, 9, 7. τεράτων χαὶ ἐνυπνίων, V, 23, 6.

extemporalis eloquentiæ inventor, VI, 23, 6.

extispicium, VI, 2, 5.

F.

Fabæ impura legumina, VIII, 15, 4. non Cereris munus, I, 37, 4.

fagus sacra Dodonæ, I, 17, 5. faginæ glandes olim hominum cibus, VIII, 1, 6.

Famæ ara, I, 17, 1.

fatidicæ mulieres, X, 12, 1 — 10.

felicitas perpetua nemini, VIII, 24, 13.

feminæ Olympicis ludis victrices, III, 8, 1. Feminis interdictum ludis Olympicis, V, 6, 7. v. mulieres.

feræ immolantur, VII, 18, 12.

ferrum quis primus fuderit, III, 12, 10. ferreæ statuæ, IV, 31, 10; X, 18, 6.

ferruminationis inventor, X, 16, 1.

festum quo ephebi flagris cæduntur, III, 16, 10. πυρσῶν, II, 25, 4. Ἀλεαῖα. VIII, 47, 4. ἁλώτια, VIII, 47, 4. γυμνοπαιδίαι, III, 11, 9. Δαίδαλα, IX, 2, 5. ἐλευθέρια, IX, 2, 6. Ἐπιδαύρια, II, 26, 8. Ἑρμαῖα, VIII, 14, 10. Ἡραῖα, II, 24, 2; V, 16, 2. Ἡράχλεια, IX, 32, 2. Θεοξένια, VII, 27, 4. Θεσμοφόρια, X, 33, 12. Θυῖα, VI, 26, 1. Ἰθωμαῖα, IV, 33, 3. χισσοτόμοι, II, 13, 4. Δαμπτήρια, VII, 27, 3. Δάφρια, VII, 18, 11. Δερναῖα, II, 36, 7. Διθοβόλια, II, 32, 2. Δύχαια, VIII, 2, 1; VIII, 38, 5. Μουσεῖα, IX, 31, 3. Σαρώνια, II, 32, 10. Σχιέρεια, VIII, 23, 1. τύρβη, II, 24, 6. Ὑαχίνθια, III, 10, 1; III, 19, 3; IV, 19, 4. Χθόνια, II, 35, 5.

ficus Cereris donum, I, 37, 2. ficulnea statua, VI, 18 7.

figuli Aulide multi, IX, 19, 8.

filialis pietas, II, 20, 3; X, 28, 4.

filum laneum homines arcet a Neptuni fano, VIII, 10, 2.

fistula (σύριγξ) a Pane inventa, VIII, 38, 11.

T. Quinctius Flamininus in Græciam mittitur, VII, 7, 9; VIII, 51, 1; X, 34, 4. Hannibalem capere nititur, VIII, 11, 11.

fluvius ex effuso cruore ortus, IX, 33, 4: injecta liba per subterraneos meatus egerens, X, 8, 10: mares gignens, VII, 22, 11: vitiliginem sanans, V, 5, 11: homicidii labem refugiens, IX, 30, 8. fluvii frigidi, VIII, 28, 2: maria et stagna perlabentes, V, 7, 3 — 5: Græci non ferunt monstra noxia, IV, 34, 2; VIII, 28, 2. fluviorum rex, VIII, 38, 10: ambages, VIII, 41, 3: occulti meatus, II, 5, 2: simulacra, VIII, 24, 12. fluviis arbores et plantæ peculiares, V, 14, 3: detondentur comæ, I, 37, 3; VIII, 41, 3.

focus cinericius, V, 15, 9. communis, VIII, 9, 5; VIII, 53, 9.

fons stillans, II, 7, 4. amarus, IV, 35, 12. equi ungula exscalptus, II, 31, 9. portus et naves introspicientibus repræsentans, III, 25, 8, e platano manans, IV, 34, 4. altero quoque anno exarescens, VIII, 29, 1. fatidicus, VII, 21, 12. pluvias ciens, VIII, 38, 4. mammæ similis, IX, 34, 4. fontes miraculosi, IV, 35, 10 — 12.

formicæ albicantes, III, 26, 3.

Fortuna v. Tyche.

Forum Romanum, X, 5. 11. forum Augusti, VIII, 46, 4. Trajani, V, 12, 6. forum laterculi figura, VIII, 48, 1. fora Ionum, VI, 24, 2.

Fretum Siculum, II, 5, 2 — 3.

fructus arborum in sacrificio, VII, 18, 12.

fulgure coruscat Æsculapius infans, II, 26, 5. fulguribus, procellis et tonitribus sacra fiunt, VIII, 29, 1.

fumus bifidus, IX, 18, 3.

fungus evulsus scaturiginem præbet, II, 16, 3.

funebres ludi primi, VIII, 4, 5.

funis e capillis, VII, 5, 7.

funus optimatum Messen., IV, 13, 3. Laced., IV, 14, 4.

Furiæ v. Ἐρινύες et Εὐμένιδες.

furor e subito sacrorum aspectu, I, 18, 2; III, 16, 9; VII, 19, 7. furorem equis injiciens puteus, IX, 8, 2.

fusor ferri primus, III, 12, 10. æris, VIII, 14, 8; X, 38, 6.

G.

Gabala opp. Corinth., II, 1, 8.

Gades, X, 4, 6; I, 35, 8.

Γαῖος Telluris fanum, V, 14, 10; VII, 25, 13.

Galaco fons, III, 24, 7.

Γαλήνης simulacrum, II, 1, 9.

γαλεώτης in Thrasybuli statua, VI, 2, 4.

Galeotis v. Hybla.

Galli Græciam invadunt, I, 3, 6 — 4, 5; X, 19, 5, — 23, 14. ad Delphos divinitus impugnantur, VIII, 10, 9. in Asiam trajiciunt, I, 8, 1; VII, 7, 5; X, 32, 4; X, 36, 1. Ptolemæum Ceraunum occidunt, I, 16, 2. mercenarii, I, 7, 2; I, 13, 2. porcina abstinent, VII, 17, 10.

gallus gallinaceus in Minervæ galea, VI, 26, 3. Soli sacer, V, 25, 9. discerptus Africum arcet, II, 34, 2. gallinaceorum duo genera apud Tanagræos, IX, 22, 4.

C. Sulpicius Gallus in Græciam legatus, VII, 11, 1.

Ganyctoris filii, IX, 31, 6.

Ganymeda dea, postea Hebe dicta, II, 13, 3.

Ganymedis pater, raptus, munus, statua, V, 24, 5; V, 26, 2.

Garapammon vel Sarapammon Ægyptius pugil, V, 21, 15.

Garates vel Gareates fl. Arcadiæ, VIII, 54, 4.

Gareatæ demus Tegeaticus, VIII, 45, 1.

Gargaphia fons, IX, 4, 3.

Gargettus Ionis pater, VI, 22, 7.

Gaseptum Telluris fanum, III, 12, 8.

Gatheæ opp. Arcadiæ, VIII, 34, 6.

Gatheatas fl. Arcadiæ, VIII, 34, 5.

Gela urbs Siciliæ ab Antiphemo condita, VIII, 46, 2. Geloorum thesaurus et dona Olymp., VI, 19, 15; signa Dædalea, IX, 40, 4.

Gelanor Sthenelæ f., II, 16, 1. cum Danao de regno Argivo contendit, II, 19, 3.

Gelon Dinomenis f. Gelous, V, 23, 6; VI, 9, 4.

Gelon Dinomenis f. Hieronis frater, V, 27, 1; VI, 9, 5; VI, 12, 1; VI, 19, 7; VIII, 42, 8.

Gelon Hieronis minoris f., VI, 12, 3.

Gelon Phocensium dux cum copiis deletus, X, 1, 5.

Genesion locus, II, 38, 4.

Genethlion locus Argolidis, ubi Theseus natus, II, 32, 9; VIII, 7, 2.

Genetyllides deæ earumque statuæ, I, 1, 5.

Gennaides deæ, I, 1, 5.

Genunia, VIII, 43, 4.

Gerania mons, I, 40, 1; I, 43, 7.

Geranthræ seu Geronthræ opp., III, 2, 6; III, 21, 7; III, 22, 6.

Gereatis vel potius Galeotis, v. Hybla.

Gerenia urbs Eleutherolaconum, III, 21, 7; IV, 3, 2 et 9. Homero Enope, III, 26, 8. Messeniæ finitima, IV, 1, 1; IV, 3, 2.

Geres Bœotus coloniæ dux, VII, 3, 6,

Germani ab Antonino oppressi, VIII, 43, 6.

γέρων Gytheatis Nereus, III, 21, 9.

γέροντες Spartani xxviii, III, 5, 2.

Geronteum mons Arcadiæ, VIII, 16, 1; VIII, 22, 1.

γερουσία Spartanorum, III, 11, 2.

Geryon Chrysaoris f., I, 35, 7. tricorpor, V, 19, 1. ejus boves, III, 16, 5; IV, 36, 3. filia, X, 17, 5.

Getæ Lysimachum vincunt, I, 9, 6; a Trajano imperio Romano adjiciuntur, V, 12, 6.

Gigantes Rheæ opem ferunt, VIII, 32, 5; VIII, 36, 2. mortales, non a diis oriundi, VIII, 29, 2. quo loco cum diis pugnaverint, I, 25, 2; VIII, 29, 1; VIII, 47, 1.

Gitiadas Laced. poeta et faber ærarius, III, 17, 2; III, 18, 8.

Glandibus faginis vescebantur veteres, VIII, 1, 6.

γλάνις piscis Hermi et Mæandri, IV, 34, 2.

Glauce Creontis Corinthii f., II, 3, 6.

Glauce nympha, VIII, 47, 3.

Glaucias Ægineta statuarius, VI, 9, 5, et 9; VI, 10, 3; VI, 11, 9.

Glaucias Crotoniates Olympionica, X, 7, 4.

Glaucias Rheginus, V, 27, 8.

glaucis oculis Minerva, I, 14, 7.

Glaucon Athen. Olympionica, VI, 16, 9.

Glaucus Æpyti f. Messeniorum rex, IV, 3, 9.

Glaucus Antenoris f., X, 27, 3.

Glaucus Argivus statuarius, V, 26, 2 et 6.

Glaucus Carystius Demyli f. Olympionica, VI, 10, 1 — 3. ejus insula, ib.

Glaucus Chius ferrum primus ferruminat, X, 16, 1.

Glaucus Coroyræus, Philonis pater, VI, 9, 9.

Glaucus deus marinus, VI, 10, 1. Anthedonius piscator, IX, 22, 7; ejus barba, X, 4, 7, πήδημα, IX, 22, 6.

Glaucus Epicydis f. perjurus, II, 18, 2; VIII, 7, 8.

Glaucus fl., VII, 17, 2.

Glaucus Sisyphi f. Bellerophontis pater, II, 4, 3. Taraxippus, VI, 20, 19.

Glenus Herculis f., IV, 30, 1.

Glisas Bœotiæ opp., IX, 19, 2. prœlium ibi ab Epigonis commissum, I, 44, 4; IX, 5, 13; IX, 8, 6; IX, 9, 4.

Γλυχεῖαι fontes, VII, 27, 4.

Glyppia pagus, III, 22, 8.

Gnathon Dipæensis Olympionica, VI, 7, 9.

Gnothis Thessalus; ejus donarium, V, 24, 5.

Gobryas Persa Mardonii pater, I, 1, 5; III, 11, 3; IX, 1, 3.

Golgi locus Cypri, VIII, 5, 2.

Gonippus et Panormus Andanienses, IV, 27, 1.

Gonusa Sicyoniorum opp., II, 4, 4; V, 18, 7. conf. VII, 26, 13.

Gorgasus Machaonis et Anticleæ f., IV, 3, 10; IV, 30, 3.

Gorge Œnei f., X, 38, 5.

Gorgias Carmantidis f. Leontinus, VI, 17, 7. statua ejus inaurata, X, 19, 1.

Gorgo v. Medusa.

Gorgophone Persei f. Perieris et Œbali uxor, II, 21, 7; III, 1, 4; IV, 2, 4.

Gorgus Aristomenis f., IV, 19, 6; IV, 21, 2 et 10. Messeniæ dux, IV, 23, 2 et 5. ejus uxor, IV, 19, 6.

Gorgus Eleus Olympionica, VI, 15, 9.

Gorgus Eucleti f., Messenius Olympionica, VI, 14, 11.

Gortyn s. Gortyna urbs Cretæ, VIII, 53, 4. Gortyniis opem fert Philopœmen, VIII, 50, 6.

Gortyna s. Gortys Arcadiæ opp., V, 7, 1; VIII, 27, 4; VIII, 28, 1.

Gortynius Arcadiæ fl., V, 7, 1; VIII, 4, 8; VIII, 28, 2.

Gortys Stymphali f., VIII, 4, 8.

Gortys Tegeatæ f., VIII, 53, 4.

Græa feminæ et urbis nomen, IX, 20, 2.

Græciæ miracula, IX, 36, 5; IX, 38, 2. claves, VII, 7, 6. colonia prima, VIII, 2, 5. urbs recentissima, VIII, 27, 1. urbium primariarum fatales casus, VII, 17, 1 — 2. condicio sub Romanis, VII, 16, 9; VII, 17, 3 — 4. viri fortes, VIII, 52, 1 — 5. proditores, VII, 10, 1 — 5. Graeciæ effigies, V, 11, 5; VI, 16, 3.

Græci creduli, IX, 30, 4. in exteris rebus prædicandis diligentiores quam in suis, IX, 36, 5. ab Ilio redeuntes tempestate disjecti, VIII, 5, 2. adversus Persas quot pugnarint, X, 20, 1, adversus Gallos, X, 20, 3. Græcorum commune donarium post pugnam Platæensem, V, 23, 1; VII, 6, 4; X, 13, 9; post Salaminiam, X, 14, 5. in sacris magnificentia, V, 12, 3. dissensus in rerum gestarum narratione, IV, 2, 3; VIII, 53, 5; IX, 16, 7. insularibus tributa imposita ab Aristide, VIII, 52, 2. Græci civitate Romana donati bona sua filiis non donatis non relinquunt, VIII, 43, 5.

gramine coronatus Schedius, X, 30, 8.

grando sacrificiis et incantamentis abigitur, II, 34, 3.

Granianus Sicyonius Olympionica, II, 11, 8.

Gras Echelai f., coloniæ dux, III, 2, 1.

Gratia in basi solii Jovis Olymp., V, 11, 8.

Gratiarum numerus, nomina, cultus, mysteria, parentes, IX, 35. ædes, simulacra, insignia, I, 22, 8; II, 34, 10; III, 14, 6; III, 18, 6; VI, 24, 6; IX, 34, 1; IX, 38, 1. lucus, II, 34, 10, Gratiis et Eumenidibus junctim sacra fiunt, VIII, 34, 3. Gratiæ ante templum Junonis, II, 17, 3; in corona Junonis, II, 17, 4; V, 11, 7.

Grylus vide sub Ogrylus.

Gryllus Xenophontis f. Epaminondam vulnerat, I, 3, 4; VIII, 9, 5 et 10; VIII, 11, 6; IX, 15, 5.

Gryniæum Apollinis templum, I, 21, 7.

grypes in galea Minervæ, I, 24, 5. cum Arimaspis pugnant ib. 6. pantheris similes, VIII, 2, 7.

Gunes Laonomes pater, VIII, 14, 2.

Guneus dux ad Trojam, VIII, 18, 2.

Γύαλα thoracum, X, 26, 5.

Gyges Dascyli f. a Smyrnæis ejicitur, IV, 21, 5; IX, 29, 4.

Gymnasium Eleorum, V, 15, 8, Pellenensium, VII, 27, 5, Ptolemæi, I, 17, 2; gymnasiorum dii præsides, IV, 32, 1.

gymnastæ nudato corpore in certamen descendunt, V, 6, 8. eorum jusjurandum, V, 24, 9.

Γυμνοπαιδίαι Spartanorum festum, III, 11, 9.

e gypso simulacra, VIII, 22, 7; IX, 32, 1. gypsatis armis victi hostes, X, 1, 11.

Gythium Lacedæmoniorum navale, I, 27; V, III, 21, 4 et 6. ejus conditores et memoranda ib. 8. classis Laced. ibi combusta, VIII, 50, 8.

H.

Hæmon Iphiti pater, V, 4, 6.

Hæmon Lycaonis f. Hæmonias condit, VIII, 3, 3; VIII, 44, 2.

Hæmon Thoantis f., pater Oxyli et Thermii, V, 3, 6, et 7.

Hæmoniæ vicus Arcadiæ, VIII, 3, 3; VIII, 44, 1.

Hæmostratus Tritæensis, pater Agesarchi, VI, 12, 8.

Hagias Agelochi f. Lysandro vaticinatur, III, 11, 5.

Hagnagora Aristomenis soror, Euergetidæ uxor, IV, 21, 2; Tharycis Phigaliensis, IV, 24, 1.

Ἁγνὴ Libera, IV, 33, 4.

Hagno fons, VIII, 38, 3.

Hagno nympha, VIII, 31, 4; VIII, 47, 3. Jovis nutrix, VIII, 38, 3.

Halæ opp. Bœotiæ, IX, 24, 5.

ἅλιαι mulieres, II, 22, 1.

Haliartia regio, IX, 16, 6; IX, 17, 4; X, 35, 2.

Haliartus opp. Bœot. a Spartanis oppugnatur, III, 5, 3. ejus situs et conditor, IX, 32, 5. tomas IX, 33, 1 et 3, a Persis combusta, X, 35, 2.

Haliartus Thersandri f., IX, 34, 7.

Halicarnassus Cariæ opp. colonia Trœzen., II, 30, 9; II, 32, 6. Mausoleum, VIII, 16, 4.

Halice opp., II, 36, 1.

Halirrhothius Neptuni f. a Marte interfectus, I, 21, 4; I, 28, 5.

Halitæa fons Ephesii agri, VII, 5, 10.

Halitherses Ancæi et Samiæ f., VII, 4, 1. ejus statua, X, 10, 3.

Haliusa ins., II, 34, 8.

Halmones v. Olmones.

Halmus Sisyphi f., IX, 34, 10; IX, 36, 1.

Halotia festum Tegeatarum, VIII, 47, 4.

ἁλτῆρες, V, 26, 8; ἀρχαῖοι, V, 27, 12; VI, 3, 10.

Halus locus Arcadiæ, VIII, 25, 2.

Hama fons Mercurio sacer, VII, 22, 4.

Hamadocus vid. sub Amadocus.

Harma urbs Bœot., I, 34, 2; IX, 19, 4.

Harmodius Athen. Hipparchum interficit, I, 8, 5. ejus sepulcrum, I, 29, 15.

Harmodius Eleus Callonis pater, VI, 12, 6.

Harmonia Cadmi uxor triplicis Veneris simulacra statuit, IX, 16, 3. ejus nuptiæ, III, 18, 12; IX, 12, 3. monile, IX, 41, 2.

ἁρμονία Φρύγιος, IX, 12, 5.

ἁρμοσταὶ Laconici a Lysandro constituti, IX, 32, 9. ejiciuntur ab Epaminonda, VIII, 52, 4; IX, 6, 4,

Harpagus Medus, II, 31, 6.

Harpalus Amyclæ f., VII, 18, 5.

Harpalus Macedo, I, 37, 5; II, 33, 4.

Harpina Asopi f. Œnomai mater, V, 22, 6; VI, 21, 8.

Harpina urbs ab Œnomao condita, VI, 21, 8.

Harpinates fl., VI, 21, 8.

Harplea locus Laconiæ, III, 10, 7.

Harpyiæ a Phineo abactæ, III, 18, 15; V, 17, 11. Pandarei filias rapiunt, X, 30, 1.

Hebe Jovis filia Herculi nupta, I, 19, 3; II, 13, 3; II, 17, 6. Junoni adstat, II, 17, 5; VIII, 9, 3. ejus templum, II, 12, 4.

Hebræi supra Syros, I, 5, 5, supra Palæstinam, X, 12, 9. Sileni apud eos sepulcrum, VI, 24, 8. Hebræorum byssus, V, 4, 2, Mausoleum, VIII, 16, 4.

Hecaerge Hyperborea, I, 43, 4; V, 7, 8.

Hecas vates Aristodemi filios comitatur, IV, 16, 1.

Hecas vates in bello Messeniaco secundo, IV, 16, 1; IV, 21, 7 et 12.

Hecatæus Milesius de Auge, VIII, 4, 9; VIII, 47, 4, de Cerbero, III, 25, 5, de Œchalia, IV, 2, 3.

Hecate Iphigenia, I, 43, 1. ab Æginetis inprimis culta, II, 30, 2. ejus templum et statuæ, II, 22, 7; II, 30, 2. ἐπιπυργιδία ib.

Hecatomphonia sacra, IV, 19, 3.

Hectenes vid. sub Ectenes.

Hector Amphicli pronepos Chii rex, VII, 4, 9.

Hector Priami f., V, 25, 8. pictus, X, 31, 4. sepultus apud Thebanos, IX, 18, 5. inferias ei mittunt Trojani, III, 18, 16.

Hecuba in Lyciam ab Apolline transportata, X, 27, 2. somnium ejus, X, 12, 5.

hedera ubi primum exorta, I, 31, 6. hedera templum labefacit, IX, 33, 7.

Hegeleos Tyrrheni f., II, 21, 3.

Hegemone Gratia, IX, 35, 2.

Hegepolis Cous, VI, 17, 2.

Hegesarchus, vid. sub Agesarchus.

Hegesinus ἐν τῇ Ἀτθίδι, IX, 29, 1.

Hegetorides Antagoræ f. Cous, III, 4, 9.

Hegias Athen. statuarius, Onatæ et Ageladæ æqualis, VIII, 42, 10.

Hegias Trœzen. poeta, I, 2, 1.

Hegylus Theoclis pater, V, 17, 2; VI, 19, 8.

Helena Nemesis f., I, 33, 7. in Asiæ et Europæ perniciem nata, X, 12, 2. a Theseo et Pirithoo rapta, III, 18, 15. Theseo nupta, II, 32, 7. e Theseo gravida Menelao nubit, II, 22, 6. invaditur a Menelao, V, 18, 3. a Megapenthe et Nicostrato expellitur, III, 19, 9. rediviva Achillis uxor Stesichoro cæcitatis causam indicat, III, 19, 13. Helenæ famulæ, X, 25, 4, proci jurejurando adstricti, III, 20, 9, lavacrum, II, 2, 3, sepulcrum, III, 19, 9, templum, III, 15, 3. Helena δενδρίτις, III, 19, 10.

Helena Hebræa, VIII, 16, 5.

Helene ins. Attica, I, 35, 15; VIII, 14, 12.

Helenus Priami f. Pyrrhi comes successor et liberorum tutor, I, 11, 1; II, 23, 5 — 6. sapientia insignis, V, 22, 2. ejus monumentum, II, 23, 5 — 6, effigies, X, 25, 5.

Helicæa dicasterium Athen., I, 28, 8.

Helicaon Antenoris f., X, 26, 7.

Helice opp. Ægiali, VII, 1, 4 et 24; VII, 25, 4.

Helice Selinuntis f. lonis uxor, VII, 1, 3; VII, 25, 8.

Helicon Bœotiæ mons, IX, 26, 6 — 27, 1, Musis sacer, IX, 29, 1. ejus lucus, IX, 29, 5, tripodes et statuæ, IX, 31, 1 — 3, plantæ et serpentes, IX, 28, 1.

Helicon fl. Bœotiæ, IX, 30, 8.

Heliodorus Haliensis; ejus sepulcrum, I, 37, 1.

Helisson Lycaonis f., VIII, 3, 2.

Helisson fl. Arcadiæ, II, 12, 2; V, 7, 1; VIII, 3, 3; VIII, 29, 5; VIII, 30, 1.

Helisson opp. Arcadiæ, VIII, 3, 3; VIII, 27, 1 et 7; VIII, 30, 1.

Helius Persi f., III, 20, 6.

Hellanicus Alcæneti f. Olympionica, VI, 7, 8.

Hellanicus Eleus, V, 5, 1.

Hellanicus Ephesius Amyntæ pater, VI, 4, 5.

Hellanicus de Medeæ filio, II, 3, 8; de Pyladis et Electræ filiis, II, 16, 7.

Hellanodicarum numerus, V, 9, 5; sedes et officia, VI, 2, 2; VI, 6, 6; VI, 20, 10; VI, 23, 2; VI, 24, 1 — 4. hellanodicis interdicitur equestri certamine, VI, 1, 3.

Hellanodiceon, VI, 24, 1.

Hellas olim Thessaliæ pars, post tota Græcia, III, 20, 6.

Helle cum Phrixo aufugit, IX, 34, 5.

Hellen Thessaliæ rex, VII, 1, 2.

Hellenium locus Spartæ, III, 12, 6.

Hellespontii, X, 31, 6.

Helos opp. Laced., III, 2, 7; III, 20, 6; III, 22, 3.

Helotes, III, 20, 6; IV, 23, 1. deficiunt, I, 29, 8; III, 11, 8; IV, 24, 5. ter mille venduntur a Philopœmene, VIII, 51, 5.

ἡμεροδρόμος, VI, 16, 5.

Hemithea Cycni f., X, 14, 2.

Henioche Creontis f., IX, 10, 3.

ἡίοχος cælestis, II, 32, 1.

Heraclea sub Œta monte, II, 23, 5. ab. Achæis obsessa, VII, 15, 3 et 9. ab Ætolis capta, X, 20, 9.

Heraclea ad Pontum Euxinum, V, 26, 7; X, 15, 1.

Heraclea vicus Eleorum, VI, 22, 7.

Heracleotæ ad Miletum, V, 1, 5.

Heraclidæ a Perseo orti, II, 18, 7. Ætolicorum regum consanguinei, V, 3, 7. de Alcmene sepelienda dissentiunt, I, 41, 1. reditum in Peloponnesum tentant, I, 41, 2. redeunt, II, 13, 1; II, 18, 7; III, 1, 5; IV, 3, 3.

Heraclides Alexandrinus Olympionica, V, 21, 13.

Heraclides Prytanis Delphorum, X, 2, 5.

Ἡράχλεια ἡμέρα, II, 10, 1. festum Herculis, IX, 32, 2.

Ἡραχλεῖον, III, 15, 5; IV, 30, 1; VII, 5, 5; IX, 11, 4 et 6; IX, 32, 4.

Ἡράχλειος fons, II, 32, 4.

Ἡράχλειος torrens, X, 37, 3.

Ἡραῖα festum, II, 24, 2; certamina, V, 16, 2.

Heræa Arcadiæ Opp., III, 8, 7 et 8; VI, 17, 4; VIII, 26, 1 — 2. Ἡραιῖτις χώρα, V, 7, 1.

Heræus Lycaonis f. Herææ conditor, VIII, 3, 4; VIII, 26, 1.

Ἡραῖον II, 16, 2; II, 17. signa Dædalea in Argivo posita non supersunt, IX, 40, 4.

Hercules Ægyptius vel Canobensis, X, 13, 8.

Hercules Alcmenæ f. Pelopis pronepos, V, 13, 2; V, 14, 1 et 9; Æchmagoræ pater, VIII, 12, 3; Antiochi, I, 5, 2 et X, 10, 1; Ctesippi, II, 19, 1 et III, 16, 6; Echephronis et Promachi, VIII, 24, 2; Telephi ipsi omnium simillimi, X, 28, 8; Theagenis, VI, 11, 2. Tyrseni, II, 21, 3. cum Acheloo luctatur, III, 18, 6 et VI, 19, 12; cum Antæo, IX, 11, 6. Actoris filios occidit, II, 15, 1; III, 18, 15; V, 2, 1. ab Æsculapio sanatur, III, 19, 7; III, 20, 5. Amazonas devincit, V, 11, 4; V, 25, 11. Apollini templum exstruit, VIII, 15, 5; tripodem eripit, III, 21, 8; VIII, 37, 1; X, 13, 7. aprum Erymanthium venatur, VIII, 24, 5; Marathonium, I, 27, 10. Arione vehitur, VIII, 25, 10. Asinæis terminum ponit, II, 28, 2. Atlantem onere levat, V, 10, 9; V, 11, 5. Augen comprimit, VIII, 4, 9. cum Augea bellum gerit, V, 12, 1; VI, 20, 16. Cerberum ex inferis protrahit, II, 31, 2; II, 35, 10; III, 25, 5; IX, 34, 5. ad Ceycem migrat, I, 32, 6. Cyathum interficit, II, 13, 8; Cycnum, I, 27, 6; III, 18, 10. δαφναφορεῖ, IX, 10, 4. Diomedem Thracem punit, III, 18, 12; V, 10, 9. dracones jugulat, I, 24, 2. Dryopes vincit, IV, 34, 9. Elidem capit, V, 3, 1; purgat, V, 1, 9; V, 10, 9; IX, 11, 6. Geryonis boves abigit, III, 16, 5; III, 18, 13; IV, 36, 3; V, 19, 1. Heben ducit, I, 19, 3; II, 17, 6. Hippocoontem et filios punit, II, 18, 7; III, 10, 6; III, 15, 4; VIII, 53, 9. Icarum sepelit, IX, 11, 5. Jovi ἀπομνίῳ primus sacra facit, V, 14, 1, Junoni αἰγοφάγῳ, III, 15, 19. leonem suffocat, III, 18, 5; V, 11, 5; VI, 5, 5; VIII, 18, 3. cum Lepre voracitate certat, V, 5, 4. Linum interficit, IX, 29, 9. a Marathoniis primum colitur, I, 15, 3; I, 32, 4. Megaram uxorem dimittit, X, 29, 7. a Minerva adjuvatur, V, 17, 11; VI, 19, 12; VI, 25, 2; VIII, 18, 3: sopitur, IX, 11, 2: in deorum consortium introducitur, III, 18, 11; III, 19, 5. cum Nelei filiis fœdus icit, IV, 15, 8. Nessum punit, III, 18, 12. Olympicos ludos edit, V, 8, 3; VIII, 48, 1. Orchomeniis Arcadicis barathra fodit, VIII, 14, 2 et VIII, 19, 3; Bœoticos vincit Cephiso immisso, IX, 17, 2; IX, 37, 2; VIII, 38, 7. cum Oreo Centauro pugnat, III, 18, 6. Peliæ funebribus præsidet, V, 17, 9. Phenei habitat, VIII, 14, 2. populum albam in Græciam infert, V, 14, 2. Prometheum vinculis liberat, V, 10, 6. Pylum capit, III, 26, 8. Saurum latronem interficit, VI, 21, 3. Sostratum sepelit, VII, 17, 8. spinis evellendis exercetur, VI, 23, 1. Stymphalides sagittis configit, VIII, 22, 4. e Thestii filiabus L filios procreat LII, IX, 27, 6 — 7. cum Thurio gigante pugnat, III, 18, 11. Tirynthe profugit, I, 32, 6; VIII, 14, 2. Herculis clava, II, 31, 10; Cynosarges, I, 19, 3; gymnasium, IX, 11, 7; labores, III, 17, 3; V, 10, 9; V, 26, 7. sacerdos virgo, IX, 27, 6. sacra Sicyonia, II, 10, 1. sagittæ, V, 13, 4. simulacrum antiquum, III, 14, 6; armatum, III, 15, 3; colossicum, IX, 11, 6; cubitum x, V, 25, II; Dædaleum, IX, 40, 3; femore vulnerato, VIII, 53, 9; ferreum, X, 18, 6; nudum, II, 4, 5; puerile, V, 25, 7; quadratum, II, 10, 7. templa, IV, 30, 1; IX, 24, 3; IX, 27, 6; IX, 32, 2; IX, 38, 6: templum Herculi cum Mercurio commune, VIII, 32, 3. Ἡρακλής Βουραῖχὀς, VII, 25, 10. Θάσιος, V, 25, 12; VI, 11, 2. Θηβαῖος, V, 8, 8; VIII, 48, 1. ἱπποδέτης, IX, 26, 1. Μάντιχλος, IV, 23, 10; IV, 26, 3. πατρῷος, IV, 8, 2. πρόμαχος, IX, 11, 4. ῥινοχολούστης, IX, 25, 4. σπηλαἷτης, X, 32, 5. Τιρύνθιος, V, 2, 2; X, 13, 8. Χάροψ, IX, 34, 5.

Hercules Alexandri M. f., IX, 7, 2.

Hercules Idæus, V, 7, 6; V, 13, 8. Thebano antiquior, IX, 27, 8; ludos Olympicos instituit, V, 7, 7 et 9. Cereris Mycalessiæ ædituus, IX, 19, 5; IX, 27, 8. παραστάτης, V, 8, 1; V; 14, 7; VI, 23, 3. ejus statua, VIII, 31, 3.

Hercyna fl. Bœot. IX, 39, 2 et 3 et 5 et 7.

Hercyna nympha, IX, 39, 2.

Hermæ ἄχωλοι quadrati, I, 17, 2; I, 24, 3; IV, 33, 3; VIII, 39, 6; X, 12, 6. termini, II, 38, 7; III, 1, 1; III, 10, 6.

Hermæ pueri in Trophonii sacris, IX, 39, 7.

Hermæa, VIII, 14, 10.

Hermæum locus Arcadiæ, IV, 34, 6.

hermaphroditus, v. Attes.

Hermesianax Agonei f. Olympionica, VI, 17, 4.

Hermion Europis f., II, 34, 4.

Hermione Helenæ ex Menelao f. uxor Pyrrhi, I, 11, 1; III, 25, 1; III, 26, 7. postea Orestis, I, 33, 8; III, 1, 5; X, 16, 4. ejus ex Oreste filius, II, 18, 6.

Hermion opp., II, 34, 4. primæ situs, II, 34, 10, recentioris, ib. 11. Ἑρμιονὶς χώρα ib. 6.

Hermocrates Clitomachi pater, VI, 15, 3.

Hermogenes Cytherius statuarius, II, 2, 8.

Hermogenes Xanthius cognomento ἵππος Olympionica, V, 13, 3.

Hermolycus pancratiastes, I, 23, 10.

Hermon Lysandri gubernator, X, 9, 7.

Hermon Pyrrhi f., VI, 19, 8.

Hermon Trœzenius statuarius, II, 31, 6.

Hermophantus Chius Lysandri socius, X, 9, 9.

Hermus fl., IV, 34, 2; V, 13, 7; VII, 27, 12; X, 4, 6. Hermi campus, III, 9, 6.

Herodes Atticus Athenis stadium marmoreum, I, 19, 6; et Odeum exstruit, VII, 20, 6. Delphicum stadium exornat, X, 32, 1. ejus donaria in templo Isthmico, II, 1, 7; in gymnasio Olympionica, VI, 21, 1.

Herodotus Clazomenius Olympionica, VI, 17, 2.

Herodotus Halicarnass., I, 5, 1; II, 20, 10; II, 30, 4; III, 2, 3; V, 26, 4; X, 20, 2; X, 32, 8; X, 33, 8 et 9 et 12.

Heroes et heroici seculi homines proceri, VI, 5, 1. heroes invocantur, IV, 27, 6. heroes ἐπώνυμοι Atheniens., I, 5, 1 — 2. heroes Marathonii, I, 32, 4. heroum ultimus Cleomedes, VI, 9, 8. heroum adversus impios homines iræ, III, 4, 6. heros, ἀρχηγέτης, X, 4, 10.δαίμων, VI, 6, 7. heroum aræ, I, 1, 4.

Herophanes Trœzen. de Europe Phoronei notho, II, 34, 4.

Herophile Sibylla, X, 12, 1 — 7.

Herse Cecropis f., I, 2, 6; ejus mors, I, 18, 2.

Hesiodi ætas, IX, 30, 3; patria, IX, 38, 4; repulsa in Pythiis, X, 7, 3; ῥάβδος, IX, 30, 3; tripus præmium, IX, 31, 3; mors, IX, 31, 6; sepulcrum, IX, 38, 3; statua, V, 26, 2; IX, 27, 5. carmina ei ab aliis alia data, IX, 31, 4; interpolata, II, 26, 7: χατάλογος γυναιχῶν, I, 3, 1; I, 43, 1; III, 24, 10; (cf. Ἠοῖαι μεγάλαι), ἔπη μαντιχὰ, IX, 31, 5. θεογονία suspecta, VIII, 18, 1; IX, 27, 2; IX, 31, 5; IX, 35, 5. loci laudati, I, 24, 7; II, 9, 5.

Hesperia malus, VI, 19, 8.

Hesperides, V, 11, 6; V, 17, 2; VI, 19, 8.

Spotted a typo or a problem in this chapter? Tell us